فایل گفتاری دیداری ماهی سیاه کوچولو به زبان تالشی(بخش ششم)
+ نوشته شده در شنبه ۲۵ مرداد ۱۴۰۴ ساعت توسط رمضان نیک نهاد
|
فایل گفتاری دیداری ماهی سیاه کوچولو به زبان تالشی(بخش پنجم)
+ نوشته شده در شنبه ۲۵ مرداد ۱۴۰۴ ساعت توسط رمضان نیک نهاد
|
فایل گفتاری دیداری ماهی سیاه کوچولو به زبان تالشی(بخش چهارم)
+ نوشته شده در چهارشنبه ۲۲ مرداد ۱۴۰۴ ساعت توسط رمضان نیک نهاد
|
فایل گفتاری دیداری ماهی سیاه کوچولو به زبان تالشی(بخش سوم)
دانلود فایل گفتاری دیداری ماهی سیاه کوچولو به زبان تالشی(بخش دوم)
کتاب ماهی سیاه کوچولو به زبان تالشی (ترجمهی رمضان نیکنهاد) اثریست که داستان مشهور زندهیاد صمد بهرنگی به زبان تالشی گویش موسلهروخون فومن برگردان شده است.
با توجه به اینکه مترجم کتاب را جمله به جمله با الفبای تالشی کادوس که برای هر واج تالشی یک نویسه دارد، ترجمه نموده، به باورمان این اثر برای همه کسانی که دوستدار فرهنگ و ادب و زبانهای ایرانی و مادری به ویژه زبان تالشی هستند، مفید است، امیدوارم این کتاب برای همه پدران و مادران و آموزگارانی که عشق به آموختن زبان تالشی و غنای ادبیات کودکان تالش دارند، اثرگذار باشد
این کتاب علاوه بر آنکه در انتشارات ترجمان نگار به صورت کتاب کاغذی، همچنین در اپلیکشن طاقچه به صورت کتاب الکترونیکی در دسترس همگان قرار دارد.
برای دسترسی آسانتر، این کتاب به صورت نمایش عکس، در ده ۱۰ بخش و هر بخش به صورت ده ۱۰عکس تقدیم شما دوستان شده است.
بیشک پشتیبانی و اشتراکگذاری شما ضمن پاسداری از زبان تالشی موجب دلگرمی ما و ادامه راه و اشتراکگذاری بخشهای دیگر خواهد شد 🌹
+ نوشته شده در دوشنبه ۲۰ مرداد ۱۴۰۴ ساعت توسط رمضان نیک نهاد
|
فایل گفتاری دیداری ماهی سیاه کوچولو به زبان تالشی(بخش دوم)
دانلود فایل گفتاری دیداری ماهی سیاه کوچولو به زبان تالشی(بخش دوم)
کتاب ماهی سیاه کوچولو به زبان تالشی (ترجمهی رمضان نیکنهاد) اثری است که داستان مشهور زندهیاد صمد بهرنگی به زبان تالشی گویش موسلهروخون فومن برگردان شده است.
با توجه به اینکه مترجم کتاب را جمله به جمله با الفبای تالشی کادوس که برای هر واج تالشی یک نویسه دارد، ترجمه نموده، به باورمان این اثر برای همه کسانی که دوستدار فرهنگ و ادب و زبانهای ایرانی و مادری به ویژه زبان تالشی هستند، مفید است، امیدوارم این کتاب برای همه پدران و مادران و آموزگارانی که عشق به آموختن زبان تالشی و غنای ادبیات کودکان تالش دارند، اثرگذار باشد
این کتاب علاوه بر آنکه در انتشارات ترجمان نگار به صورت کتاب کاغذی، همچنین در اپلیکشن طاقچه به صورت کتاب الکترونیکی در دسترس همگان قرار دارد.
برای دسترسی آسانتر، این کتاب به صورت نمایش عکس، در ده ۱۰ بخش و هر بخش به صورت ده ۱۰عکس تقدیم شما دوستان شده است.
بیشک پشتیبانی و اشتراکگذاری شما ضمن پاسداری از زبان تالشی موجب دلگرمی ما و ادامه راه و اشتراکگذاری بخشهای دیگر خواهد شد 🌹
+ نوشته شده در شنبه ۱۸ مرداد ۱۴۰۴ ساعت توسط رمضان نیک نهاد
|
فایل گفتاری دیداری ماهی سیاه کوچولو به زبان تالشی(بخش اول)
دانلود فایل صوتی ماهی سیاه کوچولو به زبان تالشی(بخش اول)
کتاب ماهی سیاه کوچولو به زبان تالشی (ترجمهی رمضان نیکنهاد) اثری است که داستان مشهور زندهیاد صمد بهرنگی به زبان تالشی گویش موسلهروخون فومن برگردان شده است.
با توجه به اینکه مترجم کتاب را جمله به جمله با الفبای تالشی کادوس که برای هر واج تالشی یک نویسه دارد، ترجمه نموده، به باورمان این اثر برای همه کسانی که دوستدار فرهنگ و ادب و زبانهای ایرانی و مادری به ویژه زبان تالشی هستند، مفید است، امیدوارم این کتاب برای همه پدران و مادران و آموزگارانی که عشق به آموختن زبان تالشی و غنای ادبیات کودکان تالش دارند، اثرگذار باشد
این کتاب علاوه بر آنکه در انتشارات ترجمان نگار به صورت کتاب کاغذی، همچنین در اپلیکشن طاقچه به صورت کتاب الکترونیکی در دسترس همگان قرار دارد.
برای دسترسی آسانتر، این کتاب به صورت نمایش عکس، در ده ۱۰ بخش و هر بخش به صورت ده ۱۰عکس تقدیم شما دوستان شده است.
بیشک پشتیبانی و اشتراکگذاری شما ضمن پاسداری از زبان تالشی موجب دلگرمی ما و ادامه راه و اشتراکگذاری بخشهای دیگر خواهد شد 🌹
+ نوشته شده در چهارشنبه ۱۵ مرداد ۱۴۰۴ ساعت توسط رمضان نیک نهاد
|
انتشار کتاب ماهی سیاه کوچولو به زبان تالشی
کتاب ماهی سیاه کوچولو به زبان تالشی به کوشش رمضان نیکنهاد، برگردان یکی از بزرگترین شاهکار ادبیات کودکان ایران، اثر زنده یاد صمد بهرنگی است که با هدف پویایی زبان تالشی و یادگیری آسان خواندن و نوشتن دقیق متون تالشی از نثر فارسی به نثر ساده و روان تالشی بدون بهکارگیری از واژگان بیگانه و جایگزینی با واژگان ناب و سره تالشی تهیه شده است.
این کتاب66 صفحهای و قطع وزیری با الفبای تالشی کادوس و گویش جنوبی(موسله روخون فومن) به نگارش درآمده و در اردیبهشت سال 1404 توسط انتشارات ترجمان نگار به چاپ رسیده است. نگارنده با ترجمه تالشی جمله به جمله متن فارسی در مقابل هم و داخل جدول تلاش نموده است، کودکان و نوجوانان تالش و هم چنین نوآموزان و همه کسانی که در پی یادگیری و آسان زبان تالشی به ویژه با الفبای تالشی کادوس هستند به راحتی گام به گام مهارتهای خود را برای یادگیری اصولی و دقیق خواندن و نوشتن زبان تالشی افزایش دهند.
در بخش آغازین کتاب، مترجم با قدردانی از همه فرهیختگان تالش که در تدوین اثر بزرگوارانه همکاری نمودهاند، از دکتر فرزاد بختیاری مرکیه و سرکار خانم بانو آزاد شولمی سپاس ویژه داشته است.
مترجم که خود را شاگرد کوچکی از مکتب ادب تالشی میداند، امیدوار است، این هدیه و اثر کوچک در کنار خدمات بسیار ارزشمند فرهیختگان تالشی گامی مثبت برای پویایی و دوام زبان تالشی باشد. این کتاب به عنوان یک پیشنیاز برای خواندن آسان شاهنامه تالشی به همه دوستداران ادب تالشی توصیه میشود
+ نوشته شده در دوشنبه ۱۲ خرداد ۱۴۰۴ ساعت توسط رمضان نیک نهاد
|
داستان عروس و مادرشوهر به زبان تالشی(۲)
گێشه ئو خێسݖرگی راستیېه داستان، فومهنی تالݖشون زݖبون و کادوسه خهتی نه(۲)🌺
دانلود فایل صوتی داستان عروس و مادرشوهر به زبان تالشی(۲)
ههر روز کݖ چهۏون ژێن و شۊېی کو دهۏېهری، چݖمݖن چێمی نه ۏینیم، زوئهم ناخوشئهفاله، خیېال کهریش، چݖمݖن زوئه، مهرده ئادهمی ېه کݖ زݖندݖگی دریېه، هیچ چێ چێمون و دیلی کو خݖشی نێۏینیم، چݖمݖن تازه گێشه نی سالی دونزه ما تهنخا ئݖشتهن بݖگهردئاگهردی دهربێندا.
ههته چهن سال کݖ به، دݖ گݖله خݖردهن ېهندی پهساش زهنده، ههر دݖ گݖله خݖردهن نی مارێۏێردی لهم و ۏیچݖکۊنینا.
ههر چݖ خݖردهنون را دهۏادهرمون کهردݖمونه، هیچ ئیفاغه نێکهردݖشه، خݖردهنێن رێچ نێئابینه. ئهمه کݖ ئهمه را بهلا نه گیرݖفتار بهېمونا، مهردۊمی ۏاتهۏات نی کݖرا ئهمه مݖتەرزی ۏوئهرین و جیموجین.
ههمه ۏاېن: ئه بیپێشت و پهنا ئو بیگݖنا گێشه ئاخی ئهۏون گێته، خݖدا ئهۏون مݖکافات ژهنده.
پونزه سال ئݖم بهدبهختی نه سهرپینجه ژهندݖمونه، چݖمݖن نومۏیلهکه خوئهرهزا، ۏەختی چارپینج سال چهۏون ژێن و شۊئی کو دهۏېهرده، ۏاتݖشه: ئهز نێشام، تهمونی چݖمݖن زݖندݖگی دݖگݖله ۏیچݖکۊنه خݖردهنی را فݖر دوئێ ئو ئݖم نهگبهته زݖندݖگی پێتاۏێ.
ئه دادگا شه، ئݖشتهن شۊئهر را شݖکاېهت کهردݖشه ئو تهمونی ئݖشتهن مێریېه ئیجرا نوشه ئو چݖمݖن زوئه کو جودا ئابه ئو چهمه دار و نێداری ۏیگێتݖشه ئو شه.
ده سال، بهسکهم ۏیشتهر خهېلی چݖمݖن بیگنا گێشه دۊمله گهردیمه دا ئهی بݖتلهفݖم و ئهې کو بهخشݖش ۏیگێرݖم، چێ دهس و پا دهلهکݖم دا دݖۏاره ئهې چێ زݖندݖگی سهر بوئهرݖم. خیېال کهریش، چهمه بیگݖنا گێشه ئاو ئابه ئو زهمینی کو ۏیشه.خهېلی چݖمݖن ۏوجدانی کا سݖزا کهشیم، ههمیشه ئݖشتهن سهرکوفت ژهنیم و ۏاېم:
ئاخا مݖ نه نی بو ۏاتێ، دێدێ؟
چݖمݖن دهسی نه چݖمݖن زوئه خݖشه زݖندݖگی سهری خاک پێکهردݖمه، چݖمݖن سهلیته خوئهر ۏازی ههردݖمه ئو ېهندی نه کوکݖلا چیمونه ئو چݖمݖن زوئه سیېابهخت کهردݖمونه.
ئیروزی کݖ دێ شێست و پینج سال چݖمݖن سݖند و زݖندݖگی کو دهۏېهردا، تیرونی خیېابونی کو خاېم، دهۏېهریم کݖ ناخهۏهری ماتوری مݖن جیپݖشته و چݖمݖن دهس و پاش چاکݖنده ئو هوش بهرشیمه. مݖنشون بیمارݖستون بهرده.
ۏهختی چهن روز به ئو چێم ئاکهردݖمه ئو هوش ئومیمه، ۏیندݖمه؛ چݖمݖن ئی دهس و دݖ پا خاش چهکه، رۊکه تێلی کݖ مهندیمه، دوکتݖره ژێنهکی چݖمݖن سهر ئومه. خݖدا جان، چه وینݖم، ئݖم دوکتݖر، چݖمݖن هه بیگنا گێشه ېه؟ نیېه؟ باۏهر نێکهرݖم، مݖشکیله هه بوبو؟
ۏهختی نێزیک ئابه، خهنده نه ۏیترهکه، چݖمݖن دیمی ئݖم ۏهری ماچ، ئه ۏهری ماچ. تازه ئهې ئازونسݖمه، خݖدا جان، ئه دوکتݖر، چݖمݖن نازه نوجهبا گێشه ېا. ئیله دهسی نه زوری نه ئهې ئاکهشݖمه، چێ چێمی سهری ماچ کهردݖمه، ۏاتݖمه: رولی جان، ئهز تݖرا ئاسݖمونی گهردیم، تݖ زهمینی مهندیرا؟ گێشه، مݖ نه ۏاته:
دێدێ جان، ئݖشتݖ جانی را غهش بݖکهرݖم، خݖدا بهد مهده. ۏهختی خاېم، ئݖشتݖ چهکه خاشون و ئݖشکاته جانی دهرمون بݖکهریم، تݖ ئازونسݖمه، مݖن ئݖشتݖ چهکه خاشون خاسی چهکبێندی کهرده، هیچ نیگهرون مهب زۊ رێچ ئابی.
ئهز تهنخا بݖرهمݖ کهریم، ئهسݖرک هݖنته چݖمݖن چێمون کو ۏیۏاری، چݖمݖن زݖبون بهند ئوما، تهنخا ۏاېم: روسیېاېمه، کیله جان، خیلی تݖ نه بهدی کهردهمه، مݖن بݖبهخش. بهدهز ۏاتݖمه: کیله جان، ۏهختی تݖ بهلا به سهر کهردݖمونه، تݖ کا شیره کݖ هیچ نێشاتݖمونه، تݖ تݖلهفتێ؟
گێشه ۏاته، دێدێ جان، چهمه سهرنݖۏیس دێ ههته ېا، تݖ گݖنائی نێداریش، ههر کهس بی ئݖشتهن سهرنݖۏیسی دۊمله بوشو و ئهې بݖسازݖ. ۏهختی شݖمه که کو بهرشیمه، دێ شݖمه ئوستانی کو هیچ نێمهندیمه، هیچ چݖمݖن دۊمله نی نێئاگهردیمه، تیرون شیمه، ئیله بیمارݖستونی کو کار ۏیگێتݖمه، ههته دهرس نی خوندݖمه، دوکتݖر بیمه، شۊ کهردݖمه، چݖمݖن شۊ نی دوکتݖره، دݖ گݖله خݖردهن دارهم، ئیگݖله زوئه ېه، ئیگݖله نی کیله ېه، ههر دݖ نی مهدرهسه شون. ئهۏون را ۏاتهمه، تݖ چݖمݖن مارخاېره، ئهلان نی ئݖشتݖ ۏیندێ خونه بی ېا بان.
دهسی ۏهخت به، ۏیندݖمه: جݖۏونی، دݖ گݖله خاسه خݖردهنی نه کݖ ههر سێ گݖله، ههری ئی دهسته گݖل پێریشونا، چݖمݖن ۏهر ئومینه، خݖردهنون ماچ کهردݖمه. خهېلی چݖمݖن ۏوجدانی کو شهرمهنده بیمه، ۏهختی ئی ما ئه بیمارݖستونی کا خݖتیمه ئو خاسی رێچ ئابیمه، تهمونی چݖمݖن دهۏادهرمونی پولی چݖمݖن گێشه ئادوئا.
ئاخݖرنهسهری چݖمݖن گێشه ۏهر شیمه، ۏاتݖمه: ئݖشتݖ خݖشبهختی را خݖشخالیمه ئو دوئا کهرݖم ههنی ۏیشتهر خݖشبخت و زهېرون بݖبی، ناجه دارݖم، مݖن بݖبهخشی. مݖن نه ۏاتݖشه: دێدێ جان، ئݖم چݖ فهرماشه کهری، مݖن خهېلی ۏهخته تݖ بهخشهمه، خݖدا خوبه تݖ بݖبهخشݖ.
✍رمضان نیکنهاد
+ نوشته شده در دوشنبه ۲۰ شهریور ۱۴۰۲ ساعت توسط رمضان نیک نهاد
|
داستان عروس و مادرشوهر به زبان تالشی و خط کادوس (۱)
گێشه ئو خێسݖرگی راستیېه داستان، فومهنی تالݖشون زݖبون و کادوسه خهتی نه(۱)🌺
دانلود فایل صوتی داستان عروس و مادرشوهر به زبان تالشی(1)
پیره ژێنهکی بݖرهمه لوکی نه مݖرا ئݖشتهن سیېا سهرنݖۏیسه داستانی ئݖنته ۏاته:
ههمیشه ناجه داریم، فامیله خݖشی بݖکهریم و چݖمݖن خوئهرهزا پیگێریم، چݖمݖن زوئه بݖدهېم.
ۏهختی چݖمݖن ئی ریشکه زوئه دانݖشگا شه، ئه دانݖشجوئه داۏره کو ئیگݖله خاسه کیله نه ئاشݖنا ئابه، ئهۏێن ېهندی دیلباخته بینه، پیشونا، ېهندی ژێن و شۊ بݖبین. کیله، نێداره خانݖۏادهې کوئا، ههر چݖ چݖمݖن زوئه پهند دومه، ۏاتݖمه؛ زوئه جان، چهۏون خانݖۏاده نێدارینه ئو ئهمه دارهندیمونه، چهمه فهرههنگێن دݖبݖندی نه ساې و جهفسار نیههرݖن، هیچ ئݖم لوئێن و پهندێن چݖمݖن زوئه گوشی نێدهشه، ئهې تهرسپێنه کهردݖمه ئو ۏاتݖمه: ئݖشتݖ نومی تهمونی چݖمݖن مال و مهنالی کا بهرېهنݖم. نێبه کݖ نێبه، هیچ چێ گوش خݖل نییا، ئݖشتهن دݖ پا ئی چهموشی کا دهکهردݖشه ئو ۏاتݖشه:
ئیلا بیلا ئهز بی ئه کیله بݖبهرݖم.
ئیدفا خهۏهردار بیمه کݖ چݖمݖن زوئه ئه کیله بهرده ئو ئهې ئیسمار خوندهشه ئو ساده زݖندݖگی سهر گێتهشونه. ئی سال ېهندی نه غهر بیمونه، چهن دهفا زوئه ئݖشتهن ژێنی دهسی گێته، خازتݖشه؛ چݖمݖن که بان، ئهۏون که دیله را نێدومه، هیچ جوری نێشاېم، باۏهر بݖکهریم کݖ ئی روزی چݖمݖن ئهربابه زوئه بݖشی، گهداې کیله نه ژێن و شۊئه پهېمون دهۏهسی.
ئݖم بݖژهن بیگێرێ کو چݖمݖن نومۏیلهکه خالی نی مودام مݖن کورکور دهې و ئهنتݖریک کهری و چهمه دهۏادهرهکه کݖلاگا مینی کا ئاتهشه پهسنه جیخاې.
ئی روزی چݖمݖن خوئهر مݖرا بیناېی کهرده ئو ۏاتݖشه: بݖختهره چهچولۏازی نه کاری بݖکهرهم دا ئݖشتݖ زوئه، ئݖشتهن ژێنی نه ئݖشتݖ که با، بهدهزینی کهمکهم کاری بݖکهرهم کݖ ئݖشتݖ گێشه، ئݖشتݖ زوئه چێمی کا بهرېهنهم و چێ چێمهتی ئاکهرهم.
چݖمݖن زوئه ئو گێشه خهېلی خݖشبختینا، ههمه چهۏون زݖندݖگی ئهفسوسی ههرین. چݖمݖن گێشه، ئݖشتهن جانی چݖمݖن زوئه را فیدا کهری. خݖدا خوبه مݖن بݖکݖشݖ، چݖمݖن دهسی نه چݖمݖن زوئه ئاشېونه ۏهېرونه کهردݖمه. ههته کݖ چݖمݖن خالی ۏاتا، کاری کهردݖمه دا ئهۏێن بان، چݖمݖن که کو زݖندݖگی بݖکهرݖن. چهن ما کݖ دهۏېهرده، مݖن و چݖمݖن خالی شومه نهخشهې چیمونه:
چݖمݖن خوئهرهزا کݖمهکی نه بیسهر و پا جݖۏونی ئهجیر کهردݖمونه دا بݖۏا؛ ئهز نارتهرون چݖمݖن گێشه نه سهر داریم. ئهې ههزار جوره نیرهنگ و کهلهکۏازی کار دوئه، زۊ به زۊ مهشناسه تیلیفونی نه چهمه که زهنگ ژهنی ېو ۏاې: ئݖشتݖ گێشه نه کار دارݖم. چݖمݖن زوئه را زهنگ ژهنی ېو ۏاې: ئݖشتݖ ژێنهکی نه سهر دارݖم.
شݖمه سهری دهرد مهۏوئهرݖم، ېهۏاش ېهۏاش چهمه نهخشه گێته، چهۏون مینهمون ئیختݖلاف تابئادوئه، چݖمݖن زوئه شهک و دݖگݖمونی ۏیشتهر ئابه، ئهز نی چݖمݖن زوئه چێماېی کهریم و ۏاېم: ۏیندݖره، ئهز راست ۏاېم؛ ئه کیکا ئݖشتݖ پولی خاې ېو تݖ ۏازی دوئهشه.
چݖمݖن ئاۏرۊدار و بهفاداره گێشه! ئݖشتهن شۊ نه ۏاته:
تݖ را بݖمێرݖم، ئݖسه کݖ چݖمݖن لوئه باۏهر نێکهری ېو ۏاې: ئهز بیئاۏرۊېمه. ئهگه مݖن خݖش نێداری، ئهگه فݖکر کهری، مݖن ئݖشتݖ سهری کݖلا نوئه ئو تݖ نه خهېونهت کهردهمه، هیچ غهمه دیل مهدار، ېهندی نه جودا ئابهم، بݖدا ههر کهس ئݖشتهن سهرنݖۏیسی دۊمله بوشو. چݖمݖن ساده زوئه، نێشاته ئݖشتهن ژێنهکی داشتێ ئو ئهې ۏیرݖها بێ، چهمه ۏازی ههردݖشه ئو ئݖشتهن ژێنهکی نه ۏاتݖشه: ئهمه بی ېهندی نه جودا ئابهم و چهمه ئیسمار و پهېمونی پێسݖندهم.
چݖمݖن نوجهبا گێشه، بیدادگا ئو پاسگا ئو شݖکاېهت، ئݖشتن شۊئهر نه ۏاته: ئهز هیچی تݖ کو نێخام، هݖنده بݖوا ئیله ههزاناری نی نێخام، تهنخا بݖدا زۊته ئݖم بیئاۏروئی ېو ئݖم نومبهدنومی کو دهۏهزݖم. ۏهختی ئهۏێن جودا بینه، ئهلبهلی چݖمݖن خوئهرهزا، پیگێتݖمه، چݖمݖن زوئه دومه. ئیدامه دارݖ...
✍رمضان نیکنهاد
+ نوشته شده در دوشنبه ۲۰ شهریور ۱۴۰۲ ساعت توسط رمضان نیک نهاد
|
داستان پدر و مادر ماسالی به زبان تالشی و خط تالشی کادوس
ماسالیېه دەدە نەنە داستان کادوسه خهتی نه:☘
چݖمݖن نهنه ههمیشه پیېا، باغی کو دەبی ېو کار بݖکەری. دونه کݖ کاری، ئەۏون ئݖشتهن خݖردەنون شیۏار غەم هەری دا پیل ئابون و شݖپ بݖکەرݖن. کەرگ و کیجه نه نی خەېلی خݖشا.
چݖمݖن دەده ئو چێ سۊلۊکەت نێبی. چݖمݖن دەده گا ئو گوسەندی نه خݖشا. هەمیشه ۏای: ژێنەک، مەهەرز کەرگ و کیجه جیل ۏاشون پێبو ئو چݖمݖ مالون ناخوش ئاکەرݖ. ئݖمون مەجینه.
ۏەلی دەده دا خەۏەردار بݖبی، نەنه چەن کݖلݖشکݖن کیجهۏەچه ئو ئوردەکهۏەچه بەرۏەری ېو ۏیکەری سݖرا کو.
دەده هەراې هەراې ئیزی ېو نەنه نه ۏاې: کهخەراۏ نێبه، تݖ گیلەک و کەرگپەرݖستیره. ئەز ئاخا تݖ کو چݖ کەریم!
مݖن چهۏون هەر دݖ ره بهرشهېمه؛ هݖم گا ئو گوسەندی نه خݖشیمه، هݖم کەرگ و کیجه ئو باغئاۏدونی نه. بەما خەېف کݖ غوربەتی کو چوتاریمه و چݖمݖن ناجهئێن ۏیشتەری کݖرا تیېێ تیېێ ئݖشتهرا ۏیۏەشنیئین؛ پاېیزه ۏیگەردی خەرفه دەلون شیۏار!
✍رمضان نیکنهاد
+ نوشته شده در دوشنبه ۲۰ شهریور ۱۴۰۲ ساعت توسط رمضان نیک نهاد
|
داستان فداکاری معلم فداکار حسن امیدزاده به زبان تالشی و خط کادوس(۲)
دورود چهمه نازهېنه بݖرۏرێن و خوئهرێن، روزرون خݖش🌹
شهفتی تالݖشه ئاموزگار، ههسهن ئومیدزاده(حسن امیدزاده)فیداکاری ېو سیېاۏهشون (۲) :🔥💥🔥💥🔥💥
ههسهن دێ زهمینی ئادهمون نێمونی، چݖمونی کݖ ئاسݖمونی فݖرݖشته ئابا، چݖمونی بیگنا سیېاۏهشه کݖ دݖۏاره زݖنده ئابه ئو ئاتهشی مین دهلهکه. ههسهن دا ۏاې چݖ کهرݖم، ئه ئاتهشه کوره دیله دهتیله، شه، خݖردهنون ۏهر، ۏیندݖشه:
خݖردهنێن ههمه زهلامورده ئو بݖسیئاسی بهېنه، زوری نه نهفهس کهشین. خݖردێن ههمه ههسهنی پێچیکهېنا. ههسهنی ئهۏون ئاروم ئاکهرده، ۏاتݖشه: مهترسهن، ئهز شݖمه نݖجات دهم.
ههسهنی ئیگݖله، ئیگݖله خݖردهنون کهشه ئاگێته ئو ئاتهشی کو بهرشه ئو بهرېه کو ئهۏون سݖرا بهرکهردݖشه.
ههسهنی دێ ئݖشتهن ۏیر ئاشا، چێ فیچی تهمون تݖلهس کهردا چێ خهلا ئاتهش گێتا، چێ گوشت و پوس و خهلا دۊ کهری، ههته تاۏ ۏوئهردݖشه، سوج و دهرد دێ ههسهنی هالی نێبی.
ۏهختی ئاخݖرنه خݖردهنی بهرېه کو سݖرا بهرکهردݖشه، دێ ههسهنی را نهفهسی پهس ئامهنده نیېا کݖ جیر و کهفا بݖشی، دێ هیچ زوری چێ جانی دهرېه نیېا کݖ ئݖشتهن ئاتهشه کݖلاگا کو دور ئاکهری، ههته ههزار زور و بهلا نه بهرېه کو ئݖشتهن سݖرا بهرېهندݖشه.
خݖدا دور بݖکهرݖ، ههسهنی خهلا تهمونتێ چێ جانی گوشت و پوسی کو دهچیکا، چێ غهدیمنه خاسه دیم و جان زݖز داری، ههسهنی خهلا زوری نه دهکݖشتݖشونه، خݖردهنێن کݖ ئاتهشی کو جیۏهشتهېنا، هݖنته کݖ بݖرامێې، بݖرامێې، کهرین و خݖدا را دهخونین و ۏاېن: خݖدا جان، چهمه فیداکاره موئهلیمی را ئارهس. خݖدا جان، ئهگه چهمه ئاغا موئهلیم مهبی، ئهمه ههمه ئهلان مهردهېمونا.
ههسهنی سهر و دیم ئازون لهکا، مهردۊمی ۏهختی ئاتهش و دۊ ۏیندا، ئارهسهېنا، ههمه ههسهنی فیداکاری خونه ئهې را دیلسونی ېو دوئا کهرین و ئهې ئیگݖله فݖرݖشته زونین، ۏهختی ئیمدادگهرێن ئاتهشی دهکݖشتێ را ئومینه، دێ خهېلی دیر ئابا، ۏیندݖشونه:
ههسهنی گوشت و پوس و خهلا ېهندی کو دهچیکه، ههته ههسهنی سیېه جانی بݖرانکادی سهر پێنوشونه ئو ئامبولانسی نه ئهې ۏیمارݖستون بهردݖشونه.
تهمونی تالݖشئارا ئو تهمونی ئیرونی کو ههسهنی فیداکاری ئاۏازه گوش به گوشا شه، ههمه ههسهنی را دوئا کهرین کݖ خݖدا ئهې شهفا بݖده. خݖردهنون دوئا ههسهنی را تهلهکهې ئارهسه. ههسهن، ئه روزی نێمهرده بهما هیچ رۊکه تێلی سهغه جان و سالیمه پوس نێداری.
دوکتݖرون، دهزگا بݖنی کو ئهې زݖنده داشتا، دهبیس دهفا چێ جان و پوسی پێرݖشکا ئارݖشکا کهردݖشونه دا چێ مهردێ ناریشون گێته.
چێ به دۊم، ههسهنی ئازونسێ نێبی، ههسهن زوری نه ناېلاجه نهفهسی کهشی.
ههسهنی فیداکاری، تهمونی ئیرونی کو ئاۏازه بهرېهنده، ههمه جݖگای کو شهفتی ئاموجهده فیداکاری لوئه کهرین.
ههسهن ههته چهکیل و لهکهنده جانی نه چهن سالی نیمهزݖنده پهس مهنده، ههته دهرد و سوجون تاۏ ۏوئهردݖشه، پونزه سال زݖندهسݖزا به ئو زݖرݖنجیېه ئو دهردݖش پێتاۏه. ئاتهشی ههسهنی ئهندهرونی سوتا، ههلهمهله رېچ نێئابی.
تهمونی ههسهنی مݖز و مݖۏاجݖبه تێ چێ دهۏادهرمونی نێۏیرهسی، چێ خݖردݖخالی خهېلی کوری ېو سݖزا کهشه، ههسهنی را دنݖېا دێ هیچ مݖزه نێکهری، روزی ههزار دهفا خݖدا را دهخونی کݖ بێری، ئݖم سهکراته زیندݖگی کو چݖمݖن نهفهسی پێسݖند.
ههسهنی تێېه دهسی نه سی تا چهمه خݖردون ئاتهشی مینی کو نݖجات دوئه بهما ئهمه ههمهې، جیر دا به کهفا ئهې را کݖتاېی ېو بیبهفاېی کهرده.
چهمه دهرېادیل و فیداکاره ههسهنی نهفهس، ئاخݖرنه سهری، ههزار و سیسهد و نهۏهد و ېهکی، تاۏاسونی، تیر ما روزی کو ۏهختی ۏیشه، دێ هیچ نێپێرومه و ئݖشتهرا ئاسوده ئابه.
روزی کݖ ههسهنی جݖنازهشون شهفت ۏوئهرده، ۏیشتری شهفت و گیلون و تالشئارا مردۊم سوگݖۏارینا، ههمه ئݖشتهن سینه پهکوفین و بݖرهمین.
ئه سی گݖله شاگݖرده کیله کݖ دێ پیلل ئابهېنا، هݖنته کݖ بݖرهمین، چݖمونی کݖ چهۏون دهده ېه کݖ مهرده.
ئوری مݖرا پیلله ئیفتخاره کݖ چهمه ئیرونی کو، چهمه تالݖشون کو، چهمه ئاموزگارون مینی کو هݖنتهره فیداکاری داشتهمونه.
ئومیدهۏاریمه، ئه ېاله مێردی جانفیداېی ئهمه را چاکه نݖماېنهې موئهلیمی ېو تالݖشه مݖرامی کو بوبو.
ناجه دارݖم، ههسهنی خݖردݖخال هیچ ۏهخت زیندݖگی کو سݖتهمه مهبهرݖن و چاکه جیگائون ئارهسݖن و خهېر بݖۏینݖن. شݖمه نی ههمیشه سهغه جان و خݖشه دیل بݖدارهن.
✍️ : رمضان نیکنهاد
منبع: کادوس ماسولهرودخان
http://kados2.blogfa.com
برخی از شیوهنامه خط تالشی کادوس:
به جای فتحه/a/ ه
به جای کسره/e/ ێ
به جای واو/v/ ۏ
به جای شوا /ə/ ݖ
به جای یه/y/ ې
برای حروف (ت / ط) تنها از حرف (ت) استفاده میشود.
برای حروف (ث / س / ص) تنها از حرف (س) استفاده میشود.
برای حروف (ذ / ز / ظ / ض) تنها از حرف (ز) استفاده میشود.
برای حروف(ق/غ) تنها از حرف (غ) استفاده میشود.
برای حروف(ح/هــ) تنها از حرف (هــ) استفاده میشود.
+ نوشته شده در یکشنبه ۲۹ مرداد ۱۴۰۲ ساعت توسط رمضان نیک نهاد
|
داستان لدو به زبان تالشی
داستان لدو به زبان تالشی(۱):
لێدو داستان (۱) موسلهروخونی تالݖشون زݖبون و کادوسه خهتی نه شݖمه خݖتمهت ئادوئهمه🌺
ئه غهدیمنه سالون، چهمه خاسه تالݖشئارا کو دݖ گݖله بݖرا مهندینا کݖ چهۏون نوم لێدو ئو مهمودا.
