رسم و رسوم تالش‌ها با خط تالشی کادوس

تالݖشون میمونیېه ره‌سم و رݖسوم، فومه‌نی تالݖشون زݖبون و کادوسه خه‌تی نه(۱): 🌺

۱-هه‌میشه جݖگاې میمونی بݖشه‌م کݖ ئه‌مه‌شون سه‌لا ژه‌نده بوبو.

۲-سݖفره سه‌ری کو ۏه‌ختی خوهه‌م، چیې به‌هه‌ره‌م، نه‌ری ېو پݖش مه‌نݖشه‌م، خاسی راست بݖنݖشه‌م.

۳-چه‌مه میمونیېون کو ئه‌گه شاېه‌م، په‌ته گوشتی خاشی نه سݖفره سه‌ر مه‌نیېه‌م.

۴-چه‌مه خوروشه تاسی گوشتی ئه‌گه خاش داشته، دا جݖگاې کݖ شاېه‌م، خاش‌داره‌گوشتی ده‌س و چه‌نگال و گازی نه خاش‌جیۏه‌ج مه‌که‌ره‌م، ئه‌ گوشتی پیگێر‌ه‌م کݖ خاش نێدارݖ.

۵-پݖلا موچه بی ده‌نی را بݖشو، ده‌ن بی پݖلا موچه را مه‌شو.

۶-پݖلا موچه ېا خݖراکه مݖشته بی چه‌مه ده‌نی خݖمنا پیگێره‌م دا ئی ده‌فا ده‌نی کو ده‌شو ئو ناچار مه‌به‌م، گازی نه لݖغمه په‌ل‌په‌ل بݖکه‌ره‌م.

۷-پݖلا مݖشته‌ې کݖ ده‌نی کو ده‌نیېه‌م، ئه‌گه ئه‌مه خݖش نێئومه، بی ئه‌ې به‌هه‌ره‌م، ده‌نی کو لݖغمه مه‌ئاگاردݖنه‌م.

۸-ئه‌گه پݖلاموچه داغ به، ده‌نی کو مه‌ئاگاردݖنه‌م، ئاۏه تێې چێ سه‌ری کو بݖخݖنجه‌م.
۹-پݖلا موچه کݖ خوهه‌م بݖجوئه‌م، ده‌نی مه‌ئاکه‌ره‌م و مه‌چه‌ سݖتا نی مه‌دیېه‌م، ده‌ن کݖ پوره لوئه مه‌که‌ره‌م و پوره ده‌نی نه ئاۏ مه‌خݖنجه‌م.

۱۰- سݖفره سه‌ری کو چه‌مه ئه‌نگیشتون مه‌ئالیسه‌م، کاغه‌زه ده‌سمالی نه ده‌سی پاکېه ئاکه‌ره‌م.

۱۱- پݖلاهه‌ری را ناری ئه میمونی بی ده‌س به هه‌ردێ بݖژه‌نݖ کݖ میمون‌داری نه که‌مته فامیله، چێ به دۊم دیېه‌ر میمونێن. میمون‌دار بی هه‌مه‌ې دۊمله ده‌س به هه‌ردݖ بݖژه‌نݖ ئو هه‌مه‌ې دۊمله سݖفره کو بیزݖ.

۱۲- ئه‌گه پݖلا، پیلله له‌نگه‌ری ېو دیس و مه‌جمه‌ې کو ده‌به، ناری ئه‌گه مێرده‌کی پݖلا دیسی پیگێته، چێ رݖخی ئه‌گه ژێنه‌کی نݖشته به، ئه‌ې تارݖف بݖکه‌رݖ.

۱۳- ئه‌گه پݖلا خوروشی کݖ په‌ته‌شونه، خݖش نێداری، میمون‌داری زه‌مه‌ت و ئیتݖرومی خونه رۊکه تێلی به‌هه‌ره‌م.

۱۴- پݖلاهه‌ری به دۊم دیېه‌رون رݖخی کا چه‌مه گازی چوجیخا مه‌که‌ره‌م.

۱۵- چه‌مه ده‌نی که‌چه نه خوروشه تاسی کو خوروش مه‌پیگێره‌م دا نیمه‌هه‌ر مه‌بو.

ئیدامه دارݖ...
✍: رمضان‌نیک‌نهاد

منبع: کادوس ماسوله‌رودخان

http://kados2.blogfa.com

برخی از شیوه‌نامه خط تالشی‌ کادوس:
به جای فتحه/a/ ه
به جای کسره/e/ ێ
به جای واو/v/ ۏ
به جای شوا /ə/ ݖ
به جای یه/y/ ې

برای حروف (ت / ط) تنها از حرف (ت) استفاده می‌شود.

برای حروف (ث / س / ص) تنها از حرف (س) استفاده می‌شود.

برای حروف (ذ / ز / ظ / ض) تنها از حرف (ز) استفاده می‌شود.

برای حروف(ق/غ) تنها از حرف (غ) استفاده می‌شود.

برای حروف(ح/هــ) تنها از حرف (هــ) استفاده می‌شود.

پیشوازی نوروز در تالش

💐🍃🌿🌸🍃🌾🌼
🍃🌺🍂
🌿🍂
پیشوازی نوروز با عطر شکوفه های درختان سرزمین ایران
🌹عطر شکوفه های درختان ، نوید بهاری دیگر را داده است ،بهاری که با تمام زیبایی هایش ،می آید ،تا دلهای نا آرام ما از ناملایمات روزگار را بهاری کند وبه قلبهایمان آرامش ببخشد و نوای شادی وسرور را در همه خانه ها ،ودر دلهای همه اقوام ایرانی ،کردو بلوچ وفارس وتالش ، ترکمن وآذری ولروگیلک و بر تار روزگار ایران بزرگ ،این سرزمین آهورایی ومهد تمدن وزیبایی خوش بنوازد ونوید شادابی وسرزندگی دهد .
🌹گیاهان وپرندگان وحیوانات، درسرزمین زیبای گیلان و تالشان ،درکوهها وجنگلهای تالش، به جنب وجوش افتاد ه اند ، همه سبز میشوند وآوای خوش سر می هند .
🌹مردمان نجیب دیارمان ، می روند تا بهار طبیعت را با بهار زندگی و دلهایشان پیوند دهند ، و با گفتاروکرداروپندار نیک و همبستگی خردمندانه به استقبال آن روند تا زیبایی صلح وآرامش و رفاه ونیکبختی درتمامی جامعه سایه افکند .
🌹نوروز خوانها،شبها فانوس به دست با صدای خوش تالشی آمدن بهار را ، آمدن نوای بلبل وپروانه را در گوش دختران وپسران تالش زمزمه می کند و شوق پیوندو عشق پاک را در دلهای با صفایشان بیدار می کند .
🌹زنان تالش ما ،مثل همه زنان نجیب ایرانی با شور وشوق وصف ناپذیری ، پیشوازی بهاررا،با خانه تکانی نشان می دهند ،عطر پخت حلوای تالشی و شیرینی اَگٍرده با عطر شکوفه های گلها ودرختان درهم آمیخته است .
🌹کشاورز تالش ما از شدت کارهای کشاورزی کم میکند و به کدبانو در زیبایی وآراستن خانه کمک می نماید .
🌹دختر تالش پامچال وبنفشه از باغ جمع آوری میکند وتدارک هفت سین وسفره عید نوروز را می چیند .
🌹پسر تالشی تدارک چهارشنبه سوری به روش سنتی را می چیند و آهنگ ونوای تالشی هنرمندان تالش را زمزمه میکند ،همه لباسهای نو یا بهترین آن را به تن می کنند و عزم خودرا جزم کرده اند که با آمدن عید به دیدن عزیزان خود بروند و پایه های دوستی وعشقشان رابا آنها محکم تر نمایند و نزد کسانی بروند که در طول سال آنها را رنجانده اند تا غبار کدورتهارا بزدایند و عید نوروز وسال نورا با جشن وسرور ودوستی همگانی آغاز نمایند .
🌹فرهیختگان تالش ، بیش از همیشه درپی ایجاد پیوند و همبستگی قومی وملی مردم میهن ما هستند وبا نشر اندیشه های پاک تالشی ، شیرینی وفاق را به همدیگر هدیه می نمایند .
🌹بهار در همه جا زیباست ،اما بهار در دامنه سبز کوههاو چمن زارها وجویبار های تالش رویایی است ،آوازپرندگان وسرسبزی طبیعت و رنگارنگی گلها و دلنوازو پاک ،بهترین آرام بخش روح خسته از زندگی ماشینی و دلهای نگران ما به آینده است.
با احترام وادب – رمضان نیک نهاد

آداب ومعاشرت به زبان تالشی – آداب سخن گفتن ( بخش6) :

1. چَمَه ایرونی مَردمئون ، لوئَه کَری را ، اَگَه چَمَه ، هَم زوون اِسینَه ، چَمَه دِه دِه زوونینَه لوئَه بکَرَم ، اَگَه نی چَمَه هَم زوون نینَه ، تَنخا اَوونَه فارسی گَپ بژَنَم .

2.دییَرونَه خوهَم لوئَه بکَرَم ، وَنجَه مَجوئَم یا دییَر، هَردِه چیئون مَهَرَم .

3. دیَِرِن خان لوئَه بکَرن ، چَوون لوئَه مینی کا ، پِسندِه مَکَرَم .

4.دییَرونَه خوهَم لوئَه بکَرَم ، هنتَه نوشون مَدیَم کع اَمَه وییَر چی زون اِسیمونَه و اَوِن نادون .

5.لوئَه کَری را ، نِه وییَر بلَندَه لوئَه بکَرَم نِه نی وییَر آرومَه لوئَه بکَرَم .

6.ایی کافلَه آدَمئون مینی کا ،تَنخا شمَه لوئَه مَکَرَن، بَهَرزَن کع دییَرِن نی لوئَه بکَرن و شمَه گوش آکَرَن.

7. ایی کافلَه آدَمئون دیلَه کا ،گوشَه بنَه لوئَه مَکَرَن کع دییَرِن فیکر بکَرن کع شومَه ودَه چَوون بَدی وایَن

8.وَختی کَسی شمَه نَه، کرا لوئَه کَرع ، ایی سَر دَفا اَی دییِسَن یا کَلَه تَکو بدییَن یا ایی چی بوایَن کع اَ بفَمع ودَه چِه لوئَه گوش آکَرَن .

9. وَختی ایی نَفَر شمَه نَه دَردع دیل کَرع ، اَلبَلی اَی را بینایی مَکَرَن .

10. اَگَه ایی جای نشتینَه ، خَلوَتَه لوئَه ی بَه کع شمَه نشتع هاکو خوب نییَه، یا بی ها کا بیزَه ، یانی اشتَن اَنَمَسی بژَنَه .

11. وَختی ایی نَفَر کرا ایی چی تَریف کَرع ، نِبی بوای اشتع لوئَه مع را بی غرفَه یا بوای مع امی پیشتَه مَسَما .

12. وَختی کع خوهَم لوئَه بکَرَم ، چِم بدارَم کع نِه تاودَلَکَم نِه نی بیجَه بیجَه گَپ بژَنَم .

13. وَختی کع ایی کافلَه آدَمئون دیلَه کا ، ایی مِردَکی خا ایی ژِنَکینَه لوئَه بکَرع ، بی چم بدارع هنتَه لوئَه بکَرع کع دییَرِن اَی را تییَه مَچینن .

14. دییَرون نَه خوهَم مزا لوئَه بکَرم ، بی چَمَه مزا لوئَه کا دییَرون خش با ، وییَر سَر مَشَم کع اَوون بَر بَهَرع یا بوان هَرزَه دَنیمونَه .

15. وَختی کع غرسَه گِتَمونَه بختَرَه کع کَسی را بینایی یا مَلامَت مَکَرَم .

16. وَختی کع ایی کافلَه آدَمئون دیلَه کا ، خوهَم ایی پیلَه آدَمینَه لوئَه بکَرم ، چِه ایترامی بدارَم مَوایَم ام کع اشتَنییَه .

17. چَمَه پیلَه تَرون و میمونون نَه بی خاسی با اَدَبَه لوئَه بکَرَم .

18. لوئَه کَری را، نارناری بی لوئَه چَمَه کَلَه کو پِدارَم ، بزونَم کع چع کرَه وایَم ، کع بَدَزینی پَشیمون مَه آبَم .

19. باییس نی کع هَرچع کع فیکر کَرَم راسَه لوئَه یَه ، بوایَم ، بی بزونَم کع اَ لوئَه جا یا اِسَه ، یا چِه وَخت اَلان اِسَه ، یا نِه .

20 چاکَه لوئَه اَگَه بزَنَم ،مردئوم اَمَه خش دارن . اَگَه نی بَدَه لوئَه بکَرَم مردئومی ، چِمَه تی آبَم .
هَنی پَس آمَندَه …
—————————————————
برگردان فارسی :
1. در هنگام صحبت کردن با دیگرهم میهنان ،اگر همزبان ما هستند به زبان مادری و اگر همزبان ما نیستند تنها به زبان فارسی با او صحبت نماییم .
2. در هنگام صحبت کردن با دیگران ،از جویدن آدامس یا خوردن چیزی خودداری کنید.
3. صحبت کسی را قطع نکنید.
4. با مخاطب خود به طریقی صحبت نکنید که خود را خیلی دانا و وی را خیلی نادان نشان دهید
5. هنگام گفتگو,تن صدای خود را به طور یکنواخت خیلی بالا یا خیلی پایین نگه ندارید
6. در جمع تنها شما گوینده نباشید بهتر است کمی هم شنونده باشید .
7. در جمع درِ گوشی صحبت نکنید طوری که دیگران احساس کنند برعلیه آنها حرف می زنید .
8. وقتی کسی با شما سخن می گوید, گهگاه به او نگاه کنید یا سر تکان دهید ویا چیزی بگویید که متوجه شود به سخنش توجه داری .
9. وقتی کسی با شما درد و دل می کند ,بیش تر شنونده باشید.(سریعاً در دام نصیحت کردن نیفتید).
10. اگر در حضور شما صحبتی مطرح می شود که به شما هیچ ربطی ندارد یا جنبه خصوصی دارد بهتر است آن جا را ترک کنید. یا خود را به کاری دیگر مشغول کنید.
11. وقتی کسی در حال نقل قول است, شایسته نیست صحبت وی را کم ارزش جلوه دهید.(نگویید ما از قبل می دانستیم)
12. در صحبت کردن مراقب باشیم نه تند صحبت نماییم ونه بسیار شمرده .
13. در جمع ، وقتی که با جنس مخالف صحبت می کنیم مراقب باشیم که صحبت ما طوری نباشد که دیگران بد برداشت نمایند .
14. در هنگام شوخی کردن مراقب باشیم ، شوخی خوش آیند جمع باشد و زیاده روی نکنیم که به هرزه دهانی متهم گردیم .
15. وقتی کسی عصبانی است, بهتر است وی را نصیحت یا سرزنش نکنید.
16. وقتی در جمع با کسی صحبت می نماییم جایگاه اجتماعی مخاطب را در نظر بگیریم واز گفتار خودمانی پرهیز نماییم .
17. با بزرگان خودویا مهمانان خود با ادب واحترام بیشتری سخن گوییم .
18. قبل از صحبت کردن ، خوب بیندیشیم که چه داریم می گوییم تا بعد از سخن گفتن پشیمان نشویم
19. لازم نیست هر آن چه را که فکر می کنید واقعیت است به طرف مقابل بگویید. مکان ,زمان و شرایط جسمی, روحی و شخصیتی فرد را در نظر بگیرید.
20. با صحبت کردن نیکو می توانیم محبوب دیگران و با سخن گفتن ناپسند .منفور دیگران شویم .
از : رمضان نیک نهاد

آداب ومعاشرت به زبان تالشی د – آداب میهمانی ( بخش5) :

- میمون شِه را ، بی ناری ساییب کَه ، خَوَر بدییَن ، دا یَندی نَه میمونی وَختی ، مَلوم بکَرَه .بختَرَه کع ساییب کَه ، بوا ،میمونی بی کَی ببو .

2- وَختی کع خوئَن میمونی بشَن ، اشتَن سَر ایی نَفَر دییَری کع سَلا گینَه نی ، اشتَنَه مَبَرَم . شمَه ماشینی همسوئَه بَری سَری مَنییَه .

3-اَگَه اَوَلَه دَفایَه کع ایی نَفَری کَه خوئَن بشَه ، بختَرَه کع دَس تِی مَشَن ، شمَه جیفی خمنا ، اَیرا، سَغْباتی ببَرَه .

4- اشتَن سَر ساییب کَه ،دییَر کَه چِمان دیلَه مَدَشَن و دییِس آدیِس مَکَرَن .

5- ساییب کَه نَه پلا خوروشی دَچیندِه ، سفرَه نوئِه را با نی که مرسون دَپرچندِه و چِه شوستِه را یاوَر بدییَن .

6- خَندَه نَه شمَه میمونی را تَیَه بوینَن ، شمَه دردوبَلا ، چِه وَری کا پیل مَه آکَرَن دا میمون غرسَه بَهَرع .

7- میمونی کا شمَه کَه شیوار ، مَهَرَه ، وییَرَه هَری مَکَرَه دا هیزَه بکَرَه

8- میمونی کا ،ایی جای بی سَسع لَم مَنشَه و تَنخا هَردِه نَه ، اشتَن مَکشَه !

9- ساییب کَه ، دَچیندَه شروپرون ، جابَجا مَکَرَن .تیلیفونی کع زَنگ ژَندَه ،شمَه جَواو مَدییَن .

10- میمونی کا تَنخا ایی نَفَری نَه لوئَه لوئَه مَکَرَن ، دییَرن نی ها مَندینَه !

 

11- شمَه خردَنون هنتَه مَردئومی کَه کا وَیل مَه آکَرَن دا ساییب کَه دیل نا خش آبو ، شمَه روکَه خردَنی پوشَک بیگِرَه دا کَه نَییس مَه آکَرع .

12-اشتَن سَر میمونی کا ایی جای مَنشَن ، دییِسَن ساییب کَه شمَه نَه وا ، کا کو بنشَن ، هَتَه بکَرَن .

13- هیچ وَخت زور مَکَرَن کع ساییب کَه خردَنی لس بژَنَه یا اَی اَدَب بکَرَه .

14- ساییب کَه پلا خوروشی کا ایرات مَگِرَن ، شمَه وَسبود بَهَرَن ، هَلا هَمَه سفرَه وَری نشتَه نینَه ، ناری مَهَرَن .

15- اَگَه شمَه را شیرنی آگردَه یا دییَر هَردِه چی سَغبات وواَردَشونَه ، بختَرَه چَوون رخی کا اَی آکَرَن ، اَی هَمَه نَفَری سَلا بژَنَن کع بَهَرن .

16- ساییب کَه بی اشتَن ، میوَه و دییَر هَردِه چیئون ، مَوا ، چَن خرییَشَه یا گرون خرییَشَه .

17- چاکَه کاری نی کع ساییب کَه اشتَن ناری پلادَکَرع و بَهَرع . یا میمونی بوا هَنی مع را چای یا پلا خوروش بو اَرَه .

18- اَگَه ساییب کَه نَه مَلوم کَردَرونَه کع سَتی چَن ، میمونی بشَن ، نِبی وییَر دیردَریَنَن یا زوتَه بشَن .

19- سفرَه سَری کا ، نِبی ایی نَفَرمیمونی وییَر چم بدارَه اَلیدَه میمونی ویر رون بَرشو .

20- میمونی کع تَمون آبَه ، ساییب کَه نَه بوایَم شمَه دَس درد مَکَرع ، اَگَه شایَم اَمَه نی اَوون چَمَه کَه سَلا بژَنَم ، ساییب کَه نی بی میمونی نَه رادرازا بشو ،دا ، میمون را دَلَکَه نی ، بَری مَدَکَرع .

هَنی پَس آمَندَه …

برگردان فارسی …

1ـ قبل از رفتن به مهمانی، با میزبان تماس گرفته و با وی هماهنگی كنید. بهتر است از میزبان بخواهید خود وقت مناسب را تعیین كند.

2ـ هنگام مهماني رفتن، کساني را که دعوت نيستند با خودتان همراه نکنيد. واتومبیل خودتان راهم در جلوی در همسایه پارک نکنید .

3ـ اگر برای اولین بار به منزل كسی می ‌روید بهتر است دست خالی نروید و با توجه به شرایط میزبان و در حد توان هدیه ‌ای ببرید.

4ـ به سایر اتاقها و قسمت های خانه میزبان سرکشی نکنید .

5ـ به میزبان موقع چیدن میز غذا، مرتب کردن آشپزخانه بعد از صرف غذا و شست‌وشوی ظروف کمک کنید.

6ـ به عنوان میزبان، با مهمانان خود به گرمی رفتار كنید. از درد و غم، بیماری و گرفتاری ‌های روزمره خود برای مهمانان داستان نسازید.
7ـ در خوردن غذا مانند منزل خود رفتار نكنید. از پرخوری بپرهیزید.

8ـ ساکت در گوشه ای ننشین و تنها به خوردن ادامه نده .

‌9-دكوراسیون منزل میزبان را تغییر ندهیدیا وقتي تلفن خانه ي ميزبان زنگ مي زند، شما گوشي را بر نداريد.

10ـ در مهمانی‌ تمام ‌وقت را با یک نفر از حاضران به گفت‌ وگو نپردازید، طوری كه گویی شخص دیگری در آن محل حضور ندارد.

11ـ كودكان خود آزاد رها نکنید تا باعث زحمت برای میزبان شوند و به بهداشت کودکتان توجه نمایید نا منزل میزبان کثیف نشود .
12ـ در زمان نشستن شما تابع میزبان هستید، اگر به شما تعارف كرد كه جای خاصی بنشینید، حتما رعایت كنید.

13ـ هیچ ‌گاه سعی نكنید كودكان میزبان را تنبیه یا تربیت كنید.

14ـ از غذای میزبان ایراد نگیرید و با میل به اندازه کافی بخورید . قبل از نشتن همه هم خوردن را شروع نکنید

15ـ اگر هدیه ای مثل شیرینی ، شکلات و سایر خوراکی ها را دریافت کردیم خوبست آن را در حضور هدیه دهنده به او و سایرین تعارف کنیم .
16ـ میزبان هنگام پذیرایی، از قیمت میوه ‌ها و خوراكی‌ ها وگرانی آنهاجلوی مهمان صحبت نكنید.

17ـ شایسته نیست میزبان اول برای خودش غذا بكشد.یا مهمان درخواست چای یا غذای اضافه نماید
18ـ اگر قرار گذاشتید زمان معيني به منزل ميزبان برويد، دير نكنيد ، زود هم نرويد.
19ـ سر سفره به همه مهمانان به یک چشم نگاه كنید. به یک نفر توجه خاص نكنیدو یکی دیگر را فراموش کنید .

20ـ‌ پس از میهمانی و پذیرایی حتما باید از میزبان تشکر کنیم در صورت امکان ماهم آنهارا دعوت نماییم و هنگام خداحافظی مهمان را بدرقه كنید و حتی‌ الامكان تا قبل از حركت وی در را نبندید.

ادامه دارد… از : رمضان نیک نهادhttp://kados2.blogfa.com

پیامک تالشی با موضوع (شادباش شب یلدا )

اس ام اس های تالشی شب یلدا گردآوری شده :

Zoleykha Saba شمه چیله شو موارک زومستونی سغه سر وزیرونه دیل بداره

شب یلدای شما مبارک زمستان با سلامتی و دیل خوش بگذرانید

Ramezan Niknahad چَمَه یَلدا شَو کرا آ /چَمَه تالشی چیلَه شَو کرا آ
بشَم اَناروخندونَه ویگِرَم /چَمَه دیل بَلَندونَه خشی بیگِرَم
بایَن خاسَه ایسی میسی بسازَم /یَندی را موارَک وا آدییَم

برگردان :
شب یلدای ما دارد می آید/شب چلَه تالشی دارد می آید
برویم اناروهندوانه بگیریم /وبا عزیزانمان جشن بگیریم
بیایید پیامک های زیبا بسازیم /وبا پیامک های تالشی به هم شادباش گوییم

Zoleykha Saba عالی بود ودرود بر شما

Peyman Paydar شِمَه چیلَه مِوارک بوبو

شب چله شما مبارک باشد
هَمه چیله شَو موا رک بوبو

شب چله همه مبارک باشد
چیله شَو عَیدَه شَونیه

شب چله ، شب عیدنیست
ولی عَیدی شی مِوارک بوبو

ولی مانند عید مبارک باشد

گردآوری از رمضان نیک نهاد

http://kados2.blogfa.com

پیامک تالشی با موضوع (شادباش شب یلدا )

اس ام اس های تالشی  شب یلدا    گردآوری شده :

 

 Zoleykha Saba شمه چیله شو موارک زومستونی سغه سر وزیرونه دیل بداره

شب یلدای شما مبارک زمستان با سلامتی و دیل خوش بگذرانید

 

Ramezan Niknahad چَمَه یَلدا شَو کرا آ /چَمَه تالشی چیلَه شَو کرا آ
بشَم اَناروخندونَه ویگِرَم /چَمَه دیل بَلَندونَه خشی بیگِرَم
بایَن خاسَه ایسی میسی بسازَم /یَندی را موارَک وا آدییَم

برگردان :
شب یلدای ما دارد می آید/شب چلَه تالشی دارد می آید
برویم اناروهندوانه بگیریم /وبا عزیزانمان جشن بگیریم
بیایید پیامک های زیبا بسازیم /وبا پیامک های تالشی به هم شادباش گوییم

 

 

Zoleykha Saba عالی بود ودرود بر شما

  

Peyman Paydar شِمَه چیلَه مِوارک بوبو

شب چله شما مبارک باشد
هَمه چیله شَو موا رک بوبو

 

 شب چله همه مبارک باشد
چیله شَو عَیدَه شَونیه

 شب چله ، شب عیدنیست
ولی عَیدی شی مِوارک بوبو

 ولی مانند عید مبارک باشد

گردآوری از رمضان نیک نهاد

http://kados2.blogfa.com

اس ام اس تالشی – تسلیت و همدردی

اس ام اس های تالشی  تسلیت    گردآوری شده :

 

 

 

Ramezan Niknahadخالی جان ، اشتع خَسورَه مَردِه را ، وییَر دیل ناخش آبیمَه . خدا کو خام سد سال زندَه بمونی ، دردو غَمون موینی .
_________
خواهرجان ،از مرگ پدرشوهرت خیلی ناراحت شدم
از خدا می خواهم صد سال زنده بمانی و هیچ دردو غمی را نبینی

 

 

Ramezan Niknahad براجان ، اشتع ژِن ما مَردِه را اَمَه نی شمَه نَه دیل سوجی کَرَم .خدا کو خام شمَه آخری مسیفَت بوبو 
_____________
برادرجان .درمرگ مادر خانمت ماهم با شما دل سوختگی وهمدردی می نماییم .از خدا میخواهم مصیبت آخرتان باشد

 

 

Ramezan Niknahad چمع نازَینَه دوس …جان
اشتع دَدَه مَردِه را داغ بیمَه .اَمَه نی شمَه غَم ومیسیفتی کا، شَریک بزونَه
خداکو خام اشتع سَری سا ، سَد سال اشتع خردَنون سَری بمونع .دوست نازنینم …جان
از مرگ پدرتان داغ شدم ، مارا هم دراین غم ومصیبت شریک بدانید
از خدا می خواهم سایه سرتان صدسال دیگرهم بر روی فرزندانت بماند

گردآوری از رمضان نیک نهاد

http://kados2.blogfa.com

پیامک تالشی با موضوع (عاشقانه ، ولنتاین )

اس ام اس های تالشی  شب یلدا    گردآوری شده :

تنه هر كس بومونو خسته بخته ، بي اشته زندگي كرده خَیلی  سخته.

