ترجمه داستان ماهی سیاه کوچولو (10) به زبان تالشی فومنات با خط تالشی کادوس
سیېا ماېه گݖله هݖنته شه، شه، شه دا ناهاری ۏهخت به. دێ کو ئو دهره تهمون ئابا، رݖبار نی ئیله ئیسپیته دهشتی کو بهرشی. رݖباری راسته ۏهر و چهپه ۏهری کو چهن گݖله رۊکه دهره ئاۏ رݖباری کو پێلهکین کݖ رݖباری ئاۏی ۏیېهر کهردهشونا.
سیېا ماېه گݖله ئاۏی کو مݖزا نه ۏیېهر کێف کهری، ئی دهفا ۏیندݖشه کݖ ئاۏ،هیچ تون نێدارݖ. ئیتێ ئݖم ۏهر ئه ۏهر شه، جݖگاېی زهمین نێئارهسه، هݖنته چێ ۏݖندی ئاۏ تون دریېا کݖ سیېا ماې چێ دیله کو ئهۏی ئابا، ههر جورهې کݖ چێ دیل خاې، سیناۏ کهری ئو پێشتݖ گݖلێلێ ههری کݖ ههنی چێ کهللـه جݖگاېی نیههری.
ئی دهفاېی ۏیندݖشه کݖ دݖرازه پیلله جانهبهری، گولهې شار ئهې ۏیترهکه کݖ ئی گݖله دݖگله ئهره ئݖشتهن دهنی ناری کو داری.
ماېه ۏهچه ئݖشتهن دیلی کو ۏاته: هݖسه ئی سهتی ېه کݖ ئه جانهبهر، ئهره نه مݖن پهل پهل بݖکهرݖ. زۊته جیپهره، ئهې کو دور ئابه ئو ئو ئاۏی سهر ئومه. ماېه ۏهچه دهسی ۏهخت مهنده، ههنی شه، ئاۏی بݖن کݖ درېا تونی بݖۏینݖ. ئاۏی مینی کو ئی دهسته ماې کو پێلهکه، ههزارههزار گݖله ماېنا! ماېه ۏهچه ئیله کو دهپهرسه: ئهې دوس، ئهز شݖمه ۏݖلهتی شݖن نیمه، ئی دوره راې کو ئومهېمه، یا کا ېه؟ شݖمه ۏݖلهتی نوم چه؟
ماېه گݖله ئݖشتهن دوسون دهخونده، ۏاتشه: دییێسه ! ئیله دیېهر ماې بدز سیېا ماې نه ۏاتݖشه: دوس، دهرېا خݖش ئومیره!
ئیله دیېهر ماې ۏاته: همهې رݖبارئون ئاۏ، ېا دهبو، ئیسهر ئاۏێن، مهردهئاۏ ئو چولافتی کا ۏیشون .
ئیله دیېهر ماې ۏاته: ههر ۏهخت ئݖشت دیل خا، چهمه دهسته دیله شاې باې ئو ئهمه نه ئی جݖگا ئو ههمرا بومونی.
سیېا ماېه ۏهچه خشخالا کݖ پیلله دولاۏ ئو درېا کو ئارهسه، ۏاتݖشه: بݖختهره ئهۏهل داېری بݖژهنݖم، بهدهز شݖمه دیله دهرام، چݖمݖن دیل خا کݖ ئݖم دهفا ۏهختی شݖمه ماېهگێری ماشکی بهرسݖرونه، ئهز نی شݖمه دیله بݖمونݖم.
ئیله ئه ماېئون ۏاته: زۊ ئݖشتݖ دیلی ناجه بو. ههلا بݖش، داېری بݖژهن بهما ئاۏی سهر کݖ ئاې، ماېه ههره غاری، چێم بݖدار کݖ ئݖم روزون چێ رو دێه ۏیېهر پێترهکه، ههر روز دا چار پینج گݖله ماې مهگێرݖ، ئهمه دهس نێکهشݖ .
ئه ۏهخت سیېا ماې، ماېه دهسته کو سیفا ئابه ئو ئݖشتهرا تهنخاېی دهمهنده سیناۏ کهردێ، دهسی ۏهخت کݖ به ئاۏی سهر ئومه کݖ ئافتاۏه شهپهغ ها دهتاۏیېا.
ئافتاۏ کݖ سیېا ماېه ۏهچه پێشتی کو دهتاۏی، گهرم ئابی، ئهې را مݖزه کهری، خهېلی خݖشخالی نه دهرېا ئاۏی سهری کو سیناۏ کهری.