ئهۏێن ئݖشتهن خوئهر نه کݖ چې نوم زیبهرا، گیرېه دا به گیلون مالداری ئو گیېهبونی کهرین.
ئه ۏهختون ۏیشتهری تالݖشێن مالداری کهرین، سالی شیش ما، باهار و تاۏاسون مالون نه گیرېه مونین و شیش ما نی مینکو ئو گیلونی کو مونین.
لێدو ئو مهمود غهېرهزی مالداری، پهلهۏونی کو نی خهېلی نومئاۏازه دارین و نومشون بهرېهندا.
چهۏون خالی زیبهر نی خهېلی پیلله دیل و زیرهنگا. زیبهر هݖنته چاکه لهله ژهنی ېو خونی کݖ ئادهمون و مال و موله رو تازه کهری.
مالون ئادهت کهردا زیبهری لهله سهس و دهخونئاخونی نه سݖبون جهنگهل بݖشین و شهۏهسهر سݖرا باېن.
ئهۏێن ئیکافله بݖز و گوسهند و گامال و ئهسب و مادون دارین.
ئی تاۏاسونه روزی کݖ ههمه گیرېه مهندینا، لێدو ئو مهمود دݖبݖدی نه خݖراکی خونه باسکهمه رݖباری را شینه، زیبهر تاکلیه ۏونه کو مهندا.
هه داۏره تالݖشه کو بهندی ئه دیمی کا ئی کافله دهرامی دݖزدێن ېهندی ئالهکهېنا، شهۏهندهروز مهردومی که ئو سݖرا ۏیترهکین و چهۏون مال و موله ئو دار و نێداری پێتارین.
لێدو ئو مهمود ههلا رݖبار ئارهسه نینا کݖ ناخهۏهری ئی کافله دهرامی ئهسبه سݖۏاره دݖزدێن، لێدومون ۏونهسݖرا ۏیترهکینه.
ئیدامه دارݖ...
از: رمضان نیکنهاد
منبع: کادوس ماسولهرودخان
http://kados2.blogfa.com
برخی از شیوهنامه خط تالشی کادوس:
به جای فتحه/a/ ه
به جای کسره/e/ ێ
به جای واو/v/ ۏ
به جای شوا /ə/ ݖ
به جای یه/y/ ې
برای حروف (ت / ط) تنها از حرف (ت) استفاده میشود.
برای حروف (ث / س / ص) تنها از حرف (س) استفاده میشود.
برای حروف (ذ / ز / ظ / ض) تنها از حرف (ز) استفاده میشود.
برای حروف(ق/غ) تنها از حرف (غ) استفاده میشود.
برای حروف(ح/هــ) تنها از حرف (هــ) استفاده میشود.
+ نوشته شده در دوشنبه ۲۶ تیر ۱۴۰۲ ساعت توسط رمضان نیک نهاد
|
داستان بهلول و هارون به زبان تالشی و با خط تالشی کادوس (۲)
دݖرود
بهلول و هارونه رهشیدی داستان:
ئی روزی هارونهرهشید، بهلولی وهر ئومه، ئهی نه واتݖشه، ئیله پهند مݖن بݖده.
بهلولی واته، ئهگه خݖشک و کهلاته بیئاوونی کو کݖ هیچ ئاو نی، هݖنته تشیرݖر بوبو کݖرا ههلاک بی، چهن ئادهی دا ئی تاس ئاو تݖ بݖدهن؟
هارونی واته، سهد گݖله تیلا سݖکه.
بهلولی واته، ئهگه ئاوهفݖروشی واته، پول کهمه، چݖ کهری.
هارونی واته چݖمݖن پادݖشایی ئینیمه ئهی ئادهم.
بهلولی واته، ئهگه ئاوی خݖنتݖره، بهدهز میزبهند بݖبی، چهن ئادهی دا دهرمون بݖبی یو میز بݖکهری؟
هارونی واته، چݖمݖن پادݖشایی ئهیله نیمه نی ئهی ئادهم،
بهلولی واته، وهختی وینی، ئݖشتݖ پادݖشایی ئیرزݖش ئی تاخه ئاوی کو ویشتهر نی بهز ئݖشتݖ پادݖشایی خونه مهغرور مهبݖن و خهلکی نی ههچی ئازار مهده.🙏🌹
از: رمضان نیک نهاد
منبع: کادوس ماسوله رودخان
http://kados2.blogfa.com
برخی از شیوهنامه خط تالشی کادوس:
به جای فتحه/a/ ه
به جای کسره/e/ ێ
به جای واو/v/ ۏ
به جای شوا /ə/ ݖ
به جای یه/y/ ې
برای حروف (ت / ط) تنها از حرف (ت) استفاده میشود.
برای حروف (ث / س / ص) تنها از حرف (س) استفاده میشود.
برای حروف (ذ / ز / ظ / ض) تنها از حرف (ز) استفاده میشود.
برای حروف(ق/غ) تنها از حرف (غ) استفاده میشود.
برای حروف(ح/هــ) تنها از حرف (هــ) استفاده میشود.
+ نوشته شده در یکشنبه ۲۵ تیر ۱۴۰۲ ساعت توسط رمضان نیک نهاد
|
داستان بهلول و هارون به زبان تالشی و خط کادوس (۱)
بهلول و هارونه رهشیدی داستان:
ئی روزی بهلول گهرماوه کو کݖرا ئݖشتهن جانی شوری کݖ ناخهوهری هارون و ئی کافله پاسهبون دیله دهرومینه.
هݖنته دا هارونی، بهلولی وینده، ئهی دهپهرسݖشه، ئهگه بݖخای، مݖن بݖخݖری، چهن خݖری؟
بهلولی واته: چیل دینار
هارونی غݖرسه نه واته، نادون، تهنخا چݖمݖن لونگی پول چیل دیناره
بهلولی هارونی جهواوی را واته، مݖن نی فهخهت ئݖشتݖ لونگی غݖرفی واته.
از: رمضان نیک نهاد
منبع: کادوس ماسوله رودخان
برخی از شیوهنامه خط تالشی کادوس:
به جای فتحه/a/ ه
به جای کسره/e/ ێ
به جای واو/v/ ۏ
به جای شوا /ə/ ݖ
به جای یه/y/ ې
برای حروف (ت / ط) تنها از حرف (ت) استفاده میشود.
برای حروف (ث / س / ص) تنها از حرف (س) استفاده میشود.
برای حروف (ذ / ز / ظ / ض) تنها از حرف (ز) استفاده میشود.
برای حروف(ق/غ) تنها از حرف (غ) استفاده میشود.
برای حروف(ح/هــ) تنها از حرف (هــ) استفاده میشود.
+ نوشته شده در یکشنبه ۲۵ تیر ۱۴۰۲ ساعت توسط رمضان نیک نهاد
|
داستان خروس و پادشاه به زبان تالشی و با خط تالشی کادوس : (5)
سوک و پادݖشا نهغل: (5)
پادݖشا فݖرمونی نه سوکی بهردݖشونه، ئهسب و مادونون ئاغݖری دیله دهکهردݖشونه ئو بهریشون سݖرا کو دار ژهنده ئو پێشت کݖلیل کهرده دا سوک مهشا دهۏهشتێ. ها کو سوکی، خݖرسی فݖرمون دوئه: ئݖسه دێ ئݖشتݖ نوبه ېه دا بݖشی، تهمونی ئهسب و مادونون بݖکݖشی.
خݖرسی نی تهمونی ئهسبون کݖشته، ئه شهۏی ههنی جانهبهرئون هݖنته ههرده، ههرده، نهچ ئابینه، سوک ئهۏون نه ۏاې: ههنی دا لوکی چال بهههرهن. جانهبهرێن دێ کݖرا ۏیېهرهههری خونه پێزێرین، هݖنته هیزهشون کهردا ئو وݖر بهېنا ئو مهرده لاشهې شی خاۏ ئاشینه.
سوک شه، چهۏون دهس و پا دهبهستݖشه. ۏهختی روز ئابه، نیگهۏونێن ئومینه، ۏیندݖشونه: تهمونی ئهسبێن مهردهېنه. سوکی ئهۏون نه ۏاته: باېهن دا ئم جانهبهرئونی کݖ شݖمه رهمه ئو ئیلخی کݖشته ئو مݖ ئهۏون گێته ئو چهۏون دهس و پا دهبهستهمه، شݖمه نݖشون بݖدهم، ئهۏون نی داز و فݖتݖره لݖسی نه ئه جانهبهرون جان دهلهکینه ئو خݖرس و ههشرات و شالی کݖشتݖشونه.
پادݖشا زوئه، ژێنهبهریېه جهشن و سۊر و پݖلاههری ېو ۏهشتهنه سݖرا کݖ ئاگزارییه ئو ئاپهرچنیېه، سوکی پادݖشا ۏهر بهردݖشونه بهما سوک شیفهۏازی نه ههنی ئݖشتهن ئݖم بیئیتݖرومی خونه ناخوش ئهفال نݖشون دهې ېو چیرات کهردهشا، سوک خاې، پادݖشا را ناز بݖکهری ېو ئی جوری نݖشون بݖدهې کݖ چݖ پیلله پهلهۏونی ېه.
پادݖشا، سوکی ئهروسی را نێدوئێ خونه ۏیېهر ئهې دیلجاېی دوشه، ۏاتݖشه: بی ئݖم بی ئیتݖرومه کاری کݖ تݖ نه کهردهمونه، دیل مهگێری بهدهزپادݖشا چێ فݖتراته کار، ههشیېائون کݖشته خونه، خهېلی ئهې ئیتݖروم نوشه ئو ئهې ئافهرین ۏاتݖشه. پادݖشا فݖرمون دوئه: ئاغا سوک بی چیم به دیم چهمه داۏلهت سݖرا کا بݖمونݖ دا سهته کارون را ئهې کو کݖمهک ۏیگێرهم. سوک خݖشخال ئابه بهما ههنی ئݖشتهن کهللـه کو ئی نهخشهې دۊمله گهردی کݖ پادݖشا سهر بهلاېی بوئری دا ئݖشتهن بݖشی، چێ جݖگا ههمهې را پیللهتهری بݖکهری.
برگردان فارسی :
به فرمان شاه خروس را در جایگاه اسبها و مادیانها انداختند و در را از پشت بستند تا خروس نتواند فرار کند. در آنجا خروس به خرس فرمان داد حالا دیگر نوبت توست تا بروی همه اسبها را بکشی .
خرس هم همه اسبها را کشت، آن شب حیوانات آنقدر از گوشت اسبها خوردند و خوردند که شکمشان داشت می ترکید خروس به آنها میگفت باز هم بخورید. با پرخوری زیاد به خواب عمیقی بیهوشی فرو رفتند.
خروس هم دست و پای همه حیوانات را بست . صبح که نگهبانان رسیدند، دیدند همه اسبها کشته شدند .خروس به آنها گفت بیایید تا قاتل های همه این کشتارها را دستگیر کردهام، آنها هم با داس و چوب به حیوانات که دست وپایشان بسته بود وهنوز در خواب بودند، رفتند وخرس وگرگ وروباه را کشتند .
عروسی دیگر تمام شده بود خروس را نزد پادشاه بردند. اما خروس با حیله از دست شاه برای اینکه به او بی احترامی کرده بودند و به عروسی راه نداده بودند ناراحت نشان داد خروس وانمود میکرد که چه پهلوان بزرگی است.
پادشاه به خروس دلداری داد و به پاس آنهمه شجاعت و دستگیری حیوانات از خروس پذیرایی نمود. فرمان داد که خروس در آن کاخ بماند و در کارها مشاور و یاور شاه باشد .خروس با خوشحالی پذیرفت اما مچنان در سر نقشه داشت که طوری برسر شاه بلا آورد و خود بر تخت جای او شیند .
از : رمضان نیک نهاد
+ نوشته شده در شنبه ۲۹ بهمن ۱۴۰۱ ساعت توسط رمضان نیک نهاد
|
داستان خروس و پادشاه به زبان تالشی و با خط تالشی کادوس: (4)
سوک و پادݖشا نهغل: (4)
سهباېنهروزی، ۏهختی ئهروسی ئاگزاریېه، نیگه ۏونێن شینه دا کهرگون سݖرا بهرکهرݖن و ئهۏون دونه بݖدهن. ۏیندݖشونه، غهېرهزی سیېا سوک، تهمونی کهرگ و سوکێن ئارهنجهنیېهېنه، کهرگون مهردێ را ماتی ئهۏون بهرده، سوکی دهپهرسݖشونه ېا کو چݖ تݖفاخی دهلهکه؟
سوکی ۏاته: ئه بیئیترومی کݖ شݖمه مݖن نه کهرده، کهرگون غݖرسه گێته ئو ئݖشتهنشون کݖشته.
ۏهختی پادݖشا کهرگون مهردێ خهۏهری مهسه، پادݖشا ۏاته: ئݖم خهۏهری ۏݖلا مهئاکهرهن، چهمه ئاۏرو ۏیشتهر شو. سوکی بݖبهرهن گوسهندون ئاغݖری کو بهرېهنهن.
ۏهختی سوکیشون گوسهندون ئاغݖری دیله بهرده، سوکی، ههشراتی نه ۏاته: سݖرا بهرا، بݖش، تهمونی گوسهندون مݖله پێسݖند. ههشرات نی خݖداخازته ههته کهردݖشه. ئه شهۏی نی جانهبهرون را خݖشی خݖشی نه دهۏېهرده، هݖنته ههردݖشونه کݖ هیزه کهردݖشونه.
روزی سݖپیدی کݖ گینه، نیگهۏونێن ۏهختی گوسندون بهرکهردێ را ئومینه، ۏیندݖشونه، بݖرامێې! گوسهندێن گݖرد مݖلهپێسی ېو دهرهنجهن ئارهنجهن و مݖردال ئابهېنه. سوکی دهپهرسݖشونه: مهکروفه سوک ېا چݖ تݖفاخی دهلهکه؟
سوکی ۏاته: زیره شهۏی را ئی گݖله ههشرات ېا ۏیترهکه، ۏهختی مݖن فهمه، چݖمݖن تهرس بومهخݖلی نه دهۏهشته.
ئݖم خهۏهر ۏهختی پادݖشا گوش رهسه، ۏاتݖشه: چݖ نهگبهته سوکی ېه، ههرجݖگائی شو، ها ۏهېرونه ئابو، ئه روز دا ئݖم سهت کݖ سوک ېا ئومه، ئهمه گیرݖفتار ئابهېمونه. ئهې بݖبهرهن، ئهسبه ئیلخی ئاغݖری مینی کو سهر ئادیېهن بݖدا مادونێن، ئهې پا بݖخان و بݖمݖرݖ دا ئهمه چێ دهس ئاسوده ئابهم. ئیدامه دارݖ...
برگردان فارسی :
روز بعد که عروسی تمام شد وقتی نگهبانان رفتند تا به مرغ و خروسها غذا و دانه بدهند. دیدند، بجز خروس سیاه، همه مرغها لت و پار شدهاند، از آن همه کشتار مرغها تعجب کردند. از خروس پرسیدند، چه اتفاقی اینجا افتاده است.
خروس به آنها گفت: آن بیاحترامی که شما به من کردید، آنها خشمگین شدند و از ناراحتی خودکشی کردند .
وقتی خبر به پادشاه رسید، پادشاه گفت: این خبر را پخش نکنید، آبروی ما بیشتر می رود. خروس را در آغل گوسفندان بیندازید.
وقتی خروس را به آغل گوسفندان انداختند. به گرگ فرمان داد برود، تمام گوسفندان را بکشد او هم از خدا می خواست و چنین کرد. آن شب هم به حیوانات خیلی خوش گذشت و بسیار خوردند.
وقتی صبح شد، نگهبانان برای بیرون کردن گوسفندان به آغل رفتند، دیدند، وای! تمام گوسفندان سربریده یا کشته شده اند.از خروس پرسیدند، خروس بد ذات، اینجا چه اتفاقی افتاده است؟
خروس گفت، دیشب گرگی به گله زد، تا من فهمیدم، ترسید و از دریچه پشت بام فرار کرد .
خبر به گوش شاه رسید، گفت از وقتی که این خروس آمده، تمام گرفتاری را با خود آورده است .او را درآغل گله اسبها بیندازید تا مادیانها لگد مالش نمایند و بمیرد تا ما از دستش آسوده شویم. ادامه دارد...
از : رمضان نیک نهاد
+ نوشته شده در سه شنبه ۲۵ بهمن ۱۴۰۱ ساعت توسط رمضان نیک نهاد
|
داستان خروس و پادشاه به زبان تالشی : (3)
سوک و پادݖشا نهغل: (3)
ۏهختی ئهۏێن ئهروسیېه سݖرا نێزیک ئومینه ئو پادݖشا که سݖرا بهلهته بهره ۏهر ئارهسینه، سوکی نیگهۏونون نه ۏاته: ئهز گیرېهسݖرا پادݖشاېمه. پادݖشا مݖن سهلا ژهنده.
ئهېشون، پادݖشا ۏهر بهرده، پادݖشا ئݖشتهن نݖکهرون و فݖرمونبهرون نه ۏاته: ئݖچݖرا ئه سوکی ېا ۏوئهردهرونه؟ پادݖشا فݖرمونبهرون ۏاته: سوک ۏا، ئهز نی گیرېه کو ئی ۏݖلهتی پادݖشاېمه. پادݖشا ۏهختی ۏینده، سوک توره لوئه کهرݖ و ههپرائی ۏا، ۏاتݖشه: خاب، ههلا ئهې بݖبهرهن، کهرگهلونی کو دهکهرهن بݖدا ئݖشتهرا کهرگ و سوکون نه خݖش بوبو، بهدهز ۏهختی ئهروسی تهمون ئابه ئو چهمه میمونێن شینه ئو جهشن ئاگزاریېه، سوکی چݖمݖن ۏهر بوئهرهن بݖدا بݖۏینݖم، ئݖچݖ ۏا.
ۏهختی سوکیشون بهرده، کهرگهلونی کو دهکهرده. سوک هݖنته کݖ کهرگهلون ئارهسه، ئی ۏهری کو پادݖشا نݖکهرئون دهس خهېلی غݖرسهش گێتا، ئی ۏهری کو دیېهر کهرگ و سوکون را ئیفاده گێتهشا، نݖشون نێدهې کݖ ئهې نه بیچݖنگ و مݖشتی ئو بیئیتݖرومی کهردهشونه.
ئی گݖله ئه سوکێن کݖ سیېا سوکی ئازونی ېو ئهې نه ههمۏݖلهتی ئێستا، ههمه گݖلهې نه ۏاتݖشه: ئه سوک چهمه ههمۏݖلهتی ېه کݖ تور ئابه، چێ سهرنݖۏیسی لوئه دا دیېهرون مهسه، ئهېشون رݖشخهند و دهس و پهر ئاگێته، سوکی غݖرسه گێته، شالی نه ۏاتݖشه: شال سݖرا بهرا، تݖ فݖرمون دهم، بݖش، تهمونی ئݖم کهرگ و سوکون مݖله پێسݖند. شال نی کݖ خݖدا را خاې، شه، ههمه گݖلهې سݖره پێسݖندݖشه.
ئه شهۏی جانهبهرێنی کݖ سوکی نه ههمراېنا، خهېلی خݖشݖشون ئومه ئو دا لوکی چالشون ههرده. بهما سوکی ههنی چیرات کهردا، سݖبهدهمی ېا کݖ سوکی جانهبهرون نه ۏاته: باېهن، چݖمݖن پهری بݖنی دهخݖسهن دا شݖمه نه ۏاته نیمه، سݖرا مهبهراېهن.
برگردان فارسی :
وقتی آنها نزدیک محل عروسی آمدند و به دروازه خانه شاه رسیدند، خروس به نگهبانان گفت: من پادشاه کوهستان هستم ، شاه من را دعوت کرده است.
او را نزد شاه بردند. شاه به زیر دستانش گفت، چرا او را آوردید. گفتند او میگوید من هم پادشاه هستم. پادشاه گفت: باشد پس اورا ببرید به لانه مرغ و خروس ها تا او هم خوش باشد بعد از عروسی که سه شب وروز است اورا پیش من آورید، ببینم چه می گوید .
وقتی خروس را به لانه مرغ و خروسها بردند. از یک طرف از دست شاه عصبانی بود و از طرفی نمی خواست نشان دهد که به او بی احترامی شده است.
یک خروس که هم محلی او بود او را شناخت، به همه گفت که او دیوانه است. وقتی همه از سرنوشت خروس باخبر شدند، همه به او خندیدند، خروس کچل عصبانی شد به روباه گفت. به تو فرمان می دهم همه مرغ وخروسها را گردن بزنی. روباه هم از خدا خواسته همه راکشت .
آن شب به حیوانات خیلی خوش گذشت و تا گلو خوردند. اما خروس هم چنان عصبانی بود . نزدیکی های صبح به حیوانات فرمان داد بیایید درزیر پر من پنهان مانید و تا به شما نگفتم بیرون نیایید .
از : رمضان نیک نهاد
در خط آوانگار تالشی :
به جای فتحه/a/ ـه ه
به جای کسره/e/ ێـ ێ
به جای واو/v/ ۏ
به جای شوا /ə/ ݖ
به جای یه/y/ ېـ ې
برخی از شیوه نامه الفبای تالشی کادوس:
برای حروف (ت / ط) تنها از حرف (ت) استفاده میشود.
برای حروف (ث / س / ص) تنها از حرف (س) استفاده میشود.
برای حروف (ذ / ز / ظ / ض) تنها از حرف (ز) استفاده میشود.
برای حروف(ق/غ) تنها از حرف (غ) استفاده میشود.
برای حروف(ح/هــ) تنها از حرف (هــ) استفاده میشود.
برای حروف(ع/ء) در ابتدا و وسط واژه تنها از حرف (ئـ) استفاده میشود.
+ نوشته شده در دوشنبه ۲۴ بهمن ۱۴۰۱ ساعت توسط رمضان نیک نهاد
|
داستان خروس و پادشاه به زبان تالشی : (2)
سوک و پادݖشا نهغل: (2)
دانلود فایل صوتی داستان خروس و پادشاه به زبان تالشی : (2)
ئیسهر گݖله جانهبهرێن، سیېا سوکی لوئه را گهرم نێدهلهکین و چێ لوئه ئهندیفه نێکهرین بهما چێ تهرسپێنه لوئه را کݖ ۏاې: ئهگه شݖمه چݖمݖن لوئه گوش مهئاکهرهن، پیلله پادݖشا شݖمه کݖشݖ ئو زݖندهسݖزا کهرݖ ئو شݖمه ئݖم ژیېه کو بهرکهرݖ، ههې را خهېلی سوکی کا تهرسین و ئهې ئیتݖروم نهېن.
سوکی ۏاته: ئهز ئݖم دارون سهری کا شݖمه پێشتݖمون مهندیمه، شݖمه را بیناېی کهرݖم دا شݖمه چاکه کار بݖکهره ئو چاکه زݖندݖگی بݖدارهن. شݖمه نی بی خهېلی مݖ پیل ئاکهرهن و مݖرا خاشئالیسی بݖکهرهن و مݖن پیللهتهر و پادݖشا بݖزونهن. چݖمݖن پادݖشاېی خونه شݖمه خݖراکی کو ههر روز بی ئی پێکهر ئݖشکهمه خݖراک مݖرا بوئهرهن دا ئهز بهههرݖم و سیر ئابوم و شݖمه را پیللهتهری بݖکهرݖم. شݖمه هیچی نێزونهن و نێفهمهن، تهنخا ئهزیمه کݖ ههمه چی زونݖم و فهمݖم. ئهز بی شݖمه را بݖۏام، چݖ بݖکهره ئو چݖ مهکهره.
ههمهې جانهبهرون، کهمکهم توره سوکی، شاسوک دهخونده. سوک کݖرا کێف کهری، دێ دیلݖش ناې، داری لهچی کو رۊکه تێهلی جیر ۏیراې ېا ههنی ئݖشتهن ئاۏادی ئاگهردی بݖشی.
ئی روزی خهۏهر ئومه کݖ پادݖشا زوئه کݖرا ژێن بهرݖ، پادݖشا خازته، ئی پیلله سۊر و چهربه پݖلاې خهلکی بݖده، جهشن بیگێرݖن کݖ ههمهې پیلله پیللهئێن ئه جهشنه سݖرا بان. پادݖشا فرمون دوئه: پیلله جهشنه سݖراې رێچ ئاکهرݖن. ۏهختی ئݖم خهۏهرشون سوکی راسݖنده، سوکی ۏاته: ئهز ههمه چی زونݖم، مݖن نیشون سهلا ژهنده. ههمه گݖله جهنگهلی ههشیېا، چێم به را ئو چێم به گولهېنا دا ئه جهشنه روز باې.
ئه ژییه ههشیېائون، سوکی نه ۏاته: ئاغا سوک، تݖ را به خݖدا، ئهمه نی ئیجازه بݖده، بݖدا تݖ نه ئهروسی باېهم. سوکی ۏاته: نێ، نێ، ها تهنخا پیلله پیللهئون جݖگا ېه، بهدهز ۏاتݖشه: ئݖسه کݖ خهېلی دیلݖرون خا، مݖ نه باېن، شݖمه دیله کو ههرههشیېائی کو ئی گݖله ئهگه مݖ نه ئهروسی با، ۏهسه، ئهز ئهروسیېه خݖراکی ئه ئی نهفهری ئادهم دا شݖمه را بوئهرݖ. ئݖنته به کݖ ئهروسیېه روزی ئی گݖله خݖرس، ئی گݖله ههشرات و ئی گݖله شال ئهې نه ئیجݖگانێ شینه.
سوکی ئهۏون نه ۏاته: باېهن، چݖمݖن پهری بݖنی کا جیخݖسهن دا ۏهختی شݖمه دهخونده نیمه، سݖرا مهبهراېهن و ئاشکار مهبهن. ئهۏون نی ۏاته: خاب، چهمه چێمون سهر، ههر فݖرمونی بݖدهې، ئݖشتݖ لوئه گوش ئاکهرهم.
برگردان فارسی :
برخی از حیوانات زیر بار حرفش نرفتند اما بسیاری از ترس وتهدید او که می گفت اگر حرفم را گوش نکنید، پادشاه همه شما را می کشد و از این زیستگاه شما را بیرون میکند، مجبور شدند با او کنار آیند و به او احترام بگذارند .
خروس به همه گفت که من این بالا هستم و هوای شما را دارم تا رفتار خوب داشته باشید و زندگی خوبی داشته باشید اما شما هم باید خیلی به من احترام گذارید و از بهترین غدایتان سهمی به من بدهید .شما هیچی نمی دانید و نمی فهمید تنها من هستم که همه چی را میۀفهمم و باید به شما بگویم چه کاری بکنید و چه کاری نکنید.
همه حیوانات به تدریج خروس دیوانه را شاه خروس خواندند . خروس هم از وضع پیش آمده خیلی راضی بود دیگر دلش نمی خواست از درختان پایین آید یا به آبادی رود .
روزی خبر رسید که پسر پادشاه عروسی دارد و همه بزرگان در آن عروسی برزگ دعوتند تا بخورند و شاد باشند .خبر را که به خروس رساندند خروس گفت بله می دانم ،من هم دعوتم . همه منتظر آن روز بودند .
همه حیوانات از خروس خواستند که اجازه دهد آنها هم بیایند .خروس نپذیرفت اما گفت از هرکدام شما یکی بیاید، کافی است تا برای دیگران غذای عروسی را بیاورد. اینگونه شد که روز عروسی یک خرس یک گرگ و یک روباه با او همراه شدند .
خروس به حیوانات گفت، بیایید، در زیر پرهای من پنهان شوید تا به شما نگفتم، بیرون نیایید . ادامه دارد....
از : رمضان نیک نهاد
در خط واتنویس تالشی :
به جای فتحه/a/ ـه ه
به جای کسره/e/ ێـ ێ
به جای واو/v/ ۏ
به جای شوا /ə/ ݖ
به جای یه/y/ ېـ ې
برخی از شیوه نامه الفبای تالشی کادوس:
برای حروف (ت / ط) تنها از حرف (ت) استفاده میشود.
برای حروف (ث / س / ص) تنها از حرف (س) استفاده میشود.
برای حروف (ذ / ز / ظ / ض) تنها از حرف (ز) استفاده میشود.
برای حروف(ق/غ) تنها از حرف (غ) استفاده میشود.
برای حروف(ح/هــ) تنها از حرف (هــ) استفاده میشود.
برای حروف(ع/ء) در ابتدا و وسط واژه تنها از حرف (ئـ) استفاده میشود.
+ نوشته شده در یکشنبه ۲۳ بهمن ۱۴۰۱ ساعت توسط رمضان نیک نهاد
|
داستان خروس و پادشاه به زبان تالشی (1)
افسانه خروس و پادشاه به زبان تالشی : (1)
دانلود فایل صوتی داستان خروس و پادشاه (1)
سوک و پادݖشا نهغل: (1)
ئه ۏهختون کݖ رۊکیما، ئهلانه شی نیېا کݖ رۊکه خݖردێن، شهۏهندهروز، ههزار جوره ئیمکان، ۏهختگݖزهرانی ېو مݖزاکهری را بݖدارݖن. خاسی ئهۏهختون ۏیرݖمه کݖ چهمه نازهېنه مهمه خݖدا بیېامݖرز ههلا زݖنده ئێستا. چهمه مهمه/ فاتݖمه بیبی، ۏیېهر ئهزون و میرهۏون و نوجهبا ئو باخݖدا ژێنهکی ئێستا. ئه ههرگݖز ئیله مورجانه ئازار نێراسݖنی. ماکلان و موسلهروخونی تالݖشئارا کو ئݖشتهن چاکه کݖردݖکارون را نوم و ئابازه بهرېهندهشا. ئهمه هݖنته ئهې خݖش داریمون کݖ چهمه نهفهسی رݖشته مونی.
خهېف ههزارون خهېف کݖ زۊ چهمه دهسی کو شه، ههر ۏهخت مهمه چهمه که ئاې، خݖشخالی پێۏهشیمون، چێ کارێن ههمیشه دیلاچیکینا، ههرگݖز کار و بهده لوئهې نێکهری ېو ههمهې را دیلخݖشی ېو سݖلامهتی ناجه داری، ئهمه را نهغل ۏاې، هݖنته ئهمه را ئݖم نهغلون ۏاې، چݖمونی ئݖشتهن ها مهندا ئو چێمی نه ۏیندهشا، مهمه سوک و پادݖشا نهغلی ئݖنته ۏاته:
ئه کهنه سالیېارون، ئیله ئاۏادی جهنگهله پهره دومهنی کو ژێن و شۊئی که ئو ۏونه دارین، غهېری بݖجار و چهن سهر گامال، ئی کافله سوک و کهرگ و کیجه دارین، ئی گݖله چێ سوکێن، کݖ چێ رهنگ، سیېا گیزگیزی مونی ېو ۏیېهر پادݖراز و بهدسولوکی ېو ئݖشتهنسهره کار کهری ېو خهېلی نی ئݖشتهن ههېکهلی غݖره نازی، نێشاتݖشه، دیېهر کهرگ و سوکون نه سۊلوکهت کهردێ.
ههې را ئی شهۏی سوکی ۏاته: دێ کݖرا ئݖم بیسهر و بیپا ئو مهزونه کهرگون نه لون نێشوم. سیېا سوکی پهر ئاگێته، شه، داری تݖکله کو نݖشته. ئه شهۏی داری لهچی کو مهنده، زݖلماته شهۏی را کݖرا زهله کهری، تهرسی خونه، ههرسهت زاهار زاهار کهری و پیلله سݖفاله لوئه کهری ېو ۏاې: ئهې نهفهس دارێن، چیم به دیم، ئهز شݖمه ۏالی ېو پادشاېمه. داری سهری کو ههمهې فݖرمون دهې، کهرگ و سوکون لونی کا ۏاته: بݖرامێې! بݖرامێې! سیېا سوک تور ئابه.
سالی روز و مائێن، هݖنته ېهندی پهسا دهۏېهرده. سیېا سوک دێ تاکیله ئو دارهخݖس با. ئی چهن ۏهختی کݖ به، سوک ئݖشتهرا نی خیېال کهری ېو باۏهرݖش کهردا کݖ پادݖشا ېه. ۏهختی کهرگ و سوکون چێ پیللهتهری را کهللـه نێنوئه ئو ئهېشون پادݖشا نێزونسه. سوک ئه مهله کو ئاپهره، شه، شه ... دا ئی ئهۏیجه گیرېه سݖراې کو ئارهسه.
جهنگهلی کا ۏهختی خݖرسون و ههشراتون و شالون و دیېهر ههشیېائون، چێم ئهې کو پێلهکه، ئهې نه ۏاتݖشونه: پیسه سوک، سیېا سوک تݖ ېا چݖ کهری؟ سوکی ۏاته: مݖن نه مهۏاېهن، پیسه سوک، سیېا سوک، بݖۏاېهن، ئاغا سوک، شا سوک. ئهز شݖمه پادݖشاېمه، ئاخا، پیلله پادݖشا، مݖن ۏهنده دا یا کو شݖمه را پادݖشاېی بݖکهرݖم. ئیدامه دارݖ..
برگردان فارسی :
آن وقتها که کوچک بودم، مانند الان نبود که بچه ها شبانه روز با هزار جوره امکانات وقت گدرانی و بازی نمایند، به خوبی یادم هست، ان زمانی که مادر بزرگ عزیز و خدا بیامرزم هنوز زنده بود، مادر بزرگ ما، بی بی فاطمه، زن خیلی مهربان و دانا و نجیب و خدادوست بود، آزار او هرگز حتی به یک مورچه نمی رسید، کارهای نیک او در نزد اهالی تالش ماکلوان و ماسوله رودخان بسیار نامآوازه و شهرت داشت. ما آنقدر او را دوست داشتیم گویی مانند رشته نفس ماست.
