ویژگیهای جسمی و رفتاری غالب تالش‌ها: (2)

ۏیشته‌ری تالݖشون جان و کݖردݖکاری سݖفه‌د و نوشونێن: (2)

1- ۏیېه‌ر پیلله دیل و مه‌ته‌رسینه. تالݖشه ژێنه‌کون پیلله دیلی مێرده‌کون کا که‌مته‌ر نیېه.

1- بسیار بی باک و جسور و گستاخند. شجاعت زنان تالش دست کمی ازمردان تالش نیست.

2- چه‌ۏون دیل، ئاۏه‌ېنه شی خݖمۏار و روشون و زۊباۏه‌زینه.

2- دل آنها مانند آینه صاف و روشن و زود باورند.

3- کو ئو دارݖشت و گیرېه ئو سه‌ۏزه سݖرائون و مݖلگݖزاره ده‌شتون خه‌ېلی خݖش دارݖن.

3- کوه و جنگل و ییلاق و طبیعت و دشتهای سرسبز را بسیار دوست دارند.

4- تالݖشێن، خݖش ئاۏ و هه‌ۏا ئو ساکیته دیهاتی زݖندݖگی که‌رده، شه‌ری شولوغی ېو بازاری کا ۏیشته خݖش دارݖن.

4- تالش‌ها زندگی در روستای آرام و خوش آب و هوا را بیشتر از شهر شلوغ دوست دارند.

5-ۏیشته‌ری تالݖشه مێرده‌ک و ژێنه‌کی جان و هه‌ېکه‌ل، دیېه‌ر هه‌مسوئه خه‌لکون کا زݖمݖخت ته و په‌ل پێشت ته و بݖله‌ندته‌ره.

5-هیکل زنان ومردان تالش معمولا درشت تر و بلندتراز حد متوسط هیکل سایر اقوام همسایه است.

6-تالݖشێن، هه‌ر سه‌ختݖم و ناچیکول و ته‌نگݖمه ئه‌فال و نێداری نه ۏیشته‌ر سولوکه‌ت دارݖن و تاۏ ۏوئه‌رݖن.

6- تالش‌ها با هر سختی و شرایط بد روزگار و نداری، سازگاری و مقاومت بیشتری دارند.

7- تالݖشون، ۏه‌ختی کاری را نێ ۏاتݖشونه و له‌ج ئاپشینه، هه‌له‌مه‌له ئݖهݖ نێۏان و سازݖش نێکه‌رݖن.

7- تالش‌ها وقتی برای کاری نه گفتند و در نه گفتن سماجت کردند دیگر به راحتی بله نمی گویند و سازش نمی‌کنند .

8- تالݖشێن، ۏیېه‌ر میمون‌نݖۏازینه و میمونی خݖش دارݖن.

8- تالش‌ها بسیار مهمان‌نواز هستند و مهمانی را دوست دارند.

9- تالݖشێن، ئݖشته‌ن ناموسی را ۏیېه‌ر ئاروناموس و غه‌ېره‌ت دارݖن.

9- تالش‌ها برای ناموس خود بسیار متعصب هستند.

10- تالݖشێن، خݖردݖخال‌دوسینه، ئݖشته‌ن خݖردݖخالی را جان فیدا که‌رݖن .

10- تالش‌ها، خانواده دوست هستند و برای بچه های خود از جان خود مایه می‌گذارند.

11- تالݖشێن، ۏه‌ختی که‌سی نه په‌ېمون ده‌بێندݖن، دا زݖنده‌ېنه، ئه‌ې نه به‌فا دارݖن و ناری ئه‌ې چاکݖندێ نێکه‌رݖن.

11- تالش‌ها وقتی با کسی عهد و پیمان می بندند تا زنده هستند، به عهد خود پایبندند و جلوتر از طرف مقابل عهدشکنی نمیکنند.

12- تالݖشێن، ۏیېه‌ر چی رو به سیېاسه‌ت نێشون، شیفه‌ۏازی ېو ده‌غه‌ل‌ۏ‌ازیېو خاش‌ئالیسی خݖش نێدارݖن.

12- تالش‌ها آنچنان زیاد رو به سوی سیاست نمی روند، حیله‌گری و فریبکاری و چابلوسی را دوست ندارند.

13- ئه‌گه سیېاسی ېو داۏله‌تی کارگوزار نی بوبون، بی‌ریېاېی پیشه که‌رݖن، هه‌ې را خه‌ېلی ۏه‌ختون ئه‌ۏون نه تا نێده‌گێرݖن.

13- اگر سیاسی و کارگزار دولت هم باشند، بدون دوز کلک همکاری می‌کنند به خاطرهمین بسیار زمانها با آنها یارگیری نمی کنند.
14- چه‌ۏون خݖرده‌نێن، خه‌ېلی چێم روشونینه، ده‌رسی ئاموتێ کا دیېه‌رون کا پیشنه ۏه‌زێ گێرݖن و نار ده‌بون.

14-بچه‌های آنها بسیار استعداد دارند، در تحصیل نسبت به دیگران موفق تر از حد معمول هستند.

15- تالݖشێن شه‌ره‌ف و ئاۏرو ئو نݖجابه‌تی ۏیېه‌ر خݖش دارݖن، چه‌ۏون ژێنه‌کێن، (تالݖشه خه‌لا) خه‌لا ده‌پوشه جانی خݖش دارݖن.

15-تالش‌ها شرافت و آبرو و نجابت را خیلی دوست دارند. زنانشان (لباس تالشی) پوشش مناسب بدن را دوست دارند .

از : رمضان نیک نهاد

http://kados2.blogfa.com

در خط آوانگار تالشی‌ :
به جای فتحه/a/ ـه ه
به جای کسره/
e/ ێـ ێ
به جای واو/
v/ ۏ
به جای شوا /
ə/ ݖ
به جای یه/y/ ېـ ې

برخی از شیوه نامه آۏانویسی تالشی‌:

برای حروف (ت / ط) تنها از حرف (ت) استفاده می‌شود.

برای حروف (ث / س / ص) تنها از حرف (س) استفاده می‌شود.

برای حروف (ذ / ز / ظ / ض) تنها از حرف (ز) استفاده می‌شود.

برای حروف(ق/غ) تنها از حرف (غ) استفاده می‌شود.

برای حروف(ح/هــ) تنها از حرف (هــ) استفاده می‌شود.

برای حروف(ع/ء) در ابتدا و وسط واژه تنها از حرف (ئـ) استفاده می‌شود.