سیېا ماېه ۏهچه ئݖشتهن نه ۏاې: دیر ېا زۊ بهلکهم ئهز بݖمێرݖم، په دا شام بی چاک ئاژیېݖم، نێبی ئݖشتهن مهردێ دۊمله بݖشوم. ئی ۏهختی ۏینݖم، ئهز نی مهردیمه. چݖ بو کهردێ، بی دیېێسی، بݖۏینی کݖ ئݖشتݖ زݖنده بێ ېا مهردێ، دیېهرون را چݖ فاېدهې دارݖ.
سیېا ماېه ۏهچه دێ نێشاته، ههده ئݖشتهن خیېالی دۊمله کهردێ، ناخهۏری ئیله ماېه ههره غار ئومه، ئهې تݖک ئاگێتݖشه ئو ئاسݖمون بهردݖشه.
ماېه ۏهچه، غاری تݖکی مینه کو چݖنگ و پهر کوې بهما ها کو گیر دهلهکا ئو نێشاې جیۏهشتێ. غاره گݖله، ماې کهمهری مینی هݖنته ۏیخهشار دهې کݖ چێ نهفهس کݖرا بهرشی! ئاخا، ئیله ماې چݖنته ئاۏی پێشته سهری خݖشکی کو شا زݖنده بوبو؟
ماېه ۏهچه، فݖکر کهرده ئݖسه خوبه ماېه ههره غار ئهې روبهرݖ، ئݖنته ئه دهسی ۏهخت ههنی شا، ئݖشکهمی ئاۏی نه زݖنده بݖمونݖ، هݖم فݖکری دریېا کݖ غاره گݖله نه ۏاتݖشه: چݖرا مݖن زݖنده زݖندێ نێروبهری ئاخا ئهز ئه ماېئون کوېمه کݖ مهردێ پهسو چێ جان ماره زهلخی شار ئابو ئو تݖ کݖشݖ.
ماېه ههره غاری ئݖشتهن دیلی کو ۏاته: ئهې کهلهک ۏاز، تݖ چݖ نهخشهې داری، نێکی خاې، مݖن لوئه بݖکهرݖم و تݖ چݖمݖن تݖکی کو بهرۏهزی؟
خݖشکی دور دݖرێ ئاشکار ئابا، ههې نێزیک و نێزیکتهر ئابی، سیېا ماېه ۏهچه ۏاته: ئهگه پێشته سهر ئارهسݖم دێ چݖمݖن کار تمونه ئو چݖمݖن نهفهس بهرشو.
هݖنته ېا کݖ ماېه ۏهچه ۏاته : زونݖم کݖ خاې مݖن ݖشتݖ ۏهچان را بݖبهری بهما دا خݖشکی ئارهسهم، ئهز دێ مهردهېمه، چݖمݖن جان ئی زهلخه کیسهې شار ئابو. چݖ را تݖ ئݖشتݖ خݖردون سݖلامهتی فݖکری نێکهری؟
برگردان فارسی:
ماهی سياه رفت و رفت، و باز هم رفت، تا ظهر شد. حالا ديگر کوه و دره تمام شده بود و رودخانه از دشت همواری می گذشت. از راست و چپ چند رودخانهی کوچک ديگر هم به آن پيوسته بود و آبش را چند برابر کرده بود.
ماهی سياه از فراوانی آب لذت می برد. ناگهان به خود آمد و ديد آب ته ندارد. اينور رفت ، آنور رفت ، به جايی برنخورد. آنقدر آب بود که ماهی کوچولو تويش گم شده بود! هر طور که دلش خواست شنا کرد و باز سرش به جائی نخورد.
ناگهان ديد يک حيوان دراز و بزرگ مثل برق به طرفش حمله مي کند. يک اره ي دو دم جلو دهنش بود . ماهی کوچولو فکر کرد همين حالاست که اره ماهی تکه تکه اش بکند، زود به خود جنبيد و جا خالي کرد و آمد روي آب .
بعد از مدتی ، دوباره رفت زير آب که ته دريا را ببيند. وسط راه به يک گله ماهی برخورد – هزارها هزار ماهی !
از يکيشان پرسيد:« رفيق ، من غريبه ام ، از راه های دور مي آيم ، اينجا کجاست؟ نام محل زندگی شما چیست. آن ماهی ، دوستانش را صدا زد و گفت:« نگاه کنيد! يک ماهی ديگر آنجاست. بعد به ماهی سياه گفت:« رفيق ، به دريا خوش آمدي.