   Ramezan Niknahad چمع خاسَه نومزَد  اشتع رَشَه چِمون را اَز بِمِرم .

 چمع نازَینَه دیل بَر ، تع چمع نَفَسی رشتَه ی رَه.

 Ramezan Niknahadگائِن بَندون سَری کَرن وَنگ /اشتع دوری چمع دیلی ژَنع چَنگ .

Ramezan Niknahad چمع نازَینَه ژِنَک ، ….جان /اشتع روزی ولینتاین موارَک
اشتع جانی را، اَز غَش بکَرم / اَز تع خَیلی خش دارم .
برگردان فارسی :
خانم نازنینم …جان / روزولنتاینت مبارک
فدای تو من بشوم / من تورا خیلی دوست دارم

ليوِن زَرد آبينَه اشتع خَوَر ني /سوتَه ديلم غَمَه ديلم خوَر ني .

Ramezan Niknahad چمع نازَینَه شو ، ….جان /اشتع روزی ولینتاین موارَک
اشتع جانی را، اَز بمرم / اَز تع خَیلی خش دارم .
برگردان فارسی :
شوهر نازنینم …جان / روزولنتاینت مبارک
فدای تو من بشوم / من تورا خیلی دوست دارم

Ramezan Niknahadسییا چیرَه جوون تع غَمَزَه مَکَه / اشتع عاشقیمَه آشکار آمَکَه .

Ramezan Niknahad چمع نَفَسی رشتَه ، اشتع وَلیناین موارَک بوبو 
ناجَه دارم ، اشتع سَری سا همیشَه چمع سَری کا بمونع .
برگردان تالشی : 
رشته نفسم ، ولنتاین شما مبارک باد
آرزو دارم ، سایه سرت همیشه برسرم باشد .

 

كيلَه لي كيلَه لي، زَردَه بالَه سر /گائون هَيها بكَه، بشَم خالَه سَر .

 

Ramezan Niknahad چمع خاسَه نومزَد ، روزی دیل بَرون بشر تع موارَک 
خاکو خام اَمَه دیل خشینَه ،پیرو زَیرون ببَم .
برگردان فارسی :
نامزد عزیزم ، روز عاشقان بر تو مبارک باد
از خدا می خواهم با دل خوشی و خوشبختی باهم پیر شویم

   Ramezan Niknahad  اشتع سییا چِمِن مع را آفتاوَه/ایتِه اَمَه دَتاو دیلم بی تاوَه .

گردآوری از رمضان نیک نهاد

http://kados2.blogfa.com

 

عکسهای دیدنی از عروسی سنتی در تالش (شاندرمن )

مراسم عروسی سنتی با اسب و لباس تالشی از روستای ” پاشکم ” به روستای ” سیاهمرد ” بخش شاندرمن از توابع شهرستان ماسال در غرب استان گیلان برگزار شد. از آنجایی که اسب در حوزه های مختلف فرهنگی و اقتصادی زندگی گذشته مردم منطقه نقش به سزایی داشته است در این جشن به جای استفاده از ماشین عروس از کالسکه و اسب استفاده شد و سوارکاران ماسالی و شاندرمنی نیز کاسکه این زوج جوان را همراهی کردند. استفاده از نمادهای فرهنگی تالش چون موسیقی سنتی، شلیک تفنگ، همراهی اسب سواران با زوج جوان در حین حرکت از خانه عروس به خانه داماد، استفاده از لباس های محلی تالشی توسط شرکت کنندگان، و حمل مجمه (سینی ویژه جهاز عروس) توسط زنان روستایی را از نکات جالب این عروسی است. در بخشی از این مراسم عروس و داماد سوار بر کالسکه، و با همراهی اسب سوارانی که لباس های محلی تالشی را برتن داشتند، از منزل عروس در روستای پاشکم به سمت منزل داماد در روستای سیاهمرد حرکت کردند.

گردآوری از نت

http://kados2.blogfa.com

تالشَه مزا (بازی های سنتی تالش ) 2

تحقیق و پژوهش ، در خصوص جشنواره های بومی محلی (فرهنگی ورزشی ) و حماسی رزمی در حوزه ی جغرافیایی تالش بزرگ و پنج بلوک توالش – شهرستان ماسال )

سرزمین باستانی و سبز ، زیارتی  سیاحتی تالش بزرگ و پنج بلوک توالش بدلیل برخورداری از مناظر زیبا و چشم اندازهای طبیعی بی بدیل ، قلعه ها و قله های باستانی سیاحتی آسمان خراش ، رودها و رودخانه ها و چشمه ها و آبشارهای غیر قابل احصا ، جاده های باستانی ایل رو که به زبان تالشی به آنها ، روخون ، گویند، اماکن تاریخی و محوطه ها و گورستان های باستانی ( شهرگاه و ، گبره قبر ) ، بقاع متبرکه ، زیارتگاه های صحرایی واقع در دل کوهستانها و ارتفاعات ییلاقی مفرح ،  دالان ها و خانه ها و کوه های سنگی بامناظر بی بدیل ، همچون :کوه سنگی ، اسبه ریسه شهرستان ماسال معروف به ، کِه بنی چت ،واقع در جوار سه مزیت ویژه ، مسیر جاده ی باستانی ایل رو ، ماسال به سوی ییلاقات مفرح منطقه و منتهی به خلخال ،  رودخانه ی خالکایی ماسال و جنگل های باستانی با درختان پهن برگ با قدمت رویش چندین میلیون ساله معروف به جنگل های هیرکانی مستلزم حفاظت و حراست جدی به عنوان بی نظیرترین مکان سنگ نوردی جهانی که خوشبختانه پیگیری های لازم در خصوص اجرایی کردن آن به عنوان پروژه ای ملی انجام گرفته است.

 

باتلاق ها و دریاچه های طبیعی کوهستانی از جمله دریاچه خشکه دریای شاندرمن به عنوان قطب گردشگری منحصر به فرد ،  زیستگاه های منحصر به فرد حیات وحش نیازمند حفاظت و حراست همه جانبه و وجود انواع حیوانات وحشی ( انواع وحوش )، پرندگان و ماکیان وحشی به عنوان بی نظیرترین ذخیره گاه و خاستگاه ژنتیکی گیاهی و جانوری در سطح جهان ( توقع عمومی این است که اینگونه جایگاه های بی نظیر را بیشتر دریابید )؛ ییلاقات و مراتع سحرانگیز ، غارها و یخچال های طبیعی بی مانند از جمله غار شگفت انگیز، آویشو شاندرمن ، غار سلطنتی خندیله پشت و غار یخی قله ی فرحزاد شاه معلم ماسال ( ماسالی مولومه بند ) ، با ارتفاع 3050 متر از سطح دریا با یخچال های طبیعی به عنوان سرچشمه ی اصلی رودخانه خالکایی شهرستان ماسالو از بی نظیرترین غارهای یخی دنیا ، قله های قلعه گونه ی شالواره کوه آرمیده در دل شهر ماسال و ماماچره  ( قماشه تک)  و یا ، اشترانکوه  ماسال ،  ارتفاع ییلاقی الاله پشته بند سیاه خونی ماسال ( محّل شهادت سردار مبارز گیلان میرزا کوچک جنگلی ،منطقه ی ییلاقی سیاحتی، شله چال سیاه خونی ( محل مرگ گائوک آلمانی ( اتریشی ) به عنوان آخرین همراه میرزا کوچک جنگلی تا لحظاتی قبل از شهادت ) ، کْردَه نادَرَه ( محّل شهادت میرزا نعمت الّه کیشه دَره آلیانی بدست  قوای قزاقها به عنوان آخرین همرزم رهبر نهضت جنگل ،واقع در مسیر جاده ی باستانی ایل رو ماسال به سوی ییلاقات مفرح منطقه و منتهی به خلخالات   و صدها مناطق ویژه ی زیارتی سیاحتی ، باستانی گردشگری ، جلگه ای میانکوهی وکوهستانی ییلاقی دیگر که چشم هربیننده ای را مست دیدارشان می کنند و نیازمند سرمایه گذاری های خاص گردشگری می باشند.

علیهذا به دلیل برخورداری این سرزمین سحرانگیز از این همه داشته های بی بدیل و بی نظیر طبیعی اما به دلیل عدم شکوفاهی به جهاتی محروم مانده است.

 بدیهی است آنچه که در سرزمین پهناورو باستانی حوزه جغرافیایی تالش بزرگ و پنج بلوک توالش ( شهرستان ماسال و بخش شاندرمن ) به طرز معجزه آسایی خودنمایی می کنند ، آئین های کهن ، آداب و رسوم و سنن ، کوچ و بار ، آواها و نواها ی سنتی با نوای دلنشین و گوش نواز نی هفت بند تالش ( تالشه له له ) به عنوان تنها ساز کهن موسیقی این قوم باستانی که ریشه در فرهنگ و هنر و عرفان و تمدن کهن قوم تالش دارد، خانه های سنتی ، رمه گردانی به روش سنتی ، ایلخی داری ، اسب سواری ( سوارکاری ) ، انواع بازی های محّلی و ده ها موارد مشابه دیگر می باشند.

برگزارکنندگان:

جشنواره های بومی محلی ( فرهنگی ورزشی  ) و حماسی رزمی، به دلیل اهمیت بار فرهنگی هنری و رسالت اجتماعی آن با هماهنگی مسئولان هر شهرستان و بخش اعم از فرمانداران و بخشداران ، ادارات تربیت  بدنی ( ورزش و جوانان ) ، بسیج و سپاه پاسداران انقلاب اسلامی ، نیروی انتظامی ، شهرداران و کلانتری ها ، شوراهای اسلامی شهر، روستا ، شهرستان  ، بخش، دهیاران، جهاد کشاورزی ، منابع طبیعی ، محیط زیست ، آب و فاضلاب و غیره.

حداکثر تا بیستم مرداد ماه هر سال در مناطق ییلاقی سیاحتی و همچنین در اعیاد به ویژه عید نوروز باستان تا سیزده فروردین هرسال و نیز در مناسبت های ویژه در جغرافیای تالش بزرگ برگزار می گردد.

هدف از برگزاری جشنواره های بومی محلی ( فرهنگی ورزشی ) وحماسی رزمی:  

از جمله اهداف برگزاری این جشنواره ها ، احیای سنتهای حسنه ، آداب و رسوم و سنن ، آئین هاو باورهای دیرینه، موسیقی سنتی ، نی هفت بند تالش « تالشه له له » به عنوان تنها سازکهن موسیقی  قوم تالش که ریشه در فرهنگ و هنر و عرفان و تمدن این قوم باستانی دارد، بازی های محلی ، اسب سواری ( سوارکار ) ، هنرهای سنتی ، و غیره می باشد.

شرکت کنندگان :

در هر جشنواره به طور متوسط حداقل بین 5 الی بالای ده هزار نفر شرکت می کنند که در میان آنها مسئولینی اعم از کشوری ، لشکری، مدیران اجرایی استانی و شهرستانی و آحاد مردم از اقسی نقاط کشور به چشم می خورند.

بازدیدکنندگان : به شرح ردیف 3 می باشد.

مکان برگزاری جشنواره ها:

این جشنواره ها در همه ی مناطق ییلاقی سیاحتی حوزه ی جغرافیایی تالش بزرگ و پنج بلوک توالش که برخوردار از جاده های دسترسی باشند ، و نیز در ایام اعیاد از جمله عید نوروز باستان هرسال در حوزه های شهری و روستایی و همچنین براساس مناسبت های ویژه برگزار می گردند.

تمهیدات:

تهیه و اهدای جوایز به برندگان مسابقات و نیزنحوه ی تأمین هزینه های مربوط به گروه های فرهنگی هنری با مسئولیت فرمانداران ، بخشداران و ادارات تربیت بدنی ( ورزش و جوانان ) با همکاری سایر ادارات و همچنین بخش خصوصی  می باشد که مناسب و کافی نیست.

توضیح اینکه :

به دلیل بار فرهنگی  گران سنگ جشنواره های بومی محلی ( فرهنگی ورزشی ) و حماسی رزمی و همچنین به منظور زنده نگه داشتن آئین های کهن هر قومی از جمله قوم کهن تالش ، با داشته های فرهنگ مردم بی شمار، شایسته است وزارت ورزش و جوانان، اعتبارات ویژه ای را به این امر مهّم اختصاص تا با نظارت دقیق هزینه گردد.

تبلیغات:

بدلیل فقدان امکانات ، عمده ی تبلیغات در حد چاپ و تکثیر اطلاعیه و نیز با تهیّه چند عدد پرده و نصب آنها در سطح هرشهرستان به منظور آگاهی عموم صورت می گیرد. البته چند سالی است که صدا وسیما نیز در پخش آگهی های تبلیغاتی جشنواره های بومی محلی مساعدت می نماید.

فعالیت های جنبی جشنواره ها :

از آنجایی که هر صنف و گروهی به محل برگزاری جشنواره های بومی محلی حضور پیدا می کنند و اکثراً نیز برخوردار از امکانات صوتی و تصویری می باشند ، لذا هرکدام از آنها ضمن تهیه ی عکس و فیلمبرداری و مصاحبه با شرکت کنندگان اقدام به مستند سازی نیز می نمایند.

تزئین ( دکور ) ، محل برگزاری جشنواره های بومی محّلی، فرهنگی ورزشی و حماسی رزمی :

طبیعت سبز، این موهبت بی نظیرالهی، مراتع و ییلاقات روحنواز ، گلّه های گوسفندان ، تجمع گاوها ، چرای د امها ، ایلخی اسبان ، قلّل سربه فلک کشیده ی حیرت انگیز، مناظر زیبا و چشم اندازهای طبیعی بی نظیر و بی بدیل ، جنگل های باستانی با درختان پهن برگ و با قدمت رویش چندین میلیون ساله معروف به جنگل های ، هیرکانی، مستزلزم حفاظت و حراست جدی و ده ها و ده ها موارد مشابه دیگر که از مصنوعات خاص خداوندی اند و چون نگینی نورانی به عنوان زیبایی های طبیعی ، تزئین جایگاه های جشنواره ها را دوچندان می کنند که  تهّیه بوروم ها ( بیرق ها ) مخصوص تالشها در برگزاری جشنواره ها ی مختلف به عنوان نماد ملی این قوم کهن که به برندگان مسابقات از جمله مسابقات کشتی ، یا ، تالشه کیشتی ( کشتی با وج، ویژه ی تالشها ) اهدا می گردد  از جمله ی تزئینات محّل برگزاری این جشنواره ها  می باشند.

زمان برگزاری جشنواره های بومی محّلی و فرهنگی ورزشی :

این جشنواره ها معمولاً در نیمه ی دوم تیرماه تا بیستم مرداد ماه هرسال  در سطح مناطق مختلف ییلاقی سیاحتی و همچنین در ایام اعیاد از جمله عید نوروز باستان و تا سیزده هر سال و نیز در مناسبت های ویژه درحوزه های شهری و روستایی برگزار می گردند.

برنامه ریزی های لازم جهت بازدید از محّل ( مکان های ) برگزاری جشنواره ها:

حداقل پانزده الی بیست روز مانده به برگزاری جشنواره ها، تشکیل جلسات کاری در فرمانداری ها ، بخشداری ها و ادارات تربیت بدنی ( ورزش و جوانان ) هرشهرستان به منظور تعیین محل برگزاری جشنواره ها ، نحوه ی خدمات رسانی و نیز چگونگی فراهم نمودن امکانات و تمهیدات لازم به منظور هماهنگی بیشتر ، ضمن سرکشی و بازدید از مناطق مورد، نظر تمهیدات لازم را با هماهنگی بومیان مناطق و به ویژه رمّه داران، یکی  پس از دیگری فراهم می کنند.

نظر خواهی از بازدیدکنندگان :

با توجّه به اینکه امکانات صوتی و تصویری در اختیار صداو سیما ، خبرنگاران مرتبط و شرکت های فیلمساز و فرهنگی هنری قرار دارد، لذا نظر خواهی عمدتاً توسط آنان صورت می گیرد .

تعریف جشنواره های بومی محلی ، فرهنگی هنری و حماسی رزمی :

جشنواره ها  عموماً محّل نمایش و اجرای انواع هنرنمایی ها همچون بازی های بومی محّلی، فرهنگی ورزشی و حماسی رزمی ،کشتی محلی ( تالشه کیشتی ) ، یا کشتی با وج مخصوص تالشها ، کلاه مزا ، داله مزا ، اجرای موسیقی سنتی با نی هفتبند تالش ( تالشه له له ) به عنوان تنها ساز کهن موسیقی قوم تالش ، لافنده درونجی ، لپه مزا ، دومه دومه ، مایه مزا ، سوارکاری اسبه جنگ ( رزم اسب ها ) ، ورزا جنگ ( رزم گاوهای نر ، یا ، کله ورزا جنگ ) ، رزم قوچ ها و نچه ها  ( درگذشته های دور )، به اجرا گذاشتن بسیاری از آداب و رسوم و آئین ها و باورهای کهن قوم تالش از قبیل :

نره لایی ، کره گری با کوزه های سفالی که به زبان تالشی به آن نره  گویند و از صنایع دستی عهد باستان قوم تالش می باشد که کره ی آن نیز به لحاظ کیفیت زبانزد خاص و عام می باشد.

توضیح اینکه : بدلیل چرای دام های تالش در ارتفاعات بالای سه هزار متر از سطح دریا لذا مواد لبنی و پروتئینی این دامها به لحاظ کیفیت و مغذی بودن از عالی ترین مواد لبنی و پروتئینی در جهان شناخته شده است

جوراب بافی، دستکش بافی و کلیه ی بافندگی ها از جنس پشم ، مصنوعات چوبی به عنوان یکی دیگر از صنایع دستی تالشها ، کوزه گری و سفالگری ، چموش دوزی ، ابریشم بافی وغیره می باشد که ضمن آن مکانهای برگزاری جشنواره های فرهنگی هنری و بومی محّلی ، محل دادوستد و خرید وفروش انواع کالاهای شهری و روستایی و مبادلات فرهنگی  نیزمی باشد.

علیهذا بدلیل حضور و شرکت طیف های مختلف در محل برگزاری جشنواره ها از آنجایی که انسانها به طریقی در تعقیب و تهیه ی کالاهای مورد نظرشان نیز می باشند، لذا بدلیل کیفیت مواد لبنی و فراورده های دامی منحصر به فرد مناطق مختلف تالش از قبیل کره ، پنیر ، لور ، ماست ، پشم گوسفندان ، صنایع دستی پشمی همچون جوراب ودستکش و انواع البسه پشمی و عسل طبیعی معمولاً در نمایشگاه ها و جای جای محّل برگزاری جشنواره ها مبادرت به عرضه و فروش محصولات ( تولیدات ) خود می نمایند لذا در این راستا افراد ضمن خرید کالاهای مورد نظرشان به شرح موصوف از طرفی با عقد قراردادها و  انجام معاملات با فروشندگان بومی که عمدتاً همان رمه داران  و دامداران می باشند کالاهای بیشتری را طلب می کنند که بعدها از سوی دامداران منطقه به آنان تحویل می گردد.

سوارکاری: به زبان تالشی به سوارکاری ، اسبه داونه ، گویند.

یکی از زیبا ترین و جذاب ترین مسابقات در جشنواره های بومی محلی ، فرهنگی ورزشی و حماسی رزمی، در جای جای سرزمین باستانی و سبز تالش بزرگ و پنج بلوک توالش که علاقمندان بیشماری نیز دارد، اسب سواری می باشد که ریشه در ماقبل تاریخ  قوم کهن  تالش داشته و عهد باستان را با خود به یدک می کشد.

زیرا همانطوریکه هم پیامبر وهم اجدادمان و هم  حضرت محمّد رسول الله ( ص )  پیامبر بزرگ اسلام علاقه ی خاصی به مسابقه سوارکاری داشته اند و جوانان و انسانها را همواره تشویق به سوارکاری می کردند و از طرفی انسان و اسب از ادوار کهن تا به امروز با هم عجین شده اند و از سویی اسب در میان حیوانات به عنوان نجیب ترین موجود شناخته شده است و خداوند سبحان نیز در آیات شریفه ی قرآن کریم از جرقه های آتشی  را که از نعل اسب وزیدن می کند، سوگند یاد کرده است و از سوی دیگر از اینکه اسب جزو دام های چهارگانه ی قوم باستانی تالش ( اسب ، گاو ، گوسفند و بز ) بوده و  همچنین با توجه خاص به اینکه دام سنگ بنای اصلی تمدن در تالش که در رأس همه ی تمدن های بشری قرار دارد، می باشد. لذا بی حکمت نبوده و نیست که مسابقه سوارکاری در سرزمین روحنواز تالش بزرگ جزو عالی ترین بازی های محلی و سرگرمی های این قوم کهن بوده و هست و خواهد بود.

شرایط برگزاری : 1- اول کلیه ی سوارکاران باید بیمه ی حوادث ورزشی شوند که مسئولیت اینکار برعهده اداره ی تربیت بدنی سابق ( ورزش و جوانان ) هر شهرستان می باشد.

2-تعیین مکانی مناسب در سطح مناطق مصفای کوهستانی ییلاقی هر منطقه جهت برگزاری مسابقات سوارکاری توسط پیشکسوتان ، ریش سفیدان و مسئولین مرتبط موضوع .

3- مسافت هایی که جهت برگزاری مسابقات سوارکاری ( اَسبه داونه ) در نظر می گیرند مابین دوالی پنج کیلومتر که عمدتاً سربالایی  هستند ،می باشد .

4-از اینکه مسیر مسابقات برگزاری سوارکاری تقریباً طولانی و از طرفی ازحساسیت و اهّمیت خاصی  نیز برخوردارند لذا تعدادی از داوران در فواصل چند صد متری در طول مسیرهای برگزاری مسابقات مستقر تا از بروز هرگونه تخلفات احتمالی جلوگیری گردد.

5-به شش نفر از سوارکارانی که به خط پایان می رسند و جزو نفرات اوّل تا ششم می شوند جوایزی به رسم یادبود از سوی مسئولین به آنان اهدا می گردد.

6-مسابقات اسب دوانی در دو مرحله ابتدا توسط مردان با فاصله های مذکور و در ادامه توسط زنان و دختران با مسافت کمتری برگزار می گردد. که در این راستا اسب های تربیت شده نیزبه نمایش های بسیار زیبا و جالبی که جنبه ی رزمی نیز دارد می پردازند.

پاچوسواری: از  جمله از سایر بازی های بسیار زیبا و دیدنی در حوزه ی تالش بازی با چوب می باشد، که توضیحات آن به شرح زیر است: از گذشته های دور تا به امروز از پاچو به عنوان سوارکاری استفاده می کرده اند. ابتدا دو عدد چوب گیره دار بلندی ( حدود دو متری ) تهیه می کردندبا این چوب ها چند نوع بازی انجام می گیرد. ابتدا با  پاچو سواری فاصله ی حداقل یکصد متری را  به صورت آمد و شد طی می کنند.

دومین روش بازی با پاچو اینگونه است که: پنج نفر کلاه به سر مسابقه می گذارند ،که در حین پاچو سواری کلاه همدیگر را باید بیاندازند، آخرین نفری که کلاه بر سرش باقی بماند، برنده و نفر اوّل این قسمت از بازی با پاچو خواهد بود.