افسوس که زود او را از دست دادیم، هر وقت که مادر بزرگ به خانه ما میآمد از خوشحالی پرواز میکردیم، کارهای او همیشه به دل ما مینشست، هرگز کار بد یا حرف بد نمیزد، برای همه دلخوشی و سلامتی آرزو میکرد. او برای ما نقل و داستان میگفت طوری نقل میگفت که خیال میکردیم خودش در زمان وقوع داستان آنجا بوده و همه چیز را با چشم خود دیده است. مادر بزرگ داستان خروس و پادشاه را اینگونه برای ما گفت:
درزمانهای قدیم دریک آبادی ، یک کشاورز بود که مرغ وخروس فراوان داشت، یکی از خروس ها که سیاه و خودخواه هم بود ، نمی تواند در کنار بقیه مرغ و خروسها زندگی کند و جایگاه برتری کسب نماید. برای همین یک شب تصمیم می گیرد که دیگر به لانه نرود. خروس به بالای درختی می رود .شب را آنجا می ماند درآن سیاهی شب برای آنکه ترسش بریزد .تمام سروصدا میکرد .میگفت من ازاین بعد پادشاه شماهستم .به همه فرمان میداد، مرغ وخروسها گفتند: وای.. وای او دیوانه شده است .
روزها و ماههای سال پشت سر هم می گذشت کم کم دیگرخروس خودش هم باورش شده بود که ازهمه بالاتراست .وقتی مرغ وخروسهای دیگر زیر بار پادشاهی او نرفتند . خروس از آنجا رفت ،از درختی به درختی دیگر پرید. رفت رفت تا به یک جنگل رسید.
در جنگل همه جانوران خرس ها ، گرگها و روباهها را خروس را دیدند گفتند : خروس سیاه تو اینجا چکار می کنی ؟ خروس می گفت به من نگویید خروس سیاه بگویید، آقا خروس، شاه خروس، زیرا من از طرف پادشاه آبادی آمدم تا پادشاه شما دراین جنگل باشم . ادامه دارد...
از : رمضان نیک نهاد
در خط تالشی کادوس :
به جای فتحه/a/ ـه ه
به جای کسره/e/ ێـ ێ
به جای واو/v/ ۏ
به جای شوا /ə/ ݖ
به جای یه/y/ ېـ ې
برخی از شیوهنامه واتنویس تالشی:
برای حروف (ت / ط) تنها از حرف (ت) استفاده میشود.
برای حروف (ث / س / ص) تنها از حرف (س) استفاده میشود.
برای حروف (ذ / ز / ظ / ض) تنها از حرف (ز) استفاده میشود.
برای حروف(ق/غ) تنها از حرف (غ) استفاده میشود.
برای حروف(ح/هــ) تنها از حرف (هــ) استفاده میشود.
برای حروف(ع/ء) در ابتدا و وسط واژه تنها از حرف (ئـ) استفاده میشود.
+ نوشته شده در جمعه ۲۱ بهمن ۱۴۰۱ ساعت توسط رمضان نیک نهاد
|
داستان تاریخی : کوروش و «پانته آ» به زبان تالشی
کوروش و پانتهئا تاریخیېه داستان فومهنی تالݖشون زݖبون و کادوسه خهتی نه 🌹
مادی سݖپائؽن، ۏهختی شوشی جهنگی کو پیروز بینه ئو ئݖشتهن ۏݖلهت ئاگهردینه، خهېلی چیېون غهنیمهت گێتهشونا.
ئهۏون ئیتؽ ئه چاکه غهنیمهتون کوروشی را پیشکهشی ۏوئهرده. پیشکهشی ههمرا ئیگݖله خوشکیله ژؽنهک نی ئؽستا کݖ ۏاېن: چؽ شیۏار خاسه ژؽنهک، شوشی کو کهسی مهنده نیېا.
ئه ژؽنهکی نوما، پانتهئا. ژؽنهکی شۊ « ئابراداتاس» شوشی پادݖشا فݖرمونی نه پیلله کاری خونه دیېهر ۏݖلهتی را مهموریېهت شا.
کوروشی را ۏهختی ئه ئهسیره ژؽنهکی خوشکیلی ئابازه نه ۏاتݖشونه، کوروشی ۏاته: ئهز ههرگݖز ئه ژێنهکی کݖ شۊ بݖدارݖ چؽ شۊئهر کو نؽجیگؽرݖم. کوروشی نه ۏاتݖشونه: تݖ ههلا بؽری، ئیدهفا ئهې بݖۏین.
کوروشی ۏاته: نؽخام، ئهې بݖۏینݖم. کوروش، تهرسی کݖ ئهگه ژؽنهکی خوشکیلی بݖۏینݖ، بهسکهم چؽ دیلی بݖبهرݖ ئو ئیبلیس ئهې ۏازی بݖده. ههې را نؽخازتݖشه ئه ژؽنهکی چؽم پؽرېهنݖ.
کوروشی ئه ژؽنهکی نؽۏینده بهما ئیگݖله ئݖشتهن باخݖدا ئو چاکه نیگهۏونون کݖ چؽ نوم ئاراسپا، دهخوندݖشه. دورادور ئه ژێنهکی چؽ دهس ئیسپوردݖشه دا خاسخاسؽ نه ئه ژؽنهکی، گهنج و غݖرفݖنه ئهمونهتی شیۏار ۏیرݖها بوبو دا ژؽنهکی شۊ ئاگهردݖ.
باخݖدا ئاراسپی دا ئه ژؽنهکی ۏینده، چؽ خوشکیلی خونه ئݖشتهنݖش ئهۏی ئاکهرده ئو ژؽنهکی دیلباخته به. ئه نیگهۏون، پانتهئا کو چؽم داری. هݖنته ۏەخت پوشه دا چاکه ۏهختی گیر ۏوئهردݖشه ئو ژؽنهکی ۏیترهکه، خازتݖشه، ئهې را دهسدݖرازی بݖکهرݖ.
پانتهئا زاهار و جݖروئه ئامهنده ئو کݖمهک خازتݖشه ئو کوروشی را دهخوندݖشه.
کوروش باغی کو مهندا کݖ پانتهئا زاهارݖش مهسه، ئهلبهلی ئهې را ئارهسه. ئاراسپ کݖ ئاۏرۊداره مؽردهکی ېا، خݖجالهتی رؽز و پؽز ئابه ئو خهېلی کوروش دهس و پا دهلهکه ئو بهخشݖش خازتݖشه.
کوروشی، ئاراسپی نه ۏاته: ئݖشتݖ تهنبؽ ئݖمه کݖ شوش بݖشی، پانتهئا شۊئهر بݖتلهفی ېو مݖرا بوئهری. ئاراسپ شوش شه ئو ژؽنهکی شۊئهر تݖلهفتݖشه ئو ئهې، کوروشی ۏهر ۏوئهردݖشه.
کوروشی، پانتهئا، ئوسوئهمونه چؽ دهس ئیسپورده.
ژؽنهکی شۊ، ئابراداتاس، ۏیېهر خݖشخال ئابه. کوروشی نوجهبایی و باخݖداېی کݖ ۏیندݖشه، ۏاتݖشه: ئهز دؽ چیم به دیم ئݖشتݖ فیداېی ېو نݖکهریمه، ئݖشتݖ سݖپا مینی کو خݖتمهت کهرݖم و تݖرا جهنگ کهرݖم.
چؽ به دۊم، ئیروزی ۏهختی ئابراداتاس خاې، کوروشی سݖپا ههمرا جهنگ بݖشی، پانتهئا، ئݖشتهن شۊئهر دهسی گؽته، هݖنته کݖ چؽ چؽمون کو ئهسݖرک ۏیۏاری، ئهې نه ۏاتݖشه:
ئابراد جان، تݖ به ئه مؽر و ئؽشخی کݖ چهمه مینه نوئه، غهسهم دهم، ئݖسه کݖ کوروشی ئهمه را ههده چی چاکه کار و نوجهباېی کهرده، ئݖسه چهمه نوبه ېه دا ئهمه نی کوروشی خوبی ئهې را تهلافی ئاکهرهم، چهمه بابهفاېی ئهې نݖشون بݖدیېهم.
ژؽنهکی ۏاته: ۏهختی ئهز کوروشی را پیشکهش بیمه، ئه ههر کاری مݖ نه شاې کهردؽ بهما هیچ مݖن دهس نؽئاسوشه دا ئݖشتݖ ۏهری کو شهرمهنده ئو روسیېا مهبوم، هݖنته مݖ نه به کݖ خیېال کهریش، ئهز چؽ بݖرۏهرژؽنیمه.
پهلهۏونه ئابراداتاس جهنگ شه. کوروشی را جهنگی کو دیلهغهرده جهنگهکهرون شیۏار جهنگه ئو شههید به.
ۏهختی چؽ جݖنازهشون ئیرون ۏوئهرده، پانتهئا، ئݖشتهن شۊئهر جݖنازه سهر شه، غهش کهردݖشه. کوروشی، پانتهئا کݖلفهتی نه ۏاته: پانتهئا خوب چؽم بݖدار، خاسی ئهې ۏیرݖها بݖب، نؽکی، ئݖشتهن بهلا به سهر بݖکهرݖ.
پانتهئا هݖنته دا رۊکه تؽلی ئݖشتهن دالانی کو دور ئابه، کارده ئݖشتهن دیلگا سهری ۏیخوشه. کݖلفهتی دا پانتهئا مهردؽ ۏینده، کوروشی مهزهمهت و چؽماېی خونه، ئݖشتن کݖشتݖشه.
ئݖم خهۏهر کݖ کوروشی گوش رهسه، زۊ جݖنازان سهر ئومه، خهېلی بݖرهمݖ کهردݖشه، بهدهز فݖرمون دوشه: ئه ژؽن و شۊ کݖ ېهندی ئاشݖخینا، ئیتݖرومی نه ئیگݖله دهخمه کو بݖنهن.
✍رمضاننیکنهاد💥
در خط تالشی کادوس:
به جای فتحه/a/ ە
به جای کسره/e/ ؽ
به جای واو/v/ ۏ
به جای شوا /ə/ ݖ
به جای یه/y/ ې
+ نوشته شده در چهارشنبه ۱۹ بهمن ۱۴۰۱ ساعت توسط رمضان نیک نهاد
|
داستان عشقی تالشی (فرار دختر با پسر آواز خوان )
دݖرود چهمه نازهېنه ئوستادێن
ئیگݖله داستان موسلهروخونی تالݖشون زݖبون و ۏاتنݖۏیسه خهتی نه شݖمه خݖتمهت ئادوئهمه🌺
داستان فرار دختر با پسر آوازخوان با زبان تالشی فومنات و خط تالشی تلفظ محور
ئیله ئێستا، ئیله نیېا، غهېرهز خݖدا هیچکهس، نیېا.
ئه کهنه سالیېارون، چهمه ئابائهژدادون داۏره تالݖشئارا ئیگݖله ئاۏادی دیله کو مێردهکی ئݖشتهن ژێنهکی نه ئو ئیله جݖۏونه کیله نه زݖندݖگی کهری. چهۏون که تهکی کو رۊکه راکاری نوئا کݖ ئیسهر دهفا خهلکێن ئه را نه دهۏېهرئاۏېهر کهرین. ئیگݖله خاسه جݖۏونه زوئهې شهۏهسهرون، ئافتاۏی نݖشتێ ۏهخت، چهۏون که تهکی کا بهرشی ېو ئݖشتهرا خاسخاسێ نه خݖلێ، خݖلێ ئو تالݖشه ئاۏاز خونی.
ئی چهن ۏهختی کݖ به، زوئه دا ئاۏاز خونی، کیله نی ئاگهردی، ئه جݖۏونی رودهکهر ۏیمونی ېو دݖشمونی نه ئهې ۏیشوری. کیله دهده ئو دێدێ مهنتهر مونین، ئهۏێن دݖشمون نێدهېن، تهنخا زوئه خاسه خوندێ گوش کهرین. ئهۏێن ۏینین کݖ ئه جݖۏون هیچ ناجوره کݖردݖکار و بهده لوئهې نێکهرݖ. ههمه شهۏهسهرون ئݖم داستان هݖنته ئیدامه داری. ئی چهن ۏهختی کݖ به، جݖۏون ۏهختی خونی، دێدێ نی ئݖشتهن کیله نه چێ دݖشمون دوئێ ۏاگیر کهری. ژێنهکی شۊ ماتی بهردا، بهما ئݖشتهن بیخیېالی را ژهنی ېو سهس نێکهری، ۏیمونی تهنخا ئهۏون دیېێسی ېو گوش ئاکهری.
چهن ههفتهې کݖ هݖنته به، ژێنهک ئݖشتهن شۊئهر ۏیترهکه، زاهاری نه ۏاتݖشه: تݖ مهگه غݖېرهت و ئاروناموس نێداری؟ مهگه نێۏینی، ئݖشتݖ ئاۏرو کݖرا شو، ئه بیسهر و بیپا کوله هݖنده چی ئهمه نه بیئهدهبی کهرݖ! تݖ هݖنته ۏیمونی ېو ئهې دیېێسی! هیچ سهس نێکهری، نێۏاې، کولهلێ، تݖ ئهمه کو ئݖچݖ خاې؟
چهن ما کݖ به، مێردهک نی ناچار به کݖ ئݖشتهن ژێن و کیله نه ئیجݖگانێ ئه زوئه دݖشمون بݖده، زوئه نی ههمیشه چهۏون دݖشمونی را ئݖشتهن ئهنهمهسی ژهنی ېو ئݖشتهن تالݖشه ئاۏاز خونی، ههېار ههېار ېاری بهردێ را خونی ئیسهر گیېهل فاېزو نه خونی، دێ ههمه گݖله ئݖم ئاۏاز و دݖشمون دوئێ نه خوکهرد ئابهېنا ئو ئادهتشون کهردا. ئݖشتهن کاری هݖنته دۊز و ۏهختی سهر ئاگزارین دا هه سهتی سݖراپیشی کا بݖمونݖن.
ئی روزی کݖ دهده ئݖشتهن دݖشمون دوئێ سهر و ۏهخت که ئومه، ۏیندݖشه، بݖرامێې، ژێنهک ئݖشتهن سهر و کهله ژهنݖ ئو ئازاگݖلهې نه ئݖشتهن سیېابهختی زݖبون ۏوئهرݖ ئو ئی نهفهری کݖرا نابهنا ئو نݖفرین کهرݖ. ئهې دهفهرسݖشه: ژێنهک، چݖرا بݖرهمی؟ مهگه چݖ تݖفاخی دهلهکه؟ نێکی کهسیمهسی مهرده؟ ژێنهکی بݖرهمݖ نه ۏاته: مهشته بهېروم جان، تݖ را بݖمێرݖم، بهدبهخت بیمونه، چهمه ئاۏرو شه، مهکه نێۏینی، ئه جݖۏون دێ نێخونݖ، ئهمه چݖ خاکی بی چهمه سهر دهکهرهم! مێردهکی ۏاته: نێئا، نێئا دێ، جههندهمی را کوله نێئا ئو نێخونݖ. سیېا سݖنگ چێ دۊمله. مێردهکی، ئێشتهن کیله را دهخونده: کیله، نازی، نازی، کا مهندیره؟ سݖرا بهرا، تازه ئاۏ داری، ئی تاس ئاۏ مݖ را بوئهر، تێشیری سیمه.
ژێنهکی ۏاته: ئیې.... چݖمݖن غهریبه کیله جان، ئهلان ئݖسه کا مهندیره! مێردهکلێ کیکا مهنده نی، هه نی شه. مێردهکی ۏاته: کیکا کا شه؟ ئاۏی را چێمه شه؟ مهله شه؟ کا شه؟ ژێنهکی ۏاته: نێ، مێردهک جان، خݖداکݖشته کیکا، چݖنته ئه ئاۏازه خونه کوله نه دهۏهشته. مێردهک کݖفری ېو ئازاری ئابه، تهشهری نه ۏاتݖشه: چݖ! بهز شݖمه مݖن رݖشخهند ئاگێتا، تݖ زونیش، ئݖشتݖ کیله ئهې نه ئالانسݖتان و سهر دارݖ، مݖ را نێۏاتݖره؟ خاب دێ چݖرا دهۏهشته؟ چݖ را نێمهنده دا ئهې را ئهروسی ېو جهشن بیگێرهم و ئی سݖلسݖلهې نه ئهې شۊ بݖدیېهم؟ ئهې را جاهاز ۏیگێرهم؟ ژێنهکی ۏاته: نازی زونی کݖ تݖ ئه کوله ژێن نێدهېش، ئاخا ئه کوله ئیگݖله ژێن نی دارݖ!🙏🌹
از : رمضان نیک نهاد
در خط آوانگار تالشی :
به جای فتحه/a/ ـه ه
به جای کسره/e/ ێـ ێ
به جای واو/v/ ۏ
به جای شوا /ə/ ݖ
به جای یه/y/ ېـ ې
برخی از شیوه نامه آۏانویسی تالشی:
برای حروف (ت / ط) تنها از حرف (ت) استفاده میشود.
برای حروف (ث / س / ص) تنها از حرف (س) استفاده میشود.
برای حروف (ذ / ز / ظ / ض) تنها از حرف (ز) استفاده میشود.
برای حروف(ق/غ) تنها از حرف (غ) استفاده میشود.
برای حروف(ح/هــ) تنها از حرف (هــ) استفاده میشود.
برای حروف(ع/ء) در ابتدا و وسط واژه تنها از حرف (ئـ) استفاده میشود.
+ نوشته شده در سه شنبه ۱۸ بهمن ۱۴۰۱ ساعت توسط رمضان نیک نهاد
|
داستان زندگی آقا میرتوفیق اولین مکتب دار بخش سردار جنگل
دݖرود چهمه نازهېنه بݖرائێن و خوئهرݖن
ئامیرتوفیغ فهرهود و چێ دانݖشئاموجێن
سهردار جهنگهلی بهخش و دهغهنه/ گهسکهره ئهۏهلنه مهکتهبدار:
ئه ۏهختون، نێزیکاېی سهد سالی پیش کݖ چهمه باسهۏاتێن ۏیېهر نینا، بهلکهم گݖرد چهمه ئاۏادی سهۏاتدارێن ده گݖله نی مهبین، ئه ۏهختون کݖ ماکلانی کا مهشده ئیسمال زارێ خݖدابیېامݖرز و چهمه بݖرا جانه خݖدا بیېامݖرز سهۏات دارین. گهسکهره کو نی چهمه مارخا زوئه کهېخݖدا کاسی میرزاېی خݖدابیېامݖرز سهۏات داری، شولومه رݖباری کا نی هاجی غهنبهری زوئه مهشدی خݖدا بیېامݖرز سهۏات داری، دیېهر ئاۏادی کا نی چهن گله سهۏاتدار مهندینا کݖ گݖرد ئهۏێن چهن گݖله ۏیشته نینا.
ئی سالی، سهد سالی پیش، چهمه دهده، مهشته رهمهزون خݖدابیېامݖرز، خݖراسون شه دا ئیمام رݖزا بارگا زیېارهت بݖکهرݖ. خݖراسونی کا دهده ئیله نوجهبا، سی ساله جݖۏنی نه ئاشݖنا ئابه، مێردهک خهېلی خݖداپهرݖسی داری، ۏهختی خهېلی ېهندی نه دیله لوئه کهرݖن، ئامیرتوفیغ ئݖشتهن سهرنݖۏیسی ۏا ئو نوشون ده کݖ ئی گݖله پیلله ئاموجهده و مهکتهبدار و مݖلا ېه.
دهده را ۏا: ئهز هیچ کهس نێدارݖم، بیکهسه ئادهمیېمه، چݖمݖ بهبه ئهې نه ۏا: موسله روخونی دهغهنه مهردۊم، تالݖشینه، بێری، مݖ نه بݖشهم، چهمه ماکلانی کا بومون و چهمه خݖردݖخالی سهۏات ئاموج. ئامیرتوفیغ ۏا: ئهز تالݖشون تاریخ و چهۏون دیلاۏهری خوندهمه، چهمه دهده خهېلی ئهې خاهیش کهرݖ، بێری، مݖ نه چهمه ۏݖلهت بݖشهم. ئهمه، تݖ غهم ههرهم، تݖ را پێشت بهم، تݖ بێری، ئهمه سهۏات ئاموج، ئهمه را دوکتوری بݖکهر. هݖنته ئهې خاهیش کهردݖشه دا ئامیرتوفیغ دیلخش به کݖ چهمه ۏݖلهت با.
ۏهختی میرتوفیغ ماکلان ئومه، ئی سال ماکلان چهمه که کو مهنده، میرتوفیغ دهمهنده ئشتهن هونهر و دانیشی مهردومی نوشون دوئێ، ئامیرتوفیغ خهېلی ناخوشیېون و مهرهسون و ۏیماریېون، گݖل و گیېا نه دهۏادهرمون کهردێ زونی، ئامیرتوفیغ دهمهنده ئی کافله ماکلانیېون ئهلێ بێ تێ ېاد دوئێ، ئیسهرون تهلهکهې غورئانه خونی ئاموته، ههر کهسی ناخوشی گێری، ئهې، ئامیرتوفیغ ۏهر بهرین و ئهې دهۏادهرمون کهری.
ئامیرتوفیغی ئی ساله تالشئارا کو ئابازه بهریهنده، گهسکهره مهردۊم خهېلی سهۏاتی نه خݖشینا، ئهۏون دهس به دهس ئادوئێ دا ئامیرتوفیغی گهسکهره بݖبهرݖن. ئامیرتوفیغی ۏهختی گهسکهره خهلکی سهۏاتخݖشی ۏینده، ئی سال ماکلانی مهندێ پهسو، گهسکهره شه. ئامیرتوفیغ گهسکهره مهچݖدی کو موندݖگار به، مهچݖدی کو خهلکی دهرس دهې، غورئانهخونی ئاموجی، موههرمه ما ئو سهفهره ما دیله کو ئهۏون را خݖدا پهېومبهر و دینخݖشی لوئه کهری، ههر کهس نی گهسکهره کو ناخوش ئابی، ئهې دهۏادهرمون کهری.
چهن سالی کݖ به، خیېال کهریش میرتوفیغ گهسکهره کو دنیا دهلهکه، ههمهېنه خݖشا، خهلک خهېلی ئهې نه خݖشینا، میرتوفیغ خهېلی باخݖدا ېا، ههرگݖز مهردۊمی ئازار نێدهې، ۏیېهرچی دݖنېا مال گݖرد ئاکهردێ دهربهند نیېا، خهېلی بائاۏرۊ و نوجهبا ېا، هݖنته گهسکهره ئو موسله روخونی کا نوم بهریهندهشا کݖ ههمه گهسکهره داۏره ئاۏادیېون، ئوئهرو ئو کݖندهسهر و کومادول و کاسیسݖرا ئو کوچیېهچال و شولݖم و شولݖمه رݖبار و خانهۏونه ئو زیدݖخ و کهلهرم و مینهرهزی کا جهۏونه خݖردهنݖن گهسکهره ئاېن و چێ ۏهری کو دهرس خونین.
ئامیرتوفیغ چهن سال کݖ گهسکهره مهنده، خݖدابیېامݖرز میۏهلی ئازهردۏهختی کیله بهردݖشه، چهۏون بهدشانسی را هیچ خݖردݖخالی ئهۏون را سهر نێئالهکه، چهن سال کݖ چهۏون ژێن و شۊئی کا به، ئامیرتوفیغی ژێن هیچ ئابه، دێ چێ مهردێ پهسو ئهې ژێن نێبهرده، گهسکهره خهلکی نه گیریه دا به گیلون ههمرا یا، گیریه شێ ۏهختون دهده خݖدا بیېامݖرز و گهسکهره خهلک، ئامیرتوفیغی چهمه گهسکهره خاله گیریه، گݖردهسوئه بهرین. گیریه کو نی مهچݖد داریمون. ها کو نی میرتوفیغ ئݖشتهن دهرسهدهېی ېو دهۏادهرمون کهردێ دۊمله کهری. ئهې مݖن سهۏاتدار کهرده، ههمیشه چهمه دهده نه ۏاې: ئهز بی ئݖم نون و نێمێکی کݖ ئݖشتݖ ژێنی دهسی کو ههردهمه، ئݖشت زوئان سهۏات ئاموتێ نه تݖ را تهلافی ئاکهرݖم.
میرتوفیغ پهنجا سال گهسکهره مهنده، هشتاد ساله کݖ به، گهسکهره کا مهرده، چێ گور نی گهسکهره مهچݖدی کهفاتهر، ئهههدݖلا رهمونی که سݖرا ئو دݖکونی ناری کو ئه باغی نوئه. میرتوفیغ هیچ ۏارݖسی نێداری، دݖ گݖله چێ شاگݖردێن کݖ خهېلی چێ ریېه بهرشهېنا ئو خݖداپهرݖسی ېو مݖلاېی خهېلی خݖش دارین، چێ ۏهکیل و ۏهسی بینه، ئی گݖله خݖدابیېامݖرز مݖلا غودرت شیرزادا، ئی گݖله نی خݖدابیېامݖرز جهلیل سهبوری ېا.
میرتوفیغی خهېلی گهسکهره مهردومی سهۏات دارݖش کهرده، چیل پهنجا سال گهسکهره مهکتهب خونه ئو مهچݖد، تهنخا جݖگاې ېا کݖ ههمه ئاۏادیېون کا ها گݖرد ئابین. میرتوفیغ بانی به دا ئه ۏهختون گهسکهره خهلک خهېلی دهرسهخونی کا پیش دهلهکݖ ئو چهۏون خݖردݖخال ۏیشتهر رو به دهرسه خونی بݖشون، بهلکهم ئه خݖدا بیېامݖرزی شار ئهمه کهسی مهدارهم کݖ ههده چی دهرسه خونی ېو خݖداپهرݖسی را موسله روخونی دهغهنه ئو شولݖمه رݖباری دهغهنه خهلکی را کار کهردهش بوبو، چهمه مهردوم خهېلی بی ئهې ۏیر بوئهرݖن و چێ چاکه کارون خونه ئهې را خݖدابیېامݖرزی بݖکهرݖن.
خهېلی چهمه ۏݖلهتی پیللهتهرێن چێ شاگݖرد بهېنه، کورهۏیری مݖن بهرده، ههمهې ۏیر نێدارݖم، گݖمون کهرݖم، دݖۏیس نهفهر ههنی ۏیشتهر بوبون، خهېلی مهردهېنه، تهنخا چهن نهفهر زݖنده پهس ئامهندهېنه کݖ ئهۏونی کݖ ۏیر دارݖم، شݖمه را نوم بهرݖم:
1-خݖدا بیېامݖرز مݖلا قدرت شیرزاد 2- خݖدا بیېامݖرز جلیل صبوری 3- خݖدا بیېامݖرز حاجی خیرالله بهاری 4- خݖدا بیېامݖرز: یدالله نیک نهاد 5- خݖدا بیېامݖرز حسین آزاد 6- خݖدا بیېامݖرز عینایت لطفی 7- خݖدا بیېامݖرز اله بخش نفیسی 8- خݖدا بیېامݖرز قدرت مصلحت جو 9- خݖدا بیېامݖرز جواد جمالیخواه 10- خݖدا بیېامݖرز مهشته نوروز نزهت 11- خݖدا بیېامݖرز مشته کاسگل رستمی 12- خݖدا بیېامݖرز حاجی عزیز آزادوار 13- خݖدا بیېامݖرز حاجی قربون صبوری 14- خݖدا بیېامݖرز یداله بهاری 15- خݖدا بیېامݖرز قنبر محبی 16- خݖدا بیېامݖرز حبیب رادمنش 17- خݖدا بیېامݖرز حسین گنجی مقدم 18- خݖدا بیېامݖرز یداله همتی 19- خݖدا بیېامݖرز نازعلی نوروز پرور 20 - خݖدا بیېامݖرز قسمت لطفی 21- کبلا خواجه خواجوی 22- خݖدا بیېامݖرز مشته علی صفی زاد 23- خݖدا بیېامݖرز مشته خیراله نوروزی 24- خݖدا بیېامݖرز کبلا کاسگل مرزبان پناه 25- خݖدا بیېامݖرز کاظم امیدی 26- خݖدا بیېامݖرز کبلا یحیی کناره گیر 27- خݖدا بیېامݖرز جعفر نوروزپور 28- خݖدا بیېامݖرز حسین یگانه 29- خݖدا بیېامݖرز حاجی دوسی زاد میرزایی 30- خݖدا بیېامݖرز فیض اله بردبار 31- خݖدا بیېامݖرز اجاقعلی مسافر32 - خݖدا بیېامݖرز خانعلی شیرین زاده 33- خݖدا بیېامݖرز یداله زورمند 34- خݖدا بیېامݖرز حجت بهرامی و ......
خݖدا میرتوفیغ و تهمونی چێ شاگݖردون بیېامݖرزݖ ئو چهۏون رو شاد بݖکرݖ
رݖۏاېهته کهر: چݖمݖن دهده خݖدابیېامݖرز حاجی یدالله نیک نهاد
از : رمضان نیک نهاد
در خط تالشی کادوس :
به جای فتحه/a/ ه
به جای کسره/e/ ێ
به جای واو/v/ ۏ
به جای شوا /ə/ ݖ
به جای یه/y/ ې
برخی از شیوه نامه خط تالشی کادوس:
برای حروف (ت / ط) تنها از حرف (ت) استفاده میشود.
برای حروف (ث / س / ص) تنها از حرف (س) استفاده میشود.
برای حروف (ذ / ز / ظ / ض) تنها از حرف (ز) استفاده میشود.
برای حروف(ق/غ) تنها از حرف (غ) استفاده میشود.
برای حروف(ح/هــ) تنها از حرف (هــ) استفاده میشود.
برای حروف(ع/ء) در ابتدا و وسط واژه تنها از حرف (ئـ) استفاده میشود.
برای حرف ا کوتاه/ شوا/ از/ ݖ / استفاده میکنیم.
برای حروف(واو) از حرف (ۏ) استفاده میشود.
برای حروف(یه) از حرف (ې) استفاده میشود.
+ نوشته شده در سه شنبه ۲۰ دی ۱۴۰۱ ساعت توسط رمضان نیک نهاد
|
داستان تالشی شاله ترسه محمد(2)
شاله تهرسه مامهدی ۏاته، ههنی بی چݖمݖن ئهختیېات و ݖختݖریزی بݖکهرݖم، ئیله داره بݖرنه ئݖشتهن خݖتهنگا جݖگا کو لێفی بݖنی کو نوشه، ئݖشتهن شه، رݖفاتی کو خݖته. نیمه شهۏی کݖ به، غولێن ئومینه، لݖکلا جان دهلهکینه، هݖندهشون ئهې پهکوفته کݖ چهۏون جان، زوره شهخ و ئهرهخی نه خیس ئابه.
سݖبی زۊ مامهد سݖراپیش ئومه، ئݖشتهن جانی دهمهنده خارݖندێ. غولون دهپهرسه: چݖرا ئݖشتهن خارݖنی؟ ۏاتݖشه: زیره شهۏ چهن گݖله ئݖسبݖجی مݖنشون گهشته، ههې را چݖمݖن جان خارݖش کهرݖ. غولون ۏاته: ههده چی ئهمه، ئهی ژهنده ههلا ۏا کݖ ئݖسبݖجون مݖن ههرده.
شاله تهرسه مامهدی ۏاته: ئݖسه چهمه شهرت و پهېمونی سهر بݖشهم. غولون دهپهرسه: چهمه پهېمون چݖ ېا؟ مامهدی ۏاته: ئهز بی شݖمه بهههرݖم.غولێن بݖرهمݖ دهلهکینه، ۏاتشونه: تݖ ئهمه مهههر، ئهمه ههر چݖ گهنج و تیلا دارهم تݖ ئادیېهم.
شاله تهرسه مامهدی نی غهبول کهرده. غولون ههری ئی کیسه تیلا ئو ئارده مامهدی ۏهریشون نوئه. مامهدی ۏاته: بارهکهشون دهخونه، بݖدا ئݖم باری مݖرا دا که ۏهر بوئهرݖن. پیلله غولی ئه دݖ گله رۊکه غولون تهشهر دوئه کݖ بݖشهن، باری ئهی را بݖبهره، شاله تهرسه مامهد نار دهلهکه، ئهوێن نی چݖ دۊمله شینه دا که نێزیک ئارهسینه.
شاله تهرسه مامهد ئݖشتهن ژێنهکون تهرس زۊته که شه، ئارومی نه ئهۏون را جهرېانی ۏاتشه: بهدهزینی ئهۏون ېادݖش دوئه کݖ ئهز شوم، غولون که دیله ۏوئهرݖم، شݖمه بݖشهن، ژه کیسان تێې ئاکهرهن، ژه جیگا کݖلهشی نه پور ئاکهره، ئهز شݖمه را زاهار کهرݖم، کیسان تێی ئاکهردݖرونه؟ شݖمه بݖۏایهن: نێ، ئهلان بهرهم، بهدهز کیسان، ئیله ئهنگیشته نه بیگێره، بݖبهره، تێې ئاکهره.
ژێنهکون ئݖشتهن شۊئهر پیللهدیلی کو خهېلی خݖش ئومه، ههر سهت چهمه چێمون سر، چهمه چێمون سر ۏاېن .
شاله تهرسه مامهد ئومه، غولون رودهکهر و دیمادیم مهنده، ۏاتݖشه: ئهز خاېم کݖ شݖمه ۏهیل ئاکهریم، بهما ۏینݖم، چݖمݖن ژێنهکێن ۏان: خوب نیېه، بی بارهکهشون چاې بݖدیېهم بݖدا چاې ئارهسݖ.
