ویژگیهای جسمی و رفتاری غالب تالشها: (1)
ویژگیهای جسمی و رفتاری غالب تالشها: (1)
ۏیشتهری تالݖشون جان و کݖردݖکاری سݖفهد و نوشونێن: (1)
دݖنېا مهردۊمی ههمهې ئێل و تهبارون، سݖفهد و نوشونی چهۏون جان و کݖردݖکاری کو بو ۏیندێ ئو ئازونسێ، ئه سݖفهد و نوشونون نه خهلکێن ئابازه دارݖن. ئه نوشونون نه شاېهم فهمێ، کی چینی ېه، کی ئوروسه، کی کݖرده، کی تورکه... خهېلی سݖفهدێن چهمه دهس نینه، دێدێ ئݖشکهمی کا دارهم. ئیسهرێن ئیسپیېه پوسینه ېا سیېاېنه، سهربهرزه ئو پهل پێشته جان دارݖن ېا بیجیک و کݖتاېنه... ئݖم سݖفهدون را نێبو کهسی را گݖنا نوئێ ېا ئهۏون پاداش دوئێ.
ئیسهر نوشونێن ئݖم دݖنیا کو دهس ئومهېنه، دارهندی ېو نێداری، خݖداپهرݖسی ېو دهسۏازی ېو میمون نݖۏازی ېو گݖزگی ېو پیللهدیلی، پاکهدیلی ېو ههرزݖگی ېو ههزار گݖله ئهلاده خوب و بهده نوشون. ئݖمون نی خهېلیېون ئݖشته را دهس ۏوئرده، خهېلی نی دهده ئو دێدێ ئادوئه ېا داۏلهت و ئیجتݖما کو دهس ئومه. لوئه دݖراز نێکهرݖم، ئیسهرێن، چێمروشونی ېو هوش و... ههردݖ سهره، پهشیېهر دهس ئومهېنه.
تالݖشݖن نی ئݖم ریېه ئو سونوری کو سیفا نینه، ۏیشتهری تالݖشێن نی ئیسهر نوشونون ئݖشتهن جان و کݖنݖش و کاری کا دارݖن کݖ ئهۏون خاسی بو ئازونسێ ئو دیېهر ئێل و تهبارون کا سیفا ئاکهردێ. ئیسهرنشونون، ئهمه گݖرد دݖنېا ئادهمون نه ئی جوره سݖفهد و نوشون دارهم بهما گݖمون کهرݖم، تالݖشێن ۏیشتهری ئݖم سݖفهدون کݖ نوم بهردهمه، دارݖن.
زیېاد فهرخی نێکهرݖ تالݖش رهمهپا بوبو ېا ئوستاد بوبو. ئهگه ئهۏون چێم بݖداری ېا ۏهختݖش پیش با، بو ئهۏون کو ئیتێ کهمته ېا ئیتێ ۏیشته ئݖم سݖفهدون ۏیندێ. خهېلی تاریخ نݖۏیسون نی نݖۏیشته کݖ چهمه تالݖشون و چهمه ئابا ئهژادادێن، کادوسیېێن هه پهشیېهره نوشونون خونه ئابازه دارین.
هیچ ئهجنهبی، ئادهمهکݖشه چهنگیزمێن و موغولێن و ئیسکهندرمێن و ئوثمانیېێن و پێتارهکهره تازیێن نیېارین و نێشاتݖشونه چهۏون مهندهنگا ئو زادگا ئو ناموسی را دهسدݖرازی کهردێ، ئهگه نی ئوروسون و ئیسهرون کهرده، چهمه ساده دیلی خونه ۏازی ههردݖمونه ېا داۏلهتیېون ئهمه نه نامێردی ېو خهېونهت کهرده کݖ خهېلی چهمه تالݖشی ۏݖلهتون چهنگ ئادومونه.
پیشهکی شݖمه خݖتمهت خام بݖۏام: بݖرا جان، خالی جان، ئݖم نݖۏیشته دیله ئهگه کهسر و کݖتاېی دارݖ. شݖمه پیللی ېو نوجهباېی نه مݖن بݖبهخشهن، ههر چݖ چاکه لوئه و چاکه مݖرام و خاسه سݖفهد و نوشونه، شݖمه شیۏار نازه تالݖشی شݖن به، ههر چݖ بهده مݖرام و ناپهسݖنده سݖفهده، ئهۏون ههمه تݖشک و نوشون چݖمݖن شیۏار پیلله لوئه بهرۏازݖن و مهزون و وݖرپݖش و بیۏهج و داره پێشتیېه تالݖشی پا بݖنۏیسهن.
شݖمه دهسی ههزار دهفا ماچ کهرݖم ئهگه مݖرا بیناېی بݖکهرهن، ئه سݖفهدونی کݖ ۏیرݖم بهرشه، مݖن سهرئارېهنهن، شݖمه ئیراد گێتێ و موهیبهتی، چݖمݖن چێمون سهر نهم و دیلی کا جݖگا دهم.
از : رمضان نیک نهاد
در خط آوانگار تالشی :
به جای فتحه/a/ ـه ه
به جای کسره/e/ ێـ ێ
به جای واو/v/ ۏ
به جای شوا /ə/ ݖ
به جای یه/y/ ېـ ې
برخی از شیوه نامه آۏانویسی تالشی:
برای حروف (ت / ط) تنها از حرف (ت) استفاده میشود.
برای حروف (ث / س / ص) تنها از حرف (س) استفاده میشود.
برای حروف (ذ / ز / ظ / ض) تنها از حرف (ز) استفاده میشود.
برای حروف(ق/غ) تنها از حرف (غ) استفاده میشود.
برای حروف(ح/هــ) تنها از حرف (هــ) استفاده میشود.
برای حروف(ع/ء) در ابتدا و وسط واژه تنها از حرف (ئـ) استفاده میشود.
هدف ما در این وبلاگ معرفی فرهنگ مردم تالش و آشنایی هممیهنان گرامی با جاذبههای گرشگری شمال کشور به ویژه گیلان و تالش است