 نوع دیگر بازی با پاچو که بسیار تماشایی است اینگونه است که پاچو سواران با تیم های پنج نفره مسابقه ی فوتبال برگزار می کنند. و آخرین بازی با پاچو مسابقه ی عبور از رودخانه های حداقل با عمق پنجاه سانتی متر ی می باشد، که بیشتر جنبه ی سرگرمی دارد.

لافند بازی ( لافنده مزا ). لافند بازی یکی از بازی های بسیار زیبا و دیدنی است که توسط دو هنرمند به نمایش گذاشته می شوند.

یکی از هنرمندان که بروی طناب قرار می گیرد و با نمایش گذاشتن انواع بازی های زیبا و حیرت انگیز مانند:  پرش های متعدد از روی طناب ، دوچرخه سواری بروی طناب ، سوار برسینی و حرکت دادن آن بروی طناب ؛دوپا را گذاشتن داخل یک عدد دیگ و حرکت کردن با آن بروی طناب، لیوان آب را زیر سر خود گذاشته و نمایش می دهد و دو بچه خردسال را به دو پای خود می بندد و روی طناب حرکت می کند و مواردی از این قبیل ،که به زبان تالشی به این فرد( لافند باز) گفته می شود که این بازی در بین عشایر کوچ رو تالش که به نمایش گذاشته می شود طرفداران بسیار زیادی دارد.

نفر بعدی که درروی زمین قرار دارد و همزمان با شیرینکاری های خاصی که از خود بروز می دهد و موجبات شادی و نشاط بیش از حد تماشاچیان را فراهم می کند ،به زبان  تالشی به او ، یَلَنچی، گفته می شود . او که در روی زمین و در زیر طناب لافند باز قرار دارد، همگام با او و با حرکت های موزونی راکه مابین دو هنرمند لافند باز به نمایش گذاشته می شود در پایین با او حرکت می کند تا کار لافند بازی به پایان برسد.

توضیح اینکه :

هنر بسیار ارزشمند لافند بازی از آنِ گیلک ها بوده که جزو هنرهای نمایشی منحصر به فردی در میان بازی های محلی می باشد. خدا رحمت کند (استاد خودِش) را که از هنرمندان پیشکسوت لافند بازی ( لافن بازی ) در استان گیلان بودند.

طناب کشی :

به زبان تالشی به طناب کشی ، لافنده درونجی ، گویند.

 طناب کشی یکی از بازی های دیدنی است که با یک طناب حدود 20  متری برگزار می گردد. داوران، وسط طناب را به صورت مساوی علامتگذاری می کنند ، و تعداد نفراتی را که توسط آنها مسابقات طناب کشی برگزار می گردد، تقریباًمابین 12 تا 14 نفر می باشند . این افراد باید از نیروی بدنی بسیار قوی برخوردار باشند .بازیکنان هر گروه مابین 6 تا 7 نفر تقسیم می شوند. داوران که وسط طناب و زمین را علامتگذاری کرده اند و هرگروه که بتواند اندکی تیم مقابل را از خط وسط خارج و به سوی خود بکشد، برنده ی مسابقه محسوب می گردد و به نفرات گروه برنده جوایزی نیز تعلق می گیرد که توسط مسئولین به آنها اهدا می گردد.

توضیح اینکه: برگزاری مسابقه ی طناب کشی برای بانوان نیز همچون آقایان برخوردار از شرایطی برابر است.

چمی دبسته مزا  ( چمی بسته مزا )؛ یا ، چم بِندَه مْزا : 

به چِم بَنده مزا به زبان فارسی  ( چشم بندی ) گفته می شود. نحوه ی اجرای این بازی به صورت زیر است که تعداد شرکت کنندگان آن هفت نفر می باشند. ابتدا برای شروع بازی قرعه کشی بین افراد شرکت کننده صورت می گیرد، اگر  قرعه به نام هرفردی بیافتد، چشم همان فرد را با یک تکه پارچه می بندند.

کسی که چشم او را با پارچه می بندند برای سایر بازیکنان اسم مستعاری از قبیل کبوتر ، بلبل و غیره انتخاب می کنند.

داور یا مسئول اعلام کننده ی بازی بعد از بستن چشم اوّلین شرکت کننده ، بازی را شروع می کند . مسئول برگزار کننده با سایر بازیکنان شعری را به این صورت می خوانند :

بِری بِری ، کئوعه کَفتِرم.

ترجمه : بیا بیا ای کبوتر کبودم.

سپس مسئول بازی از میان بقیه ی بازیکنان یک نفر را انتخاب می کند، تا فرد چشم بسته تشخیص دهد که اسم مستعار مربوط به چه کسی است که انتخاب شده است.

بر سر و صورتش دست می زند. اگر فرد چشم بسته بعد از سه مرتبه تکرار اسم مستعار ، نتواند تشخیص بدهد که چه کسی بر سر و صورتش دست می زند  بازنده محسوب و باید از بازی خارج شود.

آنگاه مسئول بازی ، چشم  یکی دیگر از بازیکنان را با پارچه می بندد ، ولی اگر فرد چشم بسته بتواند تشخیص دهد ، چشم بندش را باز می کند و چشم فرد بازنده را می بندند و اینکار به همین صورت ادامه پیدا می کند تا یک نفر به عنوان برنده ی بازی باقی بماند.

درپایان بازی جایزه ای را به رسم یادبود برای شخص برنده در نظر می گیرند و در زمین بازی می گذارند، و بقیه ی بازیکنان دور جایزه حلقه می زنند و فرد برنده را چشم بسته داخل دایره قرار می دهند و داور بازی با به صدا در آوردن زنگ در نزدیکی های  محل قرار گرفتن جایزه ، برای نزدیک شدن شخص چشم بسته، به جایزه کمک می کند و هر چقدر فرد چشم بسته به جایزه نزدیک تر شود صدای زنگ بیشتر می شود و هرچقدر دورتر شود صدای زنگ کمتر می شود.

مسئول بازی و بازیکنان با صدا دادن زنگ ، فرد چشم بسته را  به سوی جایزه هدایت می کنند تا زودتر به جایزه برسد.

این بازی بومی محّلی و سنتی همه ساله در ییلاقات عشایر نشین حوزه ی تالش برگزار می گردد.

کیسه بازی ( کیسه مزا ) :

کیسه بازی یکی دیگر از بازیهای بسیار زیبا و دیدنی است که در مناطق مختلف تالش برگزار می گردد این ورزش سنتی و بومی محلی طرفداران و علاقمندان زیادی دارد .

شاید در برگزاری این مسابقه بیش از یک هزار نفر مستقیماً شرکت می کنند.

نحوه ی برگزاری این بازی به گونه ای است که تعداد بیش از سی عدد کیسه گونی تهیه می کنند و افرادی که برای مسابقه انتخاب می شوند باید به داخل کیسه های گونی بروند و داور مسابقه نیز سر گونی ها را بانخ می بندد و دور زمین مسابقه را نیز با طناب حصار کشی می کنند و فاصله ای که برای بازیکنان درنظر گرفته می شود حدود چهل متر می باشد.

اگر افراد بتوانند زودتر به خط پایان برسند جوایزی به نفرات برتر اهدا می شود.

لپه مزا ( بیس بال ) :

لپه مزا یکی از بازی های بسیار زیبا ، دیدنی و کهن مناطق مختلف تالش می باشد، که ریشه در باستان دارد.

این بازی بیس بال نیز نامیده می شود ،که به صورت بین المللی در بسیاری از کشورها انجام می گیرد و از بازی های سنتی و بومی محلی بسیار کهن تالشها می باشد که قدمت آن ریشه در باستان ایران دارد که بیشتر در مناطق ییلاقی برگزار می گردد. این بازی بسیار هیجان آور و بانشاط است و با توجه به قدمت چندین میلیون ساله آن بدون هیچ تغییری از نسلی به نسل دیگر و تا به نسل حاضر منتقل گردیده است.

امروزه بدلیل برگزاری جشنواره های بومی محلی در ییلاقات مفرح مناطق مختلف تالش ، توجه زیادی به این بازی بومی محلی و حماسی رزمی می شود وعلاقمندان بسیارزیادی نیز در این جشنواره ها برای دیدن این بازی ها شرکت می کنند.

یکی از محاسن لپه مزا ( بیس بال ) این است که هیچ هزینه ی مالی را در بر ندارد و علاقمندان می توانند با کمترین امکانات، بازی گروهی خوبی را در مکان های مختلف برگزار نمایند.

1- یک عدد توپ پشمی که به زبان تالشی به آن ، لپ ، گویند.

2- چوبدستی که به زبان تالشی به آن ، سره فتره لس ، گویند.

توضیح اینکه :

علاوه بر چوب دستی سره فتره لس، که به عنوان گرز تالش ها و همچنین وسیله ی دفاعی این قوم کهن در کوه و دشت و دمن و جنگل و ییلاق محسوب می گردد وجنس آن از درختچه ی ازگیل می باشد، از طرفی چوب دستی های مورد نیاز برای لپه مزا را از درختان و درختچه هایی همچون: ،سق ( آزاد ) ؛ انار، ون ، آلوچه ی وحشی ؛ راش  و غیره نیز تهیه می کنند.

طریقه ی درست کردن این دو وسیله ی بازی به شرح زیر می باشند.

* برای درست کردن توپِ بازی که به زبان تالشی به آن ، لْپ  و به همین خاطر به این بازی نیز ، لپَه مزا ، گویند. ابتدا باید مقداری خاک و برگ گیاهان را داخل تکه پارچه ای محکم کنند. آنگاه مقداری پشم گوسفند رشته شده را  که به زبان تالشی به آن ،پو ، گویند ، آن تکه پارچه را محکم بسته  و دور آن را به صورت چهار کول با نخ پشمی به صورت دو طرفه می دوزند ، تا به صورت گرد و به شکل توپ در آید و بتواند در مقابل ضربات وارده مقاومت نموده و تغییر حالت ندهد .

* چوبدستی ( سره فتره لس ) را هم که از شاخه های درختچه ازگیل که از لحاظ مقاومت، بسیار محکم و مقاوم می باشد درست می کنند، که معمولاً این چوبدستی در منازل همه ی تالشها از جمله رمه داران و رمه بانان به عنوان وسیله دفاعی در مناطق کوهستانی ییلاقی یافت می شود و اندازه ی آن حدود یک متر می باشد و حتی گاهاً دیده شده که مردم ییلاق نشین نیز این چوب ها را روغن جلا زده و به عنوان یک وسیله ی دفاعی و تزئینی در خانه هایشان نگهداری می کنند.

طرف دستگیره ی چوبدستی یا همان سره فتره لس را با تکه پارچه ای که آن را با موم آب شده زنبور عسل آغشسته می کنند می بندند، تا به وقت بازی و مبارزه بدلیل حالت چسبندگیی که دارد از کف نیافتد.

طریقه ی بازی لپه مزا :

 این بازی به صورت گروهی انجام می شود که شامل دو تیم می باشد و تعداد نفرات هرتیم نیز مابین چهار، شش تاهشت نفر متغییر است، و داورانی را نیز جهت قضاوت بازی تعیین می کنند. هرتیم یک نفر را به عنوان سرگروه انتخاب می کند .

 در این بازی دو سنگر وجود دارد که نفرات تیم اول در سنگر اول و نفرات تیم دوم به جز یک نفر مابقی ( بقیه ) در مسیر سنگردوم مستقر می شوند، داوران باید تیم اول را از دو روش ،خشک وهیست و شیر و خط انتخاب کنند.

داوران باید تیم اول را از دو روش ،خشک وهیست و شیر و خط، همچون، داله مزا ،انتخاب کنند.

*نحوه ی انتخاب تیم ها: انتخاب تیم های اول و دوم به دو روش زیر انجام می گیرد.

1-روش اول : در این روش داوران مقداری آب و در صورت عدم دسترسی به آب با مقداری آب دهان یک طرف تکه چوبی و یا تخته سنگی که حداقل باید به اندازه های یک قوطی کبریت و یا یک عدد نعلبکی باشند ،کمی خیس می کنند.

آنگاه داور بازی، رو، به نفرات تیم، و به ویژه به سرگروه هایشان  کرده واعلام می دارد، که خشک می خواهید یا خیس ( هیست )، که این روش انتخاب تیم هارا به زبان تالشی ، خشک و هیست، گویند.آنگاه هرکدام از افراد تیم های بازی یکی از این دوکلمه را انتخاب می کنند .سپس داور آن تکه چوب و یا آن تکه سنگ را به صورتدواّری به فاصله ی چند متری از زمین به طرف بالا (  به طرف آسمان ) پرتاب می نماید ، پس از برگشتن وافتادن آن تکه سنگ و یا  آن تکه چوب بر زمین و با قرار گرفتن هر یک از طرف های خشک و  یا تر ،آن تکه های چوب یا سنگ به طرف آسمان آن تیم در سنگر اول ( خارج از قلعه ) قرار گرفته و  بازی آغاز می گردد.

روش دوم  انتخاب تیمها در کلا مزا ( بازی با کلاه )

این روش را به زبان تالشی ،شیرخط ، گویند. این روش نیز مانند روش اول انجام می گیرد با این تفاوت که در این  روش یک عدد سکه ی دو ، پنج ، ده و بیست ریالی و الی آخر را با انتخاب تیم ها و سرگروه هایشان که شیر را انتخاب می کنند یا خط را ،انجام می گیرد.

روش دوم تیمها در لپه مزا:

این روش را به زبان تالشی ،شیرخط ، گویند. این روش نیز مانند روش اول انجام می گیرد با این تفاوت که در این  روش یک عدد سکه ی دو ، پنج ، ده و بیست ریالی و الی آخر را با انتخاب تیم ها و سرگروه هایشان که شیر را انتخاب می کنند یا خط را ،انجام می گیرد.

 تیم اول که انتخاب شد، تیم دوم یکی از نفرات تیم خودرا برای پرتاپ توپ که به زبان تالشی به آن،آب دادن ( آوه ده یی )گویند آماده می کنند تا نفرات تیم اول ( لپ ) را با چوبدستی محکم و با قدرت جلوی نفرات تیم حریف به هوا پرتاپ کنند.

فاصله ی فردی را که از تیم دوم لپ را برای نفرات تیم اول می اندازد تا آن را باچوب پرتاپ کنند، حداکثر دومتر می باشد. که رودر روی هم قرار دارند. نفرات تیم اول بازدن توپ باید چوبدستی را به زمین بیاندازند و خود را که همان سنگر دوم نام دارد برسانند ، و حریف مقابل اگر توانست توپ را بگیرد تیم اول بازنده اعلام می گردد.

 ولی اگر توپ بر زمین بیافتد باید آن را بردارند  و به بدن افراد تیم اول که در حال حرکت رفت و برگشت به سوی سنگرها هستند بزنند. هرگاه لپ به بدن هرکدام از بازیکنان تیم اول اصابت کند، همان فرد به اصطلاح محّلی سوخته تلقی می شود و باید از بازی کنار رود و بقیه ی بازیکنان به بازی خود ادامه می دهند.

در ضمن اگر نفرات تیم دوم یعنی تیم حریف توپ را در رفت و برگشت های مسیر( فاصله ی دو سنگر )که در فاصله ی حدود چهل متری می باشد و به بدن یکی از افراد تیم اول بزند اگر آن فرد در نزدیکی سنگر خود باشد و خود را بتواند به داخل سنگر پرت کند بازنده نخواهد بود و بازی تیم اوّل دوباره ادامه پیدا می کند.

 در غیر این صورت  تیم اول بازنده محسوب می گردد و این بازی به همین روال ادامه پیدا می کند. چنانچه توپ از سوی نفرات دوم در فاصله ی چند متری سنگرها به بدن هرکدام از بازیکنان تیم اول اصابت کند و اگر آن بازیکن بتواند فاصله ی اصابت توپ تا حدود سنگرها را پرش کند بازنده نخواهد بود و در غیر این صورت ، بازنده محسوب و تیم دوم در جای تیم اول قرار گرفته و بازی به صورت برعکس ادامه پیدا می کند. برای این بازی وقت و زمان مشخصی درنظر گرفته نمی شود تا هر زمانی که دو تیم نخواهند به بازی ادامه دهند ،آنگاه ختم مسابقه اعلام می گردد.

در لپه مزا افراد هر دوتیم باید از ذکاوت ، هوش ، قدرت و سلامت جسمانی بالایی برخوردار باشند.

توضیح اینکه : در بعضی از مناطق تالش آن هم با تصمیم ریش سفیدان و داوران، لپه مزا را معمولاً در سه گیم برگزار می کنند چنانچه تیمی دو گیم از سه گیم بازی را ببرد برنده ی مسابقه اعلام و به رسم یاد بود جوایزی نیز از سوی مسئولین جشنواره ها به نفرات تیم برنده اهدا می گردد.

داله مزا:

به کمربندی که مردان دور کمر خود می بندند به زبان تالشی ؛ داله ، گویند.

این بازی نیاز به دو دسته ( دو تیم ) چند نفره حداقل بین چهار تا شش نفر می باشد.

ابزار و لوازم داله مزا عبارتند از : 1- تشکیل دایره ی بزرگ از مرکز به قطرتقریبی چهار مترمربع که با کشیدن نوک داس بروی زمینی مناسب انجام می گیرد. که به زبان تالشی به این دایره ، قله ( قلعه ) یا همان سنگر گویند، بطوریکه ،  فاصله ی هرکمربند تا کمربند بعدی حداقل باید مابین یک ونیم الی دو متر باشد و برحسب افزایش تعداد بازیکن، دایره نیز بزرگتر خواهد شد. در این بازی هم ، به منظور تعیین تیم های اول و دوم مانند کلاه پیگره  عمل می شود به طوریکه تیم اول بیرون از دایره و گروه تیم دوم باید داخل دایره قرار گیرند.

 شرح بازی بدین صورت است، که یاران حریف باید کمربند ها را با دست بردارند و گاهی هم باهم دست می دهند و با انجام زورآزمایی حریف را وارد قلعه کنند و یا، یاران مقابل را با زور و قدرت از قلعه به بیرون بکشند و تلاش های بسیاری از سوی طرفین بازی به نمایش گذاشته می شود چرا که هرکدام از آنها نگهبان یک کمربند می باشد. تا در مقابل حملات بازیکنان حریف قادر به بیرون کشیدن کمربندها از داخل قلعه نشوند.

آنهایی که درون قلعه هستند باید با پا  بصورت لگد به پای حریف بزنند. اگر موفق شدند آنها راشکست داده اند که به زبان تالشی به آن ، سیسته ، یا ، همان سوختن و سوزاندن گویند، و حریف مقابل باید برود درون قلعه.

 اگر حریف موفق شد یکی از چند کمربند را بردارد،  با کمربند به نگهبانان سایر کمربندها که از اعضای تیم داخل قلعه هستند حمله ور می شوند تا بقیه ی یاران تیم هم صاحب کمربند شوند. آنها باید پایین کمر را بزنند. در داله مزا هیچ کس حق ندارد در بیرون از قلعه با لگد به پای حریف بزند، اگر اینکار صورت گرفت جریمه آن دو ضربه شلاق با کمربند می باشد.

در این بازی هروقت اولین کمربند یا داله به دست حریف افتد، این کمربند به بهترین بازیکن که همان سرگروه است داده می شود، تا او بتواند بقیه کمربندها را با ضربات محّکم از دایره بیرون کشد. وقتی اینکار صورت گرفت و همه ی افراد صاحب کمربند شدند آن وقت به حریفان ( بازیکنان تیم دوم را که در داخل قلعه هستند)، حمله ور می شوند وآنان باید پشت به هم در وسط قلعه بایستند تا کمتر شلاق بخورند و پشتیبانی از همدیگر و دفاع از حریم قلعه و استقامت و پایداری در مقابل دشمن ( تیم حریف ) از عوامل بارز این مبارزه می باشد، این بازی خیلی زیبا ودیدنی است، و هرساله در مناطق مختلف حوزه ی جغرافیایی تالش اعم از  برگزار می گردد.

نکته : در بازی های حماسی رزمی داله مزا  و کلاه پیگره در صورت عبور سریع (میانبر زدن ) هریک از بازیکنان تیمی که در بیرون از قلعه قرار دارند از وسط بازیکنان تیمی را که در داخل قلعه هستند به طوریکه سوخته نشوند،  طرف چپ بازیکنان تیم داخل قلعه که یکی از بازیکنان تیم بیرون قلعه از وسط آنها عبور کرده است ، باید از قلعه بیرون روند و تا پایان همان گیم بازی حق ادامه ی بازی را ندارند که به زبان تالشی به این کار ، مینه مه ده له ، یا ، همان عبور سریع ( میانبر زدن ) از وسط بازیکنان داخل قلعه ، گویند.

توضیح اینکه :

بازی های بومی محلّی و حماسی رزمی تالش  ریشه در فرهنگ وهنر و تمدن و کهن این قوم باستانی دارد.

کلامزا ( کلاه پیگِرِ ):

بازی با کلاه های پشمی معروف به شاله کلاه را کلاه پیگِرِ گویند.

کلا ،به معنی کلاه است. این بازی نیز نوعی بازی دسته جمعی است. ابتدا قلعه ای به صورت دایره همچون بازی با کمربند ( داله مزا ) که ذکر آن رفت، درست می کنند. با این تفاوت که در کلاه مزا با کم و زیاد شدن تعداد بازیکنان مساحت دایره بزرگتر نمی شود.

 در این بازی هم دو تیم پنج نفره انتخاب می شوند. سپس در وسط دایره یک سر چوب یک متری را  به اندازه ی ده سانتی متر بر زمین فرو می کنند بالای این چوبک کلاهی سنتی  ( کلاهی پشمی ) می گذارند.

داوران باید تیم اول را از دو روش ،خشک وهیست و شیر و خط، همچون، داله مزا ،انتخاب کنند.

*نحوه ی انتخاب تیم ها: انتخاب تیم های اول و دوم به دو روش زیر انجام می گیرد.

1-روش اول : در این روش داوران مقداری آب و در صورت عدم دسترسی به آب با مقداری آب دهان یک طرف تکه چوبی و یا تخته سنگی که حداقل باید به اندازه های یک قوطی کبریت و یا یک عدد نعلبکی باشند ،کمی خیس می کنند.

آنگاه داور بازی، رو، به نفرات تیم، و به ویژه به سرگروه هایشان  کرده واعلام می دارد، که خشک می خواهید یا خیس ( هیست )، که این روش انتخاب تیم هارا به زبان تالشی ، خشک و هیست، گویند.آنگاه هرکدام از افراد تیم های بازی یکی از این دوکلمه را انتخاب می کنند .سپس داور آن تکه چوب و یا آن تکه سنگ را به صورتدواّری به فاصله ی چند متری از زمین به طرف بالا (  به طرف آسمان ) پرتاب می نماید ، پس از برگشتن وافتادن آن تکه سنگ و یا  آن تکه چوب بر زمین و با قرار گرفتن هر یک از طرف های خشک و  یا تر ،آن تکه های چوب یا سنگ به طرف آسمان آن تیم در سنگر اول ( خارج از قلعه ) قرار گرفته و  بازی آغاز می گردد.

روش دوم تیمها در کلا مزا ( بازی با کلاه )

این روش را به زبان تالشی ،شیرخط ، گویند. این روش نیز مانند روش اول انجام می گیرد با این تفاوت که در این  روش یک عدد سکه ی دو ، پنج ، ده و بیست ریالی و الی آخر را با انتخاب تیم ها و سرگروه هایشان که شیر را انتخاب می کنند یا خط را ،انجام می گیرد.

پس از مشخص شدن هر یک از تیم ها که یکی در داخل قلعه و دیگری باید در بیرون قلعه قرار گیرند ، کلا مزا  آغاز می گردد.

در این بازی تیمی که در داخل قلعه قرار دارد از کلاه مواظبت می کند، و تیم دیگری که  در بیرون قلعه قرار دارد سعی می نماید تا به طریقی کلاه را بردارد و به سنگری که قبلاً تعیین کرده اند برسانند چنانچه در طول این مدت افراد بیرون قلعه بتوانند این کار را انجام دهند آنگاه کلیه ی افراد قلعه باید به تناسب وزن و سن و قد هریک از افراد تیم مقابل را به پشت ( کول ) گرفته و از سنگری که کلاه را به آنجا رسانده اند تا داخل قلعه سواری دهند.

و لذا این عمل سبب می شود تا بر جدیت ، جذابیت و کوشش بیشتر بازیکنان افزوده شود، افراد داخل تیم قلعه برای اینکه کلاه را از دست ندهند ، یک نفر از یاران خود را به صورت ثابت در نزد کلاه ، نگهبان قرار می دهند و بقیه در گوشه کناره خط دایره به مبارزه می پردازند تا کسی از افراد بیرون قلعه ( تیم مقابل ) وارد قلعه نشوند و چنانچه افراد تیم مقابل وارد قلعه شوند و پای هریک از افراد تیم داخل قلعه به پای آنها برخورد کند، تیم بیرون قلعه سوخته می شود در نتیجه جابجایی در تیم ها انجام می گیرد و بازی به صورت برعکس ادامه پیدا می کند.

در ضمن افراد بیرون قلعه نیز سعی می کنند، راهی به سوی کلاه پیدا کنند و هم اینکه با بیرون کشیدن افراد داخل قلعه آن ها را از قلعه جدا کنند و یا در زمان بازی دو تیم ، تیم خارج از قلعه دور زدن و مانور دادن در داخل و یا در بیرون از قلعه را آغاز تا نظم تیم حریف را برای برداشتن کلاه به هم زنند.

