آداب ومعاشرت به زبان تالشی الف – آداب صرف غذا( بخش2 ) :
2- شمَه لَنگَری هنتَه پلا دَکَرَه کع بشایَه هَردِه دا آخرنَه سَری فر مَشو .
3-شمَه ناری کا ، پلا خوروش پیگِرَه ، دییَرون ناری کا چَوون خراکی دَس مَژَنَه ، زت مَبَه دییَرئون مَدیَسَه .
4-ساییب کَه کع بفَرما ژَندَه ، نِکی شومَه جا کو ویمونَه یا نی بتیلَه ، بی آرومینَه سفره وَری بنشَم
5- شینَه چای خایَم بَهَرَم یا نی اَی هَم بژَنَم ، سدا سدا مَدیَم .
6- خنتِه نَه چی خایم بخنجَم ، ناری بی چَمَه بوکو پَری دَسمالینَه پاکیَه آکَرم دا چَمَه دَنی پلا آوخوری کا مَدَبو .
7-ساییب کَه هَلا پلا هَری ، دَس دَکَردَه نی یا ایجازَه دوئَه نی ، اشتَن سَر هَردِه را دَس مَدَکَرَه .
8- اَگَه سَرَه مو یا هَر دییَرَه چی ، پلا و خوروشی کا تلَفترونَه ، موایَه دا ساییب کَه آورو نی مَشو .
9- دییَرون خمنا وَخت ، پلا بَهَرَه نِه تند بَهَرَه نِه وییَر آروم کع آخرنَه سَری ایجایی تَمون آکَرَه .
10- تاودَلَکِه پلا مَهَرَه ، اَتَه مَبو که شمَه پلاکَچَه ، شمَه دنی وَری جیمونع کع دَن تِی آبو کع ها دَشو.
11- بختَرَه کع شمَه لَنگَری کا هَدَه پلا دَکَرَه کع دییَرئون را نی هَدَه چی وَس بمونو .
12- شمَه دَنی کَچَه ، ایجا پلا لنگَری کا یا نی ایجا خوروشی تاسی دیلَه کا مَویخایَن .
13- هَرگز دییَرئون رخی کا گوارش مَژَنَه اَگَه اشتَن سَر بَروَشتَه ، چِه ناری دَس و دَسمالینَه بیگِرَه
14- شمَه لَنگَری یا کَچَه کا پلا پوراپور مَه آکَرَه کع پلا اَیکا ویبو .
15- شمَه پلا لَنگَری پیشی کا بَهَرَه ، نِکی چِه پشتی یا مینی کا بَهَرَه .
16- خنتِه نَه چیئون ، هَدَه چی شمَه آوخوری کا دَکَرَه کع شایَن خنتِه دا فر مَشو.
17- سفرَه چکو چیئون هَتَه دَچینَه کع هَمَه ی دَس آرَس ببو دا ، اییتا ،چی را دَمَندَه مَبو کع اَی دییَری ناری کا اَی پیگِرع .
18- پلا هَری کع تَمون آکَردرونَه ، دییَرون لَنگَری شمَه لَنگَری سَری مَنییَه ، ساییب کَه ناری ، سفرَه گرد مَه آکَرَه ، بَلکَم دییَرئون هَلا ، پلا هَری تَمون آکَردَه مَبو .
19- وَختی کع میمونی مَندیرونَه ، هَرگز شمَه ، پَس آمَندَه خراکی کَه مَبَرَه . مَوایَن ایتِه خراک نی اَمَه آدییَن کع دییَروئون را ببَرم .
20 – هَمیشَه شمَه پلا هَری کع تَمون آبَه ، ساییب کَه یا آشپَجی نَه بوایَن ، شمَه دَس درد مَکَرع .
______________________________
برگردان فارسی
1*هنگام صرف غذا خود را نخارانید، سرفه نکنید و بینی خود را تمـیـز نـکنـیـد
2*بیش از حد غذا در بشقاب برندارید که نتواند بخورید و در انتها دور بریزد
3* از جلوی خود غذا بردارید وبه ظرف غذا ی دیگران دست نزنید و به غذا خوردن دیگران هم خیره نشوید.
4* با دعوت میزبان ، نه با شتاب و نه با تاخیربلکه به آرامی بر سر سفره یا میز حاضر شوید .
5*هنگام خوردن چای شیرین یا به هم زدن آن با قاشق نباید تولید صدا کرد.
6*قبل از خوردن نوشیدنی باید دهان را با دستمال تمیز کرد تا ذرات غذا در لبه لیوان باقی نماند.
7* پیش از آن کـه مـیـزبـان شـروع بـه صـرف غـذا نکرده و یا اجازه صرف غذا را نداده نباید شروع به صرف غذا کرد.
8* اگر تار مو و یا هر چیز دیگری را در غذای خود یافتید آن را اعلام نکنـید که موجب آبروریزی شود .
9* با سرعتی هماهنگ با دیگران غذابخورید، نه تند ونه بسیار آهسته که با هم غذا خوردن را خاتمه دهید .
10* با آرامش غذا بخورید به طریقی که قاشق به حالت انتظار در جلوی دهان قرار نگیرد.
11 *شایسته است به اندازه ای غذا بکشید که برای دیگران نیز به اندازه کافی بماند.
12 * قاشق خود را در ظرف مشترک یا ظرف اصلی غذا نزنید.
13 * هرگز در حضور دیگران آروغ نزنید.در صورتی که غیر ارادی وبی اختیار است با دهان بسته آن راکنترل کنید و یا با دست جلوی دهان را بگیرید.
14 *بشقاب و قاشق را به طور کامل پر نکنید تا غذا از آن بیرون ریزد
15 * از جلوی بشقاب شروع به غذا خوردن بکنید نه از وسط یا عقب آن.
16* نوشیدنی ها را به اندازه ای که می نوشید درلیوان بریزید.
17* وسایل روی میزسفره طوری چیده می شوند که نیاز هر کس در جلوی او برآورده شودتا مجبور نباشد آن را از جلوی دیگران بردارد
18* بعد از تمام شدن غذا بشقاب بقیه افراد را روی بشقاب خود نگذارید و پیش از میزبان ، شروع به جمع کردن نکنید، زیرا ممکن است بقیه هنوز غذایشان را تمام نکرده باشند.
19* هنگامی که مهمان هستید، هیچگاه باقیماندۀ غذایتان را به خانه نبرید وتقاضای غذای اضافی هم برای دیگران نکنید .
20* همیشه در انتهای صرف غذا از مـیـزبـان یا آشپز تشکر نمایید .
ادامه دارد… از : رمضان نیک نهاد
هدف ما در این وبلاگ معرفی فرهنگ مردم تالش و آشنایی هممیهنان گرامی با جاذبههای گرشگری شمال کشور به ویژه گیلان و تالش است