شاله تهرسه مامهدی، غولون فینجونی کو فیلفیل دهکهرده، ئݖشتهن فینجونی کو شهکهر دهکهرده. مامهدی ئهلبهلی ئݖشتهن چاې پێدوشݖشه. غولون کݖ چاې ههرده، فیلفیلی غولون دهن و زݖبونی سوته، خهېلی ئاخ و ئوخ کهردݖشونه، غولێن، ئݖشتهن دیلی کو مامهدی ئهفسوسی ههری.
شاله تهرسه مامهدی ئݖشتهن ژێنهکون سهر زاهار کهرده، ۏاتݖشه: کیسان تێې ئاکهردݖرونه ېا نێ؟ ژێنهکێن ۏان کݖ نێ هݖسه تێې ئاکهرهم، بهدهز کیسانشون کݖلهش دهکهرده، ئیدهسی، کیسان سهریشون گێته، تݖند تݖندێ نه غولون ۏهری بهرشینه، که پێشتی کو ویکهرده، تێیه کیسه نی غولون ئادوشونه.
غولون ئݖشتهن نه ۏاته: ئهمه ئه سهنگینه کیسان کݖرندݖمونه، مهردیمونه دا ېا ۏوئهردݖمونه. په، ئݖنته کݖ ئاشکاره، مامهدی ژێنهکێن نی ۏیېهر پهللـهۏونینه، بهسکهم هݖسه بݖخان، ئهمه بهههرݖن. ههې را زۊ ئیشتینه، دهۏهشتینه.
دیۏێن ههلا ۏیېهر دور ئابه نینا کݖ را مینی کو شالیشون ۏینده. شالی ئهۏون دهفهرسه: چݖرا دهۏهزه؟ شالی ۏهختی جهریانی غولون دهنی کو مهسه، ۏاتݖشه: شاله تهرسه مامهدی ئݖشتهرا خهفت کهرده کݖ ئݖم بهلا شݖمه سهرݖش ۏوئهرده، ئه ۏهختی مݖن ۏینݖ، میزدهمیز بو. بێره، ېهندی نه بݖشهم، بݖۏینهم، چݖنته مݖن کو تهرسݖ. شالی رهزه داری پیگێته، چێ ئی سهری ئݖشتهن مݖلله کو پێۏێشته، رهزی دییهر سهری نی غولون کهمهری کو پێۏێشتشه. شال ئݖشتهن نار دهلهکه، غولێن نی چێ دۊمله. ۏهختی مامهدی که نێزیکی ئارهسݖن،
شاله تهرسه مامهد ئݖشتهن که تݖلاری کو ۏینݖ: شال یا بهرا، غولێن نی چێ دۊمله کݖرا ئان. چارهې کهردݖشه. تهرس دݖرێ ههته کݖ نݖشتا، لهرزه سهسی نه واتݖشه: ئاغا شال، پارسال سێ گݖله غݖربونی ئهمه را ۏوئهردݖره، چݖنته به کݖ ئوسال دݖ گݖله غݖربونی ئهمه را ۏوئهردهره؟ غولون دا ئݖم لوئهشون مهسه، ئݖشتهن جانی تهرس ههری ئی ۏهری دهۏهشتینه، رهزه دار کݖ شالی مݖلله کو پێۏێشیېا، شالی مݖلله پێسݖندݖشه، بیچاره شالی نهفهس بهرشه ئو جان دوشه ئو مهرده. شاله تهرسه مامهد نی شالی کو ئاسوده ئابه .
از : رمضان نیک نهاد
راهنما:
در خط آوانگاری تالشی
به جای فتحه/a/ ـه ه
به جای کسره/e/ ێـ ێ
به جای واو/v/ ۏ
به جای شوا /ə/ ݖ
به جای یه/y/ ېـ ې
+ نوشته شده در دوشنبه ۲۱ شهریور ۱۴۰۱ ساعت توسط رمضان نیک نهاد
|
داستان تالشی شاله ترسه مامد (1)
شاله تهرسه مامهدی داستان، تالݖشی زݖبون و کادوسه خهتی نه (1) :
ئه دوره سالون روزݖگار، چهمه تالݖشئارا کو مامهد نومی مهندا کݖ خهېلی پیلله دیلا، مامهد دݖگݖله ژێن داری، ههر دݖ نی پیلله ههېکهل و زݖمݖخته جان دارین، مامهد هیچ کهسی نێتهرسی بهما شالی کو ۏیېهر تهرسی دا شالون ۏینی، ئݖشتهن دهس و پا ئهۏی ئاکهری ېو جودی پێلهکی ېو میزدهمیز بی، ههلا شال، کهرگ و سوکون کو ئارهسه نیېا، مامهد ئݖشتهن شی، کهرگهلونی کا ئیگݖله کهرگ و سوک گێری، شالی را بهرېهنی.
مامهدی ژێنهکون ۏهختی ۏینده، چهۏون کهرگ و سوکێن ههر شهۏ ئیگݖله کهم ئابون، غݖرسهشون گێته، ئاخݖرنهسهری خازتݖشونه، ئیشهۏ جݖگاې کو جیخݖسݖن دا بݖۏینݖن، کهمیله جانهۏهره کݖ کهرگون ههرݖ. شهۏی نیمه با کݖ ۏیندݖشونه: بݖرامێې! چهۏون خݖداکݖشته شۊ، مامهده کݖ ئݖم کاری کهرݖ. ژێنهکێن گهۏهنی بهېنا، مامهدی جان دهلهکینه، دݖ مهن و نیمشون ئهې پهکوفته، ۏاتݖشونه: دێ ئیجازه نێداری، ئݖشتݖ پا چهمه که کو بݖنهې. مامهد کݖ ئهۏون را خاېنا، تهسلیم به. ئݖنته به کݖ مامهدیشون که کو بهرکهرده.
بیچاره مامهد، تهنخا بهرشه، شه بهما خاې بݖشی، ئیگݖله سهرپوره تݖفهنگ و ئیگݖله داز و ئیگݖله لافݖند نی ئݖشتهن نه بهردݖشه.
مامهد شه، شه دا ئهۏیجه جهنگهلی کو ئارهسه، ئه تاریکی کو چݖرا سوې چێ چێمی کو دهلهکه، ۏاتݖشه: ئوشان بݖشوم، ئه ۏونه کو بݖمونݖم دا سهبا ههلا خݖدا کهریمه.
مامهد شه، ۏونه چهپهره بهریش ئاکهرده ئو دیله دهشه، پیلله سݖلامی کهردݖشه. ۏیندݖشه: بݖرامێې! سێ گݖله غول ېهندی ۏهری نݖشتینه کݖرا سۊر ههرݖن.
پیلله غولی ۏاته: به به، ئهفالی ئادهم! چݖ چهربه لݖغمهې ئݖشتن پا نه چهمه سݖفره سهر ئومه. شاله تهرسه مامهدی ۏاته: ئهز لݖغمهېمه یا شݖمه! مامهدی ۏاته: ئهز ېا ئومهېمه دا شݖمه بهههرݖم بهما سێ گݖله شهرت شݖمه را نهم. ئهگه شݖمه شهرتون بهرده، شݖمه مݖن بهههره بهما ئهگه مݖن بهرده، ئهز شݖمه ههر سێ تا بهههرݖم.
غولون، رݖخشهندی نه ئهې ها دوئه. شاله تهرسه مامهدی ئیگݖله غولی دیېێشته، ۏاتݖشه: ئهز دیېاری ۏهری مونݖم، تݖ ئݖشتݖ تهمونی زوری نه ئیگݖله مݖشت مݖن بݖژهن. غولی نی تهمونی ئݖشتهن زوری نه مݖشتی ئهې را ۏیداشته کݖ مامهدی جاخالی دوئه، غولی مݖشت، دیېاری کو گینه، چێ دهس چهکه ئو چێ زاهار دا ئاسݖمون شه.
مامهدی ئه غولی نه ۏاته، ئݖسه ئݖشتݖ نوبه ېه کݖ دیېاری ۏهری بݖمونی دا ئهز مݖشتی تݖ بݖژهنݖم. مامهدی دازی نه ماکهم غولی شونه ژهنده، چێ زاهار ههنی دا ئاسݖمون شه، ۏاتݖشه: چݖ زوری تݖ داری! شاله تهرسه مامهدی ۏاته: تݖ ههلا تهمونی چݖمݖن زوری ۏینده نی، ئݖم تهنخا چݖمݖن کۊچه ئهنگیشته زورا .
شاله تهرسه مامدی ۏاته: دݖۏݖمه شهرت ئݖمه: باېهم، چهمه جانی مو دݖرازی ۏاد بیگێرهم، ههر کهسی مو دݖرازته به، ئهې شهرتی بهرده. غولون نی ههر گݖلهې ئݖشتهن جانی کو ئیگݖله دݖرازه مو کهنده کݖ ههر سێ تا شݖن ېهندی نه سێ ئهلݖش به. شاله تهرسه مامهدی ئݖشتهن بݖزه موئه لافݖندی کهمهری کو ئاکهرده کݖ تهنخائی ههف ئهلݖش به ئو شهرتی بهردݖشه.
ئیگݖله غولون ۏاته: ئݖم دهفا شهرتی بی ئهمه بݖنېهم. مامهدی ۏاته: ئیشکال نێدارݖ. غولی ۏاته: ههری ئیگݖله سݖنگ ۏیدارهم، ههر کهسی سݖنگی ۏیشتهر سݖدا دوئه، ئهې بهرده. پیلله غول پݖش مهنده، ئیگݖله سݖنگݖش ۏیداشته کݖ چێ سݖدا که دیله کو دهخهنیېه. ئهلبهلی مامهد پݖش مهنده، ئیگݖله تݖفهنگی کو ۏیداشتݖشه کݖ چێ سݖدا هݖم پیللا هݖم نی ئاتهش و دۊ داری.
غولون ېهندی دیېێشته، ههر سێ غولی ۏاته: مامهدی بهرده، چێ زور ئهمه کو ۏیشتهره. تهرسی خونه مامهدیشون ئیتݖروم نوئه، ئهېراشون لݖکلا جیکهرده ئو دهس به سینه چێ پیشی پا مهندینه.
ئیدامه دارݖ... از : رمضان نیک نهاد
در خط آوانگاری تالشی
به جای فتحه/a/ ـه ه
به جای کسره/e/ ێـ ێ
به جای واو/v/ ۏ
به جای شوا /ə/ ݖ
به جای یه/y/ ېـ ې
+ نوشته شده در سه شنبه ۸ شهریور ۱۴۰۱ ساعت توسط رمضان نیک نهاد
|
منشور کوروش به زبان تالشی
کوروشی مهنشور، تالݖشی زݖبون و کادوسه خهتی نه:
دانلود صوتی منشور کوروش به زبان تالشی
ئݖسه کݖ خݖدا کݖمهکی نه، ئیرون و بابێل و چار گوشه کیشۏهرون پادݖشاېی خونه تاجه کݖلا چݖمݖن کهللـه کو پێنوئهمه، شݖمه ههمه گݖلهې نه ۏام: ئهز دا زݖندهېمه ئو خݖدا نی پادݖشاېی را چݖمݖن ېاۏهره، ئه کیشۏهرونی کݖ ئهز چهۏون پادݖشاېمه، چهۏون تهمونی دین و سونهتون خݖش دارݖم، ئهز ههرگݖز نیههرزݖم، چݖمݖن فݖرمونبهرێن، چهمه مهردۊمی، دین و سونهتی ېا دیېهر میلهتون دینی رۊک ئاکهرݖن و ئهۏون نه تێله زݖبونی بݖکهرݖن.
ئوری کݖ مݖن پادݖشاېی تاجی چݖمݖن کهللـه کو پێنوئهمه دا روزی کݖ زݖنده بوبوم و پیلله خݖدا نی چݖمݖن ېاۏهر بوبو، ههرگݖز هیچ میلهتی زوری نه چݖمݖن داۏلهتسݖرا دیله نێۏوئهرݖم، گݖرد میلهتێن ئازاتینه، چݖمݖن پادݖشاېی را کهللـه بݖنهن ېا مهنهن، ههر ۏهختی خهلک مهخان، ئهز چهۏون پادݖشا بوبوم، ئهز چݖمݖن پادݖشاېی سهر مهندێ خونه ئهۏون نه جهنگ نێکهرݖم.
ئهز دا ئه روزی کݖ ئیرون و بابێل و چار گوشه کیشۏهرون پادݖشاېمه، نیههرزݖم، کهسی دیېهری سݖتهمه بݖده، ئهگه نی کهسی سݖتهمهشون دوئه بوبو، ئهز چێ جیگێته چی سݖتهمهده کو ۏیگێرݖم و ئهی پهس ئادهم. سݖتهمهده ئو زورهۏا دهماغی سونݖم و ئهې ئهدهب و تهنبێ کهرݖم دا دێ چیمی به دیم مهېارݖ، ئه دهسدݖرازیئون کهردێ.
ئهز دا روزی کݖ پادݖشاېمه، نیههرزݖم، کهسی دیېهری مالی زوری نه ېا مݖفته جیگێرݖ دا مهردۊم دیلناخݖش و ناراههت ئابون.
ئهز دا روزی کݖ زݖندهېمه، نیههرزݖم، کهسی دیېهری کو زوری نه کار ۏیگێرݖ ېا بیمݖز و مݖۏاجݖب ئهۏون کو مݖزوری ۏیگێرݖ.
ئهز ئوری ههمهې نه ۏام: ههر کهسی ئازاته، ههر دینی خݖش دارݖ، ههې بݖپهرݖسݖ، ههر جݖگاېی خݖش دارݖ، ها کو ئݖشتهرا که ئو سݖرا بݖدارݖ ئو زݖندݖگی بݖکهرݖ بهما بی دیېهری مالی مهجیگێرݖ؛ ههر کاری خݖش دارݖ، هه کاری دۊمله بݖکهرݖ، ئݖشتهن مالی ههر جوری ېو ههر چݖ کݖ دوس دارݖ، بݖخݖرݖ بهما بی دیېهری مالی سهری پا مهپێنه ئو فݖر مهده.
ئهز ههمهې نه ۏام: ههر کهس بی ئݖشتهن کهرده کاری، دۊمله و پهسئاگهردی گهردهن بیگێرݖ، هیچ کهسی دهماغی چێ فامیلون ناجوره کاری خونه مهسونݖن. بݖرا نێشا، گݖناکاره بݖرا دهماغی سوتێ، ئهگه کهسی ئیگݖله دهرینگا کو گݖناېی کهرده، تهنخا ئه ئادهمی کݖ گݖنا کهرده، چێ دهماغ بی بݖسونݖن، دێ تهمونی چهۏون ئێل و تهباری تهنبێ مهکهرݖن.
ئهز دا روزی کݖ خݖدا ېاۏهری نه پادݖشاېمه، نیههرزݖم، چهمه مێرد و ژێنون بهرده ئو کهنیزی را بݖخروشݖن. چݖمݖن فݖرمونبهرێن بی مهههرزݖن، چهۏون داۏلهتسݖرا کو کهسی کهنیزی بݖکهرݖ. بهردهداری بی تهمونی دݖنېا کو موغوب ئابو. خݖدا کو خام، ئهز ئه پهېمونی کݖ ئیرون و بابێل و چار گوشه کیشۏهرون خهلکون نه دهۏهستهمه، پیروز ئاکهرݖ.
شݖمه رۊکه بݖرا- رمضان نیک نهاد
راهنما:
در خط آوانگاری تالشی
به جای فتحه/a/ ـه ه
به جای کسره/e/ ێـ ێ
به جای واو/v/ ۏ
به جای شوا /ə/ ݖ
به جای یه/y/ ېـ ې
+ نوشته شده در پنجشنبه ۲۵ آذر ۱۴۰۰ ساعت توسط رمضان نیک نهاد
|
داستان پند آموز تالشی
دورود چهمه نازهېنه بݖرۏهرێن و خوئهرێن
ئیگݖله راستیېه داستان و پیشامهد، جݖنوبیېه تالݖشی زݖبونی نه شݖمه خݖتمهت نݖۏیشتهمه، غهېرهزی داستانی خوندێ و پهند گێتێ، جݖسارهتهن، خاهݖش کهرݖم، ههر جݖگاې کو ئݖم نݖۏیشته کا ئهگه فݖکر کهرهن، چێ تالݖشینݖۏیسی ئیشکال و ئیراد دارݖ، شݖمه مێرهبونه دیلی نه ئهمه را بیناېی بݖکهرهن. شݖمه بیناېی چهمه چێمی سهر نیېهم، شݖمه کار بیشهک و گݖمون تالݖشینݖۏیسی فهرههنگ و دهستوری را شا، پیلله خݖتمهتی بݖکهرݖ دا چهمه ېاله ئوستادێن تالݖشینݖۏیسی دهستوری کا ئهۏون را چارهې بݖکهرݖن. نارتهر شݖمه بینایی و شݖمه مێرهبونی را ئی دݖنیا سݖپاسمهندیمه.
داستان: پیره ژێنهکی بݖرهمه لوکی نه مݖرا ئݖشتهن سیېا سهرنݖۏیسه داستانی ئݖنته ۏاته: ههمیشه ناجه داریم، فامیله خݖشی بݖکهریم و چݖمݖن خوئهرهزا پیگێریم، چݖمݖن زوئه بݖدهېم. ۏهختی چݖمݖن ئی ریشکه زوئه دانݖشگا شه، ئه دانݖشجوئه داۏره کا ئی گݖله خاسه کیله نه ئاشݖنا ئابه، ئهۏێن ېهندی دیلباخته بینه، پیشونا، ېهندی ژێن و شۊ بݖبین. کیله، نێداره خانݖۏادهې کوئا، ههر چݖ چݖمݖن زوئه پهند دومه، ۏاتݖمه؛ زوئه جان، چهۏون خانݖۏاده نێدارینه ئو ئهمه دارهندیمونه، چهمه فهرههنگێن دݖبݖندی نه ساې و جهفسار نیههرݖن، هیچ ئݖم لوئێن و پهندێن چݖمݖن زوئه گوشی نێدهشه، ئهې تهرسپێنه کهردݖمه ئو ۏاتݖمه: ئݖشتݖ نومی تهمونی چݖمݖن مال و مهنالی کا بهرېهنݖم. نێبه کݖ نێبه، هیچ چێ گوش خݖل نییا، ئݖشتهن دݖ پا ئی چهموشی کا دهکهردݖشه ئو ۏاتݖشه: ئیلا بیلا ئهز بی ئه کیله بݖبهرݖم.
ئیدفا خهۏهردار بیمه کݖ چݖمݖن زوئه ئه کیله بهرده ئو ئهې ئیسمار خوندهشه ئو ساده زݖندݖگی سهر گێتهشونه. ئی سال ېهندی نه غهر بیمونه، چهن دهفا زوئه ئݖشتهن ژێنی دهسی گێته، خازتݖشه؛ چݖمݖن که بان، ئهۏون که دیله را نێدومه، هیچ جوری نێشاېم، باۏهر بݖکهریم کݖ ئی روزی چݖمݖن ئهربابه زوئه بݖشی، گهداې کیله نه ژێن و شۊئه پهېمون دهۏهسی. ئݖم بݖژهن بیگێرێ کو چݖمݖن نومۏیلهکه خالی نی مودام مݖن کورکور دهې و ئهنتݖریک کهری و چهمه دهۏادهرهکه کݖلاگا مینی کا ئاتهشه پهسنه جیخاې.
ئی روزی چݖمݖن خوئهر مݖرا بیناېی کهرده ئو ۏاتݖشه: بݖختهره چهچولۏازی نه کاری بݖکهرهم دا ئݖشتݖ زوئه، ئݖشتهن ژێنی نه ئݖشتݖ که با، بهدهزینی کهمکهم کاری بݖکهرهم کݖ ئݖشتݖ گێشه، ئݖشتݖ زوئه چێمی کا بهرېهنهم و چێ چێمهتی ئاکهرهم.چݖمݖن زوئه ئو گێشه خهېلی خݖشبختینا، ههمه چهۏون زݖندݖگی ئهفسوسی ههرین. چݖمݖن گێشه، ئݖشتهن جانی چݖمݖن زوئه را فیدا کهری. خݖدا خوبه مݖن بݖکݖشݖ، چݖمݖن دهسی نه چݖمݖن زوئه ئاشېونه ۏهېرونه کهردݖمه. ههته کݖ چݖمݖن خالی ۏاتا، کاری کهردݖمه دا ئهۏێن بان، چݖمݖن که کو زݖندݖگی بݖکهرݖن. چهن ما کݖ دهۏېهرده، مݖن و چݖمݖن خالی شومه نهخشهې چیمونه: چݖمݖن خوئهرهزا کݖمهکی نه بیسهر و پا جݖۏونی ئهجیر کهردݖمونه دا بݖۏا؛ ئهز نارتهرون چݖمݖن گێشه نه سهر داریم. ئهې ههزار جوره نیرهنگ و کهلهکۏازی کار دوئه، زۊ به زۊ مهشناسه تیلیفونی نه چهمه که زهنگ ژهنی ېو ۏاې: ئݖشتݖ گێشه نه کار دارݖم. چݖمݖن زوئه را زهنگ ژَهنی ېو ۏاې: ئݖشتݖ ژێنهکی نه سهر دارݖم.
شݖمه سهری دهرد مهۏوئهرݖم، ېهۏاش ېهۏاش چهمه نهخشه گێته، چهۏون مینهمون ئیختݖلاف تابئادوئه، چݖمݖن زوئه شهک و دݖگݖمونی ۏیشتهر ئابه، ئهز نی چݖمݖن زوئه چێماېی کهریم و ۏاېم: ۏیندݖره، ئهز راست ۏاېم؛ ئه کیکا ئݖشتݖ پولی خاې ېو تݖ ۏازی دوئهشه.
چݖمݖن ئاۏرۊدار و بهفاداره گێشه! ئݖشتهن شۊ نه ۏاته: تݖ را بݖمێرݖم، ئݖسه کݖ چݖمݖن لوئه باۏهر نێکهری ېو ۏاې: ئهز بیئاۏرۊېمه. ئهگه مݖن خݖش نێداری، ئهگه فݖکر کهری، مݖن ئݖشتݖ سهری کݖلا نوئه ئو تݖ نه خهېونهت کهردهمه، هیچ غهمه دیل مهدار، ېهندی نه جودا ئابهم، بݖدا ههر کهس ئݖشتهن سهرنݖۏیسی دۊمله بوشو. چݖمݖن ساده زوئه، نێشاته ئݖشتهن ژێنهکی داشتێ ئو ئهې ۏیرݖها بێ، چهمه ۏازی ههردݖشه ئو ئݖشتهن ژێنهکی نه ۏاتݖشه: ئهمه بی ېهندی نه جودا ئابهم و چهمه ئیسمار و پهېمونی پێسݖندهم.چݖمݖن نوجهبا گێشه، بیدادگا ئو پاسگا ئو شݖکاېهت، ئݖشتن شۊئهر نه ۏاته: ئهز هیچی تݖ کو نێخام، هݖنده بݖوا ئیله ههزاناری نی نێخام، تهنخا بݖدا زۊته ئݖم بیئاۏروئی ېو ئݖم نوم بد نومی کو دهۏهزݖم. ۏهختی ئهۏێن جودا بینه، ئهلبهلی چݖمݖن خوئهرهزا، پیگێتݖمه، چݖمݖن زوئه دومه. ههر روز کݖ چهۏون ژێن و شۊئی کا دهۏېهری، چݖمݖن چێمی نه ۏینیم، زوئهم ناخوشئهفاله، خیېال کهریش، چݖمݖن زوئه، مهرده ئادهمی ېه کݖ زݖندݖگی دریېه، هیچ چێ چێمون و دیلی کا خݖشی نێۏینیم، چݖمݖن تازه گێشه نی سالی دونزه ما تهنخا ئݖشتهن بݖگهردئاگهردی دهربێندا، ههته چهن سال کݖ به، دݖ گݖله خݖردهن ېهندی پهساش زهنده، ههر دݖ گݖله خݖردهن مارێۏێردی، لهم و ۏیچݖکۊنینا. ههر چݖ خݖردهنون را دهۏادهرمون کهردݖمونه، هیچ ئیفاغه نێکهردݖشه، خݖردهنێن رێچ نێئابینه.ئهمه کݖ ئهمه را بهلا نه گیرݖفتار بهېمونا، مهردۊمی ۏاتهۏات نی کݖرا ئهمه کۊنه ۏوئهریین و جیموجین. ههمه ۏاېن: ئه بیپشت و پهنا ئو بیگݖنا گێشه ئاخی ئهۏون گێته، خݖدا ئهۏون مݖکافات ژهنده. پونزه سال ئݖم بهدبهختی نه سهرپینجه ژهندݖمونه، چݖمݖن نومۏیلهکه خوئهرهزا چارپینج سالی کݖ چهۏون ژێن و شۊئی کا دهۏېهرده، ۏاتݖشه: ئهز نێشام، تهمونی چݖمݖن زݖندݖگی دݖ گݖله ۏیچݖکۊنه خݖردهنی را ههدهر دوئێ ئو ئݖم نهگبهته زݖندݖگی پێتاۏێ. ئه دادگا شه، ئݖشتهن شۊئهر را شݖکاېهت کهردݖشه ئو تهمونی ئݖشتهن مێریېه ئییجرا نوشه ئو چݖمݖن زوئه کا جودا ئابه ئو چهمه دار و نێداری ۏیگێتݖشه ئو شه.
ده سال، بهسکهم ۏیشتهر خهېلی چݖمݖن بیگنا گێشه دۊمله گهردیمه دا ئهی بݖتلهفݖم و ئهې کو بهخشݖش ۏیگێرݖم، چێ دهس و پا دهلهکݖم دا دݖۏاره ئهې چێ زݖندݖگی سهر بوئهرݖم. خیېال کهریش، چهمه بیگݖنا گێشه ئاو ئابه ئو زهمینی کو ۏیشه.خهېلی چݖمݖن ۏوجدانی کا سݖزا کهشیم، ههمیشه ئݖشتهن سهرکوفت ژهنیم و ۏایم: ئاخا مݖ نه نی بو ۏاتێ، دێدێ؟ چݖمݖن دهسی نه چݖمݖن زوئه خݖشه دیله زݖندݖگی سهر خاک پێکهردݖمه، چݖمݖن سهلیته خوئهر ۏازی ههردݖمه ئو ېهندی نه کوکݖلا چیمونه ئو چݖمݖن زوئه سیېابهخت کهردݖمونه.
ئی روزی کݖ دێ شێست و پینج سال چݖمݖن سݖند و زݖندݖگی کو دهۏېهردا، تیرونی خیېابونی کا خاېم دهۏېهریم کݖ ناخهۏهری ماتوری مݖن جیپݖشته و چݖمݖن دهس و پاش چاکݖنده ئو هوش شیمه. مݖنشون بیمارݖستون بهرده، ۏهختی چهن روز به ئو چێم ئاکهردݖمه ئو هوش ئومیمه، ۏیندݖمه؛ چݖمݖن ئی دهس و دݖ پا خاش چهکه، رۊکه تێلی کݖ مهندیمه، دوکتݖره ژێنهکی چݖمݖن سهر ئومه. خݖدا جان، چه وینݖم، ئݖم دوکتݖر، چݖمݖن هه بیگنا گێشه ېه؟ نیېه؟ باۏهر نێکهرݖم، مݖشکیله هه بوبو؟ ۏهختی نێزیک ئابه، خهنده نه ۏیترهکه، چݖمݖن دیمی ئݖم ۏهری ماچ، ئه ۏهری ماچ. تازه ئهی ئازونسݖمه، خݖدا جان، ئه دوکتݖر، چݖمݖن نازه نوجهبا گێشه ېا. ئیله دهسی نه زوری نه ئهې ئاکهشݖمه، چێ چێمی سهری ماچ کهردݖمه، ۏاتݖمه: رولی جان، ئهز تݖرا ئاسݖمونی گهردیم تݖ زهمینی مهندیرا؟ گێشه، مݖ نه ۏاته: دێدێ جان، ئݖشتݖ جانی را غهش بݖکهرݖم، خݖدا بهد مهده. ۏهختی خاېم، ئݖشتݖ چهکه خاشون و ئݖشکاته جانی دهرمون بݖکهریم، تݖ ئازونسݖمه، مݖن ئݖشتݖ چهکه خاشون خاسی چهکبێندی کهرده، هیچ نیگهرون مهب زۊ رێچ ئابی. ئهز تهنخا بݖرهمݖ کهریم، ئهسݖرک هݖنته چݖمݖن چێمون کا ۏیۏاری، چݖمݖن زݖبون بهند ئوما، تهنخا ۏاېم: روسیېاېمه، کیله جان، خیلی تݖ نه بهدی کهردهمه، مݖن بݖبهخش. بهدهز ۏاتݖمه: کیله جان، ۏهختی تݖ بهلا به سهر کهردݖمونه، تݖ کا شیره کݖ هیچ نێشاتݖمونه، تݖ تݖلهفتێ؟
گێشه ۏاته، دێدێ جان، چهمه سهرنݖۏیس دێ ههته ېا، تݖ گݖنائی نێداریش، ههر کهس بی ئݖشتهن سهرنݖۏیسی دۊمله بوشو و ئهې بݖسازݖ. ۏهختی شݖمه که کو بهرشیمه، دێ شݖمه ئوستانی کا هیچ نێمهندیمه، هیچ چݖمݖن دۊمله نی نێئاگهردیمه، تیرون شیمه، ئیله بیمارݖستونی کا کار ۏیگێتݖمه، ههته دهرس نی خوندݖمه، دوکتور بیمه، شۊ کهردهمه، چݖمݖن شۊ نی دوکتݖره، دݖ گݖله خݖردهن دارهم، ئی گݖله زوئه ېه، ئی گݖله نی کیله ېه، ههر دݖ نی مهدرهسه شون. ئهۏون را ۏاتهمه، تݖ چݖمݖن مارخاېره، ئهلان نی ئݖشتݖ ۏیندێ را بی ېا بان.
دهسی ۏهخت به، ۏیندݖمه: جݖۏونی، دݖ گݖله خاسه خݖردهنی نه کݖ ههر سێ گݖله، ههری ئی دهسته گݖل پێریشونا، چݖمݖن ۏهر ئومینه، خݖردهنون ماچ کهردݖمه. خهېلی چݖمݖن ۏوجدانی کا شهرمهنده بیمه، ۏهختی ئی ما ئه بیمارݖستونی کا خݖتیمه ئو خاسی رێچ ئابیمه، تهمونی چݖمݖن دهۏادهرمونی پولی چݖمݖن گێشه ئادوئا، ئاخݖرنهسهری چݖمݖن گێشه ۏهر شیمه، ۏاتݖمه: ئݖشتݖ خݖشبهختی را خݖشخالیمه و دوئا کهرݖم ههنی ۏیشتهر خݖشبخت و زهېرون بݖبی، ناجه دارݖم، مݖن بݖبهخشی. مݖن نه ۏاتݖشه: دێدێ جان، ئݖم چݖ فرماشه کهری، مݖن خهېلی ۏهخته تݖ بهخشهمه، خݖدا خوبه تݖ بݖبهخشݖ.
ېهندی کا سیفا ئابیمونه و ئهز ههنی چݖمݖن که ئومیمه، ئهلان تهنخا کۊنسۊجی ېو ئهفسوس مݖرا پهس ئامهنده و ئی گݖله ئهفسورده زوئه ئو دݖ گݖله ۏیچݖکۊنه نهبه نه روزگݖزهراۏݖنی کهرهم کݖ روزی ههزار دهفا مهرگهخازی کهرݖم. چݖمݖن نومسیېا خالی نی چهن ساله کݖ تور ئابه ئو ئهلان تورخونه کا خݖته، ئهز نی کݖرا تور ئابوم.
از : رمضان نیک نهاد
در خط آوانگار تالشی :
به جای فتحه/a/ ـه ه
به جای کسره/e/ ێـ ێ
به جای واو/v/ ۏ
به جای شوا /ə/ ݖ
به جای یه/y/ ېـ ې
برخی از شیوه نامه آوانویسی تالشی:
برای حروف (ت / ط) تنها از حرف (ت) استفاده میشود.
برای حروف (ث / س / ص) تنها از حرف (س) استفاده میشود.
برای حروف (ذ / ز / ظ / ض) تنها از حرف (ز) استفاده میشود.
برای حروف(ق/غ) تنها از حرف (غ) استفاده میشود.
برای حروف(ح/هــ) تنها از حرف (هــ) استفاده میشود.
برای حروف(ع/ء) در ابتدا و وسط واژه تنها از حرف (ئـ) استفاده میشود.
برای حرف ا کوتاه/ شوا/ از/ ݖ / استفاده میکنیم.
برای حروف(واو) از حرف (ۏ) استفاده میشود.
برای حروف(یه) از حرف (ې) استفاده میشود.
+ نوشته شده در دوشنبه ۳ دی ۱۳۹۷ ساعت توسط رمضان نیک نهاد
|
فاطمه بیبی داستانِن (1)
فاتمه بیبی داستانێن (1)
چهمه تالݖش ئارا کو ۏیشتهری ژێنهکون زیندݖگی ۏهختی ۏینهم ېا چهۏون سهرنݖۏیسی خونهم، راستی راستی بی ئهۏون را، ههزار ههزار دهفا ئافهرین ۏاتێ، چهۏون زیندݖگی نێزیک دݖرێ بی چێمی نه ۏیندێ ئو چهۏون داستانون بی بوخونی دا خاسی بݖشاې، چهۏون دیلابهریېه زیندݖگی کو سهر بهرۏوئهری ېو دهرهسی.
چهمه مهشته فاتمه بیبی، ئیله چهمه تالݖشئارا نݖماېنه ژێنهکه کݖ ماکلانی کا مهنده، چێ سݖند و سال ههشتادی کا، شیش ههف سالی دهۏېهرده بی بوبو، ئݖشته را ئشتهن کهنه چوئه که کو ئشتهن ئیله زوئه که نێزیکی کو تهنخا مهنده، چێ شۊ خݖدا بیېامݖرز سی ساله مهرده، فاطمه بیبی نوجهباېی و ئاۏروداری ېو چێ بینایهکهری و چێ پاکه دیل و خݖنهری، موسلهروخونی ئاۏادیئون کو ئابازه بهرېهنده.