 در ضمن اگر تیم حریف کلاه را از روی چوب بردارد و بتواند آن را به سنگر برساند در آنجا تیم حریف کلاه را به صورت مخفی داخل دست هایشان پنهان می کنند تا یاران تیم مقابل نتوانند کلاه را بردارند. اگر متوجه شدند که کلاه دست کدام یک بازیکنان حریف قرار دارد با گرفتن آن بازیکن کلاه را از دست آن می گیرد و در این موقع کلیه  ی بازیکنان به کمک او می شتابند و روی هم می افتندتا کلاه را به دست دیگر بازیکنان بدهند، تا آن را به قلعه برسانند.

این بازی در اکثر مناطق تالش علاوه بر ییلاقات در ایام خاص و در اعیاد نیز برگزار می گردد.

نکته : در بازی های حماسی رزمی کلاه پیگره و داله مزا در صورت عبور سریع (میانبر زدن ) هریک از بازیکنان تیمی که در بیرون از قلعه قرار دارند از وسط بازیکنان تیمی را که در داخل قلعه هستند به طوریکه سوخته نشوند،  طرف چپ بازیکنان تیم داخل قلعه که یکی از بازیکنان تیم بیرون قلعه از وسط آنها عبور کرده است ، باید از قلعه بیرون روند و تا پایان همان گیم بازی حق ادامه ی بازی را ندارند که به زبان تالشی به این کار ، مینه مه ده له ، یا ، همان عبور سریع ( میانبر زدن ) از وسط بازیکنان داخل قلعه ، گویند.

   دومه دومه  ( دومه دومه مزا ):

دومه دومه ، به زبان فارسی یعنی پشت سرهم قرار گرفتن را گویند، و آن عبارت است از اینکه: تعدادی افراد به عنوان بازیکن که در یک ردیف پشت سر هم قرار می گیرند، الزاماً قوی ترین فرد گروه باید در اول صف قرار گیرد و بقیه پشت سر او قرار می گیرند و هرکدام ازبازیکنان که پشت سرهم قرار گرفته اند باید با دستشان گوشه ای از پیراهن یا کت یا کمربند نفرجلویی  را بگیرند.

 آنان که در صف ایستاده اند ، با همان کیفیت استحکامشان را حفظ می کنند تا آن نفری که فرستاده ی خان می باشد و قصد دارد یکی از نفرات به صف ایستاده را بگیرد و به همراه خود برای خان ببرد اما آن فرد قوی هیکل و زرنگ تر از بقیه که در جلوی صف ایستاده ، نمی گذارد که موفق شود ، یکی از نفرات را بگیرد و با خودش برای خان ببرد .

 آنگاه فرستاده ی خان بخاطر اینکه دست خالی نزد خان نرود ، نزد گله بانی که گوسفندان را به چرا برده است رفته و می گوید: خان گفته یک گوسفند برایم بفرست و آن رمه بان قبول نمی کند و فرستاده  خان می گوید ،که خان گفته باید فلان گوسفند را برایم بفرستی و در این حالت آن رمه بان نفرات خود را به صورت صف پشت سر خود نگه می دارد و آوازی می خواند تا بقیه ی نفرات هم با گله بان هم نوا شوند .

فرستاده ی خان می گوید که گوسفند صورت مشکی را باید برای خان  بفرستید ، گله بانمی گوید من چنین کاری نمی کنم و برای خان نه این گوسفند ،  که هیچ گوسفندی را نخواهم فرستاد ، فرستاده ی خان در جواب گله بان می گوید، گِرم و گِرم ، یعنی : اگر تو گوسفند را نمی دهی من خودم اقدام به جدا کردن همان گوسفندی راکه خان گفته است می گیرم و می گیرم و از گله می کنم و برای خان می برم . در نهایت گفتگویی را که مابین فرستاده ی خان و گله بان صورت می گیرد به شرح زیر می باشد.

 گِرم وگِرم، ( می گیرم و می گیرم )، طرفداران گله بان که در صف ایستاده اند، همزمان با گله بان به صورت دست جممعی و هم خوانی می گویند: نشای گِتِن، ( نمی توانی بگیری )، باز فرستاده ی خان با پرسش و دویدن می گوید: بَرم و بَرم ( می برم ومی برم ) ، بقیه ی افراد می گویند نِشای بَردِن ( نمی توانی ببری ) و باز در ادامه می گوید :هَرم و هَرم  ( می خورم و می خورم ) ،گروه مقابل می گوید: نِشای هردن ( نمی توانی بخوری ) ، باز فرستاده ی خان  می گوید: خانی سَر قَسم گرم وگرم  ( به سر خان سوگند می خورم که می گیرم و می گیرم ) و گروه مقابل می گویند خانی جان قسم  نشای گتن ( جان خان نمی توانی بگیری ).

در اینجا فرستاده خان باید آخرین نفر را بگیرد تا ختم بازی اعلام گردد. این بازی معمولاً  غروب ها در سطح مناطق مختلف تالش  برگزار می گردد .

بازی های دیگری نیز در مناطق مختلف حوزه ی جغرافیایی تالش بزرگ و پنج بلوک توالش  وجود دارند که عبارتند از: لیسه مزا ، مایه مزا ، دخس دخسه ، لینگه لینگه ، فرفنه مزا ( فر فره مزا ) ، چکلی چکا و سایر بازی هایی که در ادامه خواهند آمد.

منبع وبلاگ تالش شناسی  گردآوری از : رمضان نیک نهاد

http://kados2.blogfa.com

بازی های تالشی 1

مردم هر گروه و جامعه انسانی با توجه به فرهنگ واقلیم خاص خود جهت گذراندن اوقات فراغت خود یک سری بازی ها و سرگرمی ها یی دارند.که این بازی ها نماد هایی از فر هنگ آنان را نمایان می سازد با توجه به بررسی های بعمل آامده بازی های محلی شفت و فومن که در گذشته بسیار مورد استفاده قرار می گرفت، عبارتند از :
۱ـ لپه بازی : lape bazy (1)
2ـ پیگله بازی : pigale bazy
3ـ غش بازی : ghaish bazy
4ـ گل مشته : gol bazy
5ـ عروس بازی:arus bazy
6ـ بیج بیج : bij bij
7ـ بیزه : bizeh
8ـ سوک سوک : suk suk
9ـ اویزان :avizan
10ـ لب گود : lab goud
11ـ خورش بازی : khoresh bazy
۱۲ـ گد گد : gad gad
۱۳ـ جفت تاک :jot tak
14 ـ اشکل :eshkel
۱۵ـ ورف باز ی: vorf bazy
۱۶ـ اپار بازی : apar bazy
۱۷ـ دوبنا :dobna
۱۸ـ تاب بندی : tab bandy
۱۹ـ حساب بله : hesab baleh
از بازیهای محلی رایج امروزی در شفت و فومن می توان به عروس بازیAros bazi ( یه قل دو قل ) ، گیشهGiša ( = عروس ) بازی ، ویزهViza ( = گردو ) بازی ، اَپَر Apar (= سنگ ) بازی و جِخَس بازیJekhas ( قایم باشک ) اشاره نمود .

 

پتیگله مزا petigəla məza
این بازی جز آن دسته از بازی های مردانه است که در فصل بهار توسط مردان به اجرا در می آید. شرکت کنندگان ابتدا به دو گروه مساوی تقسیم می شود، سپس چال و گودال کوچکی در یک محلی که به عنوان مبدا یا مقصد اول است حفر می کنند. سپس دو قطعه چوب یکی به طول ۲۰ سانتی متر و قطر ۵ سانتی متر ودیگری به طول یک متر و همان قطر آماده می کنند. برای شروع بازی با استفاده از یک سنگ کوچک و صاف تر خشک می کنند و هر تیمی که نوبت قرعه به وی رسید روی چال می ماند وگروه دیگر به فاصله ۲۰ الی ۳۰ متری قرا ر می گیرند. تیم آغاز گر با قرار دادن یک قطعه چوب کوچک که در اصطلاح محلی به آن گلهgale می گویند، به صورت افقی بر روی چال به وسیله چوب دستی که به آن پیت pit می گویند بازی را آغاز می کنند. زمانی که چوب کوچک به طرف افراد تیم مقابل می رودآانان سعی می کنند که قبل ا ز فرو د آمدن به زمین یا با دست بگیرند و یا این که با چوب دستی های خود آن را بزنند، چنانچه موفق به این کار شوند، آن فرد با زنده ونوبت نفر بعدی است، ولی اگر موفق به این کار نشدند با چوب دستی سعی می کنند آن را دورتر نمایند، در همین لحظه فردی که بازی را آغاز کرده از محل شروع تا نقطه ای که چوب کوچک یا گله به زمین افتاده باید با صدای بلند بدون نفس کشیدن بگوید: یا علی، یا علی. چنانچه قبل از افتادن چوب صدایش قطع شود بازند می شود، وگر نه برنده شده و مجدداً خودش بازی می کند. این کار ادامه دارد تا اینکه افراد یک تیم از نظر تعداد بازنده ها بیشتر شود. در خاتمه تیمی که با زنده شد باید از قسمت اول تا جایی که حریف تعیین می کند بر پشت آنان سوار شوند.
نماد اجرای این بازی نشان دهنده قدرت تنفس ومهارت وچابکی افراد است. یادآوری می کنم که افرادی که در حین طی کردن مسیر اول تا محل ا فتاده گله می باشد در حالت دویدن این این عمل را انجام می دهند.
عروس بازیaros bazi
عروس بازی از بازی های مشترک بین دختر و پسر ها ی۷ تا۱۰ ساله است . در بازی که بیشتر دو سه نفری بر گزار میشود ۵ عدد قلوه سنگ گرد ( به اندازه یک حبه قند ) را می آورند و آنگاه افراد با قرار دادن آنها در کف دست وپرتاب به بالا سعی می کنند که با پشت دست تعداد بیشتری از آنان را بگیرند . در اینجا هر کس که تعداد بیشتری لز سنگها رابگیرد آغاز گر بازی است ونفرات بعد به تعداد سنگهایی که گرفته اند در رده های بعدی می باشند.
برای شروع بازی ابتدا یکی از آنان را با دست می گیرد و با پرتاب کردن به بالا سعی می کنند که یکی یکی از سنگها را بر دارند و در مرحله بعد نها را دوبه دو و در مرحله سوم سه به سه که اول سه تا بعد یکی ومرحله چهارم هر چهارتا را با هم بر می دارند مراحل دیگری دارد از جمله نوک زدن به زمین به تعداد ده بار برداشتن یکی و قراردادن دیگری بر روی زمین و در نهایت عبور دادن همه سنگها در حال پرتاب کردن یکی به هوا به زیر کف یک دست دیگر خود که با دو انشفت و فومن روی زمین ایستاده باشد .
بیج بیج :bij-bij
این بازی با تخم مرغ است که در عید نوروز بین پسران ۷ تا ۱۲ ساله رایج است . در این بازی هر فرد یک یا چند تخم مرغ را همراه خود به محل بازی که معمولا ًدر نقطه ای از روستا که محل تجمع افراد است می برد و با قرار دادن در شست خود از دیگران می خواهد که با تخم ـ مرغ خود به ان ضربه بزنند . در اینجا هرکس تخم مرغش شکسته شد یک عدد تخم مرغ سالم به فرد مقابل می دهد .
هدف از اجرای این برنامه علاوه بر سرگرمی و تنوع ، گرد اوری تخم مرغهای دیگران می باشد و افراد چابک تر و با تجربه تر تخم مرغ بیشتری با خود به خانه می برند .
غش بازیğas bazi
این بازی از جمله بازی های مردانه است که د ر فصل بهار توسط افراد ۱۲ تا ۳۵ ساله برگزار می شود . برای اجرای بازی افراد به دو گروه مساوی ۴ تا ۷ نفری تقسیم می شوند، سپس دایره ای به قطر ۲ تا ۴ متر (بستگی به تعداد افراد شرکت کننده هر تیم دارد ) روی زمین تقسیم می کنند . سپس برحسب تر و خشک یا خیسه خشکه ، یک تیم بازی را از داخل دایره و تیم دیگر در بیرون آغاز می کند . زمانی که وضعیت تیم ها از لحاظ موقعیت قرارگیری مشخص شد ، تیم داخل دایره به تعداد افراد خود هر کدام یک کمر بند که به اصطلاح محلی به آن غش می گویند همراه خود داخل دایره می برد و یک سر آن را به وسط دایره و سر دیگر را روی لب دایره قرار می دهد افراد تیم مقابل سعی می کنند ضمن دفاع از خود به شیوه های مختلف یک یا چند تا از کمر بند های داخل دایره را بربایند چنانچه موفق به این کار شوند با استفاده ا ز کمر بند های ربوده شده افراد داخل را می زنند وضمن کتک کاری آنان سعی می کنند که بقیه کمر بند ها را از آنان بگیرند.
لپه مزا : lappa məza
لپه بازی از جمله بازی های مردانه است که در فصل بهار برگزار می شود . دراین بازی افراد ۴ تا ۱۲ ساله شرکت می کنند. اجرای بازی به این صورت است که افراد به دو گروه مساوی ۴ تا هشت نفر تقسیم می شوند برای اجرای بازی یک قطعه چوب یک متری با قطری معادل پنج سانتی متر به نام لیس (lis) و توپ کوچکی به نام لپه که از پشم گوسفند درست شده است لازم می باشد. آنگاه بر حسب نوعی قرعه که به خیسه xise خشک معروف است یک تیم بازی را آغاز می کند این تیم در یک نقطه معینی که از پیش تعیین نموده اند به این صورت بازی را آغاز میکند:
یکی از افراد توپ را به هوا پرتاب و شخص دیگری با چوب دستی ضربه می زند چون افراد تیم مقابل در فاصله ۲۰ الی ۳۰ متری گروه آغازگر قرار می گیرند، آنان سعی می کنند که در ابتدا توپ را بگیرند چنانچه موفق شوند قبل از فرود آمدن به زمین بگیرند،آغازگر بازنده می شود، ولی اگر توپ به زمین بیفتد سعی می کنند ،ن را بردارند و به طرف فردی که توپ را فرستاده و حالا در حال فرار کردن به سوی مقصد دومی است پرتاب می کنند چنانچه د ر فاصله بین دو مقصد که فرد (آغازگر) در حال دویدن است او را بزنند بازنده، ونوبت بقیه افراد تیم وی است اما اگر او توانست خود را از توپ رد نماید و سالم به جایگا ه برسد، مجدداً خودش بازی را شروع می کند تا اینکه با توپ زده شود بازی به همین صورت ادامه می یابد تا این که افراد یک تیم بازی را شروع و سپس بازنده شوند و سپس نوبت به افراد تیم حریف می باشد در خاتمه هر تیم که تعداد افرادش دیرتر بازنده شوند و یا از نظر تعداد، افراد کمتری بازنده داشت از مقصد اول تا مقصد دوم ، دو بار بر پشت افراد تیم بازنده، سوار می شوند.
هدف از اجرای این بازی علاوه بر سرگرمی ، نشان دادن قدرت بدنی به خصوص قدرت بازو و مهارت افراد در چابکی و چالاکی می باشد.
گل مشتهgol moŝte
گل مشته یا گل پوچ نوعی بازی است که در شبهای زمستان در این منطقه رایج می باشد. این بازی از جمله بازیهای مشترک بین زنان و مردان است و شرکت کنندگان در آن را افراد بین سنین ۷ تا ۴۰ ساله تشکیل می دهند برای شروع بازی افراد به دو گروه مساوی تقسیم می شوند.
هر گروه یک سرپرست ی دارد که وظیفه اش هماهنگی افراد و نیز تقسیم و مخفی کردن گُل بین افراد می باشد.
سپس یک عدد نخود یا سنگریزه یا هر شیء کوچک را بر می دارد و یکی از افراد سرپرست تیم ها آن را به این صورت به تیم مقابل می فروشد مثلاً می گوید: گل یا عدد پنج ، گل یا عدد ۶ ، و به هر صورت بعد از این که مشخص شد که گل پیش چه گروهی می ماند سرپرست آن گروه با شیوه های خاصی برای گمراه کردن افراد تیم مقابل گل را در دست یکی از آنان مخفی می کند.
سپس از تیم مقابل می خواهد که گل را پیدا کنند. تیم مقابل با استفاده از شیوه های مختلف سعی می کنند که گل را پیدا کنند بالاخره با چند بار خالی و پر کردن دست افراد عده ای را پوچ کرده و عده ای را در جای خود ثابت نگه می دارند.
اگر به کسی گفت هر دو دستت پوچ ولی گل پهلوی او بود یک امتیاز از دست می دهند ، و اگر گل را از دستی خواست که در آن گل بود یک امتیا ز به امتیازات تیم وی اضافه می شود تا اینکه، یک تیم زود تر به عدد شماره ۲۱ برسد. هر تیمی که امتیازش زود تر به ۲۱ رسید برنده می باشد .
در ضمن در شماره پوچ کامل ندارد وحریف باید مستقیماً گل را از یک دست خارج نماید.
نویسنده رضا قربانی منبع : وبلاگ فرهنگ تالش

گردآوری از :http://kados2.blogfa.com

معرفی انواع رقص تالشی

مَجمَه وشتن
مجمه وشتن. رقصی است درماسال قدیم وتالش درشب حنا بندان که در خانواده عروس مرسوم بود برگزار میشد .وباین ترتیب که مقداری وسایل از قبیل حنا، شیرینی،ودیگر چیزهای لازم عروس را در دوسینی مسی که همان مجمه بود میگذاشتند.ورویش را با دو پارچه رنگی یا سفید گلدوزی شده میپوشاندند
ویک مجمه را خواهر عروس ویک مجمه را خواهر داماد روی سر میگذاشتندودر وسط مجلس روبروی عروس وداماد میرقصیدندو فامیلهای عروس وداماددر دو سینی شاباش میگذاشتند که باین دو خواهر میرسیدودر آخر دو سینی رادونفر از فامیلها میگرفتند وسه بار به سر عروس وداماد نزدیک می کردندوبه زمین می گذاشتندوکار حنا بندان شروع میشدباین ترتیب که دو اسکناس در دست عروس وداماد میگذاشتند ودران مقداری حنا میگذاشتند وبقیه حنا رادور میگرداندندودخترهای دم بخت مقداری برمیداشتندبا خواندن دستان .بندون بندونه شنار.. حینا بندونه شنار
کینه ننه را موایه ..کینه مهمونه شنار

کترا وشتن
وقتی عروس وهمراهان وارد حیاط داماد میشدند مادر داماد با دو کفگیر چوبی یا نوع دیگر مثلن الومینیومی در جلوی عروس در حالیکه به شدت ان دوکفگیر را به هم می کوبید ومیزدند ورقص کترا می کرد تا ان دو کفگیر بشکندمن اینطور شنیدم که با این عمل واجرای این رسم در حقیقت زبان عروس به احترام نسبت به فامیل داماد بخصوص مادرشوهر کوتاه میشود وزبان درازی نمی کند البته احترام متقابل در همه دوران قابل قبول است شاید این منظوررا بیشتر میرساند که در مقابل هم بدیها وبی احترامی ها شکسته شود وشما دوستان این را قبول کنید که صد در صد منظور این بوده ونیت همین
قنده کله وشتن
دوتکه قند بزرگ مادر داماد در جلوی عروس بهم مسابید ورقص میکرد تا عروس برای همه شیرین باشد وعزیز

از: زلیخا صبا

چرا وشتَن

این رقص بیشتر در تالش جنوبى رواج دارد و با گذاشتن چراغ روشن (چراغ نفتى) بر سر مىرقصند. حفظ تعادل در این رقص و در مجمه وشتَن، رقص با مجمه، بسیار هنرمندانه و جالب است.

رقص جمعى

رقصهاى تالشى به صورت تکى و دو به دو انجام مىشوند. البته تعداد رقصکنندگان زیاد است، ولى نگارنده با رقص گروهى همانند رقصهاى کردى در تالش جنوبى و مرکزى برخورد نکرده است؛ تنها در تالش شمالى (آستارا و لنکران) نوعى رقص گروهى را در روستاى سپاردى لنکران دیده است که پنج زن همراه نواختن دایره و خواندن دسته جمعى مى رقصند.

گردآوری از رمضان نیک نهاد http://kados2.blogfa.com

آداب ومعاشرت به زبان تالشی ر– آداب سخن گفتن ( بخش6) :

1. چَمَه ایرونی مَردمئون ، لوئَه کَری را ، اَگَه چَمَه ، هَم زوون اِسینَه ، چَمَه دِه دِه زوونینَه لوئَه بکَرَم ، اَگَه نی چَمَه هَم زوون نینَه ، تَنخا اَوونَه فارسی گَپ بژَنَم .

2.دییَرونَه خوهَم لوئَه بکَرَم ، وَنجَه مَجوئَم یا دییَر، هَردِه چیئون مَهَرَم .

3. دیَِرِن خان لوئَه بکَرن ، چَوون لوئَه مینی کا ، پِسندِه مَکَرَم .

4.دییَرونَه خوهَم لوئَه بکَرَم ، هنتَه نوشون مَدیَم کع اَمَه وییَر چی زون اِسیمونَه و اَوِن نادون .

5.لوئَه کَری را ، نِه وییَر بلَندَه لوئَه بکَرَم نِه نی وییَر آرومَه لوئَه بکَرَم .

6.ایی کافلَه آدَمئون مینی کا ،تَنخا شمَه لوئَه مَکَرَن، بَهَرزَن کع دییَرِن نی لوئَه بکَرن و شمَه گوش آکَرَن.

7. ایی کافلَه آدَمئون دیلَه کا ،گوشَه بنَه لوئَه مَکَرَن کع دییَرِن فیکر بکَرن کع شومَه ودَه چَوون بَدی وایَن

8.وَختی کَسی شمَه نَه، کرا لوئَه کَرع ، ایی سَر دَفا اَی دییِسَن یا کَلَه تَکو بدییَن یا ایی چی بوایَن کع اَ بفَمع ودَه چِه لوئَه گوش آکَرَن .

9. وَختی ایی نَفَر شمَه نَه دَردع دیل کَرع ، اَلبَلی اَی را بینایی مَکَرَن .

10. اَگَه ایی جای نشتینَه ، خَلوَتَه لوئَه ی بَه کع شمَه نشتع هاکو خوب نییَه، یا بی ها کا بیزَه ، یانی اشتَن اَنَمَسی بژَنَه .

 

11. وَختی ایی نَفَر کرا ایی چی تَریف کَرع ، نِبی بوای اشتع لوئَه مع را بی غرفَه یا بوای مع امی پیشتَه مَسَما .

12. وَختی کع خوهَم لوئَه بکَرَم ، چِم بدارَم کع نِه تاودَلَکَم نِه نی بیجَه بیجَه گَپ بژَنَم .

13. وَختی کع ایی کافلَه آدَمئون دیلَه کا ، ایی مِردَکی خا ایی ژِنَکینَه لوئَه بکَرع ، بی چم بدارع هنتَه لوئَه بکَرع کع دییَرِن اَی را تییَه مَچینن .

14. دییَرون نَه خوهَم مزا لوئَه بکَرم ، بی چَمَه مزا لوئَه کا دییَرون خش با ، وییَر سَر مَشَم کع اَوون بَر بَهَرع یا بوان هَرزَه دَنیمونَه .

15. وَختی کع غرسَه گِتَمونَه بختَرَه کع کَسی را بینایی یا مَلامَت مَکَرَم .

16. وَختی کع ایی کافلَه آدَمئون دیلَه کا ، خوهَم ایی پیلَه آدَمینَه لوئَه بکَرم ، چِه ایترامی بدارَم مَوایَم ام کع اشتَنییَه .

17. چَمَه پیلَه تَرون و میمونون نَه بی خاسی با اَدَبَه لوئَه بکَرَم .

18. لوئَه کَری را، نارناری بی لوئَه چَمَه کَلَه کو پِدارَم ، بزونَم کع چع کرَه وایَم ، کع بَدَزینی پَشیمون مَه آبَم .

19. باییس نی کع هَرچع کع فیکر کَرَم راسَه لوئَه یَه ، بوایَم ، بی بزونَم کع اَ لوئَه جا یا اِسَه ، یا چِه وَخت اَلان اِسَه ، یا نِه .

