داستان عشقی تالشی (فرار دختر با پسر آواز خوان )
دݖرود چهمه نازهېنه ئوستادێن
ئیگݖله داستان موسلهروخونی تالݖشون زݖبون و ۏاتنݖۏیسه خهتی نه شݖمه خݖتمهت ئادوئهمه🌺
داستان فرار دختر با پسر آوازخوان با زبان تالشی فومنات و خط تالشی تلفظ محور
ئیله ئێستا، ئیله نیېا، غهېرهز خݖدا هیچکهس، نیېا.
ئه کهنه سالیېارون، چهمه ئابائهژدادون داۏره تالݖشئارا ئیگݖله ئاۏادی دیله کو مێردهکی ئݖشتهن ژێنهکی نه ئو ئیله جݖۏونه کیله نه زݖندݖگی کهری. چهۏون که تهکی کو رۊکه راکاری نوئا کݖ ئیسهر دهفا خهلکێن ئه را نه دهۏېهرئاۏېهر کهرین. ئیگݖله خاسه جݖۏونه زوئهې شهۏهسهرون، ئافتاۏی نݖشتێ ۏهخت، چهۏون که تهکی کا بهرشی ېو ئݖشتهرا خاسخاسێ نه خݖلێ، خݖلێ ئو تالݖشه ئاۏاز خونی.
ئی چهن ۏهختی کݖ به، زوئه دا ئاۏاز خونی، کیله نی ئاگهردی، ئه جݖۏونی رودهکهر ۏیمونی ېو دݖشمونی نه ئهې ۏیشوری. کیله دهده ئو دێدێ مهنتهر مونین، ئهۏێن دݖشمون نێدهېن، تهنخا زوئه خاسه خوندێ گوش کهرین. ئهۏێن ۏینین کݖ ئه جݖۏون هیچ ناجوره کݖردݖکار و بهده لوئهې نێکهرݖ. ههمه شهۏهسهرون ئݖم داستان هݖنته ئیدامه داری. ئی چهن ۏهختی کݖ به، جݖۏون ۏهختی خونی، دێدێ نی ئݖشتهن کیله نه چێ دݖشمون دوئێ ۏاگیر کهری. ژێنهکی شۊ ماتی بهردا، بهما ئݖشتهن بیخیېالی را ژهنی ېو سهس نێکهری، ۏیمونی تهنخا ئهۏون دیېێسی ېو گوش ئاکهری.
چهن ههفتهې کݖ هݖنته به، ژێنهک ئݖشتهن شۊئهر ۏیترهکه، زاهاری نه ۏاتݖشه: تݖ مهگه غݖېرهت و ئاروناموس نێداری؟ مهگه نێۏینی، ئݖشتݖ ئاۏرو کݖرا شو، ئه بیسهر و بیپا کوله هݖنده چی ئهمه نه بیئهدهبی کهرݖ! تݖ هݖنته ۏیمونی ېو ئهې دیېێسی! هیچ سهس نێکهری، نێۏاې، کولهلێ، تݖ ئهمه کو ئݖچݖ خاې؟
چهن ما کݖ به، مێردهک نی ناچار به کݖ ئݖشتهن ژێن و کیله نه ئیجݖگانێ ئه زوئه دݖشمون بݖده، زوئه نی ههمیشه چهۏون دݖشمونی را ئݖشتهن ئهنهمهسی ژهنی ېو ئݖشتهن تالݖشه ئاۏاز خونی، ههېار ههېار ېاری بهردێ را خونی ئیسهر گیېهل فاېزو نه خونی، دێ ههمه گݖله ئݖم ئاۏاز و دݖشمون دوئێ نه خوکهرد ئابهېنا ئو ئادهتشون کهردا. ئݖشتهن کاری هݖنته دۊز و ۏهختی سهر ئاگزارین دا هه سهتی سݖراپیشی کا بݖمونݖن.
ئی روزی کݖ دهده ئݖشتهن دݖشمون دوئێ سهر و ۏهخت که ئومه، ۏیندݖشه، بݖرامێې، ژێنهک ئݖشتهن سهر و کهله ژهنݖ ئو ئازاگݖلهې نه ئݖشتهن سیېابهختی زݖبون ۏوئهرݖ ئو ئی نهفهری کݖرا نابهنا ئو نݖفرین کهرݖ. ئهې دهفهرسݖشه: ژێنهک، چݖرا بݖرهمی؟ مهگه چݖ تݖفاخی دهلهکه؟ نێکی کهسیمهسی مهرده؟ ژێنهکی بݖرهمݖ نه ۏاته: مهشته بهېروم جان، تݖ را بݖمێرݖم، بهدبهخت بیمونه، چهمه ئاۏرو شه، مهکه نێۏینی، ئه جݖۏون دێ نێخونݖ، ئهمه چݖ خاکی بی چهمه سهر دهکهرهم! مێردهکی ۏاته: نێئا، نێئا دێ، جههندهمی را کوله نێئا ئو نێخونݖ. سیېا سݖنگ چێ دۊمله. مێردهکی، ئێشتهن کیله را دهخونده: کیله، نازی، نازی، کا مهندیره؟ سݖرا بهرا، تازه ئاۏ داری، ئی تاس ئاۏ مݖ را بوئهر، تێشیری سیمه.
ژێنهکی ۏاته: ئیې.... چݖمݖن غهریبه کیله جان، ئهلان ئݖسه کا مهندیره! مێردهکلێ کیکا مهنده نی، هه نی شه. مێردهکی ۏاته: کیکا کا شه؟ ئاۏی را چێمه شه؟ مهله شه؟ کا شه؟ ژێنهکی ۏاته: نێ، مێردهک جان، خݖداکݖشته کیکا، چݖنته ئه ئاۏازه خونه کوله نه دهۏهشته. مێردهک کݖفری ېو ئازاری ئابه، تهشهری نه ۏاتݖشه: چݖ! بهز شݖمه مݖن رݖشخهند ئاگێتا، تݖ زونیش، ئݖشتݖ کیله ئهې نه ئالانسݖتان و سهر دارݖ، مݖ را نێۏاتݖره؟ خاب دێ چݖرا دهۏهشته؟ چݖ را نێمهنده دا ئهې را ئهروسی ېو جهشن بیگێرهم و ئی سݖلسݖلهې نه ئهې شۊ بݖدیېهم؟ ئهې را جاهاز ۏیگێرهم؟ ژێنهکی ۏاته: نازی زونی کݖ تݖ ئه کوله ژێن نێدهېش، ئاخا ئه کوله ئیگݖله ژێن نی دارݖ!🙏🌹
از : رمضان نیک نهاد
در خط آوانگار تالشی :
به جای فتحه/a/ ـه ه
به جای کسره/e/ ێـ ێ
به جای واو/v/ ۏ
به جای شوا /ə/ ݖ
به جای یه/y/ ېـ ې
برخی از شیوه نامه آۏانویسی تالشی:
برای حروف (ت / ط) تنها از حرف (ت) استفاده میشود.
برای حروف (ث / س / ص) تنها از حرف (س) استفاده میشود.
برای حروف (ذ / ز / ظ / ض) تنها از حرف (ز) استفاده میشود.
برای حروف(ق/غ) تنها از حرف (غ) استفاده میشود.
برای حروف(ح/هــ) تنها از حرف (هــ) استفاده میشود.
برای حروف(ع/ء) در ابتدا و وسط واژه تنها از حرف (ئـ) استفاده میشود.
هدف ما در این وبلاگ معرفی فرهنگ مردم تالش و آشنایی هممیهنان گرامی با جاذبههای گرشگری شمال کشور به ویژه گیلان و تالش است