ههته مهردۊم ئهې پاکه دیل زونݖن، چݖمونی کݖ ههرگݖز گݖناې کهرده نیشه، فاتمه بیبی سهۏات نێدارݖ، بهما ۏهختی ئهې نه نݖشی ئو ئالانسݖتان ئو لوئهلوئه کهری، ههته کݖ ئهزونه ئو ۏیېهر خهرهد دارݖ، خیېال کهری، ئی گݖله نومداره دانݖشگا کو دوکتوری دهرسی خوندهشه، چێ ئهدهب و ئاموج و کݖنشوکارێن و چێ کݖرتݖکار تهمݖشئا دارݖ، ئادهمی خݖش ئا، خهېلی ۏهخت چێ لوئه بݖنی بݖنݖشݖ ئو ئهې کا دهرس ئاموجݖ.
فاتمه بیبی ئݖشتهن شۊئهر مهردێ پهسو، ۏییهر کوریش کهشه ئو سݖتهمهش بهرده، ئݖشتهن زیندݖگی کا خهېلی چݖمݖن شیۏار بهخساۏ مێردهکون کا، ۏیشته زهمت کهشهشه ئو سݖتهمه کارݖش کهرده، ههرگݖز کهسی نێۏینده کݖ چهمه فاتمه بیبی، ئݖشتهن تێله سهرنݖۏیسی دهس و مهردۊمی دهس ېا خݖدامهکردون ئݖشتهن خݖردݖخال و ههمسادهئون دهس ئازاگیلهې بݖکهرݖ، ههمیشه چێ دهسووئهرده چی خهېر و بهرکهت داشته، ئݖشتهن مال و داشته نه دیلخݖش به، چێ چێم و دیم ههمیشه سیرا، ههرگݖز دیېهری را دهس دݖراز ئاکهرده نیشه دا ئݖشتهن نێداری ئو تاکیلهئی ئو ۏیۏه ژێنهکی خونه، ئهې نه کݖمهک بݖکهرݖن.
فاتمه بیبی، دݖنېاې خݖمنا سݖر و دیل ئݖشتهن سینه کو دارݖ، خیېال کهری مهردۊمی رازی ئیله مهۏهره کا نوئهشه ئو ههزار گݖله کݖلیل ئهې کو پێنوئهشه، خهېلی ژێنهکون زیندݖگی ئݖشتهن بیناېهکهری نه، چهۏون سیېا بهخته سهرنݖۏیسی، ئݖم رو ئه روش کهرده، ههرگݖز ئشتهن دهنی کو دݖشمون و دیېهرون پێشتئاکهر تێله لوئه بهرکهرده نیشه. خݖدا را روزی ههزار دهفا شݖکر ۏام، کݖ چهمه تالݖشئارا کو ئی دݖنېا فاتمه بیبی شیۏار چاکه ژێنهک داشتهمونه ئو دارهم، خݖدا چهمه گݖردی تالݖشه ژێنهکون پݖشتݖمون بوبو، چهۏون مݖرام و میرهۏونی چهمه تالݖشه خݖردون سهرههزاره سالون بومونو.
ئی روزی، فاتمه بیبی که شیمه دا چێ خݖتمهت سݖلامی بݖکهرهم، خهېلی ئهمه ئݖشتهن میرهۏونی نه خݖجالهت دوشه، چاې ههردݖمونه ئو ئیتێ ېهندی نه دیله دهردی لوئه کهردݖمونه، فاتمه بیبی دهمهنده، ئݖشتهن کهنه سهرنݖۏیسی ۏیر ئاریهندێ، تهمونی ئهۏێنی کݖ ئهلان مهردهېنه، ئهۏونݖش به خهېر و خݖشی ۏیر ۏوئهرده ئو ئهۏون را خݖدا بیېامݖرزی کهردݖشه. فاتمه بیبی ۏاته: چهمه جݖۏونی داۏره کا گݖردی ژێنهکون زیندݖگی کا ۏیېهر سݖتهمه بهرده، ههده کݖ سهکراته زیندݖگی داریمون، ههده نی زیندݖگی مݖزه داری، ۏیشتهری مهردۊم خݖشهدیل دارین، دݖرݖسته کݖ ئورینه شی ماشونی مهردومی زیندݖگی ئاسون ئاکهرده نیېا، بهما دیلخݖشی ئورینه کا ۏیشتهرا.
دێ کݖرا ئهمه دیر ئابی، فاتمه بیبی نه ۏاتݖمونه: ئوشان خوههم، ئݖشتݖ دوئا بݖبهرهم و بݖشهم، ههنی ئݖشتݖ خݖتمهت ئاېهم دا ئیتێ ئهمه را ئه داۏره زیندݖگی ېو ژێنهکون که کار و باغئاۏدونیېه کار و بݖجاره کار و گیرېه گیلونی کارون ئهمه را ۏیشته بݖۏاې. فاتمه بیبی خݖدا ئیسپوردݖمونه، ېهندی کا سیفا ئابیمونه. ئهگه خݖدا ههشته، ۏهختݖۏاری چێ پهس ئامهنده داستانی شݖمه را نݖۏیسݖم.
از : رمضان نیک نهاد
در خط آوانگار تالشی :
به جای فتحه/a/ ـه ه
به جای کسره/e/ ێـ ێ
به جای واو/v/ ۏ
به جای شوا /ə/ ݖ
به جای یه/y/ ېـ ې
برخی از شیوه نامه آوانویسی تالشی:
برای حروف (ت / ط) تنها از حرف (ت) استفاده میشود.
برای حروف (ث / س / ص) تنها از حرف (س) استفاده میشود.
برای حروف (ذ / ز / ظ / ض) تنها از حرف (ز) استفاده میشود.
برای حروف(ق/غ) تنها از حرف (غ) استفاده میشود.
برای حروف(ح/هــ) تنها از حرف (هــ) استفاده میشود.
برای حروف(ع/ء) در ابتدا و وسط واژه تنها از حرف (ئـ) استفاده میشود.
برای حرف ا کوتاه/ شوا/ از/ ݖ / استفاده میکنیم.
برای حروف(واو) از حرف (ۏ) استفاده میشود.
برای حروف(یه) از حرف (ې) استفاده میشود.
+ نوشته شده در چهارشنبه ۱۸ بهمن ۱۳۹۶ ساعت توسط رمضان نیک نهاد
|
داستان زندگی دو دختر که در بین گرگها در جنگل می زیستند
آمالا و کامالا نقل:
ام داستانَه گلَه، راستی راستی هیندی کا تفاق دَلَکه. هندوستونی کا ای دَفا خَوَری هَمه جگا آتنییَه کٚه وَرگَه ژییَه کا دٚه گٚله هَشمناکَه جانَهبَری هَشراتون/وَرگون نَه گَردٚن، هَرکس اَوون وینی زَلَه ترَک بی. هیچ کسی دا اَه سَت چَوون شی جانَه بَری ویندَه نییا. اَه آوادی مردوم واین: اَوِن دٚه گله رۊ/روح اِسینَه، هیچ کَس نِبی اَوون آزار بٚراسٚنه، مردوم کٚرا زلاموردَه بین، هیچ کَس نییاری اَه ژییَه پا نوئِه.
ام خَوَر، کشیشی گوش رَسَه کٚه چه نوم سینک اِستا. سینگ، ای گله پیلَه کَهسرای داری کٚه یتیمَه خردَنون ها کو ویرها بی و پیل آکَری. سینک وَشتٚلیواز اومَه، خای ام داستانی کا سر بَروَری. هَهی را اَه سنگه دییارَه کو شَه، وَرگَهژییَه نزیکی کا، ای گلَه پیلَه داری تٚلفتٚشَه کٚه چَه چِم آدیِسی کا هشراتون لونَه نوئا. سینک، اشتَن جیگا کو خاسی نه هشراتون لونَه بَره وینی.
سینکی، داری تٚکلَه کا ای جیختِه جیگایی رچ آکردَه، دا ها کو چَن شَوَندَه روز جیخٚسٚه و ژییَه چِم بٚدارٚه، دا وینی شا اَه جانَه بَرون ویندِه، جگای کٚه هشراتِن ها کو لونَه دارِین، ای پیلَه سنگه چالَهی اِستا. وَختی مانگی پِرومَه و مانگه تاوی روشنی کَردَه، سینکی ویندَه، هشراتِن اشتَن لونه کا، ایلَه ایلَه برومینَه، اشتَن ماترَه تٚری آکَرین و برچاکنین و سرا هوا بو آکَشین و زوزَه کرین.
ناخَوری دٚهگلَه هشمناکَه جانَبَر بَروشتینَه، چَوون دَس و پا و کلَه آدَمی پِرَوٚشی داری، بَما هشراتون شی چار دَس و پا پِرین، چَوون دَس و پا کولوفتی یَندی خمنایا، گردَه کَلَه دارین. درازه مو چَوون سوتالَه جانی آپوشا، تٚریَه بوک و دَماغ و مَچَه دارین، چَوون چِم هشراتون چمی شی سو دَهی. اَوون زمینی بو آکَشه و اشتَن ماتٚرَه رو بَه آسمون داشتَه و زوزه کَششونه. سینگی هرگز اَه جوره جانَه بری هیچ کیتاوی کا نی ویندَش نییا.
سینک، داوْلَتی پیلَه گلان و فرمون داری وَر شَه ، دا اَی ایجازَه بٚدَن، اَه دٚه گلَه جانَهبری بیگِرن و پیلَه دانشمندِن چَوون سَر، کار بکَرن و سَربَروَرن که ام بی وَجَه جانَهبَرن اٚچِه اِسینه، کا کو اومَهینَه، بَدَز هنی اَوون جنگلی کا سر آدَن. سینک، ای وَخونهی دۊملَه نی گَردی کٚه تمونی کیشورون کا گَشتوگییَلَه کَرون اَه هشمناکه جانه برون ویندِه را اشتَن یتیمه سرا دَکَشی و ای پولی نی چِه گیر بای دا یتیمه خردَنون را خرج آکَری.
سینکی، وَختی ایجازَه ویگِتَه، هشراتون بریسی کا تله نه اَوون گِتشونَه، همه ماتی بردَه بینه، ویندشونه: بٚرامِهی اَوِن کو دٚه گلَه اَدَمَه خردَن و دٚه گٚله کیلهینه کٚه هَف هَش سال ویشته سٚند و سال نِدارن، بَما تَمون چوون کنش و کار هشراتون شی اِسَه.
پیله دانیشمندون اَوون خاسَه جیگای بَردَه، وَختی اَوون خلا دَکردشونه، خلا پِزارندشونه، رٚخَه رٚخَه کَردشونه، اَوون وَختی تختی سر خساوندٚشونَه، تختی کا جیر آین، شین، لٚکٚلا آتارین، ایته پا نه کَنٚش کرین، خاکی سر اشتَن پیچنَه کرین، یندی کا دَچیکین، هنتَه زوزه کرین دا خاو آشین.
وَختی اَوون را پلا و خوروش ووئرین، هیچ دَس نِژَنین، پلا سری ویگَردین و ای گله اسپَه شی پلا خوروشی پِلَوین. اَوِن پَتَه گوشتی خش نِدارین، اَوون را ای پَله زنده گوشت نَهین، هَهی خاسی گازی نه ویجَرین و هَرین.
اَوِن، وَختی آدَمون وینین، زلَه کردَه آدمون شی، آدَمون کا ترسین، زٚلَه چِم آمونیین، چار دَس پا پِرین، نِشایْن پاسری وییَر پامَندِه، چَوون پا گِرَه لینگ آبا، چَوون دَس و پا راست نِمونی، هَته پٚش شون سای هَردا، پامَندَه کی پردِه نه اَلبَهلی آسیین و هَنی چارچنگلی پٚرین.
اَوِن، آدَمون کا ویشتَه مَسین و بو آکَرین، چَوون چِم تاریکی کا، آدمون کا ویشتَه وینی، اَوِن هرگز خَندَه نِکَرین، برمَه نِکرین، چَوون جیکله و زاهار، هشراتون شی جروئه کرین، گرم و نرمه جیگا خش نِدارین، چاردییار و کَه چِمَه کا بروزین، سرا برشین، دا ای پناگایی بتلَفین و ها کا جیشین، کرا تایل آبین، که ای جوری ها کو بروزین و جنگل دَلکین.
سینک وینی که اَه دٚه گله کیله وَچَه، هشراتی تَبییَت و آموج و کنش و کارون نَه خو گِتَه و اَه کردکارون نه خوکَرد آبَهینَه، هَلَه مَله نِشان اَه کارون دیمَه نوئِه، چَوون هشراته مرام و آموج و تَبییَت نیهرزی، آدمون رییَه و سولوکی نَه آموج بیگِرین، کشیشی خیلی دانیشمندون دَخوندَه دا دانیش و خَردَی نه اَه هشراتَه مرامی چَوون جانی کا بَرکَرن و آدَمه کنش و کار چِه جیگا بٚنٚشان. دانیشمندن فیکر کَرین، اَه خردَنن وَختی خیلی روک و چیلنه خردن بَهینَه، هشراتی بی اَوون دٚزیَه بوبو کٚه هیچ آدمون نَه سولوکَت نِدارین.
اَه خردَنون را چَمه دینیا هیچ مٚزه نِکَری، هنته اِسا که ای زیندونی کا مَندینَه، آمالا که ایتِه روکته اِستا ای سالی سَروبٚن نِبَه، هنتَه غرصَش هَردَه، ناخوش آبَه و مَردَه، چِه مَردِه بَه دۊمله کامالا دِه کرا تور آبی، خیلی وَخت خوناوَه هردشَه، خدا اَی را آرَسَه که نِمردَه،
کامالا ناز و فت و فراوونی دیله کا دانیشمندون دَس پیل آبَه، بَما هرگز نِشاتشَه خاس خاسه نَه اشتَن هَم سرَه مالون پا رَسِه، نِشاتشَه خاسی لوئَه کردِه، و آدَمون شی آموج گِتِه و دییَرون نه آلان سٚتان و بیزٚ و بٚنٚش کَردِه. زوری نه پنجا گله واژَه یادش گِتا.
کامالا هرگز نشاتشَه، ای گله سالیمه خردَنون شی آدمون مینه کا لیذت بردَه، چِه دومله سرنویسی خَوَری نِدارم که چنتَه آژییَه. ای ...خَسَه بوبو اَه وَخت که جونیمونا و دانشگا کا چَمه روان آزونی اوستادی ام داستانه گله اَمه را واتَه.
هَچی نی که چَمه تالشن همیشه غَزَلی خونٚن: تبییَتی کٚه شتی نَه آ، مرگی نه شو. راست واتَهشونه: اَه تبیتی که روکی سَر، خردَنی کٚنٚشوکارون و چِه کٚردکارون تَندورَه سازٚه و چِه جانی کٚه سای هَرٚه، هَلَه مَله چِه جانی کا نِبرشو.
شمه روکه برا: رمضان نیک نهاد
+ نوشته شده در چهارشنبه ۱۹ مهر ۱۳۹۶ ساعت توسط رمضان نیک نهاد
|
داستان ببه جان با زبان تالشی (ببه جانی نقل )
بَبَه جانی نقل:
(چَمه جونوبییَه تالشون فومنی دَغَنه زوونی نه)
اوری خام، هَنی چٚمٚن مَمه خدابیامرزی خاسَه نقلون ای گله دِه شمه را بوام:
اَه کَنه سالییارون، چَمه ولَتی کا جٚوونی مَندا کٚه وییَرچی پیله دیل نییا، تاریکی و اَویجه جگائون کا تَرسی، اَگه بجارَه سری کا، ای گله شال یا روآسی بوینی، زَلَه کَری.
ببه جانی دَدَه دِدِه خیلی پیلَه دیل اِستا، چِه دَدَه همیشه وای: ژِنَکلِه، ام کولَه پَز چیکی رَه بَرشَه، اَمه کٚه مَترسیمونه. ژِنَک وای: گمون کَرم روکی سَر بی وَختی بَه بوبو، مِردَک وای: نِه اَی را نی، ته نیهَشته، چَمه خردَن سرابَلَک بوبو، بٚلَکٚه، بیزٚه، دا اشتَن پاسری بومونو، تالشی خردخال بی دیله یَردَه و پیلَه دیل بوبو.
ببه جان هَته پیل آبَه، یَکَه جونَه گَلی آبَه، بَما هَنی ببه جان رۊکَه دیل اِستا، شمَه وَری کا خیلی بی ادبی اِسته، تنخایی نیمه شَوی نییاری، دَس بَه آو بشی. اَه وَختون ببه جانی دَدَه ویشتَری سال تنخایی گیریَه و مینکو مونی، ای کاوله گامال داری ،اَوون را مالَه پایی و گالیشی کَری.
ببه جانی دَدَه گیریه گیلونی بٚشٚنبِری را، هنتَه کۊله باری نه بار بَردا و چاروادارن اسبه کریَه آدوئا، دِه تَنگ اوما. ای دَفا فیکری چِه سَر دَلَکه، واتشَه: بختَرَه ،ای گلَه کَلَه وَرزا بٚخروشٚم، بارَهکٚرٚندی را بٚشوم ای گله یَبو بٚخٚرٚم.
سَبایی، ببه جانی دَدَه هَه کاری کَردَه، ورزا بَردٚشَه بازاری کا سَدو پنجا تٚمٚن خٚروتٚشَه، پینج تمَن نی ببه جانی لافندَه سَری ویگِتَه، دَدَه اَه پولی نه یَکه اسبی خرییَه، ایته نی اشتَن ژنَکی را کَهسَوْدا ویگِتٚشَه و خشخالی نَه دٚهتائی اسبی سَری نشتینَه و کَه اومینه.
ببه جان خشخالی کٚرا پِوَشی، ببَه جانی اسبی نه خۊ گِتا، اَی غَم هَری، اَی را واش کَری، ای سر دفا نی تنخایی، اسبی کا نٚشی و رٚباره لاتی کا تاخ دَهی .
ببه جان کٚه اسبی کا نٚشی و کَفا مونی دِه سٚکَه بَرشی، دِه هیچی نِتَرسی، یباش یباش، ببه جانی ترس ویبَه، کار بَه جگائی آرَسَه کٚه بَبه جان اسبی نه گیریَه گیلون دییَر چارودارون نَه ای خرار بار اسبی کا آوَسی چارواداری کری. هنتَه پیلَه دیل آبا کٚه شَوونه نی اسبی نه بجارَه سر شی. ببه جانی پیلَه دیلی کا نوم بَریَندَه. دِه اشتَن نی باورش اوما که یَکه پَلَوونی اِسَه.
ای سالی چَوون مَلَه کا، ام خَوَر و لوئَه گوش بَه گوشا شَه کٚه ببه جان کٚرا شَوونه اسبی بار آوسٚه و گیریَه شو. ببَه جانی همسوئه چاروادارون وَختی مَسَه، ای کاولَه چَوون کارکٚشتَه و دیلسونَه چاروادارن، ببه جانی وَر اومینه، اَی نه واتشونَه: براجان، تنخایی گیریه مَش، ام اَویجه را هزار جورَه حشییا مَندَه، هَزار جگا کتیله و بَلک دارٚه، بی وَختی بی. ببه جان وای: نِه اَز بی بشوم، هَدَه چی اَوون و چِه دِدِه اَی نه واتَه، ببه جان پشَه وَر آمَندَه و کتا نِاومَه.
شمه سری درد مَووئَرَم، ببه جان کشک و شیت آبَه، نیمه شَوی اسبی ای سبکه باری آوَسٚشه و را دَلَکه. هَمه زونین که ام تورَه کارونی که ببه جان کره، هسَه ای سَتی اِسَه که چِه گرنَه بٚوَزٚه. ببه جان وَختی شَوونَه خیلی را شَه و تنخا آبَه، ترس دره کرا زَله کری، هنتَه دَدار اشتَه را بوخون آخون کَری و اسبی رونی دا زۊ آرَسی.
وَختی ببه جان لی سری موندیگا چالی کا پِشَه و چاشتَنگا تنگه کتیلَه کا آرَسَه، خیلی اَی وَمَه گِته، اَه تنگه بَریسی بَرشَه، روزی ناهاری را زٚز داری، ببَه جانی اسبی لٚس آگِتَه دا زوتَه ها کو بَرشو. ای دَفا اسبی پا جیلیزگییه و اسبی دَس اَه کَلارو کا رووَشتَه.
ببه جانی هرچی زور ژَندَه و پَلو پَلو واتشَه، نِبَه، بیچارَه اسبی دٚه لینگ چِه سَر آوشته، ببه جانی واتَه: یا ابولفض مٚه را آرَس، اسب هٚنتَه که ام وَر اَور گینی، ای دینیا دار و دٚچون و سنگ و لاس نی اشتَن نه گٚلِر آکَری، ببه جان تنخا زاهار کَری و وای: ابول فض جان مٚرا آرَس، مٚرا آرَس.
ام سادَه دیله ببه جان، خییال کَری هسَه ابول فض کرا جیرسوئَه آ و اسبی گِره، اشتن خییالی کا ابول فضی سَسی مَس که وای: ببه لِه کرا آم، کرا آم. وَختی ویندشَه دِه دیر آبَه و ای دینیا سنگ و لاس نی اسبی نه کرا بَلکن. اشتَن دیلی کا واتشَه: بٚرامِهی، چٚمٚن اَسب هَلا جَهَندَم، اَه سنگ و لاسِن ابول فضی که جیرسوئه وٚدَه پِرا، اَی کٚشٚن، هَهی را زاهار آمَندَه، واتشَه: ابول فض دَوَز، دَوَز، چمن اسب دِه تارَه آبَه، تٚه اشته جانی فیکر بب و دَوَز، دَوَز.
وَختی سَسِن ویمَردینه و ببه جان تاک آمَنده و اَه اَویجه کَلارو و تنگه کَتیلَه کا نِزونی چه خاکی بی اشتَن سَر دَکَری، ببه جان زاهار کری و هَتَه روبَه گیلونی واز آلَکه، ام را کو، ترسی خونَه زاهاری نه هَمهی دَدار فش دَهی، دا وَختی گیلون آرَسه، دِه سالیمه جانی اَی را پَس آمَندَه نییا. ببه جان ناخوش آبَه، چَن ما کَهدَلَک بَه، وَختی رِچ آبَه، تازَه فَمَهشا که چه پیلَه سٚفالَه کاری کَردَهشَه.
ببه جان هنی اشتَن کلَه شَخی سَر مَندا، ایسر دَفا چاروادارون دشمون دَی که شمه چه را شَوونه مه نه اومه نیرونَه، هَزار جور اَنگه فنگه خونی و امی و اَی را گنا نَهی، هیچ اشتَن ایشتوا گردن نِگِری، اَه سالی ببه جانی دَدَه خیلی ستمه بَردَه و کوری کششَه، ای وَری اسبی چنگ آدوئَهشا، ای وَری خردَن ناخوش اَفال آبا، ای وَری مردمی چمایَه لوئَه.
چاروادارِن نشتینه، دَس بَه دَس آدوشونَه، ای گلَه اسبَه کره ببه جانی را پیشکشی و بٚنوتَه دَوْ اَی را خریشونَه، واتشونه: ام اسبَه تٚرا پیل آکَه، بَما بی اَمه نَه دَس آدَهی کٚه چیمی به دیم لوئَه گوش آکَری، اشتَن سر مَبی، هَچی اشتَن پیل مَآکَری .
ببه جانی نی چَوون لوئَه گوش آکَرده، خیلی سالئون چارواداری کَردٚشَه دا پیر آبَه و مرده .
شمه رۊکه برا: رمضان نیک نهاد
+ نوشته شده در دوشنبه ۲۷ شهریور ۱۳۹۶ ساعت توسط رمضان نیک نهاد
|
نقل تالشی (تالشه نقل )
تالشه نقل:
اَه وختون کٚه تازگنه رضا شا چَمه ایرونی پاتشا با، چَمه تالش آرا ای گله آوادی کا، مِردَکی مَندا کٚه چِه نومی اَی میجا(میرزا) دَخونین، میجا اشتَن دَدَه تاکَه زوئَهیا، هَیی را وَختی چِه دَدَه مَردَه، خیلی زمین ومال و مۊله اَی را پَس هَشتشَه.
میجا کٚه ژِن بردَه، چِه ژِنی را خردَن نِبی، هَرچٚه میجا اشتَن ژنی را دَوا درمون و دوعا کَردَه، چارَهی نِبَه. ژِنَکی را اشکَم بی، بَما هندَه دا چَن ما، چِه اشکَمی کا دَویَری، ژِنَک خردَنآریَن بی، بیچارَه ژِنَک، خیلی اشتَن شوئَر وَری کا، ام مَرَسی خونَه خجالت کَشی، ای دَفا اشتَن شوئَرنه واتشَه: میجالِه، اَگه خردَنپیرَه، ناجَه داری، دَدَه بٚبی، مٚضاقه نی، تٚه را اَلادَه ژِنی بٚبَه، اَز نی اشتٚه خٚردَنی را دالانی کَرٚم. میجا وای: نِه، خدا بی مَکَرٚه، چَمَه سرنویسهَرچی اِسَه، اَز نی خدا کا آزاگٚلَهی نِدارٚم. ای سالی ژِنَکی را هَنی اشکَم بَه، ام دَفا دِه ژِنَک زۊخردَن آرَین نِبَه.
وَختی ژِنَکی اشکمی هَش ما وَخت، سَراومَه، ناخَوَری ژِنکی زَندِه خونَه دَرد بَردَه، میجا واز آلَکه، شَه، اسبی نَه ماما بیبی ووئَردشَه. ژِنَک کٚرا دَردی خونَه تایل آبی. ماما بیبی، ژنَکی دٚه گلَه دَسی لافندی نَه تَغلی بونَه چو کا دَوَسا، ژِنَکی زاهار و جروئَه دا آسمون شی، ماما بیبی هَر فَندی کار دوئَه، نشاتشَه، خردَنی ویگِتِه. اَه وَختون چَوون مَلَه و آوادی کا کسی ماشون و اوتٚل نِداری، هَتَه نی نِبی اسبی نَهژِنَکی دوکتوری وَر بَردِه، وَختی ماما دَرمَندَه بَه، چَن ژِنَکی، خردَنی شون زوری نَه آکَشَه، خردَن، زندَه دینیا دَلَکَه، بَما بیچارَه ژِنَک هوش شَه و غَش کَردٚشَه.
ژِنَکی کا هندَه چی خۊن شَه، شَه دا مَردَه، میجا کٚرا اشتَن کٚشی، میجا اشتَن کَه سرا پیشی کا غَلت ژَنی،وَختی ژِنَکی پیگِر آگِر و چال کَردِه کار تَمون آبَه، تازَه هَلا میجا خَوردار آبَه کٚه چندَه خا، خردَنی یتیمی و بی دِدِهئی پیل آکَرٚه.
هَمَه واین: ام خردَن اشتَن دَدِه سَرَههَر بَه، میجا وای: نِه خردَن، خدا فرشته یَه، ام لوئَه گنا دارٚه، خاهیش کَرم، ام لوئان، چٚمٚن وَری کا مَکَرَه. میجا، خیلی خردَنی پیل آکرده را کۊری کَشَه، دِه ژِن نی نِبَردشَه دا خردَنی سَر پَهَر ژِن بوئَرٚه. میجا ای گلَه ناکَسَه همسادَه داری کٚههَف گلَه اَنٚشتا مَردَه زوئَه داری، زوئَه مَوا، بٚوا: هَشرات. اَوِن کٚرا میجا زیندگی کا کونَه و بِز ووئَرین، چِه مالی دٚزین، چِه واشی چارٚنین، چِه زمین و بٚجاری دَگِرین، هَردَفا نی میجا خای، چَوون ناری بیگِری، دٚه مَن و نیم، میجا لٚس پَکوفین، وَختی میجا کَیخدا وَر شی و اَوون را عاریض بی، اَوِن کَی خدا سٚمبِلی چَرب آکَرین، کی خدا نی میجا گناکار زونی.
میجا زونی کٚه هرکس ویشتَه زور و پول دارٚه، کی خدا نی چِه سَرَه، هَدَه هَف سال بَه، میجا وییَر خش داری کٚه چِه خردَن چاکه جگای آرَسی، نِخای اَه زوئَه نی اشتَن همسادَه زوئان شی، دٚز و پِتارَه چی بَرا، پیشا کٚه اشتَن خردَنی ملا خونه بٚوَنی، آوادی هیچ ملاخونه نِداری، چَوون آوادی ای گلَه ارباب و خان داری، کٚه ویشتَری آوادی بٚجار اَه خانی شن اِستا، هَمه اَی سالونه ایجارَه آدَین. خان، میجا خیلی خٚش داری، میجا سوات نِداری، بَما چِه کردکار، دیلاچک و خاسی اِستا. ای روز میجا کٚه اربابی وَر شَه دا اشتَن ایجارَه اَی آدَه، میجا زوئَه نی اَی نَه همرایا، میجا دَمَندَه اربابی را،دیلَه لوئَه کَردِه، اشتَن ناجَه، خردَنی ملا بِه خونَه اَی را واتشَه. خانی دیل، میجا را سییَه، واتشَه: خردَنی مٚن آدَه، بٚدا اَی اشتَن نَه شَهر بٚبَرم، هٚم مٚهرا دالان و دَسَهفرمونَهکَر بو، هٚم نی ملا خونه شو، میجا خشخال آبَه، خردَنی خانی نه وَندشَه، هرسال تَنخا چَن روز اَوِن شاین، اربابی کَه کا یَندی ویندِه.
میجا تاکلَه و تَنخا آبَه، چِه همسادَه کٚرا اَی مٚتَرزی ووئَری، همیشه نی میجا هٚم اشتَن مالی دَبازی، هم نی لٚس و چو هَری، ای سَر دَفا نی کی خدا و اَمنییَهباج آدَین و اَوون نَه پٚختٚه ساز کَرین دا میجا زیندون دَلَکی، اَوِن نی خدا خازتَه تَمون چِه مال و داشتَه پِتارین.
میجا زوئَه، دِه پیل آبا، دِه تالشی زوونی ویرٚش بَرشا، اشتَن دَدَه نه فارسی وای، زونی کٚه چندَه چٚه دَدَه کۊری کَشه و ستَمَه بَردَه، هَیی را خردَن ناجه داری، ای روز اشتَن آوادی پاسگا کا رییس بوبو، دا هم اشتَن همسادَه دٚزَه زوئان دَماغی بٚسونٚه، هٚم نی کی خدا بَرکَره و اشتَن دَدَه چِه جگا بٚنَه، هم نی اشتَن دَدَه نِزیکی بٚمونٚه، دَدَه غَم بَهرٚه و اَی ویرٚها بوبو.
زوئَه مدرسَه کا نوم بَریَندَه، گرد شَهرییَه خردِن، چِه چِم روشونی لوئَه کَرین، هَمه ام خردَنی آتییَه چاکه سرنویسی وینین. خانی بٚرا، ای گلَه خاسَه کیلَه داری، چِه جوونی و کٚنٚش و کار تَمٚشا داری، اَه خاسَه کیلَه، زوئَه عاشق و دیل باختَه آبَه، همه واین: ام دیهاتییَه زوئَه، روزی اوستان دار بو، یا وزیر بو. زوئَه دانشگا درسی کا اَول بَه، اَی نَه واتشونه: تٚه خای چه رشتَه دَرزی بوخونی؟ واتشَه: اَز خام،پولیس و ارتشی درسی بوخونم، دا رییس پاسگا بوبوم، خانی هَدَه چی اَه خردَنی پَند دوئَه، نِبَه، واتشَه: ایلا بیلا تَنخا بی رییس پاسگا درسی بوخونم، دا چَمَه دٚزَه همسادان پَهَر بسونٚم و اَوون را تَلافی آکَرم، خردَنی دیلی کا ای دینا عوقده و نِداری دَرییا.
خانی بٚرووئَرَه زا کیلَه کٚه چِه دیل باختَه آبا و دوکتوری درسی خای بوخونی، وَختی ویندشَه، زوئَه گوشی لوئَه نِدَشو، چِه دیلی کا اینتقومَه ویگِری عوقدَه دَرییَه، اَی وَیْل آکَردشَه. دانشگا کا، زوئَه زیرَنگی دٚرِه آبازَه داری، وَختی چِه چار سال دانشگا تَمون آبَه، چِه پاداشی خونَه، اَینه واتشونَه: ته چه خای؟ واتشَه: ناجَه دارم، چَمَه مَلَه و آوادی پاسگا کا رییس بوبوم. اَه روزی کٚه زوئَه خای، اشتَن پاسگا بشی، ویندشَه، خیلی مردوم چِه پیشواز اومَهینَه. کَی خدا، چِه پا بٚنی ای گلَه کَلَه وَرزا قربونی کَردَه، چِه همسادَه دٚزَه زوئِن، اَی اشتَن کۊلَه دوشانی کا نشوئَه شونا ، چِه مٚلَه کا گلَه ریسَه آرَینین.
چِه دَدَه تازٚگٚنه زیندونی کا بروما، ایتِه اَفال ندار اِستا و که دَلَک با . زوئَه اومَه، اشتَن دَدَه تَشَر دوشَه، واتشَه: تٚه مَگَه مَردَهیرا، نِشایْش، چٚمٚن پیشواز اومَه! دَدَه ماتی بَردا، کٚرا اَی کا شاغ بَرای، زوئَه تَمون اشتَن اَوی آکَردا، هَرچی اَی پَند دوشَه، ویندشَه زوئَه گوش هیچ خل نی! کیخدا و دٚزَه زوئِن هرسَت اَی را خاش آلیسی کَرین، دٚزَه مالی نَه اَی را میمونی گِرین، اَی پیل آکَرین، زوئَه خَیلی خش آی، خش داری هَمه اَی بتَرسین، همَه اَی را خاش آلیسی بکَرین، زوئَه تَمون اشتَن ناجَه ویرٚش بَرشا.