20 چاکَه لوئَه اَگَه بزَنَم ،مردئوم اَمَه خش دارن . اَگَه نی بَدَه لوئَه بکَرَم مردئومی ، چِمَه تی آبَم .
هَنی پَس آمَندَه …
—————————————————
برگردان فارسی :
1. در هنگام صحبت کردن با دیگرهم میهنان ،اگر همزبان ما هستند به زبان مادری و اگر همزبان ما نیستند تنها به زبان فارسی با او صحبت نماییم .
2. در هنگام صحبت کردن با دیگران ،از جویدن آدامس یا خوردن چیزی خودداری کنید.
3. صحبت کسی را قطع نکنید.
4. با مخاطب خود به طریقی صحبت نکنید که خود را خیلی دانا و وی را خیلی نادان نشان دهید
5. هنگام گفتگو,تن صدای خود را به طور یکنواخت خیلی بالا یا خیلی پایین نگه ندارید
6. در جمع تنها شما گوینده نباشید بهتر است کمی هم شنونده باشید .
7. در جمع درِ گوشی صحبت نکنید طوری که دیگران احساس کنند برعلیه آنها حرف می زنید .
8. وقتی کسی با شما سخن می گوید, گهگاه به او نگاه کنید یا سر تکان دهید ویا چیزی بگویید که متوجه شود به سخنش توجه داری .
9. وقتی کسی با شما درد و دل می کند ,بیش تر شنونده باشید.(سریعاً در دام نصیحت کردن نیفتید).
10. اگر در حضور شما صحبتی مطرح می شود که به شما هیچ ربطی ندارد یا جنبه خصوصی دارد بهتر است آن جا را ترک کنید. یا خود را به کاری دیگر مشغول کنید.
11. وقتی کسی در حال نقل قول است, شایسته نیست صحبت وی را کم ارزش جلوه دهید.(نگویید ما از قبل می دانستیم)
12. در صحبت کردن مراقب باشیم نه تند صحبت نماییم ونه بسیار شمرده .
13. در جمع ، وقتی که با جنس مخالف صحبت می کنیم مراقب باشیم که صحبت ما طوری نباشد که دیگران بد برداشت نمایند .
14. در هنگام شوخی کردن مراقب باشیم ، شوخی خوش آیند جمع باشد و زیاده روی نکنیم که به هرزه دهانی متهم گردیم .
15. وقتی کسی عصبانی است, بهتر است وی را نصیحت یا سرزنش نکنید.
16. وقتی در جمع با کسی صحبت می نماییم جایگاه اجتماعی مخاطب را در نظر بگیریم واز گفتار خودمانی پرهیز نماییم .
17. با بزرگان خودویا مهمانان خود با ادب واحترام بیشتری سخن گوییم .
18. قبل از صحبت کردن ، خوب بیندیشیم که چه داریم می گوییم تا بعد از سخن گفتن پشیمان نشویم
19. لازم نیست هر آن چه را که فکر می کنید واقعیت است به طرف مقابل بگویید. مکان ,زمان و شرایط جسمی, روحی و شخصیتی فرد را در نظر بگیرید.
20. با صحبت کردن نیکو می توانیم محبوب دیگران و با سخن گفتن ناپسند .منفور دیگران شویم .
ادامه دارد…گردآوری وترجمه از : رمضان نیک نهادhttp://kados2.blogfa.com

همسرگزينى در جامعه عشايرى تالش

همسرگزينى در جامعه عشايرى تالش، به دو صورت عادى و غير عادى انجام مى‏يابد. ازدواج عادى آن است كه اولاً خانواده دختر به خواستگارانى كه از سوى خانواده پسر روانه مى‏شوند، پاسخ مساعد داده و يا با در ميان نهادن شرايطى به خانواده پسر اجازه مى‏دهند كه رسما مراسم «صورت ويگرى» (صورت گرفتن عقد و قرار ازدواج) را برگزار نمايد.
ثانيا خانواده پسر ـ در اين مرحله خود پسر ـ آمادگى پذيرش شرط يا شرايط پيشنهادى خانواده دختر را داشته باشد، مانند پرداخت پول نقد يا خريد ويژه براى عروس.

ثالثا در نيمه راه اين پيوند و خويشى كه معمولاً چند ماهى طول مى‏كشد تا به سرانجام و قطعيت برسد، ميان دو خانواده مزبور و يا ميان پسر و دختر، اختلاف شديدى بروز نيابد. در چنين صورتى، در زمان تعيين شده، طى مراسم پرشورى كه از يك تا سه روز ادامه مى‏يابد، دختر را پس از عقد در خانه پدر، سوار بر اسب، به همراه گروه نوازندگان محلى به خانه شوهر مى‏برند. اما شكل غير عادى از آنجا آغاز مى‏شود كه در موارد يادشده، توافق و توفيق لازم به دست نيايد، اما پسر همچنان خواهان همسرى با دختر برگزيده خود باشد، كه اغلب با كمك و موافقت خانواده خود و يا بى‏اطلاع آنها، عده‏اى از دوستان مورد اعتماد خود را بسيج كرده و در فرصتى مناسب دختر موردنظر را مى‏ربايد و او را به خانه يكى از معتمدين بانفوذ و يا به خانه دفتردار عقد و ازدواج منطقه مى‏برد و پس از انجام تشريفات لازم، او را به عقد خود درمى‏آورد.

ربودن دختر توسط پسر كه يكى از راههاى بسيار رايج زناشويى در ديار تالش (دنباله رشته كوههاى البرز كه از كناره غربى سفيدرود آغاز مى‏شود و تا آستارا، به طول 300 كيلومتر امتداد دارد، موسوم به «كوههاى تالش» است. مردمى كه در سراسر اين رشته كوه و بخشى از دامنه‏هاى جلگه‏اى آن ـ حد فاصل بين كوه و درياى خزر ـ زندگى مى‏كنند، به نام «تالش» يا «تالشان» شناخته شده‏اند) بوده و هنوز هم منسوخ نشده است، به دلايلى غير از آنچه كه ذكر شد نيز ممكن است اين امر اتفاق بيفتد. مثلاً هنگامى كه دختر مورد علاقه يك پسر در آستانه ازدواج با شخص ديگرى قرار مى‏گيرد و مساعى معمول در برهم زدن آن ازدواج كارگر نمى‏افتد، در آن صورت چه دختر به پسر علاقه‏مند باشد و چه نباشد، تا زمانى كه خطبه عقد با شخص رقيب خوانده نشده، پسر اقدام به ربودن دختر مزبور مى‏نمايد.

در گذشته دختر ربايى يكى از منابع بى‏دردسر كلاشى و قيد و بندگذارى خانمها و بيگها و كدخدايان بوده است. از اين روى، آنان به طور غير مستقيم، اين رسم را تقويت وترويج مى‏نمودند. و اغلب با استفاده از عوامل مختلفى، زمينه ازدواجهاى عادى را بر هم مى‏زدند و بر عكس ربودن و يا به اصطلاح «ويرى جانسته» (گريزاندن) را مورد حمايت قرار مى‏دادند. زيرا هر دخترى كه ربوده مى‏شد، گره كارهاى بعدى به دست اشخاص مزبور مى‏افتاد و آنها با گرفتن رشوه و در موارد پيچيده، با نهادن قيد و بندهاى سنگين، كسب امتيازهاى مالى بر گردن خانواده پسر، رضايت خانواده دختر را جلب مى‏نمودند. اما با وجود همه اين احوال، كسى به ياد ندارد كه در ديار تالش رسمى به عنوان «حق شب اول» براى سردمداران قوم وجود داشته باشد، بدان گونه كه در برخى از نقاط ايران معمول بود اما گرفتن اجبارى دختر از برخى خانواده‏ها به بهانه كنيزى و يا صيغه كوتاه‏مدت براى خانمها، تا حدودى مرسوم بوده است.

نوع همسرگزينى در تالش، عموما «برون همسرى» است اما در برخورد با دايره‏هاى تو در توى اجتماعى، با شدت و ضعفهايى درون‏گراست. شدت اين درون‏گرايى، در دايره فاميلى عادى و سپس در دواير طايفه و تيره و ايل و برون ايلى به ترتيب با درجاتى فزاينده، به حداكثر و حتى به تحريم در همسر دادن مى‏انجامد. علت و انگيزه‏هاى اين درون‏گرايى مى‏تواند گوناگون باشد. به طور مثال: زن دادن و اغلب زن گرفتن، هدف گسترانيدن ريشه‏هاى فاميلى و پيوندهاى خونى را دنبال مى‏كند، لذا وقتى خانواده‏اى دخترى را شوهر مى‏دهد، در وهله نخست مسأله اصلى برايش اين است كه در فاصله اجتماعى مطلوبى، به مدار سلاله خود، عضو تازه‏اى وارد نمايد و به اين ترتيب شعاع آن مدار را گسترده‏تر نمايد و از مزاياى آن بهره‏مند گردد.

يك دختر از خانواده فقير هر چه كه از خانواده پدر و محل سكونت خود دورتر برده شود در بهره‏مندى از حقوق خود بعنوان زن در خانواده جديد، پشتوانه و تضمين كمترى خواهد داشت. از اين رو، اگر دخترى در رابطه با حقوق و امنيت خود اطمينان خاطر بيشترى داشته باشد، مى‏تواند به سرعت بر احساسات و رنجهاى عاطفى خود مسلط شود. بدين لحاظ ادبيات عاميانه مردم تالش سرشار است از اشعار، مثلها و قصه‏هاى سوزناكى كه از مسأله ازدواج دختر در شعاع جغرافيايى دورتر مايه مى‏گيرند. مانند نمونه زير:

گنجشك كوه سياه بودم گرفتند مرا

از راه رشت و لاهيجان بردند مرا

خبرم را ببريد براى مادر نازنينم

(و بگوييد) كفنم را بدوزد كه كشتند مرا

حقوق اجتماعى و خانوادگى زن تالشى اگرچه در نهايت تابع قوانين كشورى است، اما در ميان جامعه سنتى تالش ـ بويژه در ميان كوه‏نشينان ـ در چارچوب گسترده خاصى جاى دارد كه فرهنگ و سنتهاى بسيار كهن آن را ايجاب نموده است. در اينجا حقوق و قانون روابط اجتماعى و خانوادگى زن الهام گرفته از نقش زن در عرصه توليد است و هر گونه تفاوت حقوقى ميان زن و مرد نيز اغلب از همين جا آغاز مى‏شود. عمده‏ترين شكل اين تفاوت، سيادت مرد در امور اجتماعى و مديريت خانواده است.

در بخش سنتى جامعه تالش، هر يك از اعضاء خانواده ضمن يك تقسيم كار طبيعى، بر حسب سن و جنس، عهده‏دار وظايفى است كه خود را موظف به انجام آن مى‏داند. در جريان اين انجام وظيفه، اهميت نقش هر يك از اعضا نمايان شده و بدين ترتيب جايگاه افراد در سلسله مراتب خانوادگى مشخص مى‏شود.

در چارچوب روابط ذكر شده، مديريت خانواده را غالبا پدر بر عهده دارد و مادر در جايگاه دوم، يار، مشاور و جانشين او محسوب مى‏شود و در اين راستا وابستگى مادى و عاطفى زن و مرد تحقق مى‏پذيرد و حضور

فرزندان نيز به اين پيوستگى ژرفاى بيشترى مى‏دهد و فرزندان نيز پيوسته، حتى در شرايطى كه خود پدر يا مادر داراى فرزندانى مى‏شوند، به قيموميت و مديريت پدر و مادر گردن مى‏نهند. در نتيجه چنين روابط و قانونمنديهايى، زن در خانواده شخصيت فراخور و مستقلى پيدا مى‏كند. او در مورد كليه مسايل شخصى خويش امكان تصميم‏گيرى مى‏يابد و به ندرت با محدوديتى از سوى شوهر روبه‏رو مى‏شود. البته با توجه به اصل رعايت حدودى كه سنتها و ضوابط اخلاقى جامعه براى اعمال مستقل و سطح انتظارات و توقعات زنها تعيين نموده است و بديهى است كه سطح اين حدود قابل مقايسه با آنچه كه در جوامع شهرى ديده نمى‏شود، نيست.

از آنجايى كه اصل روابط مذكور ريشه در نقش مشخص زن و مرد، و ديگر اعضا خانواده در عرصه كار و توليد دارد، و در چارچوب مسؤوليت و تعهد مساوى زن و مرد، در پايدار داشتن كانون مشترك خانواده و انجام امور معيشت جريان يافته و به وسيله ارزشهاى فرهنگى و اخلاقى جامعه نظام و قوام يافته ويژه‏اى پاسدارى مى‏شود، به ندرت نشانه تضاد و تعارض و سوءاستفاده‏اى در آن ظاهر مى‏شود.

از اين روى نه تنها اتفاق طلاق يا ترك قهرى خانواده، در جامعه مزبور بسيار اندك است بلكه مراجع قضايى و داورى منطقه نيز به نسبت بسيار كمى، دادخواستى مبنى بر اختلاف زن و شوهر دريافت مى‏نمايند و در نتيجه جامعه مزبور از بسيارى بليه‏ها و عارضه‏هاى جوامع شهرى، مانند وجود كودكان سرراهى، پرورشگاهى و سالمندان بى‏سرپرست و موج گدايان و غيره در امان مى‏باشد.

منبع: کتاب نظرى به جامعه عشايرى تالش نوشته على عبُدلى

 

گردآوری از رمضان نیک نهاد http://kados2.blogfa.com          

 

آداب ومعاشرت به زبان تالشی ج–آداب بهداشت عمومی ( بخش4 )

- خَلکَه سرا کا ، چَمَه خَلا و چَمَه جان بی پاکیَه و خاسی ببو.

2- خَلکَه سرا کا ، هرگز ، چاف ، اَختو و زک مَویکَرَم .

3-دییَرون رخی کا ، یا جای کع چِه سَروکون دَوَسییَه ، سیکار مَکَشَم .

4- خَلکَه سرا کا ، چَمَه مو شونَه مَژَنَم ، مَنگع مَجیگِرَم ، چَمَه گوش و دَماغی چوجیخا مَکَرَم .

5- گَردشی خونَه کع سَوْ زان سَری نشَم ، آخرنَه سَری چَمَه پَس آمَنده چیئون ها فر مَه آدییَم .

 

6- بنَه شوارینَه یا کَه خَلانَه ،رکاری سَر یا خَلکون ماشینَه جا یا هَرجایی کع دییَرَه ژِنَکِن مَندینَه مَشَم .

7- اَگَه میمون دارَم یا کع میمونی شَیمونَه ، کَه خَلا ، بیژامَه و تونکَه نَه چَوون وَری مَمونَم .

8- چَمَه شوارَه دالَه کا ، کلیلَه بسکَه و موبایلی مَه آیَنَم

9 – خَلکَه سرا کا ، دَمپا گالیشی نَه مَبَرشَم .

10- هرگز ماشینی دیلَه کا یا ایدارَه کا چَمَه پا ئون گالیشی کا سرا مَبَروواَرَم .

11- شمه کارَه خَلا بی بازارَه خَلا و میمونی شِه خَلانَه سیفا ببو .

12- هَردَفا ناخَوَری خس کَردرونَه یا سَبر ، وواَردرونَه ، شمَه دَنی ناری بی دَسینَه بیگِرَه .

13- خَلکَه سرا کا ، شمَه جان وخَلا ، وژَه بو مَدَه ، بختَرَه هَردَفا خایَن سرا بَرشَن ، اَتر بژَنَه .

14- رکاری کا با ماشینی دیلَه کو ، هیچی مَهَرَه ، شمَه آشخالی ، سرا مَبَریَنَه .

15- خَلکَه سرا کا ، شمَه دوسون نَه یا مبایْلی نَه ، بلَندَه لوئَه مَکَرَه .

16- موستَرا کع شَه چم بدارَن کع چِه دییار وچِه تون نَییس مَه آبو دا ایی دییَری با اَی پاکیَه آکَرع.

17- میمونی ئون کا شمَه روکَه خردَنی کُهنَه (پوشَک )بیگیِرَه . تنخا ، موستَرا کا چِه کُهنَه ، جابَجا بکَرَه .

18- اَگَه شمَه ناخوشی ، آلَک دارع .شمَه دَنی ماترَه ( ماسک) بژَنَه ، دا شایَن خَلکَه سرا مَبَرشَن .

19 – هَمیشَه موستَرا کا شمَه کار تَمون آبَه سیفونی بژَنَه یا نی چَن آوتابَه آو ها ویکَرَه .

20- هَمیشَه موستَرا کا شمَه کار تَمون آبَه ، شمَه دَسئون خاسی ساوونینَه بشورَه ،بَدَز ساوونی خَیلی آو بکَشَه چِه جا سَری بنییَه .

هَنی پَس آمَندَه …

____________________________________________________

برگردان فارسی :
1-در مکانهای عمومی ،ظاهری تمیز و آراسته و پسندیده داشته باشید
2-هیچگاه در مکانهای عمومی آب دهان ، خلط گلو ، آب بینی نیندازید
3-در حضور دیگران به ویژه غیر سیگاریها در فضای بسته سیگار نکشید
4- هیچگاه در مکانهای عمومی موهایتان را شانه نکنید، ناخن نگیریدو گوش وبینی خود را تمیز نکنید .
5- پس از استفاده از طبیعت ، اشغال خودرا در آنجا رها نکنید .
6- به هیچ وجه با پیژامه و لباس خانه وارد خیابان، پارکینگ خانه یا هر جایی که خانم ها حضور دارند نشوید.
7- اگر در خانه میزبان هستید یا میهمان کسی شده اید از پوشیدن لباس های شخصی مانند، پیژامه و شلوارک صرف نظر کنید.
8 – به کمربند خود کلید، گوشی موبایل یا هر وسیله دیگری آویزان نکنید!
9- در مکان های رسمی، خیابان و محل کار از دمپایی به جای کفش استفاده نکنید.
10-هرگز در داخل اتوموبیل یا جلسات اداره پای خود را از کفش بیرون نیاورید.
11 – لباس کار شما با لباس معمولی ولباس مهممانی یکی نباشد .
12- هرگاه سرفه یا عطسه می‌کنید جلوی دهان خود را بگیرید.
13- در مکانهای عمومی به ویژه در فضای بسته از لباس یا بدن شما بوی بد نیاید بهتر است لباس وبدن شما خوشبو باشد .
14- درخیابان وداخل اتومبیل از خوردن پرهیز نمایید واشغال خودرا به بیرون پرت نکنید .
15-در مکانهای عمومی با دوستانتان یا موبایل با صدای بلند صحبت نکنید .
16- موقع استفاده از توالت عمومی دقت کنید که جایگاه، دیوارها و زمین را کثیف نکنید. تا یک نفر بعد از شما مجبور به تمیز کردن توالت شود.
17- در مهمانی ها فرزند خردسال خودرا پوشک بگیرید .وتنها در دستشویی پوشک اورا عوض نمایید .
18- اگر مبتلا به بیماری واگیر هستید از ماسک استفاده نمایید واز رفتن در مکانهای عمومی بسته پرهیز نمایید .
19- همیشه بعد از اتمام کاردر توالت ، سیفون بزنیدیا آب کافی بریزید .
20- بعد از اتمام کار توالت حتماً دست‌هایتان را خوب با آب و صابون بشویید و صابون را بعد از هر بار مصرف آب بکشید .
ادامه دارد…از : رمضان نیک نهاد

http://kados2.blogfa.com

آداب ومعاشرت به زبان تالشی ب –آداب سلام کردن و دست دادن ( بخش3 ) :

-هَمیشَه سلامَه کَری را پیش دَوَزِه بیگِرَه ، ام کار شمَه پیل بِه ، را سنع .

2-سلامَه کَری را ، اَ آدَمی دیمی دییِسَه ، خَندَه نَه چِه وَر بشَه .

3-هَر جایی کع دَشَه ، خاسی سلام بکَرَه ، پیلَه آدَمی نی اَگه اِستیرونَه بی هنتَه بکَرَه .

4- مِردَکن بی ژِنَکون سلامَه کَری را چم بدارن کع تَنخا آزونسَه ژِنَکون را سلام بکَرن .
5- اَگَه چَن گلَه دوس ایی جای کا گوشَه بنِه لوئَه درینَه ، چَوون وَر مَشَن مَگَه شمَه را دَخونن .

6- سلام روک وپیل نِدارع بَما روکِن بی زوتَه سلام بکَرن ،روکِن ، سلام کع کَرن نِبی اشتَن دَسی نی دراز آکَرن ، پیلِن بی روکَه تَرون را دَس دراز آکَرن .

7- هَروَخت اَمَه شون ایی نَفَری وَر بَردَه کع اَمَه آزونع ، ناری بی اَ اشتن دَسی دراز آکَرع نِه اَمَه .

8- مَردَکن نِبی دَسَه چَنگانَه نَه یَندی نَه دَس آدَن بَما ژِنَکِن شان کع چَنگانَه نَه یَندی نَه دَس آدوئِه .

9- بختَرَه ایی روز ی دیلَه کو دع دَفا ویشتَه دَس مَه آدییَم ، ایی دَفا سلامَه کَری را ، ایی دَفا نی چَمَه شِه وَخت .

10- ناری بی اَی کع ویشتَه پیلَه پیلان کا اِسَه دَس دراز آکَرع .

11- اَگَه ایی جای دَشیرونَه کع بی هَمَه ینَه دَس آدییَه ، ناری اَوونی کع شمَه پیشواز اومَینَه دَس آدییَه ، بَدَز شمَه راسَه وَری ایی رَجیکا دَس آدییَن دا تَمون آکَر بشَن .
12- سلام کع کَردرونَه ، روکَه تِلی چِه اَفالی دَپَرسَه ، بدَز سَس مَکَرَه بدا ، اَ شمَه جَواوی نی بدَه .
13- ژِنَکون وَری سلامَه کَری را وییَر مَویمونَه .

14- بع جایی سلام شایَن درود نی واتِه ، بَما هرگز سلامی جیگا ، ایی کَسی کع شمَه نِزیکی مَندَه نِبی کَلَه ویلا بکَرَه یا دَس راس آکَرَه .

15- اَگَه مِردَکی خا ، خردَنی ماچ بکَرع ، هرگز اَی ایی ژِنَکی کَشَه کا ماچ مَکَرع .

16- ایی نَفَری نَه خایَن دَس آدییَه شمَه مینَه جا بی وَس ببو ، دوردرِه دَس آدوئِه اشتَن پیل آکَری اِسَه .

17- دَس آدوئِه وَختی را شمَه تَمونی دَسَه تونینَه ، دَسئون یَندی کا ،ویخَشار بدییَه .
18- آگَه شمَه دَس خیسَه ، شمَه خیسَه دَسینَه یا کع شمَه دَسَه مرچینَه ، دَس مَه آدییَه ، شمَه بی مع ببَخش بوایَن ، هَتَه پامَندَکی دَس بَه سینَه ببَه .

19-هَرگز نِکی مِردَکن ، ژنَکون را دَس دراز آکَرن .ژِنَکِن نی بی هَر مِردَکینَه دَس مَه آدَن .
20- دسَه آدوئَه را یَندی دَسی وییَر ویخَشار مَدییَه ، وییَر نی شل دَس مَه آدییَن ، آرومینَه سِه دا پینج سانییَه دَس یَندی دیلَه بمونو.

هَنی پَس آمَندَه …

___________________________________

برگردان فارسی :
۱- همیشه در سلام کردن پیشقدم باشید. این عمل شما ،نشان بزرگواری شماست.

۲- هنگام سلام کردن به چهره مخاطب نگاه کنید و با لبخند به استقبال ایشان بروید.

۳-به هر مجلس یا به هر جمعی که وارد می شوید با صدای رسا به همه سلام کنید حتی اگر دارای رتبه و مقام بالایی هستید
۴- آقایان بهتر است در سلام کردن به خانم ها دقت نمایند و فقط به خانم های آشنا سلام کنند.
۵- اگر دوستان در گوشه ای خلوت کرده اند و مشغول صحبت با یکدیگر هستند، به هیچ عنوان در کنار ایشان توقف نداشته باشید مگر از شما دعوت شود تا به جمع ایشان بپیوندید.

۶-سلام کردن کوچک وبزرگ ندارد اما کوچکترها می بایست زودتر سلام کنند، اما به هیچ عنوان پس از سلام کردن دست خود را دراز نکنید. بزرگترها می بایست برای دست دادن دست خود را جلو آورند.

۷- هرگاه ما را به کسی معرفی می کنند ، اول شخصی باید دست خود را دراز کند که ما به او معرفی می شویم .
۸-دست دادن مردان با دستکش ادبی شایسته محسوب نمیشود . اما زنان با دستکش نیز می توانند دست بدهند.

۹- بهتر است در یک روز دوباربیشتر دست داده نشود ، یکی زمان سلام دادن و یکی هم هنگام خداحافظی

۱۰- کسی که بلند رتبه است و موقف اجتماعی بالاتر دارد ، اول باید دست خود را پیش کند

۱۱- به جایی که وارد میشوید که باید با همه دست بدهید، ابتدا از استقبال کنندکان سپس ازراست یک ردیف شروع کنید و به انتها برسید .

۱۲- پس از سلام کردن، بسیار کوتاه حال طرف مقابل را بپرسید و اجازه دهید تا وی به شما پاسخ بدهد.

۱۳- فراموش نکنید که توقف بیش از حد و طولانی به هنگام سلام و احوالپرسی با خانم ها پسندیده نیست.
۱۴- به جای سلام می توانید از واژه های چون درود هم استفاده کنید، اما به هیچ عنوان به جای حرف سلام ، برای کسی که نزدیک شماهست سر را به علامت سلام تکان ندهید یا دست بالانبَرید .

۱۵- اگر مردی می خواهد کودکی را در ورودش ببوسد ، هرگز اورا در بغل زنی دیگر بوس ندهد.
۱۶- فاصله شما هنگامی که دست می دهید باید مناسب باشد .دست دادن از فاصله دورتر تنها حامل پیام خودخواهی است .

۱۷- هنگام دست دادن باید تمام کف دست مخاطب را لمس نمایید، نه با نوک انگشتان

۱۸- اگر دست شما خیس است، به هیچ وجه با دست خیس و یا با مچ دست، دست ندهید، کافیست عذرخواهی نموده و ایستاده احترام بگذارید.

۱۹- به هیچ عنوان آقایان نباید دست خود را به سمت خانم ها دراز کنند.زنها نیز نباید با هر مردی دست بدهند .

۲۰- به هنگام دست دادن، دست طرف مقابل را بسیار محکم نگیرید، خیلی ملایم و آرام و فقط به مدت ۳ الی ۵ ثانیه دست ها در تماس باشند.
ادامه دارد… از : رمضان نیک نهاد

http://kados2.blogfa.com

آداب ومعاشرت به زبان تالشی الف – آداب صرف غذا( بخش2 ) :

- پلا هَری وَخت شمَه مَخارنَه ، خس مَکَرَه ، شمَه دَماغی پاکیَه مَه آکَرَه .