يکي ديگر از ماهی ها گفت:« همه ي رودخانه ها و جويبارها به اينجا مي ريزند، البته بعضي از آن ها هم به باتلاق فرو مي روند.» يکی ديگر گفت:« هر وقت دلت خواست ، مي توانی داخل دسته ی ما بشوی.» ماهی سياه کوچولو شاد بود که به دريا رسيده است. گفت:« بهتر است اول گشتی بزنم ، بعد بيايم داخل دسته ی شما بشوم. دلم مي خواهد اين دفعه که تور مرد ماهيگير را در مي بريد، من هم همراه شما باشم.»
يکی از ماهی ها گفت:« همين زودی ها به آرزويت مي رسي، حالا برو گشتت را بزن ، اما اگر روي آب رفتی مواظب ماهيخوار باش که اين روزها ديگر از هيچ کس پروايی ندارد ، هر روز تا چهار پنج ماهی شکار نکند ، دست از سر ما بر نمي دارد.
آنوقت ماهی سياه از دسته ي ماهي هاي دريا جدا شد و خودش به شنا کردن پرداخت. کمي بعد آمد به سطح دريا ، آفتاب گرم مي تابيد.
ماهی سياه کوچولو گرمي سوزان آفتاب را در پشت خود حس مي کرد و لذت مي برد. آرام و خوش در سطح دريا شنا مي کرد و به خودش مي گفت:
«مرگ خيلی آسان مي تواند الان به سراغ من بيايد ، اما من تا مي توانم زندگي کنم نبايد به پيشواز مرگ بروم. البته اگر يک وقتي ناچار با مرگ روبرو شدم – که مي شوم – مهم نيست، مهم اين است که زندگی يا مرگ من چه اثری در زندگی ديگران داشته باشد.
ماهي سياه کوچولو نتوانست فکر و خيالش را بيشتر از اين دنبال کند. ماهيخوار آمد و او را برداشت و رو به آسمان برد.
ماهی کوچولو لای منقار دراز ماهيخوار دست و پا مي زد ، اما نمي توانست خودش را نجات بدهد. ماهيخوار کمرگاه او را چنان سفت و سخت گرفته بود که داشت جانش در مي رفت! آخر ، يک ماهی کوچولو چقدر مي تواند بيرون از آب زنده بماند؟
ماهی فکر کرد که کاش ماهيخوار همين حالا قورتش بدهد تا دستکم آب و رطوبت داخل شکم او، چند دقيقه ای جلو مرگش را بگيرد. با اين فکر به ماهيخوار گفت:« چرا مرا زنده زنده قورت نمي دهی؟ من از آن ماهي هايی هستم که بعد از مردن ، بدنشان پر از زهر می شود.
ماهيخوار چيزی نگفت ، فکر کرد:« آی حقه باز! چه کلکی تو کارت است؟ نکند مي خواهی مرا به حرف بياوري که در بروی؟
خشکی از دور نمايان شده بود و نزديکتر و نزديکتر می شد. ماهی سياه فکر کرد:« اگر به خشکی برسيم ديگر کار تمام است.
اين بود که ماهی گفت. «مي دانم که مي خواهي مرا براي بچه ات ببری، اما تا به خشکی برسيم، من مرده ام و بدنم کيسه ی پر زهری شده. چرا به بچه هات رحم نمي کنی»
از : رمضان نیک نهاد
http://kados2.blogfa.com
در خط آوانگار تالشی :
به جای فتحه/a/ ـه ه
به جای کسره/e/ ێـ ێ
به جای واو/v/ ۏ
به جای شوا /ə/ ݖ
به جای یه/y/ ېـ ې
برخی از شیوه نامه آۏانویسی تالشی:
برای حروف (ت / ط) تنها از حرف (ت) استفاده میشود.
برای حروف (ث / س / ص) تنها از حرف (س) استفاده میشود.
برای حروف (ذ / ز / ظ / ض) تنها از حرف (ز) استفاده میشود.
برای حروف(ق/غ) تنها از حرف (غ) استفاده میشود.
برای حروف(ح/هــ) تنها از حرف (هــ) استفاده میشود.
برای حروف(ع/ء) در ابتدا و وسط واژه تنها از حرف (ئـ) استفاده میشود.
هدف ما در این وبلاگ معرفی فرهنگ مردم تالش و آشنایی هممیهنان گرامی با جاذبههای گرشگری شمال کشور به ویژه گیلان و تالش است