ای چَن وَختی کٚه بَه، هندَه کی خدا و اَه دٚزَه خردون، زوئَه مٚفته هَری و خاش آلیسی را چَشت آکَردا، کٚه دِه چَوون شکارَه کَرَهتولَهآبا، آوادی خلک هیچ زوئَه خش نِدارین، اَی اشتَن کا نِزونین، واین: خدا هَنی چَمَه کَنَه رییسی پاسگا دَدَه بیامرزٚه، کٚه ایتِه سیرائی داری، اَه دِه هندَه چی تَنَه ساری و نِداری عوقدَه نِداری،اَه زوئَه خییال کَری، پاتشا یَه، زوئَه اشتَن دَدَه ویر بَرشا، نِه چِه زوون لوئَه کَری، نه اَی غَم هَری، وَختی چَن سال بَه، هنی ناکَسَه همسادَه خردخال و چِه دَه مینَه، جنگ و دَوا دَلَکه، خیلی زوئَه دَدَه لس هَردَه، ناکَسَه همسادَه، ای دینیا شاهید ووئَردَه کٚه زوئَه دَدَه گنا کارَه، بی غیرتَه زوئَه نی اشتَن دَدَه زیندون دَریَندَه، چَن ما کٚه دَدَه زیندون مَندَه کا بَه، دَدَه اشتَن زوئَه دَس هندَه غرصَه و خۊناوَه هَردَه دا تور آبَه، همیشَه وای: ای... چٚمٚن گیرِیَه ژِنَک جان، خستَه تٚه بوبو کٚه زۊتَه مردیرَه و ام تِلَه روزون نِویندرَه.
وَختی تورَه دَدَه زیندونی کا آزات آبَه، چِه زوئَه اشتَن آورو تَرس آوادی کا دَوَشتَه، هنتَه شَه، اَوی آبَه کٚه خییال کَریش، ام زَمینی کا ویشَه و فیت آبَه.
شمَه رۊکَه برا _ رمضان نیک نهاد
+ نوشته شده در جمعه ۱۷ شهریور ۱۳۹۶ ساعت توسط رمضان نیک نهاد
|
داستان عشقی زن وشوهر پیر
داستان عشقی زن وشوهر پیر
ئی گݖله ژێن و شۊ چیل و پینج سالا، ېهندی نه زݖندݖگی کهرین، ههمه چی نی خاس خاسێ نه ېهندی نه راسه سهمشون کهردا، هیچ لوئهې ېهندیرا جیگا نێدهېن، تهنخا ئی چی پهس مهندا، ئی گݖله ئیسپیېه جهبه چهۏون که رݖفاتی سهری نوئا، کݖ پیره ژێنهکی ئݖشتهن شۊئهر نه ۏاتا، ههرگݖز ئهې ئاکهردێ مهکهرݖ ئو مهدهپهرسݖ کݖ چێ دیله چݖ دهریېه.
ئی سالی پیره ژێنهک ۏیېهر ناخوشئهفال ئابه، چهۏون ئاۏادی دوکتݖرون ۏاته، ئه دێ رێچ نێئابو، پیلله مهرهسی ئهې گێته. پیره ژێنهکی ئݖشتهن شۊئهر نه ۏاته : مێردهک جان، ئهلان دێ ئه جهبه بوئهر کݖ چێ دیله تݖ نݖشون بݖدهم چه؟ بهلکهم مهردیمه.
پیره مێردهکی جهبه ۏوئهرده و ژێنهکی جهبه کݖلیلی ئاکهرده. پیره مێردهکی ۏینده، دݖ گله ۏهته گێشه ئو ئی گݖله دهفتهرچه چێ دیله دهریېه. پیره مێردهکی ئݖشتهن ژُێنی دهپهرسه، ئݖم چه؟
پیره ژێنهکی ۏاته، ئه ۏهختون کݖ خاېم، ئݖشتݖ ژێن بݖبیم، چݖمݖن دێدێ مݖ نه ۏاته : ژێن و شۊ زهېرون و خݖشبهختی ئݖم ئێسته کݖ هیچ ۏهخت ېهندی نه دهۏا مهکهرهن، ئی گݖله ئهگه غݖرسه گێته، ئهې گݖله دیېهر چاکه کاری نه ئݖشتهن غݖرسه فو بهرکهرݖ. کیله جان، ههر ۏهختی ئݖشتݖ شۊئهر دهس دیلناخݖش ئابیره، ئی گݖله گێشه بێوهج و ئݖشتݖ غݖرسه ههده فݖر ئاده.
پیره مێردهکی زور کهرده، ئݖشتهن خشخالییه ئهسݖرکی ناری بیگێرݖ، ئݖشتهن دیلی کو ۏاتݖشه: خݖدا را شݖکر، تهنخا دݖ گله گێشه جهبه کو دری ېه، په دݖ دهفا دیلناخݖش ئابهېره، هݖمی را خهېلی خݖشخالی نه ئݖشتهن ژێنهکی نه ۏاتݖشه: ئهز ههمیشه تݖ خهېلی خݖش داشتهمه، مݖن هیچ ۏیر نیېه، ئه دݖ دهفا نی کهې به، مݖن بݖبهخش. بهدهز دهپهرسݖشه، په ئݖم دهفتهرچه داستان چه؟
پیره ژێنهکی ۏاته، تݖرا بݖمێرݖم، ئݖم پول ئه گێشهئون شݖن ئێسته کݖ ۏهتهمه ئو فݖروتهمه، بانکی کو نوئهمه .ئهلان سد مݖلېون تݖمهن ئارهسه، ئه ئهۏهلنه سالون، ههلا ئی سال چهمه ژێن وشۊئی کو دهۏېهردا کݖ ۏیندݖمه، خهېلی گێشه ۏهتهمه، ئهۏون را مݖشتهری گێتݖمه ئو فݖروتݖمه، چێ پولی بانکی کو نومه. دیېهر سالون نی ههده کهردهمه، ئݖم رازی نی تݖرا نێۏاتݖمه.
مێردهک بݖرهمݖ دهلهکه، سهباېی سوکه خونی ۏهخت ئیشته، شه، دهفهرس ئاپهرس کهردݖشه، دیېهر کیشۏهرون کو ژێنهکی مهرهس دهۏادهرمون دارݖ ېا نێ؟ ۏاتݖشونه، ئالمونی کو ئی گݖله ئیرونیېه دوکتݖر مهنده کݖ چێ دهسی بهرا ئݖم مهرهسی دهرمون بݖکهرݖ، پیره مێردهکی هه ما دیله کو ئݖشتهن ژێنهکی ئالمون بهرده ئو ئه دوکتݖری ژێنهکی دهرمون کهرده، چێ به دۊمله مێردهکی خهېلی ئݖشتهن ژێنی غهم ههرده، ژێنهک ۏاې کا جݖۏون ئابا. ئهلان شیش ساله کݖ خهېر و خݖشی نه زݖندݖگی کهرݖن، ۏیشتهری سالی ېهندی نه گهردݖش شون، بهما دێ ژێنهکی نێشاته، گێشه ۏهتێ.
از : رمضان نیک نهاد
در خط آوانگار تالشی :
به جای فتحه/a/ ـه ه
به جای کسره/e/ ێـ ێ
به جای واو/v/ ۏ
به جای شوا /ə/ ݖ
به جای یه/y/ ېـ ې
برخی از شیوه نامه آوانویسی تالشی:
برای حروف (ت / ط) تنها از حرف (ت) استفاده میشود.
برای حروف (ث / س / ص) تنها از حرف (س) استفاده میشود.
برای حروف (ذ / ز / ظ / ض) تنها از حرف (ز) استفاده میشود.
برای حروف(ق/غ) تنها از حرف (غ) استفاده میشود.
برای حروف(ح/هــ) تنها از حرف (هــ) استفاده میشود.
برای حروف(ع/ء) در ابتدا و وسط واژه تنها از حرف (ئـ) استفاده میشود.
برای حرف ا کوتاه/ شوا/ از/ ݖ / استفاده میکنیم.
برای حروف(واو) از حرف (ۏ) استفاده میشود.
برای حروف(یه) از حرف (ې) استفاده میشود.
+ نوشته شده در شنبه ۱۱ اردیبهشت ۱۳۹۵ ساعت توسط رمضان نیک نهاد
|
داستان تالشی
داستان فرار دختر با پسر آواز خوان با زبان تالشی فومنات
ئیله ئێستا، ئیله نیېا، غهېرهز خݖدا هیچکهس، نیېا.
ئه کهنه سالیېارون، ۏهختی چهمه ئابا ئهژدادێن زݖندهېنا، تالݖشئارا ئی گݖله ئاۏادی دیله کو مێردهکی ئݖشتهن ژێنهکی نه ئو ئیله جݖۏونه کیله نه زݖندݖگی کهری. چهۏوون که تهکی کو رۊکه رݖکاری نوئا کݖ ئی سهر دهفا خهلکێن ئهې کا دهۏېهر ئاۏېهر کهرین، ئی گݖله خاسه جݖۏونه زوئهې شهۏه سهرون، ئافتاۏی نݖشتێ ۏهختون، چهوون که تهکی کا بهرشی ېو ئݖشته را خاسخاسێ نه خݖلێ، خݖلێ ئو تالݖشه ئاۏاز خونی.
ئی چهن ۏهختی کݖ به، زوئه دا ئاۏاز خونی، کیله نی ئاگهردی، ئه جݖۏونی رودهکهر ۏیمونی ېو دݖشمونی نه ئهې ۏیشوری. کیله دهده ئو دێدێ مهنتهر مونین، ئهۏێن دݖشمون نێدهېن، تهنخا چێ خاسه خوندێ گوش ئاکهرین. ئهۏێن ۏینین کݖ ئه جݖۏون هیچ ناجوره کݖردݖکار و لوئهې نێکهرݖ. ههمه شهۏه سهرون ئݖم داستان هݖنته ئیدامه داری دا ئی چهن ۏهختی کݖ به، جݖۏون کݖ خونی، دێدێ نی ئݖشتهن کیله نه چێ دݖشمون دوئێ ۏاگیر کهری، ژێنهکی شۊ ماتی بهردا، بهما ئݖشتهن به ئه را ژهنی ېو سهس نێکهری، ۏیمونی تهنخا ئهۏون دییێسی ېو گوش ئاکهری.
ئی چهن ههفتهی کݖ هݖنته به، ژێنهک ئݖشتهن شۊئهر ۏیترهکه، زاهاری نه ۏاتݖشه: تݖ مهگه غݖېرهت و ئاروناموس نێداری؟ مهگه نێۏینی، ئݖشتݖ ئاۏرو کݖرا شو، ئه بیسهر و بیپا کوله هݖنده چی ئهمه نه بیئهدبی کهرݖ! تݖ هݖنته ۏیمونی ېو ئهې دیېێسی! هیچ سهس نێکهری، نێۏاې، کوله لێ، تݖ ئهمه کو ئݖچݖ خاې؟
ئی چهن ماهی به، مێردهک نی ناچارهن ئݖشتهن ژێن و کیله نه ئی جݖگانێ ئه زوئه دݖشمون دهې، زوئه نی، چهۏون دݖشمونی را ئݖشتهن ئهنهمهسی ژهنی ېو ئݖشتهن ئاۏازی خونی، ئی سهر گیېهل فاېزوئه خوندێ نی کهری، دێ ههمه گݖله ئݖم ئاۏاز و دݖشمون دوئێ نه خوکهرد ئابهېنا ئو ئݖشتهن کاری هݖنته دۊز و ۏهختی سهر کهرین دا هه سهتی سݖراپیشی کا بݖمونݖن.
ئی روزی کݖ دهده ئݖشتهن دݖشمون دوئێ سهر و ۏهخت که ئومه، ۏیندݖشه، بݖرامێې، ژێنهک ئݖشتهن سهر و کهله ژهنݖ ئو ئازاگݖلهې نه ئݖشتهن سیېا بهختی زݖۏون ۏوئهرݖ ئو ئی نهفهری کݖرا نابهنا ئو نݖفرین کهرݖ. ئهې دهفهرسݖشه: ژێنهک ئݖچݖ را بݖرهمی؟ مهگه چݖ به؟ نێکی کهسی مهسی مهرده؟ ژێنهکی بݖرهمݖ نه ۏاته: بهېروم جان، تݖ را بݖمێرݖم، بهدبهخت بیمونه، چهمه ئاۏرو شه، ئه جݖۏون دێ نێخونݖ، ئهمه چێ خاکی بی چهمه سهری دهکهرهم! مێردهکی ۏاته: نێئا، نێئا دێ، جههندهمی را نێئا ئو نێخونݖ. سیېا سݖنگ چێ دۊمله. مێردهکی، ئێشتهن کیله را دهخونده: کیله، نازی، نازی، کا مهندیره؟ سݖرا بهرا، تازه ئاۏ داری، ئی تاس ئاۏ مݖ را بوئهر، تێشیری سیمه.
ژنهکی ۏاته: ئی.... چݖمݖن کیله جان، ئهلان ئݖسه کا مهندیره! مێردهک لێ کیکا مهنده نی، هه نی شه. مێردهکی ۏاته: کیکا کا شه؟ ئاۏی را چێمه شه؟ مهله شه؟ کا شه؟ ژێنهکی ۏاته: نێ، مێردهک جان، خݖدا کݖشته کیکا، چݖنته ئه ئاۏازه خونه کوله نه دهۏهشته. مێردهک کݖفری ېو ئازاری ئابه، تهشهری نه ۏاتݖشه: چݖ! په شݖمه مݖن رݖشخهند ئاگێتا، تݖ زونیش، ئݖشتݖ کیله ئهې نه ئالانسݖتان و سهر داری، مݖ را نێواتݖره؟ خاب دێ چݖرا دهۏهشته؟ چݖ را نێمهنده دا ئهې را ئهروسی بیگێرهم و ئی سݖلسݖلهې نه ئهې شۊ بݖدیېهم؟ ئهې را جاهاز ۏیگێرهم؟ ژێنهکی ۏاته: نازی زونی کݖ تݖ ئه کوله ژێن نێدهېش، ݖاخا ئه کوله ئی گݖله ژێن نی دارݖ!
از : رمضان نیک نهاد
در خط آوانگار تالشی :
به جای فتحه/a/ ـه ه
به جای کسره/e/ ێـ ێ
به جای واو/v/ ۏ
به جای شوا /ə/ ݖ
به جای یه/y/ ېـ ې
برخی از شیوه نامه آۏانویسی تالشی:
برای حروف (ت / ط) تنها از حرف (ت) استفاده میشود.
برای حروف (ث / س / ص) تنها از حرف (س) استفاده میشود.
برای حروف (ذ / ز / ظ / ض) تنها از حرف (ز) استفاده میشود.
برای حروف(ق/غ) تنها از حرف (غ) استفاده میشود.
برای حروف(ح/هــ) تنها از حرف (هــ) استفاده میشود.
برای حروف(ع/ء) در ابتدا و وسط واژه تنها از حرف (ئـ) استفاده میشود.
+ نوشته شده در سه شنبه ۷ اردیبهشت ۱۳۹۵ ساعت توسط رمضان نیک نهاد
|
داستان عشق زن به شوهرش به زبان تالشی
❤️داستان عشقی زن وشوهر پیر ❤️
داستان عشقی زن وشوهر پیر
ئی گݖله ژێن و شۊ چیل و پینج سالا، ېهندی نه زݖندݖگی کهرین، ههمه چی نی خاس خاسێ نه ېهندی نه راسه سهمشون کهردا، هیچ لوئهې ېهندیرا جیگا نێدهېن، تهنخا ئی چی پهس مهندا، ئی گݖله ئیسپیېه جهبه چهۏون که رݖفاتی سهری نوئا، کݖ پیره ژێنهکی ئݖشتهن شۊئهر نه ۏاتا، ههرگݖز ئهې ئاکهردێ مهکهرݖ ئو مهدهپهرسݖ کݖ چێ دیله چݖ دهریېه.
ئی سالی پیره ژێنهک ۏیېهر ناخوشئهفال ئابه، چهۏون ئاۏادی دوکتݖرون ۏاته، ئه دێ رێچ نێئابو، پیلله مهرهسی ئهې گێته. پیره ژێنهکی ئݖشتهن شۊئهر نه ۏاته : مێردهک جان، ئهلان دێ ئه جهبه بوئهر کݖ چێ دیله تݖ نݖشون بݖدهم چه؟ بهلکهم مهردیمه.
پیره مێردهکی جهبه ۏوئهرده و ژێنهکی جهبه کݖلیلی ئاکهرده. پیره مێردهکی ۏینده، دݖ گله ۏهته گێشه ئو ئی گݖله دهفتهرچه چێ دیله دهریېه. پیره مێردهکی ئݖشتهن ژُێنی دهپهرسه، ئݖم چه؟
پیره ژێنهکی ۏاته، ئه ۏهختون کݖ خاېم، ئݖشتݖ ژێن بݖبیم، چݖمݖن دێدێ مݖ نه ۏاته : ژێن و شۊ زهېرون و خݖشبهختی ئݖم ئێسته کݖ هیچ ۏهخت ېهندی نه دهۏا مهکهرهن، ئی گݖله ئهگه غݖرسه گێته، ئهې گݖله دیېهر چاکه کاری نه ئݖشتهن غݖرسه فو بهرکهرݖ. کیله جان، ههر ۏهختی ئݖشتݖ شۊئهر دهس دیلناخݖش ئابیره، ئی گݖله گێشه بێوهج و ئݖشتݖ غݖرسه ههده فݖر ئاده.
پیره مێردهکی زور کهرده، ئݖشتهن خشخالییه ئهسݖرکی ناری بیگێرݖ، ئݖشتهن دیلی کو ۏاتݖشه: خݖدا را شݖکر، تهنخا دݖ گله گێشه جهبه کو دری ېه، په دݖ دهفا دیلناخݖش ئابهېره، هݖمی را خهېلی خݖشخالی نه ئݖشتهن ژێنهکی نه ۏاتݖشه: ئهز ههمیشه تݖ خهېلی خݖش داشتهمه، مݖن هیچ ۏیر نیېه، ئه دݖ دهفا نی کهې به، مݖن بݖبهخش. بهدهز دهپهرسݖشه، په ئݖم دهفتهرچه داستان چه؟
پیره ژێنهکی ۏاته، تݖرا بݖمێرݖم، ئݖم پول ئه گێشهئون شݖن ئێسته کݖ ۏهتهمه ئو فݖروتهمه، بانکی کو نوئهمه .ئهلان سد مݖلېون تݖمهن ئارهسه، ئه ئهۏهلنه سالون، ههلا ئی سال چهمه ژێن وشۊئی کو دهۏېهردا کݖ ۏیندݖمه، خهېلی گێشه ۏهتهمه، ئهۏون را مݖشتهری گێتݖمه ئو فݖروتݖمه، چێ پولی بانکی کو نومه. دیېهر سالون نی ههده کهردهمه، ئݖم رازی نی تݖرا نێۏاتݖمه.
مێردهک بݖرهمݖ دهلهکه، سهباېی سوکه خونی ۏهخت ئیشته، شه، دهفهرس ئاپهرس کهردݖشه، دیېهر کیشۏهرون کو ژێنهکی مهرهس دهۏادهرمون دارݖ ېا نێ؟ ۏاتݖشونه، ئالمونی کو ئی گݖله ئیرونیېه دوکتݖر مهنده کݖ چێ دهسی بهرا ئݖم مهرهسی دهرمون بݖکهرݖ، پیره مێردهکی هه ما دیله کو ئݖشتهن ژێنهکی ئالمون بهرده ئو ئه دوکتݖری ژێنهکی دهرمون کهرده، چێ به دۊمله مێردهکی خهېلی ئݖشتهن ژێنی غهم ههرده، ژێنهک ۏاې کا جݖۏون ئابا. ئهلان شیش ساله کݖ خهېر و خݖشی نه زݖندݖگی کهرݖن، ۏیشتهری سالی ېهندی نه گهردݖش شون، بهما دێ ژێنهکی نێشاته، گێشه ۏهتێ.
از : رمضان نیک نهاد
در خط آوانگار تالشی :
به جای فتحه/a/ ـه ه
به جای کسره/e/ ێـ ێ
به جای واو/v/ ۏ
به جای شوا /ə/ ݖ
به جای یه/y/ ېـ ې
برخی از شیوه نامه آوانویسی تالشی:
برای حروف (ت / ط) تنها از حرف (ت) استفاده میشود.
برای حروف (ث / س / ص) تنها از حرف (س) استفاده میشود.
برای حروف (ذ / ز / ظ / ض) تنها از حرف (ز) استفاده میشود.
برای حروف(ق/غ) تنها از حرف (غ) استفاده میشود.
برای حروف(ح/هــ) تنها از حرف (هــ) استفاده میشود.
برای حروف(ع/ء) در ابتدا و وسط واژه تنها از حرف (ئـ) استفاده میشود.
برای حرف ا کوتاه/ شوا/ از/ ݖ / استفاده میکنیم.
برای حروف(واو) از حرف (ۏ) استفاده میشود.
برای حروف(یه) از حرف (ې) استفاده میشود.
+ نوشته شده در سه شنبه ۳ آذر ۱۳۹۴ ساعت توسط رمضان نیک نهاد
|
داستان لقمان به زبان تالشی 1
ئی روزی لݖغمانی ئݖشتهن زوئه نه ۏاته:
ئوری تݖ سێ گݖله سݖفارݖش کهرݖم دا ئهې نه خݖشبهخت بݖبی .
کوشݖش بݖکه، ئݖشتݖ زݖندݖگی کو دݖنېا چاکه خݖراکون بهههری !
کوشݖش بݖکه ئݖشتݖ خݖتهنگا لݖکلا خهېلی چاک بوبو !
کوشݖش بݖکه ئݖشتݖ که ئو سݖرا دݖنېا کو خهېلی پیل و خاسی بوبو !
لݖغمانی زوئه ۏاته :
دهده جان ئهمه ئی تا ساده خانݖۏاده ئو نێداریمونه، ئهز چݖنته شام ئݖم کارون بݖکهرݖم .
لݖغمانی ۏاته :
ئهگَه ئیتێ دیرته ئو کهمته بهههری، ههر خݖراکی کݖ ههری، تݖ را هݖنته ېه کݖ چاکه خݖراکون دݖنېا کو کݖرا ههری .
ئهگَه ۏیشتهر کار بݖکهری ئو ئیتێ دیرته بݖخݖسی، ههر جݖگاېی کݖ بݖخݖسی تݖ را هݖنته ېه کݖ چاکه خݖتهنگائون دݖنېا کو داری .
ئهگَه مهردۊمی نه خݖش بݖبی، چهۏون دیلی کو جا گێری ئه ۏهخت دݖنېا غهشهنگه کهئێن ئݖشتݖ شݖنه.
برگردان فارسی :
روزی لقمان به پسرش گفت امروز به تو سه پند میدهم که کامروا شوی.
سعی کن در زندگی بهترین غذای جهان را بخوری!
سعی کن در بهترین بستر و رختخواب جهان بخوابی!
سعی کن در بهترین کاخها و خانههای جهان زندگی کنی!
پسر لقمان گفت:
پدر جان، ما یک خانواده بسیار فقیر هستیم چطور من میتوانم، این کارها را انجام دهم؟
لقمان جواب داد:
اگر کمی دیرتر و کمتر غذا بخوری هر غذایی که میخوری، طعم بهترین غذای جهان را میدهد.
اگر بیشتر کار کنی و کمی دیرتر بخوابی در هر جا که خوابیدهای احساس میکنی بهترین خوابگاه جهان است .
اگر با مردم دوستی کنی، در قلب آنها جای میگیری و آنوقت بهترین خانههای جهان مال توست
از : رمضان نیک نهاد
در خط آوانگار تالشی :
به جای فتحه/a/ ـه ه
به جای کسره/e/ ێـ ێ
به جای واو/v/ ۏ
به جای شوا /ə/ ݖ
به جای یه/y/ ېـ ې
برخی از شیوه نامه آۏانویسی تالشی:
برای حروف (ت / ط) تنها از حرف (ت) استفاده میشود.
برای حروف (ث / س / ص) تنها از حرف (س) استفاده میشود.
برای حروف (ذ / ز / ظ / ض) تنها از حرف (ز) استفاده میشود.
برای حروف(ق/غ) تنها از حرف (غ) استفاده میشود.
+ نوشته شده در سه شنبه ۳ شهریور ۱۳۹۴ ساعت توسط رمضان نیک نهاد
|
داستان دختر کشاورز فقیربه زبان تالشی
ئه کهنه سالون، ئیله ئاۏادی کو کیشاۏهرزی مهندا کݖ ئݖشتهن خاسه کیله نه تهنخا زݖندݖگی کهری. ئه ئاۏادی ئیله خان داری کݖ پیره مێردهکی ېا ئو کیشاۏهرزی پولی ئادوئهشا کݖ مێردهک نێشاې، ئݖشتهن ۏیگێته پولی ئهې ئادوئێ. ئی روزی خانی، مێردهکی نه ۏاته، ئهگه ئݖشتݖ کیله مݖن بݖدهې، ئݖشتݖ ۏیگێته پولی تݖ بهخشݖم، نێبه بی زیندون بݖشی، بیچاره مێردهک درمونده به، شه، ئݖشتهن کیله ۏهر جهرېانی ئهې را ۏاتݖشه .
کیله فݖکری کهرده ئو ۏاتݖشه، ئهز ئی شهرت ئݖمی کاری گهردن نهم و چێ ژێن بوم: ئیله مهراسݖم رݖباره لاتی کو بیگێره کݖ مهردوم نی ها بان. بهدهز خان ئیله کیسه کو دݖ گݖله سݖنگ بݖنه، ئیله سیېا بوبو، ئیله نی ئیسپی. مݖن بی دهس دهېهنݖم، کیسه کو ئیله سݖنگ شانسی پیگێرݖم. ئهگه سیېا سݖنگی پیگێتݖمه، ئهز چݖ ژێن بوم، ئهگه ئیسپیېه سݖنگی پیگێتݖمه، خان بی ئݖشتهن پولی تݖ بݖبهخشݖ.
سهباېی دهده شه، کیله شهرتی خانی را ۏاتݖشه، ئهې نی شهرتی غهبول کهرده. مهراسݖمه روزی نی ۏاتݖشه، کهې بوبو. مهراسݖم ههلا ئی روز مهندا کݖ خانی ئیله گوماشته باخهۏهر بو: خان خا، ههر دݖ سݖنگی جݖگا، سیېا سݖنگ، کیسان کو دهنه دا کیله ههر گݖله سݖنگی پیگێرݖ، بݖبازݖ ئو خانی ژێن بوبو .
گوماشته کݖ کیله فامیلا، خانی کوکݖلا کیله دهده را ۏاتݖشه. کیله ئݖشتهن دهده را ۏاته، موهیم نی، ئهز شهزتی بهرݖم. کیله مهراسݖمه روزی کیسه دیله دهس بهرده، ئیله سݖنگ بهرۏوئهردݖشه، ئݖشتهرا ېهۏاشی نه ئی چێم پێلهکی سݖنگی دوشه، خهېلی خݖشخالی نه ئو تهمونی زوری نه سݖنگی رݖباری دیله تاب ئادوشه. بهدهز ۏاتݖشه، مݖن شهرتی بهرده، مݖن شهرتی بهرده.
ۏهختی خانی ۏاته، تݖ بهرده نی، کیله ۏاته، سݖنگی کݖ مݖن فݖر ئادوئه، ئیسپی ېا. کیله ۏاته، ئهگه شهک داری،ئݖسه کݖ ئهېله سݖنگ نوئه نی، ئݖمیله سݖنگ کو کیسه دیله نوئه. ئݖمی پیگێرهم. ئهگه سیېا سݖنگ نوئه به، په چݖمݖن سݖنگ ئیسپی ېا ئو مݖن شهرتی بهرده. مهردومی ۏاته: دݖرݖسته ، دݖرݖسته. کیله کیسه دیله دهس بهرده، ئهېله سیېا سݖنگی بهرۏوئهردݖشه ئو مهردومی نݖشون دوشه ئو شهرتی بهردݖشه !
از : رمضان نیک نهاد
در خط آوانگار تالشی :
به جای فتحه/a/ ـه ه
به جای کسره/e/ ێـ ێ
به جای واو/v/ ۏ
به جای شوا /ə/ ݖ
به جای یه/y/ ېـ ې
برخی از شیوه نامه آوانویسی تالشی:
برای حروف (ت / ط) تنها از حرف (ت) استفاده میشود.
برای حروف (ث / س / ص) تنها از حرف (س) استفاده میشود.
برای حروف (ذ / ز / ظ / ض) تنها از حرف (ز) استفاده میشود.
برای حروف(ق/غ) تنها از حرف (غ) استفاده میشود.
برای حروف(ح/هــ) تنها از حرف (هــ) استفاده میشود.
برای حروف(ع/ء) در ابتدا و وسط واژه تنها از حرف (ئـ) استفاده میشود.
————————————–
برگردان فارسی :
در زمانهای قدیم کشاورزی با دختر زیبایش زندگی میکرد. این مرد به خان آبادی که پیر هم بود بدهکار بود ونمیتوانست قرض خود را پس بدهد. یک روز خان به مرد پیشنهاد داد که اگر دخترش را به همسری او در آورد از بدهی اش چشم پوشی میکند.وگرنه به زندان می رود مرد فقیر پریشان و درمانده پیش دخترش رفت و موضوع را با او در میان گذاشت .
دختر با اندکی فکر گفت من به یک شرط این مسأله را قبول میکنم، به این شرط که در حضور مردم آبادی مسابقه ای در میدان بالای رودخانه ترتیب دهیم. بعد خان در یک کیسه دو تکه سنگ ، یکی سفید و یکی سیاه، بگذارد و من باید دست در کیسه کنم و شانسی یکی را در بیاورم . اگر سنگ سیاه را در بیاورم من زن خان می شوم واگرسنگ شفید را درآورم ، او باید پول تو را ببخشد .
روز بعد پدر موضوع را با خان در میان گذاشت و او هم قبول کرد و زمان مراسم را تعیین کرد. یک روز مانده به مراسم یکی از نوکران زیردست خان خبردار شد که خان قصد دارد به جای دو رنگ متفاوت هر دو سنگ داخل کیسه را سیاه انتخاب کند تا دختر هرکدام را که بردارد بازنده شود.
نوکرکه ازبستگان کشاورز بود خبر را به مرد فقیر و دخترش رساند . اما دخترک به پدر گفت که ای پدر هیچ نگران نباش که من حتماً پیروز میشوم.
دخترک در روز مسابقه دست در کیسه کرد و یکی از سنگها را بیرون آورد و قبل از این که به دیگران نشان دهد خود نگاهی کرد و با شادی با قدرت آن را به داخل رودخانه پرتاب کرد. بعد گفت من بردم من بردم وقتی خان گفت تو نبردی دختر دلیل آورد حالا که به آن سنگ دسترسی نداریم میتوانیم سنگ دیگر را ببینیم و اگر سنگ سیاه داخل کیسه هست پس سنگ من سفید بود که من درآوردم. مردم گفتند درست است و این گونه بود که سنگ باقیمانده داخل کیسه سیاه بود ودختر هم برنده شد !
از : رمضان نیک نهاد
+ نوشته شده در شنبه ۳ مرداد ۱۳۹۴ ساعت توسط رمضان نیک نهاد
|
داستان دیو و دختر یتیم به زبان تالشی :
ایله کیلَه اِشتَن دَه دَه نَه زیندگی کَری چِه دِه دِه ، کیلَه خِردَن کع اِسا مَردا . چِه دَه دَه خای کع هَنی ژن ببَری .اَ ژِنَک نی ایلَه کیلَه چَمَه کیلَه ی داستانی خِمنا داری
، وَختی ژنک اشتن کیلَه نه کَه مونی چَمه کیلَه خیلی سِتَمی دَین ، هَروَخت نی کیلَه اِشتَن دَه دَه را وای ، دَه دَه نی اشتن کیلَه دیلداری دَی تا ای دَفایی دَه دَه ایتیفاقی کو مَرده و بی چارَه کیلَه تنخا پَس مَنده .
کیلَه ناچارا هَمه یی کَه کاری تَنخا یی کَری چِه ناتنییَه خالی نی همیشه مِزا کَری .ای روزی ژنَکی ایتا پَشمَه گولَه ای آدوشَه واتشَه بشع اَی بتاو . کیله نی شَه اَی بیابونی کو دَمَندَه بع پَشمَه تاوِه کع ای دفایی ای وا گولَه یی اومَه پَشمَه اشتنه بردشَه .
کیلَه بِرَمع نَه وا دوملَه شَه تا کع وا پَشمَه گولَه ای سِنگَه مین غاری کو دیلَه بَردَه .کیلَه شَه ای لافندی تِلَفتِشَه اَینَه شَه غاری کو جیر ویندِشَه کع دیوی سروکله وِژگَنییَه ها نِشتَه ، ای دَفایی تَرسَه سِلامیش اَی را کَردَه .
دیوی واتَه کیلَه تع یا چع کَری ؟ کیله واتَه :وا چمع پشمه گولَش یا دَیَندَه . دیوی واته : اِسَه کع تع خاسَه کیلَه ی اِستیرَه یا بِری چمع کَلَه مو دیلَه بِگَرد دییِس ها چع دَری کع مع خارِنع . کیله شَه ویندشَه چه درازَه مو دیله کو ملَرزَ و مورجانه و اِسبج دَری .چوئه کَلَه ینَه اَ جونَوَرون پِخِتَه ایتِه نی چِه کَلَش خارِندَه . دیوی کع کیلَه کو خِشش اومَه اینَه واتشَه بش اَ چِمَه کو روشِنَه آوی بَرا اَینه اِشتع فیچی و دیمی بِشور .