2- شمَه لَنگَری هنتَه پلا دَکَرَه کع بشایَه هَردِه دا آخرنَه سَری فر مَشو .

3-شمَه ناری کا ، پلا خوروش پیگِرَه ، دییَرون ناری کا چَوون خراکی دَس مَژَنَه ، زت مَبَه دییَرئون مَدیَسَه .

4-ساییب کَه کع بفَرما ژَندَه ، نِکی شومَه جا کو ویمونَه یا نی بتیلَه ، بی آرومینَه سفره وَری بنشَم

5- شینَه چای خایَم بَهَرَم یا نی اَی هَم بژَنَم ، سدا سدا مَدیَم .

6- خنتِه نَه چی خایم بخنجَم ، ناری بی چَمَه بوکو پَری دَسمالینَه پاکیَه آکَرم دا چَمَه دَنی پلا آوخوری کا مَدَبو .

7-ساییب کَه هَلا پلا هَری ، دَس دَکَردَه نی یا ایجازَه دوئَه نی ، اشتَن سَر هَردِه را دَس مَدَکَرَه .

8- اَگَه سَرَه مو یا هَر دییَرَه چی ، پلا و خوروشی کا تلَفترونَه ، موایَه دا ساییب کَه آورو نی مَشو .

9- دییَرون خمنا وَخت ، پلا بَهَرَه نِه تند بَهَرَه نِه وییَر آروم کع آخرنَه سَری ایجایی تَمون آکَرَه .

10- تاودَلَکِه پلا مَهَرَه ، اَتَه مَبو که شمَه پلاکَچَه ، شمَه دنی وَری جیمونع کع دَن تِی آبو کع ها دَشو.

 

11- بختَرَه کع شمَه لَنگَری کا هَدَه پلا دَکَرَه کع دییَرئون را نی هَدَه چی وَس بمونو .

12- شمَه دَنی کَچَه ، ایجا پلا لنگَری کا یا نی ایجا خوروشی تاسی دیلَه کا مَویخایَن .

13- هَرگز دییَرئون رخی کا گوارش مَژَنَه اَگَه اشتَن سَر بَروَشتَه ، چِه ناری دَس و دَسمالینَه بیگِرَه

14- شمَه لَنگَری یا کَچَه کا پلا پوراپور مَه آکَرَه کع پلا اَیکا ویبو .

15- شمَه پلا لَنگَری پیشی کا بَهَرَه ، نِکی چِه پشتی یا مینی کا بَهَرَه .

16- خنتِه نَه چیئون ، هَدَه چی شمَه آوخوری کا دَکَرَه کع شایَن خنتِه دا فر مَشو.

17- سفرَه چکو چیئون هَتَه دَچینَه کع هَمَه ی دَس آرَس ببو دا ، اییتا ،چی را دَمَندَه مَبو کع اَی دییَری ناری کا اَی پیگِرع .

18- پلا هَری کع تَمون آکَردرونَه ، دییَرون لَنگَری شمَه لَنگَری سَری مَنییَه ، ساییب کَه ناری ، سفرَه گرد مَه آکَرَه ، بَلکَم دییَرئون هَلا ، پلا هَری تَمون آکَردَه مَبو .

19- وَختی کع میمونی مَندیرونَه ، هَرگز شمَه ، پَس آمَندَه خراکی کَه مَبَرَه . مَوایَن ایتِه خراک نی اَمَه آدییَن کع دییَروئون را ببَرم .

20 – هَمیشَه شمَه پلا هَری کع تَمون آبَه ، ساییب کَه یا آشپَجی نَه بوایَن ، شمَه دَس درد مَکَرع .

______________________________

برگردان فارسی
1*هنگام صرف غذا خود را نخارانید، سرفه نکنید و بینی خود را تمـیـز نـکنـیـد
2*بیش از حد غذا در بشقاب برندارید که نتواند بخورید و در انتها دور بریزد
3* از جلوی خود غذا بردارید وبه ظرف غذا ی دیگران دست نزنید و به غذا خوردن دیگران هم خیره نشوید.
4* با دعوت میزبان ، نه با شتاب و نه با تاخیربلکه به آرامی بر سر سفره یا میز حاضر شوید .
5*هنگام خوردن چای شیرین یا به هم زدن آن با قاشق نباید تولید صدا کرد.
6*قبل از خوردن نوشیدنی باید دهان را با دستمال تمیز کرد تا ذرات غذا در لبه لیوان باقی نماند.
7* پیش از آن کـه مـیـزبـان شـروع بـه صـرف غـذا نکرده و یا اجازه صرف غذا را نداده نباید شروع به صرف غذا کرد.
8* اگر تار مو و یا هر چیز دیگری را در غذای خود یافتید آن را اعلام نکنـید که موجب آبروریزی شود .
9* با سرعتی هماهنگ با دیگران غذابخورید، نه تند ونه بسیار آهسته که با هم غذا خوردن را خاتمه دهید .
10* با آرامش غذا بخورید به طریقی که قاشق به حالت انتظار در جلوی دهان قرار نگیرد.
11 *شایسته است به اندازه ای غذا بکشید که برای دیگران نیز به اندازه کافی بماند.
12 * قاشق خود را در ظرف مشترک یا ظرف اصلی غذا نزنید.
13 * هرگز در حضور دیگران آروغ نزنید.در صورتی که غیر ارادی وبی اختیار است با دهان بسته آن راکنترل کنید و یا با دست جلوی دهان را بگیرید.
14 *بشقاب و قاشق را به طور کامل پر نکنید تا غذا از آن بیرون ریزد
15 * از جلوی بشقاب شروع به غذا خوردن بکنید نه از وسط یا عقب آن.
16* نوشیدنی ها را به اندازه ای که می نوشید درلیوان بریزید.
17* وسایل روی میزسفره طوری چیده می شوند که نیاز هر کس در جلوی او برآورده شودتا مجبور نباشد آن را از جلوی دیگران بردارد
18* بعد از تمام شدن غذا بشقاب بقیه افراد را روی بشقاب خود نگذارید و پیش از میزبان ، شروع به جمع کردن نکنید، زیرا ممکن است بقیه هنوز غذایشان را تمام نکرده باشند.
19* هنگامی که مهمان هستید، هیچ‌گاه باقیماندۀ غذایتان را به خانه نبرید وتقاضای غذای اضافی هم برای دیگران نکنید .
20* همیشه در انتهای صرف غذا از مـیـزبـان یا آشپز تشکر نمایید .

ادامه دارد… از : رمضان نیک نهاد

http://kados2.blogfa.com

آداب ومعاشرت به زبان تالشی الف – آداب صرف غذا ( بخش1 ):

خراکَه هَری آداب:

-1-پلا موچَه بی دَنی را بشو، دَن بی موچَه را مَشو .

-2-وَختی که خایم خراکی بَهَرَم، نَری مَنشَم، بی راست بنشَم.

  3-پیلَه میمونی ئون کا بی زور بکَرَم، گا گوشتی یا کرگ و مای، پَتَه گوشتی خاشی نَه سفرَه کا مَنییَم، اَگَه نی خوروشی خاش داشتَه، زور مَکَرم، هَردِه را، گوشتی خاش جیوَج بکَرم، بی اَه گوشتی بَهَرَم که خاش نِداره .

 4- پلاموچَه بی دَنی خمنا پیگِرَم دا ای دَفا دَنی کا دَشو، نِکی گازی نَه اَی پَلَه بکَرَم.

5- پلاموچَه‌ی که دَنی کا دَنییَم، اَگَه اَمَه خش نِاومَه، بی اَی بَهَرَم، نِکی دَنی کا بَرگاردن بکَرم .

6-اَگَه پلاموچَه داغ بَه، نِبی دَنی کا اَی بَرگاردن بکَرم، بی آوَه تِیی بخنجَم .

 7-وَختی که خوهَم، پلا یا خراکی بجوئَم، دَنی مَآکَرَم، مَچَه صتا مَدییَم، دَن که پورَه لوئَه مَکَرَم.

 8- چَمَه اَنگیشتان مَآلیسَم، بی کاغَذَه دَسمالی نَه دَسَی پاکیَه آکَرَم .

9-پلاهَری را ناری اَه میمونی بی دَس بَه هَرده بژَنه که صاییب کَه نَه کَمتَه فامیلَه، بَدَز دییَر میمونن. صاییب کَه بی هَمَه‌ی دۊملَه دَس بَه هَرده بژَنه.

10-اَگَه پلا، پیلَه لَنگَری یا مَجمه‌ی کا دَبَه، ناری بی هَر مردَکی اَی پیگِره، اشتَن راستَه وَری کا، اَگَه ژنَکی نشتَه، اَی تارف بکَره دا اَه ژِنَک اشتَن لَنگَری کا پلا دَکَره .

11-اَگَه پلا خوروشی  که پَته شونه، خش نِداری، بی صاییب کَه زَمَتی خونِه روکَه تِلی بَهَری .

12-  دِییَرون رخی کا گازی چو مَژنم، زور بکَرَم، چَمَه زوونی نَه گازئون پاکیَه آکَرَم.

13 – اَگَه خوهَن، کاردَه نَه کَرَه روئَن پیگِرَه، بی ویرها ببَن، که خوروش کاردَه کا دَچیکَه مَبو که کَرَه روئنی خَراو آکَره .

14- وَختی که خوهَم، شیرنَه چای بَهَرَم، چایَه کَچه، بَدَز هَم دوئَه بی پیالَه، راسته وَری کا بنییَم، نِه که سفرَه دیلَه بَیَنَم .

15- وَختی که خایَم، چای ایستکونی نَه بَهَرَم، هیچ وَختی ایستکونی تونی پَس مَنده چای فر مَدییَم، بدا ایستکونی دیلَه بمونو .

16 – میمونی ئون کا هیچ وَخت، پلا خوروشی یا گوشتی دَسی نَه مَهَرَم .

17- هیچ وَخت آوی چَمَه میمونی تارف مَکَرم، آو بی چِه دَسَه وَر بومونو .

18- پلاهَری وَخت که میزی سَری نشَم، میزی کا دَس بَه چونَه چِم بَه را مَبَم. دَس بی پلا هَری وَخت، میزی سَر بمونو یا نی جیر بمونو .

 اَه میمونی که چِه دَنی خراک دَرییَه، اَی نَه لوئَه مَکَرَم .

20- دَن که خراکی نَه پورَه، هیچی مَخنجَم .

هَنی پَس آمَندَه … ایجتما آدابَه کیتاوی آگاردنَه کر: رمضان نیک نهاد 

 برگردان فارسی

1 *لقمه باید به طرف دهان هدایت شود، نه دهان به طرف لقمه.

2*هنگام غذا خوردن نباید روی میز ناهار خوری خم شد.

3*در مهمانی های رسمی سعی می شود گوشت گوساله ، مرغ ، بو قلمون، ماهی و… بدون استخوان سرو شود؛ در صورتی که غذا استخوان داشت تلاش در جدا کردن گوشت از استخوان صحیح نیست و باید فقط از گوشت بدون استخوان استفاده شود.

4*لقمه باید به اندازه دهان برداشته شود تامستقیماً وارد دهان شود و نیازی به گاز زدن نباشد.

5*لقمه ای که در دهان قرار می گیرد اگرمطابق میل نبود باید خورده شود و خارج کردن آن از دهان جایز نیست.

6*در صورتی که لقمه داغ بود نباید آن را از دهان خارج کرد؛ در این حالت می توان یک جرعه آب نوشید.

7*هنگام غذا خوردن باید دهان بسته باشد. ملچ ملچ کردن و یا با دهان پر صحبت کردن شایسته نیست.

8*انگشتها را نباید لیسید بلکه باید با دستمال تمیز کرد.

9*حق تقدم سِرو غذا با مهمان دورتر به میزبان است و بعد سایر مهمانان ، میزبان آخرین نفری است که سِرو می شود.

10*اگر غذا با دیس سِرو شود ابتدا باید آقا دیس را جلوی خانم سمت راست خود گرفته تا غذا بردارد.

11*اگر غذایی سِرو شد و دوست نداشتید به خاطر زحمات میزبان حتماً کمی بردارید.

12*از خلال دندان هیچ وقت در حضور دیگران استفاده نمی شود، سعی کنید از زبانتان برای تمیز کردن دندان ها و دهان استفاده کنید.

13*برای برداشتن کره با چاقو باید دقت شود ذرات غذا به آن نچسبیده باشد که کره را کثیف کند.

14*هنگام خوردن چای شیرین ، قاشق پس از به هم زدن سمت راست نعلبکی قرار می گیرد و هیچ وقت قاشق روی میز گذاشته نمی شود.

15* هنگام خوردن چای با استکان ، هیچوقت ته مانده چای را دور نریزید بگذارید در استکان باقی ماند .

16*در مهمانی ها هیچ قسمتی از مرغ با دست خورده نمی شود.

17*هیچوقت آب به مهمانان تعارف نمیشودباید آب در دسترسش باشد .

18*هنگام نشستن سر میز غذا ، به میز دست به چانه تکیه نکنیم . دستها هنگام غذا خوردن روی میز و در غیر این صورت پایین قرار می گیرند.

19*با مهمانی که غذا در دهان دارد صحبت نمی کنند.

20*با دهان پراز غذا نباید نوشیدنی نوشید.

ادامه دارد… از : رمضان نیک نهاد

http://kados2.blogfa.com

تالشَه مزا (بازی های محلی تالشی )1

مردم هر گروه و جامعه انسانی با توجه به فرهنگ واقلیم خاص خود جهت گذراندن اوقات فراغت خود یک سری بازی ها و سرگرمی ها یی دارند.که این بازی ها نماد هایی از فر هنگ آنان را نمایان می سازد با توجه به بررسی های بعمل آامده بازی های محلی شفت و فومن که در گذشته بسیار مورد استفاده قرار می گرفت، عبارتند از :
۱ـ لپه بازی : lape bazy (1)
2ـ پیگله بازی : pigale bazy
3ـ غش بازی : ghaish bazy
4ـ گل مشته : gol bazy
5ـ عروس بازی:arus bazy
6ـ بیج بیج : bij bij
7ـ بیزه : bizeh
8ـ سوک سوک : suk suk
9ـ اویزان :avizan
10ـ لب گود : lab goud
11ـ خورش بازی : khoresh bazy
۱۲ـ گد گد : gad gad
۱۳ـ جفت تاک :jot tak
14 ـ اشکل :eshkel
۱۵ـ ورف باز ی: vorf bazy
۱۶ـ اپار بازی : apar bazy
۱۷ـ دوبنا :dobna
۱۸ـ تاب بندی : tab bandy
۱۹ـ حساب بله : hesab baleh
از بازیهای محلی رایج امروزی در شفت و فومن می توان به عروس بازیAros bazi ( یه قل دو قل ) ، گیشهGiša ( = عروس ) بازی ، ویزهViza ( = گردو ) بازی ، اَپَر Apar (= سنگ ) بازی و جِخَس بازیJekhas ( قایم باشک ) اشاره نمود .

پتیگله مزا petigəla məza
این بازی جز آن دسته از بازی های مردانه است که در فصل بهار توسط مردان به اجرا در می آید. شرکت کنندگان ابتدا به دو گروه مساوی تقسیم می شود، سپس چال و گودال کوچکی در یک محلی که به عنوان مبدا یا مقصد اول است حفر می کنند. سپس دو قطعه چوب یکی به طول ۲۰ سانتی متر و قطر ۵ سانتی متر ودیگری به طول یک متر و همان قطر آماده می کنند. برای شروع بازی با استفاده از یک سنگ کوچک و صاف تر خشک می کنند و هر تیمی که نوبت قرعه به وی رسید روی چال می ماند وگروه دیگر به فاصله ۲۰ الی ۳۰ متری قرا ر می گیرند. تیم آغاز گر با قرار دادن یک قطعه چوب کوچک که در اصطلاح محلی به آن گلهgale می گویند، به صورت افقی بر روی چال به وسیله چوب دستی که به آن پیت pit می گویند بازی را آغاز می کنند. زمانی که چوب کوچک به طرف افراد تیم مقابل می رودآانان سعی می کنند که قبل ا ز فرو د آمدن به زمین یا با دست بگیرند و یا این که با چوب دستی های خود آن را بزنند، چنانچه موفق به این کار شوند، آن فرد با زنده ونوبت نفر بعدی است، ولی اگر موفق به این کار نشدند با چوب دستی سعی می کنند آن را دورتر نمایند، در همین لحظه فردی که بازی را آغاز کرده از محل شروع تا نقطه ای که چوب کوچک یا گله به زمین افتاده باید با صدای بلند بدون نفس کشیدن بگوید: یا علی، یا علی. چنانچه قبل از افتادن چوب صدایش قطع شود بازند می شود، وگر نه برنده شده و مجدداً خودش بازی می کند. این کار ادامه دارد تا اینکه افراد یک تیم از نظر تعداد بازنده ها بیشتر شود. در خاتمه تیمی که با زنده شد باید از قسمت اول تا جایی که حریف تعیین می کند بر پشت آنان سوار شوند.
نماد اجرای این بازی نشان دهنده قدرت تنفس ومهارت وچابکی افراد است. یادآوری می کنم که افرادی که در حین طی کردن مسیر اول تا محل ا فتاده گله می باشد در حالت دویدن این این عمل را انجام می دهند.
عروس بازیaros bazi
عروس بازی از بازی های مشترک بین دختر و پسر ها ی۷ تا۱۰ ساله است . در بازی که بیشتر دو سه نفری بر گزار میشود ۵ عدد قلوه سنگ گرد ( به اندازه یک حبه قند ) را می آورند و آنگاه افراد با قرار دادن آنها در کف دست وپرتاب به بالا سعی می کنند که با پشت دست تعداد بیشتری از آنان را بگیرند . در اینجا هر کس که تعداد بیشتری لز سنگها رابگیرد آغاز گر بازی است ونفرات بعد به تعداد سنگهایی که گرفته اند در رده های بعدی می باشند.
برای شروع بازی ابتدا یکی از آنان را با دست می گیرد و با پرتاب کردن به بالا سعی می کنند که یکی یکی از سنگها را بر دارند و در مرحله بعد نها را دوبه دو و در مرحله سوم سه به سه که اول سه تا بعد یکی ومرحله چهارم هر چهارتا را با هم بر می دارند مراحل دیگری دارد از جمله نوک زدن به زمین به تعداد ده بار برداشتن یکی و قراردادن دیگری بر روی زمین و در نهایت عبور دادن همه سنگها در حال پرتاب کردن یکی به هوا به زیر کف یک دست دیگر خود که با دو انشفت و فومن روی زمین ایستاده باشد .
بیج بیج :bij-bij
این بازی با تخم مرغ است که در عید نوروز بین پسران ۷ تا ۱۲ ساله رایج است . در این بازی هر فرد یک یا چند تخم مرغ را همراه خود به محل بازی که معمولا ًدر نقطه ای از روستا که محل تجمع افراد است می برد و با قرار دادن در شست خود از دیگران می خواهد که با تخم ـ مرغ خود به ان ضربه بزنند . در اینجا هرکس تخم مرغش شکسته شد یک عدد تخم مرغ سالم به فرد مقابل می دهد .
هدف از اجرای این برنامه علاوه بر سرگرمی و تنوع ، گرد اوری تخم مرغهای دیگران می باشد و افراد چابک تر و با تجربه تر تخم مرغ بیشتری با خود به خانه می برند .
غش بازیğas bazi
این بازی از جمله بازی های مردانه است که د ر فصل بهار توسط افراد ۱۲ تا ۳۵ ساله برگزار می شود . برای اجرای بازی افراد به دو گروه مساوی ۴ تا ۷ نفری تقسیم می شوند، سپس دایره ای به قطر ۲ تا ۴ متر (بستگی به تعداد افراد شرکت کننده هر تیم دارد ) روی زمین تقسیم می کنند . سپس برحسب تر و خشک یا خیسه خشکه ، یک تیم بازی را از داخل دایره و تیم دیگر در بیرون آغاز می کند . زمانی که وضعیت تیم ها از لحاظ موقعیت قرارگیری مشخص شد ، تیم داخل دایره به تعداد افراد خود هر کدام یک کمر بند که به اصطلاح محلی به آن غش می گویند همراه خود داخل دایره می برد و یک سر آن را به وسط دایره و سر دیگر را روی لب دایره قرار می دهد افراد تیم مقابل سعی می کنند ضمن دفاع از خود به شیوه های مختلف یک یا چند تا از کمر بند های داخل دایره را بربایند چنانچه موفق به این کار شوند با استفاده ا ز کمر بند های ربوده شده افراد داخل را می زنند وضمن کتک کاری آنان سعی می کنند که بقیه کمر بند ها را از آنان بگیرند.
لپه مزا : lappa məza
لپه بازی از جمله بازی های مردانه است که در فصل بهار برگزار می شود . دراین بازی افراد ۴ تا ۱۲ ساله شرکت می کنند. اجرای بازی به این صورت است که افراد به دو گروه مساوی ۴ تا هشت نفر تقسیم می شوند برای اجرای بازی یک قطعه چوب یک متری با قطری معادل پنج سانتی متر به نام لیس (lis) و توپ کوچکی به نام لپه که از پشم گوسفند درست شده است لازم می باشد. آنگاه بر حسب نوعی قرعه که به خیسه xise خشک معروف است یک تیم بازی را آغاز می کند این تیم در یک نقطه معینی که از پیش تعیین نموده اند به این صورت بازی را آغاز میکند:
یکی از افراد توپ را به هوا پرتاب و شخص دیگری با چوب دستی ضربه می زند چون افراد تیم مقابل در فاصله ۲۰ الی ۳۰ متری گروه آغازگر قرار می گیرند، آنان سعی می کنند که در ابتدا توپ را بگیرند چنانچه موفق شوند قبل از فرود آمدن به زمین بگیرند،آغازگر بازنده می شود، ولی اگر توپ به زمین بیفتد سعی می کنند ،ن را بردارند و به طرف فردی که توپ را فرستاده و حالا در حال فرار کردن به سوی مقصد دومی است پرتاب می کنند چنانچه د ر فاصله بین دو مقصد که فرد (آغازگر) در حال دویدن است او را بزنند بازنده، ونوبت بقیه افراد تیم وی است اما اگر او توانست خود را از توپ رد نماید و سالم به جایگا ه برسد، مجدداً خودش بازی را شروع می کند تا اینکه با توپ زده شود بازی به همین صورت ادامه می یابد تا این که افراد یک تیم بازی را شروع و سپس بازنده شوند و سپس نوبت به افراد تیم حریف می باشد در خاتمه هر تیم که تعداد افرادش دیرتر بازنده شوند و یا از نظر تعداد، افراد کمتری بازنده داشت از مقصد اول تا مقصد دوم ، دو بار بر پشت افراد تیم بازنده، سوار می شوند.
هدف از اجرای این بازی علاوه بر سرگرمی ، نشان دادن قدرت بدنی به خصوص قدرت بازو و مهارت افراد در چابکی و چالاکی می باشد.
گل مشتهgol moŝte
گل مشته یا گل پوچ نوعی بازی است که در شبهای زمستان در این منطقه رایج می باشد. این بازی از جمله بازیهای مشترک بین زنان و مردان است و شرکت کنندگان در آن را افراد بین سنین ۷ تا ۴۰ ساله تشکیل می دهند برای شروع بازی افراد به دو گروه مساوی تقسیم می شوند.
هر گروه یک سرپرست ی دارد که وظیفه اش هماهنگی افراد و نیز تقسیم و مخفی کردن گُل بین افراد می باشد.
سپس یک عدد نخود یا سنگریزه یا هر شیء کوچک را بر می دارد و یکی از افراد سرپرست تیم ها آن را به این صورت به تیم مقابل می فروشد مثلاً می گوید: گل یا عدد پنج ، گل یا عدد ۶ ، و به هر صورت بعد از این که مشخص شد که گل پیش چه گروهی می ماند سرپرست آن گروه با شیوه های خاصی برای گمراه کردن افراد تیم مقابل گل را در دست یکی از آنان مخفی می کند.
سپس از تیم مقابل می خواهد که گل را پیدا کنند. تیم مقابل با استفاده از شیوه های مختلف سعی می کنند که گل را پیدا کنند بالاخره با چند بار خالی و پر کردن دست افراد عده ای را پوچ کرده و عده ای را در جای خود ثابت نگه می دارند.
اگر به کسی گفت هر دو دستت پوچ ولی گل پهلوی او بود یک امتیاز از دست می دهند ، و اگر گل را از دستی خواست که در آن گل بود یک امتیا ز به امتیازات تیم وی اضافه می شود تا اینکه، یک تیم زود تر به عدد شماره ۲۱ برسد. هر تیمی که امتیازش زود تر به ۲۱ رسید برنده می باشد .
در ضمن در شماره پوچ کامل ندارد وحریف باید مستقیماً گل را از یک دست خارج نماید.
نویسنده رضا قربانی منبع : وبلاگ فرهنگ تالش

گردآوری از : رمضان نیک نهاد http://kados2.blogfa.com

باورهای سنتی -آلَه ژِنَک ،آلَه یِنَک

درباورعامه در مکان های بیشه ای و تاریک زندگی میکند وا غلب به زنان زائو و نوزادان آسیب می رساند، می گویند تنها یک پستان بزرگ دارد که آن را به دوش می اندازد ومسایل فراوان دیگر…

به عقیده ی مردم تالش در شبهای اول زایمان اگر زن تنها باشد از وجود وی در امان نیست.آل را زنی بلند بالا با موهای بلند و در هم پیچیده می دانند که تا پشت پا موهایش آویزان است . فاقد بینی و دارای پستان های بلند است و غالباً بصورت زن همسایه وارد خانه می شود و از قرآن و هر شی ء فلزی میترسد .

اما حقیقت ماجرای آل بر دو گونه است:
اول آنکه درگذشته امکانات بهداشتی و بیمارستان نبود و زنان درخانه به کمک ماماهای محلی زایمان میکردند دستان قابله ها هم که بهداشتی نبود هنگام زایمان میکروب را وارد بدن زائو میکردند این میکروب طی 6 روز رشد کرده وزائو را می کشت که میگفتند آل او را زده و نشان آل زدگی را تاولهای قرمزرنگی در بدن زائو می دانستند، حال بدن بسیاری درمقابل میکروب مقاوم بوده و 6 روزه بیماری را دفع میکرد برای همین شب ششم جشن ششه میگرفتند که در ظاهر برای فراری دادن آل بود و درواقع جان بدربردن ازمیکروبی که وارد بدن زن شده بود، این میکروب برروی بدن نوزاد هم گاهی اثر کرده و 6 روزه نوزاد را میکشت و اگرنوزاد هم سالم میماند بازهم جشن ششه شب برگذار می شد.
پس آل دستان آلوده قابله های محلی بود…
اما آل یک روایت تاریخی هم دارد که همان گونه دوم است…
و اما آل ها یا آلانها معروف به زنان تک پستان درحوالی دریای سیاه می زیستند تمام اهالی آنجا زنان بودند، حتی پادشاه یا ملکه، تعدادی از نوزادان پسر را برای زاد و ولد وازدیاد نسل نگه داشته وبقیه رامی کشتند. درشاهنامه فردوسی هم ازآنها نام برده شده آلانها معروف به زنان تک پستان بودند چون پستان راست دختران را درکودکی طوری داغ میکردند که رشد نمی کرد تا درجوانی برای تیراندازی وکشیدن کمان مشکلی نداشته باشند. درهنگامه تازش اسکندر مقدونی ملکه آنها که تالس یاتالیس بوده که داستان مکاتبات اوبا اسکندر معروف است. آن زنان تیراندازان وچابک سواران معروفی بودند وجود مناطقی چون آلالان وآلیان درتالش نشانگرحضورآنان درتالش باستان است. اینکه میگویند درتاریکی یا لابلای درختان آل هست و بچه ها را دوشقه می کند نشان می دهد که آنها زمانی با تالشان جنگیده اند و یادرجایی پنهان شده وجنگهایی داشته اند. درسراسرسرزمین تالش به زن آل باوردارند ومردی وجود ندارد باتوجه به این که آلانها فقط زنان بودند حضورآنها درتالش را قطعی میسازد زنان تک پستان در تاریخ شهرت ویژه ای دارند.

ماهیت وجودی آل هادر ویکی پدیا :

آل یا زائوترسان موجودی خیالی-افسانه‌ای است. در باور عامه، موجودی است که اگر زن تازه‌زا را تنها بگذارند، سراغش می‌آید و بدو آزار یا آسیب می‌رساند.

آل یک گونه از موجودات اهریمنی در باور مردمان قفقاز، ایران، آسیای میانه و بخش‌هایی از جنوب روسیه است. در باورهای سنتی، نقش آلها در تولید مثل انسانهاست به همین دلیل آنها را اهریمن وضع حمل یا زایمان می‌دانند.

آلها در مناطق گوناگون دارای نامهای مختلفی هستند مثلاً در ارمنستان به «آلک»، در میان کردها به «اُل»، در افغانستان و تاجیکستان به «هال» یا «خال»، در کشورهای ترک‌زبانآسیای میانه به «آلباستی» یا «آلماستی» و در میان مردم کشمیر و بدخشان به «هالماستی» معروفند.

در فرهنگ بختیاری‌ها هم وجود آلها با عبارات رایجی مانند «آل برده» و «الهی آل ببردت» به چشم می‌خورد.

در روایات ارمنی، آلها قلب و شش زن درحال زایمان، زن آبستن و زنی تازه زایمان کرده (زائو) را می‌دزدند وسبب مرگ او می‌شوند. آنها همچنین با آسیب رساندن به جنین در زهدانمادر سبب سقط جنین می‌شوند. آلها نوزادان زیر چهل روز را دزدیده و اقدام به تعویض آنها با بچه خود یا بچه جن می‌کنند. (مانند الفها در باورهای ژرمنی). آلها نیز مانند انسانها داری دو جنس زن و مرد هستند.

در بسیاری از منابع خبر از وجود قومیت هایی با ماهیت انسانی گزارش گردیده که دلالت بر وجود جماعتی از زنانی دارد که در دوران هایی زندگانی بر مبنای وحشی زیستی و غارت گری دارد که با نام آل شناخته میشده اند.در این منابع ، محل سکونت اصلی آلها ، جلگه های بین رودخانه دون و دریای سیاه تا سرزمین قفقاز و آتروپاتن قدیم درج شده است. در برخی منابع از زنانی جنگ جو و سرکش به نام آمازون یاد کرده‌اند که تقریباً در همان منطقه سکونت داشتند. در کتاب مشیرالدوله آمده است : ” زنان آمازون در جلگه ای موسوم بهتمیس سیر در کنار ترمودون سکنی داشتند و ملکه این مردم تالس تریس نام ، بر تمامی مردمانی که از کوه های قفقاز تا رود فازریون کنونی منتشر بودند ،سلطنت میکرد.” داستان زنان آمازون بسیار مفصل و خواندنی است. نویسندگان پیش از میلاد اغلب در آثار خود از آن ها یاد کرده‌اند. نوشته های آن ها گویای آن است که آمازون ها گروهی از آل ها بوده‌اند و صرفاً به دلیل این که یک پستان داشتند (به شوند اینکه با دست راست تیراندازی کنند پستان راست را میسوزاندند) از سوی یونانی ها موسوم به صفت آمازون شدند که طبعاً در بین آریایی ها به همان نام اصلی ، یعنی آل نامیده می شدند. این زنان جنگاور و مهیب ، در تاخت و تاز ، جنگ ها و آوارگی های قوم خود یعنی آلان یا آل سهیم بودند. و بعید نیست که دسته های انبوهی از آن ها به جنوب قفقاز سرازیر شده و بدواً و مدت ها به صورت مهاجرانی آواره تا به کادوسیه و آتروپاتن رسیده و در آن جاها زندگی کرده‌اند و بعدها در نتیجه تصادماتی با بومیان ، سرکوب و طرد شده‌اند اما تهاجمات پنهانی و جنگ و گریزهایشان شاید به حکم قانون نزاع بقا ادامه یافته و تدریجاً چهره ای افسانه ای یافته‌اند. از این رو محتمل است که (آله ژن = زن آل) افسانه ها ، همان زن های آل تاریخی باشند که یونانی ها آن ها را آمازون خوانده‌اند. در برخی منابع مطالبی آمده که نشان می دهد زنان آل راساورومات نیز نامیده‌اند. دیاکونوف می نویسد ، “ساورومات ها قومی بودند که زنان بر آن حکومت می کردند و کاهنان و جنگاورانشان زنان بودند.” این زنان سلحشور یعنی ساورومات راهرودوت از بازماندگان آمازون ها می دانسته

اکنون باید دید که آلهای یاد شده به صورت موجوداتی اسرار آمیز که همیشه در خفا و کمین هستند ، چگونه وارد زندگی و فرهنگ برخی قوم ها بخصوص اقوام شمال غرب فلات ایران و بسیاری مناطق دیگر شده‌اند. آل تاریخی که دست کم از دوران مادها تا یورش مغولان گوشه ی پر ماجرایی از تاریخ جوامع ماوراء قفقاز را اشغال کرده‌اند ، بارها به سرزمین های جنوبی سرازیر شده‌اند (گاه با تاخت و تاز و غارت و گاه نیز به عنوان آواره و پناهنده) زیستن به صورت مخفی و مخوف ، در حاشیه ی زندگی اهالی ، بیشتر موافق وضعیت اخیر یعنی آوارگی و از هم پاشیدگی زندگیشان میباشد.در این بین این آلهای آواره و اکثراً مونث در کوره بیابان ها و جنگل ها به صورت مخفیانه زندگی کردند که در این گذر با چهره هایی نا خوشایند و ژولیده از غارت های شبانه روستاها و دیر ها گذران زندگی میکردند. مهمترین شاخصه این نوع زندگیه تنها و بی همسری ، رو آوردن به دختر بچه دزدی در بسیاری روایات است که در این داستان ها آورده شده این زنان حتی به زنان باردار حمله ور گردیده و نوزاد در جنین مادران را به طرز وحشیانه ای از رحم خارج کرده و میرباییدند. و اینکه برای این آلان فقط فرزند مونث ارزش داشته و فرزند ذکور را از بین میبردند ، شاید بر این مبنا باشد که نژادی و جنسی از خود را فقط مورد قبول داشتند و دختر بچه ها را در نزد خود و به رسم خود پرورش میدادند. در برخی منابع نخستین یورش آلان ها به صفحات جنوب قفقاز و ارس که شرح آن در نوشته ها آمده است ، بار اول در حدود 75 م در عهد پادشاهی بلاش اول و بار دوم در سال 130 م در زمان پادشاهی بلاش دوم ، رخ داده است و در مواردی بسیار در دوران های دیگر به سرزمین ایران به صورت پراکنده حمله ور شده و یا مهاجرت کرده‌اند

گردآوری از کادوس ماسوله رودخان 

آئین های ماه محرم درتالش

عزاداری ماه محرم و مراسم تعزیه در گیلان یکی از نشانه های اعتقادی شیعیان به شمار می رود، اما در تالش علاوه بر شیعیان افراد سایر فرقه ها چون اهل تسنّن در کنار برادران دینی خود به عزاداری می پردازند.
در بسیاری از مساجد اهل تسنن و تشیع در کنار هم سینه زنی می کنند، به مسجد می روند، بر امام حسین گریه می کنند و با هم نماز خوانده و برای امام حسین(ع) می دهند. اما اعمال برخی از آنها با یکدیگر تفاوت جزئی دارد، مثلاً تفاوت ظاهری در نماز خواندن از این نمونه ها میباشد.
معمولاً یک یا دو روز قبل از ماه محرم مراسم طشت گذاری مساجد و حسینیه ها شروع می شود و هر مسجد روز خاصی مراسم طشت گذاری را همراه با سینه زنی و عزاداری برگزار می کنند. در این مراسم افرادی از اهل تشیع و تسنن شرکت می کنند.
ایام اصلی عزاداری در تالش دهة اول ماه محرم است. در این ایام هر شب بعد از نماز مغرب و عشاء مراسم عزاداری آغاز شده و تا ساعت 12 یا 1 شب ادامه پیدا می کند. در این مراسم ابتدا زنجیرزنی برگزار می شود و سپس روحانی مسجد یا حسینیه به سخنرانی می پردازد و بعد از ان مراسم زنجیرزنی برگزار می گردد.
لباس سینه زنان پیراهن مشکی کوتاه و لباس زنجیرزنان پیراهن مشکی بلند است. زنان معمولاً در این زمان فقط دور هم جمع می شده و با هم حرف می زنند، و برنامه های اصلی توسط مردان اجرا می شود.
یک روز قبل هر مسجد بطور جداگانه اعلام می کند که مراسم دسته بری از یک ساعت خاص در مکانی خاص- که هر دو را اعلام می کنند- شروع می شود. و در آن ساعت و مکان، مردم در مسجد جمع می شوند و حدود یک ربع ساعت در حیاط مسجد نوحه خوانی می کنند، سپس به راه افتاده و به مساجد دیگر سر می زنند، داخل حیاط هر مسجد رفته و چند دقیقه ای مراسم سینه و زنجیر زنی را اجرا می کنند و در پایان به مسجد خود بر می گردند. البته هر مسجد گوسفندی برای دستة خود در نظر می گیرد که یا در اول مراسم و یا در مکانی که دسته از آن عبور می کند، قربانی می کنند.
قربانی کردن گوسفند
هر دسته یک علم، یک پرچم، گروهی زنجیر زن و سینه زن دارد و عده ای هم پیاده آنها را همراهی می کنند.
انجام مراسم تعزیه باعث جمع شدن مردم در محل برگزاری مراسم و یاوری در انجام برخی کارها مانند ساخت مسجد یا حسینیه، پخت غذا و… می شود.
مراسم عزاداری بعد از نماز مغرب و عشاء شروع شده و تا پاسی از شب ادامه دارد که علت اصلی آن حضور اکثر افراد در این ساعات از شبانه روز است دوم اینکه برگزاری مراسم در شب، حال و هوای معنوی مخصوصی به فرد می دهد. علاوه بر آن شاید سیاهی شب دلیلی بر عزادار بودن شرکت کنندگان باشد و شاید بخاطر ثواب آن است چون اغلب دیر می خوابند.
انجام مراسم سینه زنی در حسینیه
برگزاری مراسم در شب انجام بسیاری از اعمال مانند راحت گریه کردن، انجام برخی اعمال عزاداری، پذیرایی مختصر و داشتن حوصلة زیاد از این امور است.
اعمال مختلف در حین عزاداری هرکدام از لحاظ نماد و نشانه شناسی قابل بررسی می باشد. پوشیدن لباس سیاه در هنگام تعزیه بیشتر در بین مردان به چشم می خورد که خود نشانة عزادار بودن و ماتم داشتن است.
خانمها بیشتر چادر سیاه می گذارند و برخی زنان نیز  لباس محلی که شامل، تنبان، پیراهن و دستمال با رنگهای سنگین است، می پوشند. معمولاً رنگ لباس ها (مگر لباسهای محلی زنان) نباید قرمز باشد چون معتقدند رنگ قرمز رنگ لباس یزیدیان است و نباید در هنگام عزاداری و حتی ایام محرم و صفر لباس قرمز بپوشند.
در شب تاسوعا اغلب افراد برای رفع نیازهای خود شمع روشن می کنند، بدین صورت که شمع را داخل طشت گذاشته و جلوی مسجد روشن می کنند و هنگام روشن کردن نیت برای رفع حاجت –مثل شفای بیماری، بچه دار شدن) می کنند، که گفته می شود این رسم در نواحی آذربایجان زیاد است و از آنجا به این منطقه آمده است.
برای شروع عزاداری معمولاً برخی افراد بانی این کار هستند، معمولاً این افراد کوچک و بزرگ را دور هم جمع کرده و در دو یا چند ردیف تشکیل صف می دهند. این صف علاوه بر نشان دادن نظم و ترتیب، باعث آن می شود که افراد هنگام سینه یا زنجیر زدن به هم نخورند و به یکدیگر آسیب نرسانند. در این هنگام مردی میکروفون را بدست گرفته پس از خواندن دعا برای اهل بیت، جمعیت را ترغیب به فرستادن صلوات می کند. در این هنگام چند نفر از خانم ها با آقایان به هیأت امنا مقداری پول می دهند و بجای آن شخص سخنگویی که میکروفون را در دست دارد باید نام فرد و مقدار کمک وی را اعلام نماید و برای آمرزش روح پدر یا مادر یا فرد فوت شده، از مردم صلوات بگیرد. اعتقاد بر این است که این عمل باعث آمرزش رفتگان فرد خواهد شد و فرد فوت شده تا حدی از گناهانش کاسته شده از اذیت و آزار جهان ابدی در امان خواهد بود.
بعد از آن نوبت به سینه زنی عزاداران می رسد. فقط مردان در مراسم سینه زنی شرکت می کنند و زنان بیشتر به عنوان شنونده حضور دارند.
نوحه خوان که اغلب توسط هیأت امنا انخاب می شود در ابتدای نوحه خوانی چند غزل خوانده می شود و بعد از گرم شدن مجلس رفته رفته سینه زنی همراه با تغییر آهنگ صدای نوحه خوان آغاز می شود. جمعیت سینه زن که در حالت قبلی نشسته بودند، بلند شده و سینه زنی را شروع می کنند. نوحه ها اغلب به زبان ترکی هستند و کمتر به زبان فارسی یا تالشی نوحه خوانی میشود. علت این امر نفوذ ترک زبانان آذربایجان به این منطقه می باشد. چون مذهب تشیع توسط صفویان به تالش آمد و از آنجا که آنان ترک بودند، زبان نوحه و عزاداری آنان نیز ترکی بود و لذا به همان صورت به جامعه تالشان منتقل شده است.
در هنگام سینه زنی نوحه خوان مرثیه خوانی کرده و در بین کلماتی که از زبان جاری می کند، دستة عزادار جوابی کوتاه با نام “واگیر” به نوحه خوان می دهند.
این بخش حدود یک ساعت بطول می انجامد و پس از اتمام کار، سینه زنان می نشینند و با چایی از آنان پذیرایی می شود. معمولاً عقیده بر آن است که ره کسی که برای پذیرایی از این افراد بیشتر فعالیت می کند، به همان اندازه اجر و پاداش می گیرد و گناهانش بخشیده می شود. 
در بخش کفشداری مسجد نیز چند جوان کار می کنند و در قبال زحماتی که میکشند، هیچ مزدی دریافت نمی کنند چون آنان نیز بر این عقیده اند که پاداش این کار را از امام حسین (ع) دریافت می کنند.
بعد از مراسم سینه زنی مجلس وعظ دینی توسط معانی محل شروع می شود و بر این عقیده اند مجلس سینه زنی بدون آگاهی از علتها و فلسفة عزاداری برای امام حسین (ع) معنا ندارد. مجلس زنجیر زنی نمادی از گوشه ای از آزار و اذیت هایی است که به خاندان امام شده است. طبق مصاحبات بعمل آمده از آنجا که اهل بیت امام حسین (ع) زیر زنجیرها و کتکهای خیانتکاران بودند، پس زنجیر زدن نیز درد وارده بر بدن افراد به فرد زنجیر زن منتقل می کند تا آن فرد با احساس درد، اهل بیت امام را که زیر زنجیرهای خیانتکاران بودند، درک کند. این زنجیر زنان معمولاً لباس مشکی بلند می پوشند که شاید یکی از علتهای آن، این مسئله باشد که لباس خاندان و کودکی امام بلند بود. در اینجا ضمن بلند بودن لباس عزاداری، سیاهی آن نیز نماد بدبختی و آوارگی باشد.
کودکی با لباس خاندان امام حسین(ع)
به احترام تشنه لب بودن امام (ع) و یارانش، همیشه طشتی پر از آب در جلوی مسجد قرار دارد و معمولاً کنار آن نوشته “بنوش به یاد امام حسین (ع)” این کار نمادی از تشنه شدن امام و یارانش است و آب را به عنوان سمبل این اتفاقات در جلوی مسجد قرار می دهند تا مردم با دیدن آب واقعه عاشورا را به یاد آورند.
طشت آب در محل عزاداریدر کنار طشت آب طشتی نیز قرار دارد که پارچه ای سبز در آن قرار گرفته و معمولاً مردم نذریات خود را به آن می اندازند. پارچه سبز نشانة اهل بیت (ع) می باشد که در برخی لباسهای آنها نیز دیده می شود.
طشت آب برای جمع آوری نذری
در کنار این دو طشت، دستی آهنی بادستة چوبی دیده میشود که روسری هاو پارچه های مختلفی بدن بسته شده اند. دست فوق نمادی از دستان بریده شده حضرت ابوالفضل عباس است. پارچه های بسته شده به آن نیز از طرف حاجتمندان است به این صورت که هر کسی که حاجتی داشته باشد روسری یا پارچه ای خریده و به ان علم می بنددتا حاجتش بر آورده شود.
گاهی نیز زنان و دختران به صورت پنهانی مبلغی از داخل طشت برداشته و پیش خود نگه می دارند و تا زمان برآورده شدن حاجت پیش خود نگه می دارند و بر این عقیده اند این کار باعث می شود نذر آنان زودتر برآورده شود، چون چیزی از امام حسین یاابوالفضل (ع) (پول) نزد خود گرو نگه داشته اند. روی علم بزرگ نیز نشانه هایی از سر نیزه ها، کلاهها، شمشیر، زنگ شتر، پارچه های سبز و… به چشم می خورد که نشانه ای از لباسها، زره ها و دیگر ویژگی های امام و یارانش می باشد. این علم زمانی استفاده می شود که دسته عزاداری از محلی به محل دیگر برود، در زمان رسیدن دسته به دسته ای دیگر یابد مسجد دیگر علم ها به طرف مقابل که علم، مردم یا مسجد می باشد سلام می دهند. برای این کار علم را چندبار جلو و عقب خم می کنند. سوزاندن خیمه ها در ظهر عاشورا نیز نمادی از واقعة به اسارت گرفتن و سوزاندن خیمه های اهل بیت امام در روز عاشورا است. با سوزاندن خیمه ها که تعدادشان 2 تا سه عدد است و معمولاً پارچه ای سبز یا سیاه پوشانده شده است، همگان گریه می کنند.
سوزاندن خیمه ها
در عصر عاشورا نیز دسته ای از کودکان لباس عربی به تن می کنند و سر و رویشان را می پوشانند که نمادی از بچه های یتیم امام و یارانش است و به مساجد مختلف سر زده و در حین حرکت، اشعار عربی را یکصدا می خوانند.

منبع:فرهنگ تالش (رضا قربانی ریک)

کشتی محلی ( گیله مِردی )2

کشتی گیله مردی از ورزش‌های باستانی گیلان است که رد پایش از قرن چهارم هجری در تاریخ کشورمان برجای مانده است.

نحوه برگزاری کشتی گیله مردی این‌گونه بوده که یکی دو روز پیش از برگزاری مسابقه با ساز و نقاره به دوستداران این ورزش بومی اطلاع می دادند تا پهلوانان و کسانیکه مایل بودند در این مسابقه شرکت کنند و جایزه مسابقه را تعیین می کردند که شامل حیوانات اهلی بخصوص گاو نر(ورزا) بود.

نحوه به میدان آمدن کشتی گیران:

کشتی گیران غالباً بصورت گروهی وارد میدان می شوند و لاسپاره می پوشیدند که نشانه آمادگی شان برای گرفتن کشتی و نوعی حریف طلبیدن بود و معمولاً هر گروهی یک بزرگتر یا میداندار دارد؛که آماده برگزاری آیین نیایش می‌شوند.

در ابتدا فرد میدان‌دار رو به جنوب (قبله) می پرد تا آمادگی جسمانی خودرا نشان دهد و سعی می‌کند پاها را به دستها نزدیک کند.

در مرحله آخر نیایش میدان‌دار با کسب اجازه از مسئول برگزاری مسابقات، رخصت طلبیده و با گروهش به یک قسمت از اطراف میدان کشتی رفته و می‌نشیند.

در اهمیت نیایش همین بس که همه کشتی‌گیران، حتی سر پهلوان باید این مرحله را بگذرانند. هر کشتی‌گیری هماورد خود را با زدن دو کف دست در جلوی کشتی‌گیر دیگر به مبارزه دعوت می‌کند.

 

سنت کشتی گرفتن و پهلوانی در همه حوزه‌های فرهنگی ایران پیشه‌ای کهن دارد که درهرجای جغرفیایی با نام و شیوه‌ای خاص اجرا می‌شود.از قبیل؛ کشتی چوخه خراسانی، کشتی مازندران و کشتی گیله مردی…
این ورزش سنتی در گیلان در هفته بازارها و در مراسم عروسی‌های سنتی و در کنار روستاها و شهرهای کوچک برگزار می‌شود.میدان مصاف پهلوانان فضای وسیعی است که « سبزه میدان » یا « سیمبر» نیز نامیده می شوند.
کشتی گیله مردی همانند سایر کشتی‌ها مراتبی دارد ودارای فنون و قوانین خاص و آداب و رسمهایی است. تازه کاران را « نوچه» و به اصطلاح محلی « تنگوله» می نامند و کشتی گیران میدان دیده و کار آزموده را « پهلوان» خطاب می کنند و درهرمحله و روستا نیز یکی از پهلوانان پیش کسوت، عنوان « سر پهلوان» را دارد. برگزاری کشتی روز وزمان مشخص ندارد.معمولاً کشتی گیران هر محل، با نظر سر پهلوان تصمیم به زور آزمایی می‌گیرند که در این صورت به شهرها و آبادی‌های نزدیک خبر می‌دهند وکشتی گیران آن نقاط را برای انجام مسابقه دعوت می کنند.

مراسم آغاز و نحوه اجرا:
این مراسم دارای آغازی بسیار زیبا و دیدنی است با صدای ساز و نقاره همه اهالی محل را با خبر می کنند و جمعیت بسیاری دور میدان کشتی گرد هم می‌آیند
آغاز مصف کشتی گیران گیلان با رجزخوانی که در اصطلاح محلی«خزومما» یا« فوزما» نامیده می‌شود همراه است تعیین هماورد به طور آزاد با قبول دعوت به نبرد می‌باشد. پایان کشتی وقتی است که یکی ازدوطرف جز کف پا، نقطه دیگری از تنش با زمین تماس پیدا کند، که در این صورت شکست خورده و پهلوان پیروز با جست و خیز میدان را طی می‌کند و گاهی درمیان جمعیت دوران می‌زند وپول جمع می‌کند و معمولاً دوباره به میدان می‌آید و حریف می طلبد. جامه مخصوص کشتی، شلواری پارچه ای و تنگ و چسبان است که «لاسپاره» نامیده می‌شود. جایزه کشتی گیران « برم » است و شامل : پارچه،آینه،کیف پول، دستکش،جوراب، هن، سیب و نارنج و. . .
اول از همه گرم کردن وآماده شدن پهلوانان برای مبارزه که با بوسیدن خاک مسابقه شروع میشود و “نیایش” نامیده میشود

وکشتی آغاز میشود …

کشتی گیله مردی محدودیت زمانی نداردوبعضی اوقات حتی بیشتر از 30 دقیقه هم به طول می انجامد،درصورت اینکه زمانی بیش از 30 دقیقه طول بکشد،هیئت داوران 5دقیقه وقت میدهد که طرفین در حال مبارزه کشتی رو به اتمام برسانند …
و یکی از طرفین موفق به گرفتن یه خم حریف میشه؛با رسیدن به این مرحله،تقریبا میشه گفت کشتی تموم شده…!