کیله نی شَه هَه کاریش کَرده ای دَفایی ایلَه خاسَه ماتاو چع پیشنی کو پرومَه کیلَه نی هِندَه خوشکیل آبَه ، به هنده ایله ماتاو . هِمی را چِه نوم بَه ماتاو . ماتاوی دیوی نَه واته اشتع دَس درد مَکَرع . کیلَه شَه اِشتَن کَه . هندَه کع چِه پَهَر ژِنی اَی وینده ماتی اَی بَردَه واتشه تع چِندَه بَه کع هِنتَه بَیرَه ؟؟ ماتاوی نی جریانی آی را واتَه .
سَبایی کع بَه کیلَه پَهَر ژِنی ایتا پَشمَه گولَه اشتن کیلَه آدوشَه واتَشه اوری تع بِشع . کیله پَشمه بَردَه هَه بیابونی کو بِتاوع کع وا اومَه چه پَشمَه گولش دَیَندَه غاری دیلَه . کیله نی شَه جیر ، دیوی واتَه کیله تع یا چع کَری کیله نی بی اَدَبینه واتَه : چمع پَشمه یا دَلَکه ! ، دیوی واته : بِری دییِس چمع کَلَه دیلَه چع دَرییَه ؟ایته نی مع را بخارِن . کیلَه شَه نِزیک واتشه : ایسِه چِنتَه نَییسَه ،بودَه ،چِندَه مِلَرز و مورجانَه واِسبِج اشتع کلَه کو دَری .مع اِشتع کَلَه دَس نِژَنم .
دیوی کع کیله بی ادبی کو خشِش نا اومَه واتشَه . بِش اَوَری چِمَه کو سییاه آوی بَرا اَینَه اشتع فیچی بِشور .کیلَه نی شَه اَ سییا آوی نَه اِشتَن فیچی شورتِشَه کع ایلَه پیلَه گوشتِنَه خال چه فیچی کو پِرومَه .کیلَه برَمع نَه آگَردَه کَه .
کیله دِه دِه وَختی اِشتن کیله اَتَه ویندَه غِرسَش گِتَه ، ماتاوی نَه جَنگِش کَرده اشتن نی ناخَوَری شَه ، شَه تا غاری دیله آرَسَه ، دیوی هِنتَه کع ژِنَکی وینده اَی کَشَه آگِتِشَه واتشَه تع بی ای سال چمع ژن بِبی مع را کار بِکَری تا اِشتع کیله نیجاد بِدَم ،ژنَکی نی ناچاربَه چع ژن بوبو . روزِن دویردینَه ، دویَردینَه تا چه سال سَراومَه .دیوی واتَه اشتع کیله دَوا اَ شیشه کو دَری اَی پیگِه بش . ولی اگَه هَنی چمع وَر آگَردی تمونی چمع گنجی تع آدَم . ژِنَکی اَی ها دوئَه شیشه پیگتشَه شَه اشتن کَه .
ژِنکی دوا اِشتن کیله فیچی پِسوئَه چع فیچ رِچ آبَه . چن وختی کع دویردَه ژِنکی گنجی خونَه ناجَه داری ، هنی آگَردَه ، دیوی خشخالی کَردَه واتِشَه اِسَه کع هَنی اومَیرَه بی هف سال دِه چمع ژن بِبی تا گنجی کِلیلَه بِسکَه تع آدَم . سالون هنتَه دَویَردَه ژنَکی نی خیلی سختی بَردَه ، ای روزی ژِنکی ایتِه سَم دیوی دوشَه ، کِلیلَه بِسکَه دیوی مِلَه کو آکَردشَه .دَشَه گنجه انباری دیلَه .ای دفایی ایلَه ایژدیها کع گنجی وَری خِتا وَشتَه ژِنکی هَردشَه .
دع گِلَه ناتنییَه خوئَرِن دِه دِه کع مَندَه نی یا یَندی نَه دوس آبَینا اشتن موئَر خَوَری نی نِدارین .دع گِلَه خا ایلَه جشن کع شاه زوئَه را گِتَه شونا کع شاه زوئه را ژن ، اَلِغی نِشتَه نَه پِچینین شینَه .الِغه گِلَه شَه ، شَه آسمونی کو گرده ،گرده ، اومه ، اومه نِشتَه چَمه ماتاوی دوشی سَر .
ماتاو پادشاه زوئه را بَه ، اشتن خالی نی پیگِتِشَه اشتن شوئَر ناتنییَه بِرا دوشَه . سالیانی سال هِنتَه خشی دَویَردَه تا کع ماتاو اشتن شو نَه کع دِه اِشتَرا شاه با ، کیشوری خونَه ایلَه جنگی کو اشتن شونه ایجا جنگ کری کع چه شو شون کِشتَه ، چع سربازون ومردومی ماتاوی شاه کیشوَر کَردَه ….
برگردان فارسی :
دختری با پدرش زندگی می کرد،دختر مادرش رو در بچگی از دست داده بود. تا اینکه پدرش دوباره ازدواج کرد،آن خانم هم یک دختر درست هم سن و سال دختر داستان ما داشت ،وقتی دختر تو خونه بود این مادر و دختر خیلی اذیتش می کردند و هر وقت دختر به پدرش شکایت می کرد پدر اونو دلداری میداد،تا از بد روزگار پدر در یک حادثه از بین رفت و دختر بی نوا خیلی تنها شد .
دختر مجبور بود همه کارهای خانه را تنهایی انجام دهد ولی خواهر ناتنیش همیشه بازی می کرد …یک روز نامادری یک گلوله پشم به دختر داد و گفت اینها رو ببر و بریس…دختر هم رفت تو صحرا و برای خودش مشغول ریسیدن بود که یه دفعه یک باد شدید آمد وپشم ها رو با خودش برد.
دختر گریه کنان دنبال باد دوید تا اینکه باد گلوله پشمی را داخل سوراخ صخره ای انداخت.دختر تصمیم گرفت که برود پایین و پشم را بیاورد یک طناب پیدا کرد و از غار پایین رفت و دید اونجا یک دیو با سر و رویی آشفته نشسته و یه دفعه جا خورد و سلام کرد .
دیو گفت : دختر اینجا چیکار می کنی؟ دخترگفت ، باد زد و گلوله پشمی افتاد اینجا ..دیو گفت خوب حالا که دختر خوبی هستی بیا اینجا و سر من را بگرد و ببین چی درآن می بینی. دختر رفت و تو موهای بلند و به هم ریخته دیو کلی عنکبوت و مورچه وشپش دید با چوبی همه آن جانواران را دور کرد وکمی هم سرش را خاراند دیو که از دختر خوشش اومده بود گفت خوب برو دم آن چشمه از آب سفید آن بزن به صورتت.
دختر هم رفت و همان کاری که دیو گفته بود انجام داد و یک دفعه یک ماه زیبا و روی پیشونیش دراومد و زیبایی دختر را صد چندان کردبه همین علت اسم دختر قصه ما شد مهتاب ،دیو پشم رو ریسید و داد به مهتاب . مهتاب هم تشکر رفت .وقتی به خونه رسید نامادریش با تعجب نگاهش کرد و گفت چه اتفاقی افتاده؟؟ مهتاب هم داستان را تعریف کرد…
فردای اون روز نامادری به دختر خودش هم پشم داد و گفت امروز تو برو .دختر به صحرا رفت و یه باد اومد و پشم را برد و به غار انداخت….دختر از غار رفت پایین…دیو گفت چیکار داری؟؟دختر با بی ادبی گفت که پشمم افتاده اینجا …دیو گفت بیا سرم را بخاران ببین چی می بینی؟؟؟دختر تا نزدیک دیو رفت گفت وای چه بوی بدی می دهی چقدر عنکبوت ومورچه وشپش تو سرتون هست . من به سرت دست نمی زنم.
دیو که از بی ادبی دختر دلخور شده بود گفت برو اونور از چشمه یه آب سیاه میاد بزن به صورتت.دختر هم رفت و آب سیاه رو زد به صورتش و یه خال گوشتی سیاه بزرگ روی صورتش دراومد دیو پشم را به دختر داد و دختر گریه کنان به خانه برگشت .
مادر دختر وقتی که اورا به آن شکل دید خیلی ناراحت شد و با مهتاب دعوا کرد و خود ناخبر راه غار راپیش گرفت دیو همینکه زن را دید اورا بغل کرد گفت تو باید یک سال زن من شوی وبه من خدمت کنی تا دخترت را نجات دهم زن به ناچار پذیرفت زنش شود . روزها گذشت و گذشت تا یک سال شد دیو گفت داروی درمان دخترت درآن شیشه است بردار وبرو اما اگر دوباره پیش من برگردی تمام گنج خودراهم به تو می دهم زن پذیرفت و شیشه رابرداشت و رفت .
زن دارو را به صورت دخترش مالید و صورت دخترش خوب شد . پس از چندی زن به طمع گنج دوباره به غار برگشت ، دیو خوشحالی کرد گفت حالا که آمدی باید هفت سال زن من شوی در آخر گنج مال تو خواهد شد و کلید انبار گنج را به تو خواهم داد . سالها برای زن سخت گذشت ،روزی زن به دیو مقداری سم خوراند، کلید گنج را از گردن دیو برداشت و وارد گنج خانه شد .ناگهان اژدهایی که در پشت گنج خوابیده بود زن طمع کار خورد .
دو خواهر ناتنی در غیاب مادر باهم دوست شده بودند و از ماجرای مادرهم بی خبر بودند . دوخواهر دریک جشن انتخاب عروس برای پسر شاه شرکت کردند که عقاب باید بردوش یک دخترمی نشست .عقاب درآسمان چرخید وچرخید تا اینکه بر دوش مهتاب نشست .
مهتاب ملکه ولیعهد شد و خواهرناتنی اش را هم به عقد برادر ناتنی همسرش در آورد سالها گذشت به خوشی گذشت مهتاب به همراه شوهرش که دیگر شاه بود درجنگی در دفاع از کشورش شرکت کرد و همسرش کشته شد و خود ازطرف جنگجویان و مردم پادشاه مملکت شد .
از : رمضان نیک نهاد
+ نوشته شده در چهارشنبه ۳ تیر ۱۳۹۴ ساعت توسط رمضان نیک نهاد
|
داستان زیارت گاو هندی به زبان تالشی
روزی ایی کافلَه هیندی مردوم خیابونی کا ، ایلَه گا پیشنی کرا ماچ کَرین .همه گِلَه نی یَندی نارو دوم جی مَندَینا تا گا ماچ بِکَرین .
ایلَه اینگلیسی هِندَه کع آرَسَه راس شَه گا دومی کَفا بَردِشَه ، گاکونی وَر کع خیلی نَئیسا ماچِش کَردَه چع بوک و مَچَه نَئیس آبَه ، شَه
مردومی ماتی بَردَه ،هرچیشون اَی دَپَرسَه کع هَه چَه ، لوئَه نِکَردِشَه .
ای روزی کع اینگلیسَه مِردَکی مشروبینَه مَست آبا اِشتَن دوسی را جریانی واتِشَه :
اِم مردومی وینی ،گا کونی کو ای زَمونی ماچ کَرین تا آرَسَینَه بع گا کَلَه ، بدَزینی اِشتن نِداری کع دییِسن ، چمع و اینگلیسی یَخَه گِرن وان کع شومه اَمَه پِتارَه !
مع هَنی گا کونی ماچ کَردَه کع اَوِن مَشان گاپرِسی کو دَویَرِن بلکِم سَد سال دوملَه آگَردِینَه هَنی گا کونی کو ماچ بِکَرن تا آرَسِن بع گا کَلَه ….
برگردان فارسی :
روزی گروهی ازﻣﺮدم هند در ﺧﯿﺎﺑﺎن داﺷﺘﻨﺪ ﭘﯿﺸﺎﻧﻲ ﮔﺎوی را ﻣﻲ ﺑﻮﺳﯿﺪﻧﺪ.همه در ﺻﻒ بوسیدن ﺑﻮدﻧﺪ.
ﻳﻚ اﻧﮕﻠﯿﺴﻲ از راه ﻣﯿﺮﺳﺪ و ﻣﺴﺘﻘﻢ ﻣﯿﺮود دم ﮔﺎو را ﺑﺎﻻ ﻣﯿﻜﻨﺪ ودم ﻛﻮن ﮔﺎو را ﻛﻪ ﺧﯿﻠﻲ ﻛﺜﯿﻒ ﺑﻮده ﻣﻲ ﺑﻮﺳﺪ و ﻟﺒﺎﻧﺶ ﻛﺜﯿﻒ ﻣﯿﺸﻮد وﻣﯿﺮود .
ﻣﺮدم ﺗﻌﺠﺐ ﻣﻲ ﻛﻨﻨﺪ هرﭼﻪ از او ﻣﻲ ﭘﺮﺳﻨﺪ اﻳﻦ ﭼﻜﺎری ﺑﻮد ﭼﯿﺰی ﻧﻤﻲ ﮔﻮﻳﺪ.
ﻳﻚ روز مرد انگلیسی در ﻋﺎﻟﻢ ﻣﺴﺘﻲ به دوﺳﺘﺶ ﻣﻮﺿﻮع را ﻣﻲ ﮔﻮﻳﺪ :
اﻳﻦ ﻣﺮدم را می بینی ﻋﻤﺮی از ﻛﻮن ﮔﺎو ﺷﺮوع ﻛﺮدﻧﺪ و رﺳﯿﺪﻧﺪ ﺑﻪ ﺳﺮ ﮔﺎو ،بعد به بد بختی خود که ﻣﯿﺮﺳﻨﺪ یقه من و اﻧﮕﻠﯿﺲ را ﻣﯿﮕﯿﺮﻧﺪ ﻛﻪ ﻋﻤﺮی اینهارا اﺳﺘﺜﻤﺎر ﻛﺮده اند .
ﻣﻦ بازازﻛﻮن ﮔﺎو ﺷﺮوع ﻛﺮدم ﺑﻪ ﺑﻮﺳﯿﺪن ﻛﻪ ﻣﺮدم نتوانند از گاو پرستی خارج شوند بلکه ﺑﺎز 100 ﺳﺎل دﻳﮕﺮﺑﺮ ﮔﺮدﻧﺪ ﺑﻪ ﻋﻘﺐ ﻣﺠﺪدا از ﻛﻮن ﮔﺎو ﺷﺮوع ﻛﻨﻨﺪ ﺗﺎ ﺑﺮﺳﻨﺪ ﺑﻪ ﺳﺮ ﮔﺎو……..
از : رمضان نیک نهاد
+ نوشته شده در جمعه ۳ بهمن ۱۳۹۳ ساعت توسط رمضان نیک نهاد
|
داستان سفر به مکه به زبان تالشی
مِردَکی اومَه ایلَه دانیشمندی وَر واتِشَه : مع خیلی سالون اِسا پول گِرد آگِریم کع بشیم مَکَه خدا زییارَت .
مکه راهکو ایلَه روستا آرَسیمَه ویندِمَه جَنگی واسی چع مردوم همه چَکیل و کَه خرابینَه . ایتِه چمع پولی اَوون را کَه ساتِمَه ایتِه نی اَوون درمون کَردِمَه .
هَنی رادَلَکیمَه ای روستایی آرَسیمَه ویندِمَه چَوون خردِن هَمه یَتیمینَه یا نی اَنِشتاینَه چمع پَس مَندَه پولی اَ خِردنون سیرآکَردِمَه واوون سَرو سامونی دومَه .
تِیَه دَسینَه هَدَه چمع اسبینَه شیمه تاای روستایی آرَسیمَه ای داری بِنیکو جِوونی ویندِمَه کع چیراتینَه نِشتَه .
دَپَرسِمَه تع چع غِرسَه یی داری واتِشَه ایله کیلَه خش دارم چع دَه دَه واتَه چمع کیله کسی دَم کع اسب بِدارع . مع نی چمع اسبی اَی آدوئَه .
ویندمَه ده هیچی ندارم آگَردیمه چَمَه وِلَت . اِسَه غِرسَه هَرم کع چرا نشاتمَه خدا ویندِه .
مکه راهکو ایلَه روستا آرَسیمَه ویندِمَه جَنگی واسی چع مردوم همه چَکیل و کَه خرابینَه . ایتِه چمع پولی اَوون را کَه ساتِمَه ایتِه نی اَوون درمون کَردِمَه .
هَنی رادَلَکیمَه ای روستایی آرَسیمَه ویندِمَه چَوون خردِن هَمه یَتیمینَه یا نی اَنِشتاینَه چمع پَس مَندَه پولی اَ خِردنون سیرآکَردِمَه واوون سَرو سامونی دومَه .
تِیَه دَسینَه هَدَه چمع اسبینَه شیمه تاای روستایی آرَسیمَه ای داری بِنیکو جِوونی ویندِمَه کع چیراتینَه نِشتَه .
دَپَرسِمَه تع چع غِرسَه یی داری واتِشَه ایله کیلَه خش دارم چع دَه دَه واتَه چمع کیله کسی دَم کع اسب بِدارع . مع نی چمع اسبی اَی آدوئَه .
ویندمَه ده هیچی ندارم آگَردیمه چَمَه وِلَت . اِسَه غِرسَه هَرم کع چرا نشاتمَه خدا ویندِه .
حَکیمی واتَه :خدا مَگَه تَنخا مکه منده ؟
تع خدا زییارت کردَه .
تع خداراکه ساتَه .
تع خدا را ناخوش اَفالون درمون کَردَه .
تع خدا را انشتا مردومی سیر آکَردَه .
تع خدا را ای غرسه داره جِوونی از تنخایی دروواَردَه .
دانیشمندی واتَه مع کع مَکَه شَیمَه تع نَه وام : تع با اِشتع کارون کع ، دی یَرون را اَنجوم دوئَه رَه خدار بیابونی کو ویندَه ولی مع با اَکارون کع چمع نومی را انجوم دومَه خدا مکه کو نویندمَه !
——————–
برگردان فارسی :
مردی نزدحکیمی آمد و گفت:من سالها ثروتم رو جمع کردم که به مکه بروم و خدا رو زیارت کنم
در راه مکه که می رفتم به روستایی رسیدم که به خاطر جنگی ویران شده بود مردم زخمی بودند و سر پناهی نداشتند ،مقداری از ثروتم را خرج ساختن سرپناه و دارو برای مردم کردم .
دوباره راه افتادم به روستای دیگری رسیدم کودکان یتیم و گرسنه را دیدم با باقی مانده ثروتم برای انها غذا تهیه کردم.
بدون پول با اسبم به روستای دیگری رسیدم جوانی را دیدم زیر درخت نشسته بود تنها
و غمگین پرسیدم چرا غمگینی ؟ گفت دختری که دوسش دارم پدرش گفته دخترش را به کسی میدهد که اسب داشته باشد
من اسبم را به او دادم
دیدم دیگر هیچ چیز ندارم از ادامه دادن راه منصرف شدم و به شهرم بازگشتم
من بعد از این همه سال انتظار نتوانستم خدا را زیارت کنم
حکیم گفت :
مگر خدا تنهادر مکه است ! ؟
تو خدا را زیارت کردی
تو برای خدا سر پناه ساختی
تو برای خدا بیماران رادرمان کردی .
تو برای خدا گرسنگان را سیر کردی
تو برای خدا غمگینی را از تنهایی در اوری
حکیم گفت : من که به مکه رفتم به تو میگویم که تو با اعمالت که برای دیگران انجام دادی خدا را در بیابان دیدی اما من با اعمالم که تنها برای نام خودم بود ، خدارا درمکه هم ندیدم !
از : رمضان نیک نهاد
+ نوشته شده در جمعه ۳ بهمن ۱۳۹۳ ساعت توسط رمضان نیک نهاد
|
متن منشور حقوق بشر کورش بزرگ به تالشی :
کوروشی مهنشور، تالݖشی زݖبون و ئاۏانݖۏیسی خهتی نه:
ئݖسه کݖ خݖدا کݖمهکی نه، ئیرون و بابێل و چار گوشه کیشۏهرون پادݖشاېی خونه تاجه کݖلا چݖمݖن کهللـه کو پێنوئهمه، شݖمه ههمه گݖلهې نه ۏام: ئهز دا زݖندهېمه ئو خݖدا نی پادݖشاېی را چݖمݖن ېاۏهره، ئه کیشۏهرونی کݖ ئهز چهۏون پادݖشاېمه، چهۏون تهمونی دین و سونهتون خݖش دارݖم، ئهز ههرگݖز نیههرزݖم، چݖمݖن فݖرمونبهرێن، چهمه مهردۊمی، دین و سونهتی ېا دیېهر میلهتون دینی رۊک ئاکهرݖن و ئهۏون نه تێله زݖبونی بݖکهرݖن.
ئوری کݖ مݖن پادݖشاېی تاجی چݖمݖن کهللـه کو پێنوئهمه دا روزی کݖ زݖنده بوبوم و پیلله خݖدا نی چݖمݖن ېاۏهر بوبو، ههرگݖز هیچ میلهتی زوری نه چݖمݖن داۏلهتسݖرا دیله نێۏوئهرݖم، گݖرد میلهتێن ئازاتینه، چݖمݖن پادݖشاېی را کهللـه بݖنهن ېا مهنهن، ههر ۏهختی خهلک مهخان، ئهز چهۏون پادݖشا بوبوم، ئهز چݖمݖن پادݖشاېی سهر مهندێ خونه ئهۏون نه جهنگ نێکهرݖم.
ئهز دا ئه روزی کݖ ئیرون و بابێل و چار گوشه کیشۏهرون پادݖشاېمه، نیههرزݖم، کهسی دیېهری سݖتهمه بݖده، ئهگه نی کهسی سݖتهمهشون دوئه بوبو، ئهز چێ جیگێته چی سݖتهمهده کو ۏیگێرݖم و ئهی پهس ئادهم. سݖتهمهده ئو زورهۏا دهماغی سونݖم و ئهې ئهدهب و تهنبێ کهرݖم دا دێ چیمی به دیم مهېارݖ، ئه دهسدݖرازیئون کهردێ.
ئهز دا روزی کݖ پادݖشاېمه، نیههرزݖم، کهسی دیېهری مالی زوری نه ېا مݖفته جیگێرݖ دا مهردۊم دیلناخݖش و ناراههت ئابون.
ئهز دا روزی کݖ زݖندهېمه، نیههرزݖم، کهسی دیېهری کو زوری نه کار ۏیگێرݖ ېا بیمݖز و مݖۏاجݖب ئهۏون کو مݖزوری ۏیگێرݖ.
ئهز ئوری ههمهې نه ۏام: ههر کهسی ئازاته، ههر دینی خݖش دارݖ، ههې بݖپهرݖسݖ، ههر جݖگاېی خݖش دارݖ، ها کو ئݖشتهرا که ئو سݖرا بݖدارݖ ئو زݖندݖگی بݖکهرݖ بهما بی دیېهری مالی مهجیگێرݖ؛ ههر کاری خݖش دارݖ، هه کاری دۊمله بݖکهرݖ، ئݖشتهن مالی ههر جوری ېو ههر چݖ کݖ دوس دارݖ، بݖخݖرݖ بهما بی دیېهری مالی سهری پا مهپێنه ئو فݖر مهده.
ئهز ههمهې نه ۏام: ههر کهس بی ئݖشتهن کهرده کاری، دۊمله و پهسئاگهردی گهردهن بیگێرݖ، هیچ کهسی دهماغی چێ فامیلون ناجوره کاری خونه مهسونݖن. بݖرا نێشا، گݖناکاره بݖرا دهماغی سوتێ، ئهگه کهسی ئیگݖله دهرینگا کو گݖناېی کهرده، تهنخا ئه ئادهمی کݖ گݖنا کهرده، چێ دهماغ بی بݖسونݖن، دێ تهمونی چهۏون ئێل و تهباری تهنبێ مهکهرݖن.
ئهز دا روزی کݖ خݖدا ېاۏهری نه پادݖشاېمه، نیههرزݖم، چهمه مێرد و ژێنون بهرده ئو کهنیزی را بݖخروشݖن. چݖمݖن فݖرمونبهرێن بی مهههرزݖن، چهۏون داۏلهتسݖرا کو کهسی کهنیزی بݖکهرݖ. بهردهداری بی تهمونی دݖنېا کو موغوب ئابو. خݖدا کو خام، ئهز ئه پهېمونی کݖ ئیرون و بابێل و چار گوشه کیشۏهرون خهلکون نه دهۏهستهمه، پیروز ئاکهرݖ.
شݖمه رۊکه بݖرا- رمضان نیک نهاد
راهنما:
در خط آوانگاری تالشی
به جای فتحه/a/ ـه ه
به جای کسره/e/ ێـ ێ
به جای واو/v/ ۏ
به جای شوا /ə/ ݖ
به جای یه/y/ ېـ ې
متن منشور حقوق بشر کورش بزرگ به فارسی :
اینک که به یاری مزدا ، تاج سلطنت ایران و بابل و کشورهای جهات اربعه را به سر گذاشته ام ، اعلام می کنم ، که تا روزی که من زنده هستم و مزدا توفیق سلطنت را به من می دهد . دین و آیین و رسوم ملتهایی که من پادشاه آنها هستم ، محترم خواهم شمرد و نخواهم گذاشت که حکام و زیر دستان من ، دین و آئین و رسوم ملتهایی که من پادشاه آنها هستم یا ملتهای دیگر را مورد تحقیر قرار بدهند یا به آنها توهین نمایند .
من از امروز که تاج سلطنت را به سر نهاده ام ، تا روزی که زنده هستم و مزدا توفیق سلطنت را به من می دهد ، هر گز سلطنت خود را بر هیچ ملت تحمیل نخواهم کرد و هر ملت آزاد است ، که مرا به سلطنت خود قبول کند یا ننماید و هر گاه نخواهد مرا پادشاه خود بداند ، من برای سلطنت آن ملت مبادرت به جنگ نخواهم کرد .
من تا روزی که پادشاه ایران و بابل و کشورهای جهات اربعه هستم ، نخواهم گذاشت ، کسی به دیگری ظلم کند و اگر شخصی مظلوم واقع شد ، من حق وی را از ظالم خواهم گرفت و به او خواهم داد و ستمگر را مجازات خواهم کرد .
من تا روزی که پادشاه هستم ، نخواهم گذاشت کسی ،مال دیگری را به زور یا به نحو دیگر بدون پرداخت بهای آن و جلب رضایت صاحب مال ، تصرف نماید .
من تا روزی که زنده هستم ، نخواهم گذاشت که شخصی ، دیگری را به بیگاری بگیرد و بدون پرداخت مزد ، وی را بکار وادارد .
من امروز اعلام می کنم ، که هر کس آزاد است ، که هر دینی را که میل دارد ، بپرسد و در هر نقطه که میل دارد سکونت کند ، مشروط بر اینکه در آنجا حق کسی را غضب ننماید و هر شغلی را که میل دارد ، پیش بگیرد و مال خود را به هر نحو که مایل است ، به مصرف برساند ، مشروط به اینکه لطمه به حقوق دیگران نزند .
من اعلام می کنم ، که هر کس مسئول رفتار خود می باشد و هیچ کس را نباید به مناسبت تقصیری که یکی از خویشاوندانش کرده ، مجازات کرد ، مجازات برادر گناهکار و برعکس به کلی ممنوع است و اگر یک فرد از خانواده یا طایفه ای مرتکب تقصیر میشود ، فقط مقصر باید مجازات گردد ، نه دیگران .
من تا روزی که به یاری مزدا ، سلطنت می کنم ، نخواهم گذاشت که مردان و زنان را بعنوان غلام و کنیز بفروشند و حکام و زیر دستان من ، مکلف هستند ، که در حوزه حکومت و ماموریت خود ، مانع از فروش و خرید مردان و زنان بعنوان غلام و کنیز بشوند و رسم بردگی باید به کلی از جهان برافتد .
و از مزدا خواهانم ، که مرا در راه اجرای تعهداتی که نسبت به ملتهای ایران و بابل و ملتهای ممالک اربعه عهده گرفته ام ، موفق گرداند .
ترجمه از : رمضان نیک نهاد
+ نوشته شده در سه شنبه ۳ بهمن ۱۳۹۱ ساعت توسط رمضان نیک نهاد
|
نقل تالشی (شاله ترسه ممد ) 2
داستان شالَه تَرسَه مامَد به زبان تالشی فومنات
ایگلَه اِستا، ایگلَه نییا، اَه کَنَه سالییارون، چَمَه تالش آرا کا، ای مامَد نومَه مِردَکی مَندا، کٚه ای گلَه شیری خٚمنا، پیلَّه دیل اِستا، مامَدی پیلَّه سٚفالَه کاری کَردا، دٚه گلَه ژِن بَردَهشا، هر دٚهگلَه ژِنَک نی یَکَه کَنْدالَه هَیکَل و زٚمٚختَه جانی دارین، مامَد غَیرَز شال، هیکَسی نِتَرسی. مامد ترسی کٚه شالی شیفَه وازی و دَغَلَه کارئون کا شکَست بَهَری، مامد دا ای گٚله شالی وینی، اشتَن دَس و پا اَوی آکَری، و چِه زٚبون جودی پِلَکی، وَختی شال چِه بَر و سرا نِزیکون آی، حَلا شال کَرگ و سوکون کا آرَسَه نییا، مامَد اشتَن شی، کرگَه لونی کا، ای گلَه کَرگ یا سوک گِری و شالی آدَی، دا بٚبَرٚه و بَهَرٚه .
ژِنَکون کٚه ویندَه، چَوون کرگ و سوکِن هر شَو، ای گلَه کَم آبون، ژِنَکون غٚرسَه گِتا، دا کٚه آخٚرنَه سَری، خازتٚشونه، ای جیگای کو دَخٚسٚن دا بٚوینٚن کَمیلَه جانَهبَرَه یا هَشیای اِستَه کٚه کرگون هَرٚه، ویندٚشونَه: بٚرامِهی !!! چٚنتَه شالَه ترسَه مامَد اٚشتَن اٚم کاری کَرٚه. دٚه گلَه ژِنَکِن، کٚفری آبینَه، دَلَکینَه مامَدی جان، خَیلی شون اَی پَکوفتَه، واتٚشونَه: دِه ایجازَه نِداری اٚشتٚه پا چَمَه کَه بَرَه سٚفْتٚه سَری بٚنَهی، مامَد نی هَرگز ژِنَکون را دَس دراز نِآکَری، اٚنتَه بَه کٚه ژِنَکون شاتَه، اٚشتَن شوئَر کَه کا بَرکَردَه .
بیچاره مامَد تاکیلَه، بیاٚشکَمَه بار و خراکی کَه کا بَرشَه، شَه، حَلا را دَلَکَه نییا، ای گلَه تفنگ و ای گلَه تَوَر و ای گلَه پَرٚسَه لافٚند اٚشتَن نَه پیگِرٚه شو، شو ،شو دا کٚه ای اَویجَه جنگلی کا آرَسَه ،اَه تاریکی و زٚلماتَه شَوی، دور دٚرِه ای چٚرا روشونی چِه چِمی دَلَکَه، واتِشَه: اوشان ها شوم ،مونٚم دا سوکَه خۊنی وَختون، دٚوارَه را دَلَکم شوم. مامد نِزیک شَه، خٚس کَردشَه ، واتشَه: براجان کی یا مَندَه، میمون نِخوهَن؟ سلام کَردشَه و کَه دیلَه دَشَه، ویندٚشَه، بٚرامِهی، آدَمی یا دَرکار نی، بَما کَه کَفاسَری کا، سه گٚلَه پیلَّه غول یَندی وَری نٚشتینَه کٚرا شَوَه سۊر و خراکی هَرٚن .
پیلَه غولی واتَه: خداجان! ای گلَه آدَم! چٚه چَربَه خٚراکی اٚشتَن پا نَه چَمَه سِفره سَر اومَه ، شالَه ترسَه مامَدی واتَه: اَز خراکی اِسیمَه یا شمَه! مامدی واتَه: اَز سه گلَه پیچ و مَسَله شمَه را نَم، اَگَه شمَه مٚن بَردَه، از جیمونٚم دا شمَه مٚن بَهَرَه، بَما اگَه مٚن مَسَله بَردَه، اَز شمَه هر سِه گلَه ای اٚشکَمَه خٚراکی را هَرٚم!
غولون اَی ها دوئَه، رٚشخَندینَه واتٚشونَه: خاب هَتَه کَرَم. شالَه تَرسَه مامَدی ایگلَه غولی دییِشتَه واتشَه: اَز دییاری وَری مونوم، تٚه اشتٚه تَمونی زورینَه ای گلَه مٚشت مٚن بٚژَن. غولی نی تَمونی زوری نه مٚشتی اَی را ویداشتَه کٚه مامَدی، تٚند تٚندِه نَه اٚشتَن کَلَه جیگا، تِیی آکَردَه و غولی دَس گینَه دییاری کو، چه دَسی سۊج اومَه و چِه زاهار و جیکلَه دا آسمون شَه. غولون چِم زٚز داری، واتٚشونَه: هییا، هییا اٚم ده چه اِسا !! مامدی واتَه: حَلا شمَه چٚه ویندَه، اَه چٚمٚن مشت نییا، چٚمٚه کوچَه انگیشتَه اِستا .
نوبَه کٚه بٚه غول آرَسَه دا دییاری وَری بومونو .مامَدی تَوَری نه ماکَم غولی شونَه سَر ژَندِشَه ، کٚه چِه زاهار هَنی آسمون شَه، غولی واتَه: دِدِه جان، سیمَه، سیمَه، عَجَو زوری اٚم آدَم دارٚه. شالَه ترسه مامَدی واتَه: حَلا تٚه چٚمٚن پیلَه زوری ویندَه نی، اٚمی کٚه تٚه ویندَه، چٚمٚن رۊکَه اَنگیشتَه زور اِستا .