ودست پهلوان پیروز توسط داور بالا برده میشود

 

وبرنده صورت بازنده را میبوسد …

وفرد پیروز برای تشکر از مربی وهوادارانش را به روش خاص انجام میدهد …

برگرفته از ویکی پدیاو نت

گردآوری از رمضان نیک نهاد

http://kados2.blogfa.com

کشتی محلی ( گیله مِردی )2

کشتی گیله مردی از ورزش‌های باستانی گیلان است که رد پایش از قرن چهارم هجری در تاریخ کشورمان برجای مانده است.

نحوه برگزاری کشتی گیله مردی این‌گونه بوده که یکی دو روز پیش از برگزاری مسابقه با ساز و نقاره به دوستداران این ورزش بومی اطلاع می دادند تا پهلوانان و کسانیکه مایل بودند در این مسابقه شرکت کنند و جایزه مسابقه را تعیین می کردند که شامل حیوانات اهلی بخصوص گاو نر(ورزا) بود.

نحوه به میدان آمدن کشتی گیران:

کشتی گیران غالباً بصورت گروهی وارد میدان می شوند و لاسپاره می پوشیدند که نشانه آمادگی شان برای گرفتن کشتی و نوعی حریف طلبیدن بود و معمولاً هر گروهی یک بزرگتر یا میداندار دارد؛که آماده برگزاری آیین نیایش می‌شوند.

در ابتدا فرد میدان‌دار رو به جنوب (قبله) می پرد تا آمادگی جسمانی خودرا نشان دهد و سعی می‌کند پاها را به دستها نزدیک کند.

در مرحله آخر نیایش میدان‌دار با کسب اجازه از مسئول برگزاری مسابقات، رخصت طلبیده و با گروهش به یک قسمت از اطراف میدان کشتی رفته و می‌نشیند.

در اهمیت نیایش همین بس که همه کشتی‌گیران، حتی سر پهلوان باید این مرحله را بگذرانند. هر کشتی‌گیری هماورد خود را با زدن دو کف دست در جلوی کشتی‌گیر دیگر به مبارزه دعوت می‌کند.

 

سنت کشتی گرفتن و پهلوانی در همه حوزه‌های فرهنگی ایران پیشه‌ای کهن دارد که درهرجای جغرفیایی با نام و شیوه‌ای خاص اجرا می‌شود.از قبیل؛ کشتی چوخه خراسانی، کشتی مازندران و کشتی گیله مردی…
این ورزش سنتی در گیلان در هفته بازارها و در مراسم عروسی‌های سنتی و در کنار روستاها و شهرهای کوچک برگزار می‌شود.میدان مصاف پهلوانان فضای وسیعی است که « سبزه میدان » یا « سیمبر» نیز نامیده می شوند.
کشتی گیله مردی همانند سایر کشتی‌ها مراتبی دارد ودارای فنون و قوانین خاص و آداب و رسمهایی است. تازه کاران را « نوچه» و به اصطلاح محلی « تنگوله» می نامند و کشتی گیران میدان دیده و کار آزموده را « پهلوان» خطاب می کنند و درهرمحله و روستا نیز یکی از پهلوانان پیش کسوت، عنوان « سر پهلوان» را دارد. برگزاری کشتی روز وزمان مشخص ندارد.معمولاً کشتی گیران هر محل، با نظر سر پهلوان تصمیم به زور آزمایی می‌گیرند که در این صورت به شهرها و آبادی‌های نزدیک خبر می‌دهند وکشتی گیران آن نقاط را برای انجام مسابقه دعوت می کنند.

مراسم آغاز و نحوه اجرا:
این مراسم دارای آغازی بسیار زیبا و دیدنی است با صدای ساز و نقاره همه اهالی محل را با خبر می کنند و جمعیت بسیاری دور میدان کشتی گرد هم می‌آیند
آغاز مصف کشتی گیران گیلان با رجزخوانی که در اصطلاح محلی«خزومما» یا« فوزما» نامیده می‌شود همراه است تعیین هماورد به طور آزاد با قبول دعوت به نبرد می‌باشد. پایان کشتی وقتی است که یکی ازدوطرف جز کف پا، نقطه دیگری از تنش با زمین تماس پیدا کند، که در این صورت شکست خورده و پهلوان پیروز با جست و خیز میدان را طی می‌کند و گاهی درمیان جمعیت دوران می‌زند وپول جمع می‌کند و معمولاً دوباره به میدان می‌آید و حریف می طلبد. جامه مخصوص کشتی، شلواری پارچه ای و تنگ و چسبان است که «لاسپاره» نامیده می‌شود. جایزه کشتی گیران « برم » است و شامل : پارچه،آینه،کیف پول، دستکش،جوراب، هن، سیب و نارنج و. . .
اول از همه گرم کردن وآماده شدن پهلوانان برای مبارزه که با بوسیدن خاک مسابقه شروع میشود و “نیایش” نامیده میشود

وکشتی آغاز میشود …

کشتی گیله مردی محدودیت زمانی نداردوبعضی اوقات حتی بیشتر از 30 دقیقه هم به طول می انجامد،درصورت اینکه زمانی بیش از 30 دقیقه طول بکشد،هیئت داوران 5دقیقه وقت میدهد که طرفین در حال مبارزه کشتی رو به اتمام برسانند …
و یکی از طرفین موفق به گرفتن یه خم حریف میشه؛با رسیدن به این مرحله،تقریبا میشه گفت کشتی تموم شده…!

ودست پهلوان پیروز توسط داور بالا برده میشود

 

وبرنده صورت بازنده را میبوسد …

وفرد پیروز برای تشکر از مربی وهوادارانش را به روش خاص انجام میدهد …

برگرفته از ویکی پدیاو نت

گردآوری از رمضان نیک نهاد

http://kados2.blogfa.com

باورهای رایج دربین مردم تالش 2

اگر سر سفره به صورت اتفاقی ظرفهای غذا یا استکان و نعلبکی در هنگام

خوردن (آشامیدن چای ) در یک ردیف قرار بگیرد مهمان یا مسافری می آید .

اگر تفاله چای به صورت  مستقیم در استکان چای قرار بگیرد مهمان می آید

اگر کفشهای کسی روی هم قرار گیرد علامت پیش آمدن مسافرت است .

اگر بچه جاروب کند ، مهمان می آید .

اگر مهمان مزاحمی به خانه بیاید برا ی اینکه هر چه زودتر رفع مزاحمت کند و

از خانه بیرون رود به کفش او چند  دانه نمک یا شن یا سنگ خیلی کوچک می ریزند بدون

اینکه او خبر داشته باشد ، او بعد از این کار بلند شده از خانه می رود .

اگر گربه ای رو به قبله بایستد و دست و رویش را بلیسد مهمان خواهد آمد .

اگر گربه ای خودش را داخل خانه تکان دهد و خاک و خاکروبه اش را به داخل

خانه بریزد مهمان آمده و چند روزی می ماند .

اگر خروسی رو به خانه چند بار بانگ زند مهمان می آید .

اگر دنبال مسافر آب بپاشیم ، به سلامت و بی خطر مسافرت می کند .

اگر شب زیر درخت گردو بخوابید جن زده خواهید شد .

اگر مرغی مثل خروس بانگ زند ، شوم است و آنرا سر می برند و یا می فروشند

اگر جغد شبانگاه در حیاطی جلو خانه ی کسی آواز بخواند شوم است .

اگر نا خواسته سر دو نفر به هم بر خورد کند ، بین آندو دعوا می شود و برای

آنکه بین آنها دعوا نشود بعد از برخورد سرشان با هم دیگر باید روی زمین تف (آب دهان )

بیندازند و بگویند بر شیطان لعنت .

اگر به گربه آب بپاشند ، زگیل در می آورند .

اگر جوان ها ( ته دیگ ) غذا بخورند در عروسی آنها باران می بارد .

اگر شاخ گوزن در خانه باشد ، مار به آن خانه نزدیک نمی شود .

اگر به داخل کفش مهمانی ذغال بیاندازند دیگر هرگز به آن خانه بر نمی گردد.

اگر شب کسی ناخن بگیرد شب ، هنگام خواب مرده و اموات به خوابش می آیند.

اگر شب زن بخواهد بیرون رود باید تکه آهن یا چاقو به همراه داشته باشد تا اجنه

به او نزدیک نشود .

اگر هنگام خمیر گرفتن تکه ای از خمیر بیرون از طبق بیفتد مهمان می آید .

اگر آیینه خانواده ای بشکند بد شگون است ، باید صدقه بدهد .

اگر کسی در میان دو نفر که گفتگو می کنند ناخن های شست خود را به هم بمالد بین آن دو دعوا خواهد شد .

اگر شب ، سگ صاحبخانه زوزه بکشد برای صاحبخانه حادثه بدی خواهد افتاد ..

اگر کف دست کسی بخارد پول بدستش م آید .

اگر آب گرم را شب بیرون بیندازیم و بسم الله نگوییم از طرف اجنه به ما ضرر

وارد می شود .

اگر بند ناف نوزاد را به حیاط مدرسه بیاندازند آن نوزاد درس خوان
می شود .

اگر کسی از وسط دو زن عبور کند ، کارش گره می خورد .

اگر کسی در شب ، هنگام خواب ماهی ببیند ، باران می آید .

اگر کسی در خواب ببیند که یکی از دندانهای جلویی او در آمده یا افتاده است یکی

از بستگان نزدیک او میمیرد .

اگر کسی در خواب به زن باردار سیب دهد ، فرزندش پسر و اگر انار دهد

فرزندش دختر خواهد بود .

گردآوری از رمضان نیک نهاد http://kados2.blogfa.com

وَرزا جنگ

 ورزا را  گاوی گویند که زمین بدان شیار کنند، یعنی گاو ِزراعت. ورزا در زبان تالشی، مازندرانی ، گیلکی و لری به معنای گاو نر است. در آیین میترایی ورزا به عنوان قربانی ذبح می‌شده است. همچنین تالشان نیز در مراسم‍های مختلف از ورزا یا گاو نر به عنوان قربانی استفاده می‌کنند.

 

ورزا جنگ، جنگی است که در شمال ایران بین گاوهای نر سازمان داده می‌شود. این مراسم هم اکنون تنها در استان‌های گیلان و مازندران اجرا می‌شود. اما درگذشته، این مراسم در همه ایران معمول بود و بخشی از سرگرمی جشن‌های محلی را تشکیل می‌داد.

یکی از سرگرمی‌های روستاییان، به ویژه مردان،‌ “ورزا جنگ” است. ورزا جنگ در محوطه‌ای باز در علفزارهای طبیعی و بزرگ انجام می‌شود. اگر در چنین مکانی ورزا جنگ میسر نباشد، محدوده‌ای از شالی‌زار را برای این‌کار هموار و سفت می‌کنند. گاونر (ورزا )را از زمانی که گوساله است برای جنگیدن آماده و تربیت می‌کنند. سه تا پنج سال طول می‌کشد تا گوساله آماده‌ی جنگیدن شود. گوساله‌ای را برای جنگیدن انتخاب می‌کنند که قوی‌تر باشد. معمولاً یک نفر در خانواده مسئول پرورش گوساله می‌شود تا او را پروار و تیمار کند. گوساله‌ای را که برای جنگ انتخاب می‌شود، جدای از گوساله های دیگر نگهداری‌می‌کنند. او را با گاوان نر مواجهه می‌دهند تا شجاع و نترس بار بیاید و گاه با گاوهای ضعیف‌تر شاخ در شاخ شود و اعتماد به نفس پیدا کند. زمان ورزاجنگ بعداز دروی شالی و معمولاً از آخر تابستان تا دومین یا سومین ماه پاییز است. روز جنگیدن گاوان نر با توافق صاحبان آن تعیین می‌شود

روز ورزاجنگ به علاقه‌مندان روستایی اعلام می شود. در روز معین همه‌ی مشتاقان دور تا دور میدان جنگ جمع می‌شوند. قبل از شروع برنامه، آنانی که گاوان نر جنگی دارند با هم گفت‌و گو می‌کنند که کدام گاوها باهم بجنگند و هرکسی سعی می‌کند گاوش با گاو ضعیف‌تری مقابله کند، تا پیروز میدان و برنده‌ی شرط بندی باشد.افراد حاضر در میدان جنگ هم روی گاوهای مورد نظرشان شرط بندی می‌کنند و پول شرط بندی را به امانت نزد فردی مورد اعتماد قرار می‌دهند، تا پس از پایان جنگ، پول را بین برندگان تقسیم کند. دو گاو نر جنگی را در حالی‌که ریسمانی به گردن و شاخشان بسته‌اند به میدان می‌آورند. بعد دو گاو را به هم نزدیک و شاخ در شاخ می‌کنند. پس از شاخ در شاخ شدن گاوها طناب آنها را باز می‌کنند، تا حیوانات با یکدیگر بجنگند. امروزه کمتر این‌کار را انجام می‌دهند. اگر گاوی ضمن جنگیدن به حریف پشت کند و فرار را به قرار ترجیح دهد بازنده است. در گذشته گاو قوی‌تر سر در پی گاو گریزپا می‌کرد و او را با ضربه‌های شاخ‌هایش از پا در می‌آورد و خونین و مجروح می‌کرد. در پایان مراسم، پوست حیوان مجروح را در می‌آوردند و گوشتش را در همان محل می‌فروختند، امروزه گاو برنده را می‌گیرند تا به گاو زخمی و بازنده، آسیبی وارد نکند. در زمان گذشته، صاحب گاو نر برنده، علاوه بر دریافت جایزه شرط‌بندی، از مردم میدان هم دوران می‌کرد ( به دور مجلس گردیدن و پول و هدایای مجلسیان را جمع کردن ) و گاه دوبار دوران می‌کرد که امروز کمتر معمول و متداول است و برنده فقط به همان جایزه اکتفا می‌کند. نمایش “ورزاجنگ”هنوز هم در روستاهای گیلان اجرا می‌شود و روستاییان زیادی به این بازی علاقمندند. ورزاجنگ از جمله مراسمی است که در گذشته گاه در عروسی‌ها نیز بدون شرط بندی برگزار می شد
قدیمى‌ترین سند مربوط به چنین نمایشى در گیلان، فرمانى است نوشته بر سنگ مرمر قهوه‌اى و به‌خط نستعلیق بر ایوان ورودى مسجد جامع لاهیجان که به دستور سلطان حسین صفوى نگاشته شده است. این تاریخ ۱۱۰۶ هـ .ق ذکر شده است.
مردم در این فرمان از کبوترپرانی، گرگ‌دوانی، نگهدارى گاو و قوچ و سایر حیوانات براى جنگ با یکدیگر بازداشته و این بازى‌هاممنوع شده است.
اما همچنان در گیلان این بازی ها انجام می شود.

گردآوری از رمضان نیک نهاد http://kados2.blogfa.com

باورهای رایج در بین مردم تالش 1

– هنگامی که عروس وارد خانه ی داماد میشود اگر اول پای راست خود را به آنسوی آستانه ی در بگذارد ( ناخودآگاه ) می گویند فرزند اولش پسر است ، اما اگر اول پای چپ خود را به آنسوی آستانه ی در بگذارد می گویند فرزندش دختر خواهد شد .
– وقتی عروس وارد خانه ی داماد شد یکی از بستگان داماد به نیت اینکه فرزند ذکور به دنیا بیاورد کمر بندی چرمی ( dala ) به دور کمر او می بندد و عروس سه روز نباید آن کمر بند را باز کند و از خود دور نماید .
– اگر جنین در چند ماه اول بیشتر در سمت چپ شکم مادر قرار گیرد می گویند دختر است ، اما اگر بیشتر در سمت راست باشد می گویند پسر است .
– عقیده دارند کودکی که تازه به زبان آمده است اگر برای بار اول نام پدر را به زبان بیاورد فرزند بعدی مادرش پسر خواهد بود و بر عکس .
– اگر زن هنگام حاملگی آب تیره ی رود خانه را بخورد جنین او دختر خواهد شد و اگر ماهی زیاد بخورد چشم فرزندش آبی خواهد شد .
-اگر از روی کودک عبور کنی یا او را از لای دو پا بگذرانی آن کودک قد نمی کند .
-اگر زن حامله توت وحشی یا تمشک بخورد بچه اش شرور می شود .
-کسی که پشت زن حامله بنشیند در روز محشر باید او را کول بگیرد .
-اگر لب کودک را ببوسی پته در می آید .
-اگر کف دست کودک را ببوسی دچار بی خوابی می شود .
– اگر کف پای کودک را ببوسی وقتی بزرگ شد نمی تواند از پل بگذرد .
-اگر کودک را زیاد ببوسی لاغر می شود .
-کودکی که انگشت پای خود را می مکد جفت خود را طلب می کند .
-وقتی کودک را در گهواره می خوابانند کسی نباید از اطاق خارج شود چون خواب کودک را با خود به همراه می برد .
-ناخن بچه ی کمتر از یک سال را نباید چید چون دزد و فضول بار می آید .
– اگر مژه ی چشم راست کسی بخودی خود بلرزد در همان ساعت نام آن کس را در جایی به نیکی یاد کرده اند اما اگر مژه ی چشم چپ بلرزد نامش را به بدی یاد کرده اند .
-اگر سر دو نفر بطور اتفاقی به هم بخورد هر دو نفر باید بر روی زمین تف نمایند ، هر کس که تف نکند سرش کچل خواهد شد .

ﺍﮔﺮ ﮐﻼﻏﯽ ﺟﻠﻮﯼ ﻣﻨﺰﻝ ﯾﺎ ﺧﺎﻧﻪ ﺑﻨﺸﯿﻨﺪ ﻭ ﻗﺎﺭﻗﺎﺭ ﮐﻨﺪﺧﺒﺮ ﺍﺯ ﺁﻣﺪﻥ ﻣﺴﺎﻓﺮ ﻣﯽﺩﻫﺪ .

ﺍﮔﺮ ﭼﯿﺰﯼ ﺭﺍ ﺑﺸﻤﺎﺭﻧﺪ ، ﻋﻘﯿﺪﻩ ﺑﺮ ﺍﯾﻦ ﺍﺳﺖ ﮐﻪ ﺩﺭ ﺁﻥﭼﯿﺰ ﻧﻘﺼﺎﻥ ﺑﻪ ﻭﺟﻮﺩ ﻣﯽﺁﯾﺪ ﻭ ﮐﻢ ﺧﻮﺍﻫﺪ ﺷﺪ .

-اگر کف پای کسی خارش کند به زودی عازم سفر خواهد شد .
– هر کس که قلقلکش نگیرد حرام زاده است .
-اگر کسی به هنگام غذا خوردن زبان خود را اتفاقی گاز بگیرد معنی اش این است که به زودی گوشت فراوانی خواهد خورد .
-زنی که فرزندی فوت شده دارد ، نباید موی ریخته شده ی سر خود را در آتش بیاندازد ، چون باور بر این است که بوی موی سوخته در آن دنیا به مشام کودک مرده می رسد و او را رنج می دهد زیرا او گمان می کند که مادرش در جهنم افتاده است .
– اگر کسی شب هنگام آدامس یا سقز بجود ، گوشت مرده ی خود را می خورد .
– کسی که شب هنگام از پای درخت گردو عبور می کند باید یکی از برگهای آن درخت را بچیند تا آل یا پریان به او آسیب نرسانند .
-در روز اول هفته یا ماه اگر چیزی در خانه بشکند تا پایان آن هفته یا ماه وسایل زیادی خواهد شکست .
-روز جمعه آدم غیر سیّد نباید اسفند در آتش بریزد .
-اگر کسی روز سه شنبه به مسافرت برود برایش حادثه ی بدی پیش می آید.

ﺳﮓ ﺁﺭﺯﻭ ﻣﯽﮐﻨﺪ ﮐﻪ ﺻﺎﺣﺐ ﺍﻭ ﻫﻔﺖ ﭘﺴﺮ ﺩﺍﺷﺘﻪﺑﺎﺷﺪ ﺗﺎ ﻫﺮ ﮐﺪﺍﻡ ﯾﮏ ﺗﮑﻪ ﻧﺎﻥ ﺑﯿﻨﺪﺍﺯﻧﺪ ﻭ ﺍﻭ ﺳﯿﺮ ﺷﻮﺩ .

ﮔﺮﺑﻪ ﺁﺭﺯﻭ ﻣﯽﮐﻨﺪ ﮐﻪ ﺻﺎﺣﺐ ﺍﻭ ﻫﻔﺖ ﺩﺧﺘﺮ ﮐﻮﺭﺩﺍﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﺪ ﺗﺎ ﺑﺘﻮﺍﻧﺪ ﻣﻮﻗﻊ ﻧﺎﻥ ﺧﻮﺭﺩﻥ ﺁﻥﻫﺎ، ﺍﺯ ﺩﺳﺖ
ﻫﺮ ﮐﺪﺍﻡ ﺗﮑﻪ ﺍﯼ ﺑﺮﺑﺎﯾﺪ ﻭ ﺧﻮﺩ ﺭﺍ ﺳﯿﺮ ﮐﻨﺪ .

ﭘﺎﺷﯿﺪﻥ ﺁﺏ ﭘﺸﺖ ﻣﺴﺎﻓﺮ ﻣﻮﺟﺐ ﺑﺎﺯﮔﺸﺖ ﺳﺮﯾﻊ ﻭﺳﺎﻟﻢ ﺍﻭ ﺧﻮﺍﻫﺪ شد.

ﺍﮔﺮ ﭘﺴﺮ ﺑﭽﻪ ﺍﯼ ﺭﺍ ﺑﻪ ﻫﻨﮕﺎﻡ ﺑﺮﺩﻥﻋﺮﻭﺱ ، ﺩﺭ ﺟﻠﻮﯼ ﺍﻭ ﺑﻨﺸﺎﻧﻨﺪ ، ﺑﺎﻋﺚ ﻣﯽﺷﻮﺩ ﮐﻪ ﺍﻭﻟﯿﻦﺑﭽﻪﯼ ﺍﻭ ﭘﺴﺮ ﺑﺎﺷﺪ .

ﺍﮔﺮ ﺧﺎﮐﺮﻭﺑﻪ ﻭ ﺁﺷﻐﺎﻝ ﺭﺍ ﺩﺭ ﮐﻨﺎﺭ ﺍﺗﺎﻕ ﺣﻤﻊ ﮐﻨﻨﺪ ،ﺑﺎﻋﺚ ﻣﯽﺷﻮﺩ ﮐﻪ ﺷﯿﻄﺎﻥ ﺩﺭ ﺁﻧﺠﺎ ﻻﻧﻪ ﮐﻨﺪ ‏( ﺟﻤﻊ ﺷﺪﻥﻣﯿﮑﺮﻭﺏ ‏)

ﺍﮔﺮ ﻫﻨﮕﺎﻡ ﺟﺎﺭﻭ ﮐﺮﺩﻥ ﻣﻨﺰﻝ ، ﺟﺎﺭﻭ ﺑﻪ ﮐﺴﯽ ﺑﺨﻮﺭﺩ ،ﺷﺨﺺ ﺟﺎﺭﻭ ﮐﻨﻨﺪﻩ ﺑﻪ ﺟﺎﺭﻭ ﺗﻒ ﻣﯽﮐﻨﺪ ، ﺯﯾﺮﺍ ﻋﻘﯿﺪﻩ
ﺑﺮ ﺍﯾﻦ ﺍﺳﺖ ﮐﻪ ﺑﺮﺧﻮﺭﺩ ﮐﺮﺩﻥ ﺟﺎﺭﻭ ﺑﺎ ﺷﺨﺺ ، ﺷﻮﻡ ﻭﺑﺪ ﯾﻤﻦ ﺍﺳﺖ .

ﺍﮔﺮ ﺑﻪ ﻫﻨﮕﺎﻡ ﺗﺤﻮﯾﻞ ﺳﺎﻝ ﻣﺒﻠﻐﯽ ﭘﻮﻝ ﺩﺭ ﮐﻒ ﺩﺳﺖﺧﻮﺩ ﺩﺍﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﻨﺪ ، ﺍﯾﻦ ﭘﻮﻝ ﺑﺎﻋﺚ ﮐﺜﺮﺕ ﭘﻮﻝ ﻭ ﺛﺮﻭﺕ
ﺩﺭ ﺳﺎﻝ ﺟﺪﯾﺪ ﻣﯽﺷﻮﺩ .

 اگر دام ﻗﯿﻤﺖ ﮔﺬﺍﺭﯼ شود ولی فروخته نشود ﻣﻮﺟﺐ ﻣﺮﯾﻀﯽ ﯾﺎ ﺗﻠﻒﺷﺪﻥ دام ﺧﻮﺍﻫﺪ ﺷﺪ.

گردآوری از رمضان نیک نهاد http://kados2.blogfa.com