شالَه تَرسَه مامَدی واتَه: دٚوٚمَه پیچ و مَسَل اٚم اِستَه، بایَن، چَمَه جانی مو درازی واد بیگِرَم، هر کَسی جانی مو درازتَه بَه، اَی بَردَه. اَوون واتَه: خاب واد بیگِرَم. غولون، هرگلَهی اٚشتٚن جانی کو ایگله درازه مو کَنده، کٚه هر سِه گلَه مو درازی، یَندی سَر پینج اَلٚش بَه. شالَه ترسه مامَدی اٚشتَن پَریسَه لافندی کٚه چِه کَمَری کا پِوٚشییا، آکَردَه، واتٚشَه: اٚم نی چٚمٚه کَمَری مو اِستَه: پَریسَه لافٚند تَنخایی هَف اَلٚش بَه، اَوون اٚشتَن چِمون بَروازٚندا ویندشونَه، هَنی باختٚشونَه .
ای گلَه غولون واتَه: ام دَفا مَسَلی اَمَه نییَم. شاله ترسه مامدی واتَه: ایراد نِدارٚه شمَه بٚنییَن. غولی واته: هَری ای گلَه تیر و اسکٚلَه چو جَنگلی را ویدارَم، هر گِلَهی ویداشتِه، ویشتَر سَس و صتا دوئَه و دَخنییَه، اَی بَردَه. پیلَه غول پٚش مَندَه ایلَه دار و دٚرگونَه چو رو بَه ویشَه را ویداشتٚشَه کٚه چه سَس خَیلی دَخَنییَه. اَلبَهَلی مامد نی پٚش بَه، ایله تفنگی کو ویداشتشَه، کٚه چِه صتا چَوون گوشی کَر کَردَه.
غولِن زٚت بَهینا، یَندی دییِسین، هرسِه واتَه: شاله ترسه مامدی بَردَه، هٚم نی کٚه چه زوری کو شون ایمون ووئَردَه. ترس دٚرِه اَی را، ای گلَه غولَه پاتشا شی، ایتٚروم نوشونه، اَی راشون لٚکٚلا جیکَردَه، اَی را دٚلا و دَس بَه سینَه مَندینَه، مامَد گَرمَه کَه دیلَه کا نٚشتا، دیوِن کَه چِمَه بَری سٚفتٚه پیشی پا مَندینَه .
شاله ترسه مامَدی دیلی کا واته: بی چٚمٚه آتییَه فیکری بٚکَرٚم، دا چٚمٚه دَس اَوون را رۊ مَبو، اَه تاریکی کو ،ای گلَه دارَه بٚرنَه اٚشتَن خٚتَنگا جیگا کا، لِفی بِنی کا نوشَه، اٚشتَن نی شَه، رٚفاتی کا خٚتَه. نیمَه شَوی کٚه بَه، مامَدی ویندَه: غولِن اومینَه، دَلَکینَه، لٚکٚلا جانی کو هِندَه شون اَه دارَه بٚرنَه، پَکوفتَه کٚه چَوون جان زورَه شَخ و عرَخی نَه خیس و چٚف آبَه، دِه فیکر کَردٚشونَه مامَدی کَردَه بَه و چِه پَهَر لٚسی نَه، سوتَهشونه .
روزی سپیدی دا گینَه، مامَد ایشتَه سِرا بَرومَه، غولون زَلَه کَردَه دا اَی هَنی زندَه ویندٚشونَه! مامَد اٚشتن جانی دَمَندَه خارٚندِه، دٚه سَه وٚنج و وا اشتَن دوشَه، اٚشتَن بَه اَنَهزونی ژَندٚشَه، غولون دَپَرسشَه: شمَه نِزونَن چٚمٚن جان چٚه را خارٚش کَرٚه؟ چَوون نٚغ بٚندییا، نِشاتٚشونَه، جَواو دوئِه، هَنی مامَدی واتَه: زیرَه شَوْ چَن گلَه اٚسبٚج مٚهشون گَشتَه، فیکر کَرٚم هَیی را چٚمٚه جان خارش کَرٚه. غولون دیلی کا واتَه: هَدَه چی اَمَه اَی ژَندَه، حَلا وا ، اٚسبٚجون مٚن هَردَه!
شالَه ترسه مامدی هَنی واتَه: اٚسَه بٚشَم چَمَه مَسَلون و پیمونی سَر. غولون دَپَرسَه: چَمَه پیمون چه اِسا؟ مامدی واتَه: اَز بی اوری غَیلَه ناهاری را شَمَه بَهَرٚم. غولِن بٚرَمٚه دَلَکینَه واتٚشونَه: آدَم جان ، تٚه اَمَه مَهَر، اَمَه هر چٚه گنج و زَر و کَنَه پول و مناتی دارَم تٚه آدییَم.
شالَه ترسه مامَدی نی واتَه: خاب چٚمٚن دیل شمَه را سییَه، شمَه نیهَرٚم، بَما هَرچی دارَن، بی مٚه را بوئَرَن. غولون هَری ای کیسَه مناتی و کَنَه طیلا سکَه پول ووئَردَه چه وَری شون نوئَه. مامَدی واتَه: چاروادارون و بارَه بَرون دَخونَن، بٚدا اٚم طیلا گالَه کیسَهئون مٚه را دا چٚمٚن کَه وَر بوئَرٚن.
پیلَّه غولی اَه دٚه گله رۊکَه غولون هَیی دَیَندَه کٚه بٚشَه اٚم باری اَی را بٚبَرَه. شاله ترسه مامَد نار دَلَکَه اَوِن نی چِه دۊملَه. شینَه، شینَه، دا آوادی، مامَدی کَه نِزیکی آرَسینَه. شاله تَرسَه مامد اٚشتَن ژِنَکون ترس زۊتَه کَه شَه، آرومینَه ژِنَکون دَنی دَسی نَه گِتٚشَه و واتٚشَه، شمَه جانی را بٚمِرٚم، زاهار مَکَرَه، خام ای چی شٚمَه را بٚوام، بَدَز دَمَندَه، تَمونی اٚشتَن داستانی آوون را واتِه.
ژِنَکون دا طیلا کیسَهئون نومی مَسَه، کٚرا خشخالی پِوَشین. بَدَزینی مامَدی اَوون نَه پٚختٚه ساز کَردَه، کٚه اَز شوم، غولون کَه دیلَه ووئَرم، اَوِن دا طیلا کیسَهئون کَه دیلَه نَن، شمَه بٚشَه کیسَهئون تِیی آکَرَه، چه جیگا کِلَشی نَه پۊر آکَرَه، اَز شمَه را زاهار کَرٚم، کیسَه ئون تِیی آکَردرونَه؟ شمه بوایَه، نِه اَلان بَرَم، تِیی آکَرَم، بَدَز کٚلَشَه کیسَه ئون، ای گلَه اَنگیشتَه نه بیگِرَه بٚبَرَه تِیی آکَرَه.
چِم روشونَه ژِنَکون، اَه طیلا کیسان و اٚشتن شوئَر پیلَه دیلی را خَیلی خٚش اوما، هنتَه نوشون دَین، کٚه اٚشتَن شوئَر وییَرَه خش داشتِه را کٚرا غَش کَرین و مِرین، ژِنَکِن اٚشتَن دیلی کا واین: هَدَه مَناتی بی اَمَه چنتَه چَمَه دَس و گَردَنی کا آریَنَم؟ هَرسَت واین: چَمَه چِمون سَر، چَمه چِمون سَر واین.
شاله ترسَه مامد اومَه، غولون رو دَکَر مَندَه واتٚشَه: اَز خایْم کٚه شمَه زۊ وَیْل آکَریم، دا شمَه را بٚشیرون، بَما وینٚم چٚمٚه ژِنَکِن وان: چاکَه کار نییَه، بی بارَه کَشون چای بٚدییَم.
بٚدا چای آرَسٚه. شالَه تَرسَه مامَدی غولون چایَه تاسی کا گَرمالَت دَکَردَه و اٚشتَن شٚنی کو شَیرَه دَکَردٚشَه، اَلبَهَلی نی چای پِدوشٚشَه. غولون دا هَتَه پِدوشَه، چَوون دَن سییَه آخ و اوخ کَردٚشونه و خٚس پِلَکینَه کٚرا خَفَه آبین.
شالَه ترسه مامد اٚشتَن ژِنَکون سری زاهار کَردَه واتشَه: کیسه ئون تِیی آکردٚرونَه یا نِه؟ ژِنَکِن وان : نِه هِسَه تِیی آکَرَم، بَدَز ژِنَکون طیلا کلَشَه کیسَه ئون، غولون وَری کا انگیشتَه نَه بَردَه، اَوِن تٚند تٚندِه نَه غولون وَری بَرشینَه، کَه پِشتی کا، کٚلَشی شون ویکَردَه و تِیَه کیسان نی غولون آدوشونَه. غولون دا ژِنَکون بارَه بَری ویندَه، اٚشتَن دیلی کا واتٚشونَه: بٚرامِهی، اَمَه کٚه غول اِسیمونا، وَختی بارَه کیسَه ووئَریمون کٚرا کَمَری بیمون، کیسان دا یا کٚرٚندیمونَه مَردیمونَه، مامدی ژِنَکِن نی خیلی پَلَوونینَه، اَوِن زٚز دارٚن، هِسَه اَمَه خان بَهَرٚن. هَیی را زۊ ایشتینَه، شینَه.
غولِن حَلا وییَر چی دور آبَه نینا کٚه شال شون ویندَه، شالی اَوون دَفَرسَه: اَفالی غولِن! شمَه کا؟ یا کا؟ چنتَه بَه چَمَه مَلَه اومَهیرونَه؟ شالی دا داستانی غولون دَنی کو مَسَه، واتٚشَه: شالَه تَرسَه مامَدی اشتَه را خَفت کَردَه، کٚه اٚم بَلا شمَه سَرٚش ووئَردَه، بایَن، ای جٚگانِه چِه وَر بٚشَم، دا شمَه چِمی نَه بِوینَن، مامَد چٚنتَه مٚن کا تَرسٚه. شال، درازَه رَزَه داری پیگِرٚه، چَه ای سَری اٚشتَن مٚلَه کو پِوٚشٚه، اَی گلَه سَری نی غولون کَمری کا دَوَسٚه. اشتَن نار دَلَکٚه، غولِن نی چِه دۊملَه شینَه دا مامَدی کَه نِزیکی آرَسینَه.
شالَه تَرسَه مامَد، اشتن کَه تِلاری کا ویندَه: شال یا بَرا، غولِن نی چِه دۊملَه دَرینَه کٚرا آن. چارَهی کَردٚشَه، تَرس درِه هَتَه کٚه نٚشتا، لَرزه سَسی نَه واتٚشَه: بیچارَه شال، اٚشتٚه دَدَه پارسال دَه گلَه غول چٚمٚن قَرضارا، تٚه اچٚه را دٚه گلَه غولَه وَچَهی مٚه را اٚشتٚه قرضی را ووئردَرَه کٚه اَز اَوون بَهَرٚم؟
غولون دا ام لوئَه شون مَسَه، یاغ آبینَه، اٚشتَن جانی ترس، هَری ای وَری دَوَشتینَه، شالی نی اٚشتَن نَه ویسوشونه، هٚنتَه شالی شون یا و ها دَپشتَه دا رَزَه دار کٚه شالی مِلَه کا اَنگل با، شالی مٚلَه پسٚندٚشَه و بیچاره شالی نفس بَرشَه و مردَه.شاله تَرسَه مامد نی شالی دَس آسوده آبه و ژِنَکون نی اَی بَخشَه.
شمَه رۊکَه برا ، رمضان نیک نهاد
برگردان فارسی شالَ ترس مامَد.
یکی بود یکی نبود ،در زمانهای خیلی قدیم در دیار تالش محمد نامی بود که از شغال می ترسید ، برای همین مشهور به شالَ ترس مامَد شده بود و او دل شیر داشت ، او حتی به جای یک زن دو زن داشت ، هر دو قوی هیکل ، بلند بالا. با این همه شال ترس محمد از شغال می ترسید . تا شغال را می دید دست و پایش را گم می کرد یا فرار می کرد ویا پیش از آن که شغال مرغ یا خروسی را بگیرد خودش به لانه مرغ ها می رفت و یک مرغ یا خروس می گرفت و به شغال می داد .
زن ها از این که هر شب یکی از مرغ ها یا خروس ها کم می شود ناراحت بودند تا اینکه بالاخره کشیک گذاشتند ببینند چه حیوانی می آید آن ها را می خورد که می بینند ای عجب شال ترس محمد خودش این کار را می کند . دوتایی می افتند به جان شوهرشان و حسابی او را می زنند و می گویند : ترسو حق نداری دیگر پا توی این خانه بگذاری و بیرونش می کنند
شال ترس محمد بیچاره ، تنها و بی کس راه می افتد اما قبل از این که حرکت کند یک تفنگ و یک تبر و یک طنابی که از ساقه لی نوعی گیاه آبزی می بافند بر می دارد . می رود و می رود تا به جنگلی می رسد . نوری او را به طرف خود می کشد جلو می رود می بیند کلبه ای است می گوید بادا باد امشب را این جا می مانم تا صبح چه پیش آید . سلامی می کند و وارد می شود اما به جای آدمیزاد سه غول می بیند که کنار هم نشسته اند و دارند شام می خورند .
غول بزرگ می گوید : به به عجب لقمه ای سر سفره ما آمده . شال ترس محمد می گوید : من لقمه هستم یا شما . سه شرط و مسابقه و زور آزمایی با شما می گذارم اگر شما بردید مرا بخورید اگر من بردم هرسه تای شما را می خورم . غول ها قبول می کنند . شال ترس محمد رو به یکی از غول ها می کند و می گوید من کنار دیوارمی مانم تو با تمام قدرت به من مشت بزن .
غول با تمام قدرت مشتی حواله او می کند ، اما شال ترس محمد خود را کنار می کشد و دست غول محکم به دیوار می خورد و فغانش به آسمان می رود . نوبت غول می رسد که کنار دیوار بماند شال ترس محمد با تبر محکم به شانه او می زند باز فغان غول به آسمان می رود و می گوید عجب مشتی داری . سال ترس محمد می گوید حالا کجایش را دیدی این مشت من نبود انگشت کوچک من بود .
شال ترس محمد شرط دوم را پیش می کشد و می گوید بیا هریک موهای بدنمان را اندازه بگیریم مال هر کس درازتر بود آن برنده است . غول ها قبول می کنند و هریک تار مویی از بدنشان را که فکر می کردند بلندتر است کشیدند . سه تا با هم شد پنج متر . شال ترس محمد دست برد و طنابش را در آورد به تنهایی شد هفت متر ومسابقه را برد .
یکی از غول ها گفت این بار شرط را ما می گذاریم . شال ترس محمد گفت عیبی ندارد غول گفت هر یک تیری در می کنیم هر کدام صدای بلندتری داشت آن برنده است . شال ترس محمد قبول کرد . غول بزرگ خم شد و یک تیری در کرد که صدای مهیبی در اطاق پیچید ، بلافاصله شال ترس محمد خم شد و تیری از تفنگ خالی کرد که هم صدایش بلندتر بود هم آتش به همراه داشت .
غول ها یک دیگر را نگاه کردند و هرسه قبول کردند که شال ترس محمد برنده است و به قدرت او ایمان آوردند . از ترس پذیرایی مفصل و شاهانه ای از او کردند . برایش رختخواب پهن کردند ودست به سینه پشت اطاق او ایستادند. شال ترس محمد فکر کرد با این همه اگر احتیاط کند بهتر است . از رختخواب بیرون آمد و تنه درختی را به جای خود گذاشت و خودش رفت با رف نشست . از قضا نیمه شب غول ها آمدند و به جان رختخواب افتادند و به قصد کشت اینقدر زدند و زدند که عرق کردند .
صبح شد شال ترس محمد آمد بیرون و بدنش را خاراند . غول ها پرسیدند چرا خودت را می خارانی ؟ گفت دیشب چندتا شپش مرا گزیدند بدنم کمی می خارد . غول ها با خود گفتند این همه کتکش زدیم تازه می گوید چند تا شپش مرا گزیده اند .
شال ترس محمد گفت خوب حالا برویم سر شرط و قرارمان . دیوها پرسیدند قرارمان چه بود ؟ شال ترس محمد گفت باید شما را بخورم . غول ها آه و ناله می کنند و می گویند ما هرچه گنج داریم به تو می دهیم ما را نخور .
شال ترس محمد قبول می کند . هر یک از غول ها یک کیسه پر طلا بر می دارد و جلوی او می گذارد . شال ترس محمد می گوید تو حمال صدا بزنید این ها را تا خانه ام بیاورند . غول بزرگ به دو غول دیگر دستور می دهد کیسه ها را ببرند . شال ترس محمد در جلو و آن ها از پشتش می روند تا به خانه می رسند .
شال ترس محمد از ترس زن ها یش زودتر به خانه می رود و آرام به آن ها حالی می کند که داستان از چه قرار است . بعد به آن ها یاد می دهد که من غول ها را داخل اطاق می آورم . شما بروید کیسه ها را خالی کنید و به جایش «کلوش » ( کاه برنج ) پر کنید . من سر شما داد می کشم کیسه ها را خالی کردید ؟ شما بگویید نه الان می بریم و کیسه های کلوش را با یک انگشت بگیرید ببرید خالی کنید . زن ها از شجاعت شال ترس محمد خوششان می آید و چشم چشم می گویند .در دلشان برای آن همه طلا نقشه می کشیدند به شوهرشان آفرین می گفتند .
شال ترس محمد می آید و رو به غول ها می کند و می گوید می خواستم شما را مرخص کنم ولی زن هایم می گویند خوب نیست باید به حمال ها چای بدهیم . چای حاضر می شود . شال ترس محمد توی استکان غول ها فلفل میریزد و توی استکان خودش شکر و فورا سر می کشد و می خورد . دیوها هم چنین می کنند و به آخ و واخ و سرفه می افتند و در دل به قدرت شال ترس محمد عبطه می خورند .
شال ترس محمد سر زنهایش داد می کشد کیسه ها را خالی کردید یا نه ؟ زن ها می گویند نه الان خالی می کنیم و بعد کیسه های پر از کلوش را با یک دست و به سرعت می آورند و از کنار غول ها رد می شوند وپشت خانه خالی می کنند و کیسه خالی شده را به غول ها می دهند .
غول ها با خود می گویند کسه های به آن سنگینی را مردیم تا این جا کشیدیم زن های شال ترس محمد عجب پهلوانی هستند . ممکن است همین حالا به جان ما بیافتند و ما را بخورند . این بود که هرچه زودتر پا شدند خداحافظی کردند و رفتند .
هنوز خیلی دور نشده بودند که شغال به آن ها برخورد وقتی ماجرا را از دهان غول ها شنید گفت : شال ترس محمد غلط کرده این بلا را سر شما آورده است بیایید برویم ببینید چه طور از من می ترسد . اما شغال رز درخت انگور می گیرد وبه زور یک سر آن را گردن خود می اندازد و سر دیگر آن را به کمر غول ها می اندازد . خودش جلو ، غول ها عقب به طرف خانه شال ترس محمد حرکت می کنند ..
شال ترس محمد از ایوان بالای خانه اش می بیند شغال داردمی آید و غول ها هم دنبالش . چاره ای می اندیشد ؛ از ترس همان جا نشسته با صدای لرزانی می گوید آقا شغال پدر تو پارسال ده تا غول بزرگ بدهکار من بود حالا تو دو غول کوچک آوردی تا من آنهارا بخورم ؟ غول هاتا این حرف را شنیدند از ترس جان ، هر کدام به سمتی فرار کردند رز به گردن شغال گره خورد و جدا شد و شغال بیچاره در دم جان سپرد .شال ترس محمد هم از دست او راحت شد و زن ها هم شال ترس محمد را بخشیدند .
+ نوشته شده در سه شنبه ۲ آبان ۱۳۹۱ ساعت توسط رمضان نیک نهاد
|
داستان شاله ترسه ممد
شاله تهرسه مامهدی داستان، تالݖشی زݖبون و ئاۏانݖۏیسی خهتی نه (1) :
ئه دوره سالون روزݖگار، چهمه تالݖشئارا کو مامهد نومی مهندا کݖ خهېلی پیلله دیلا، مامهد دݖگݖله ژێن داری، ههر دݖ نی پیلله ههېکهل و زݖمݖخته جان دارین، مامهد هیچ کهسی نێتهرسی بهما شالی کو ۏیېهر تهرسی دا شالون ۏینی، ئݖشتهن دهس و پا ئهۏی ئاکهری ېو جودی پێلهکی ېو میزدهمیز بی، ههلا شال، کهرگ و سوکون کو ئارهسه نیېا، مامهد ئݖشتهن شی، کهرگهلونی کا ئیگݖله کهرگ و سوک گێری، شالی را بهرېهنی.
مامهدی ژێنهکون ۏهختی ۏینده، چهۏون کهرگ و سوکێن ههر شهۏ ئیگݖله کهم ئابون، غݖرسهشون گێته، ئاخݖرنهسهری خازتݖشونه، ئیشهۏ جݖگاې کو جیخݖسݖن دا بݖۏینݖن، کهمیله جانهۏهره کݖ کهرگون ههرݖ. شهۏی نیمه با کݖ ۏیندݖشونه: بݖرامێې! چهۏون خݖداکݖشته شۊ، مامهده کݖ ئݖم کاری کهرݖ. ژێنهکێن گهۏهنی بهېنا، مامهدی جان دهلهکینه، دݖ مهن و نیمشون ئهې پهکوفته، ۏاتݖشونه: دێ ئیجازه نێداری، ئݖشتݖ پا چهمه که کو بݖنهې. مامهد کݖ ئهۏون را خاېنا، تهسلیم به. ئݖنته به کݖ مامهدیشون که کو بهرکهرده.
بیچاره مامهد، تهنخا بهرشه، شه بهما خاې بݖشی، ئیگݖله سهرپوره تݖفهنگ و ئیگݖله داز و ئیگݖله لافݖند نی ئݖشتهن نه بهردݖشه.
مامهد شه، شه دا ئهۏیجه جهنگهلی کو ئارهسه، ئه تاریکی کو چݖرا سوې چێ چێمی کو دهلهکه، ۏاتݖشه: ئوشان بݖشوم، ئه ۏونه کو بݖمونݖم دا سهبا ههلا خݖدا کهریمه.
مامهد شه، ۏونه چهپهره بهریش ئاکهرده ئو دیله دهشه، پیلله سݖلامی کهردݖشه. ۏیندݖشه: بݖرامێې! سێ گݖله غول ېهندی ۏهری نݖشتینه کݖرا سۊر ههرݖن.
پیلله غولی ۏاته: به به، ئهفالی ئادهم! چݖ چهربه لݖغمهې ئݖشتن پا نه چهمه سݖفره سهر ئومه. شاله تهرسه مامهدی ۏاته: ئهز لݖغمهېمه یا شݖمه! مامهدی ۏاته: ئهز ېا ئومهېمه دا شݖمه بهههرݖم بهما سێ گݖله شهرت شݖمه را نهم. ئهگه شݖمه شهرتون بهرده، شݖمه مݖن بهههره بهما ئهگه مݖن بهرده، ئهز شݖمه ههر سێ تا بهههرݖم.
غولون، رݖخشهندی نه ئهې ها دوئه. شاله تهرسه مامهدی ئیگݖله غولی دیېێشته، ۏاتݖشه: ئهز دیېاری ۏهری مونݖم، تݖ ئݖشتݖ تهمونی زوری نه ئیگݖله مݖشت مݖن بݖژهن. غولی نی تهمونی ئݖشتهن زوری نه مݖشتی ئهې را ۏیداشته کݖ مامهدی جاخالی دوئه، غولی مݖشت، دیېاری کو گینه، چێ دهس چهکه ئو چێ زاهار دا ئاسݖمون شه.
مامهدی ئه غولی نه ۏاته، ئݖسه ئݖشتݖ نوبه ېه کݖ دیېاری ۏهری بݖمونی دا ئهز مݖشتی تݖ بݖژهنݖم. مامهدی دازی نه ماکهم غولی شونه ژهنده، چێ زاهار ههنی دا ئاسݖمون شه، ۏاتݖشه: چݖ زوری تݖ داری! شاله تهرسه مامهدی ۏاته: تݖ ههلا تهمونی چݖمݖن زوری ۏینده نی، ئݖم تهنخا چݖمݖن کۊچه ئهنگیشته زورا .
شاله تهرسه مامدی ۏاته: دݖۏݖمه شهرت ئݖمه: باېهم، چهمه جانی مو دݖرازی ۏاد بیگێرهم، ههر کهسی مو دݖرازته به، ئهې شهرتی بهرده. غولون نی ههر گݖلهې ئݖشتهن جانی کو ئیگݖله دݖرازه مو کهنده کݖ ههر سێ تا شݖن ېهندی نه سێ ئهلݖش به. شاله تهرسه مامهدی ئݖشتهن بݖزه موئه لافݖندی کهمهری کو ئاکهرده کݖ تهنخائی ههف ئهلݖش به ئو شهرتی بهردݖشه.
ئیگݖله غولون ۏاته: ئݖم دهفا شهرتی بی ئهمه بݖنېهم. مامهدی ۏاته: ئیشکال نێدارݖ. غولی ۏاته: ههری ئیگݖله سݖنگ ۏیدارهم، ههر کهسی سݖنگی ۏیشتهر سݖدا دوئه، ئهې بهرده. پیلله غول پݖش مهنده، ئیگݖله سݖنگݖش ۏیداشته کݖ چێ سݖدا که دیله کو دهخهنیېه. ئهلبهلی مامهد پݖش مهنده، ئیگݖله تݖفهنگی کو ۏیداشتݖشه کݖ چێ سݖدا هݖم پیللا هݖم نی ئاتهش و دۊ داری.
غولون ېهندی دیېێشته، ههر سێ غولی ۏاته: مامهدی بهرده، چێ زور ئهمه کو ۏیشتهره. تهرسی خونه مامهدیشون ئیتݖروم نوئه، ئهېراشون لݖکلا جیکهرده ئو دهس به سینه چێ پیشی پا مهندینه.
ئیدامه دارݖ... از : رمضان نیک نهاد
در خط آوانگاری تالشی
به جای فتحه/a/ ـه ه
به جای کسره/e/ ێـ ێ
به جای واو/v/ ۏ
به جای شوا /ə/ ݖ
به جای یه/y/ ېـ ې
شاله تهرسه مامهدی ۏاته، ههنی بی چݖمݖن ئهختیېات و ݖختݖریزی بݖکهرݖم، ئیله داره بݖرنه ئݖشتهن خݖتهنگا جݖگا کو لێفی بݖنی کو نوشه، ئݖشتهن شه، رݖفاتی کو خݖته. نیمه شهۏی کݖ به، غولێن ئومینه، لݖکلا جان دهلهکینه، هݖندهشون ئهې پهکوفته کݖ چهۏون جان، زوره شهخ و ئهرهخی نه خیس ئابه.
سݖبی زۊ مامهد سݖراپیش ئومه، ئݖشتهن جانی دهمهنده خارݖندێ. غولون دهپهرسه: چݖرا ئݖشتهن خارݖنی؟ ۏاتݖشه: زیره شهۏ چهن گݖله ئݖسبݖجی مݖنشون گهشته، ههې را چݖمݖن جان خارݖش کهرݖ. غولون ۏاته: ههده چی ئهمه، ئهی ژهنده ههلا ۏا کݖ ئݖسبݖجون مݖن ههرده.
شاله تهرسه مامهدی ۏاته: ئݖسه چهمه شهرت و پهېمونی سهر بݖشهم. غولون دهپهرسه: چهمه پهېمون چݖ ېا؟ مامهدی ۏاته: ئهز بی شݖمه بهههرݖم.غولێن بݖرهمݖ دهلهکینه، ۏاتشونه: تݖ ئهمه مهههر، ئهمه ههر چݖ گهنج و تیلا دارهم تݖ ئادیېهم.
شاله تهرسه مامهدی نی غهبول کهرده. غولون ههری ئی کیسه تیلا ئو ئارده مامهدی ۏهریشون نوئه. مامهدی ۏاته: بارهکهشون دهخونه، بݖدا ئݖم باری مݖرا دا که ۏهر بوئهرݖن. پیلله غولی ئه دݖ گله رۊکه غولون تهشهر دوئه کݖ بݖشهن، باری ئهی را بݖبهره، شاله تهرسه مامهد نار دهلهکه، ئهوێن نی چݖ دۊمله شینه دا که نێزیک ئارهسینه.
شاله تهرسه مامهد ئݖشتهن ژێنهکون تهرس زۊته که شه، ئارومی نه ئهۏون را جهرېانی ۏاتشه: بهدهزینی ئهۏون ېادݖش دوئه کݖ ئهز شوم، غولون که دیله ۏوئهرݖم، شݖمه بݖشهن، ژه کیسان تێې ئاکهرهن، ژه جیگا کݖلهشی نه پور ئاکهره، ئهز شݖمه را زاهار کهرݖم، کیسان تێی ئاکهردݖرونه؟ شݖمه بݖۏایهن: نێ، ئهلان بهرهم، بهدهز کیسان، ئیله ئهنگیشته نه بیگێره، بݖبهره، تێې ئاکهره.
ژێنهکون ئݖشتهن شۊئهر پیللهدیلی کو خهېلی خݖش ئومه، ههر سهت چهمه چێمون سر، چهمه چێمون سر ۏاېن .
شاله تهرسه مامهد ئومه، غولون رودهکهر و دیمادیم مهنده، ۏاتݖشه: ئهز خاېم کݖ شݖمه ۏهیل ئاکهریم، بهما ۏینݖم، چݖمݖن ژێنهکێن ۏان: خوب نیېه، بی بارهکهشون چاې بݖدیېهم بݖدا چاې ئارهسݖ.
شاله تهرسه مامهدی، غولون فینجونی کو فیلفیل دهکهرده، ئݖشتهن فینجونی کو شهکهر دهکهرده. مامهدی ئهلبهلی ئݖشتهن چاې پێدوشݖشه. غولون کݖ چاې ههرده، فیلفیلی غولون دهن و زݖبونی سوته، خهېلی ئاخ و ئوخ کهردݖشونه، غولێن، ئݖشتهن دیلی کو مامهدی ئهفسوسی ههری.
شاله تهرسه مامهدی ئݖشتهن ژێنهکون سهر زاهار کهرده، ۏاتݖشه: کیسان تێې ئاکهردݖرونه ېا نێ؟ ژێنهکێن ۏان کݖ نێ هݖسه تێې ئاکهرهم، بهدهز کیسانشون کݖلهش دهکهرده، ئیدهسی، کیسان سهریشون گێته، تݖند تݖندێ نه غولون ۏهری بهرشینه، که پێشتی کو ویکهرده، تێیه کیسه نی غولون ئادوشونه.
غولون ئݖشتهن نه ۏاته: ئهمه ئه سهنگینه کیسان کݖرندݖمونه، مهردیمونه دا ېا ۏوئهردݖمونه. په، ئݖنته کݖ ئاشکاره، مامهدی ژێنهکێن نی ۏیېهر پهللـهۏونینه، بهسکهم هݖسه بݖخان، ئهمه بهههرݖن. ههې را زۊ ئیشتینه، دهۏهشتینه.
دیۏێن ههلا ۏیېهر دور ئابه نینا کݖ را مینی کو شالیشون ۏینده. شالی ئهۏون دهفهرسه: چݖرا دهۏهزه؟ شالی ۏهختی جهریانی غولون دهنی کو مهسه، ۏاتݖشه: شاله تهرسه مامهدی ئݖشتهرا خهفت کهرده کݖ ئݖم بهلا شݖمه سهرݖش ۏوئهرده، ئه ۏهختی مݖن ۏینݖ، میزدهمیز بو. بێره، ېهندی نه بݖشهم، بݖۏینهم، چݖنته مݖن کو تهرسݖ. شالی رهزه داری پیگێته، چێ ئی سهری ئݖشتهن مݖلله کو پێۏێشته، رهزی دییهر سهری نی غولون کهمهری کو پێۏێشتشه. شال ئݖشتهن نار دهلهکه، غولێن نی چێ دۊمله. ۏهختی مامهدی که نێزیکی ئارهسݖن،
شاله تهرسه مامهد ئݖشتهن که تݖلاری کو ۏینݖ: شال یا بهرا، غولێن نی چێ دۊمله کݖرا ئان. چارهې کهردݖشه. تهرس دݖرێ ههته کݖ نݖشتا، لهرزه سهسی نه واتݖشه: ئاغا شال، پارسال سێ گݖله غݖربونی ئهمه را ۏوئهردݖره، چݖنته به کݖ ئوسال دݖ گݖله غݖربونی ئهمه را ۏوئهردهره؟ غولون دا ئݖم لوئهشون مهسه، ئݖشتهن جانی تهرس ههری ئی ۏهری دهۏهشتینه، رهزه دار کݖ شالی مݖلله کو پێۏێشیېا، شالی مݖلله پێسݖندݖشه، بیچاره شالی نهفهس بهرشه ئو جان دوشه ئو مهرده. شاله تهرسه مامهد نی شالی کو ئاسوده ئابه .
از : رمضان نیک نهاد
راهنما:
در خط آوانگاری تالشی
به جای فتحه/a/ ـه ه
به جای کسره/e/ ێـ ێ
به جای واو/v/ ۏ
به جای شوا /ə/ ݖ
به جای یه/y/ ېـ ې
+ نوشته شده در چهارشنبه ۱۷ خرداد ۱۳۹۱ ساعت توسط رمضان نیک نهاد
|
هدف ما در این وبلاگ معرفی فرهنگ مردم تالش و آشنایی هممیهنان گرامی با جاذبههای گرشگری شمال کشور به ویژه گیلان و تالش است