فاطمه بیبی داستانِن (1)
فاتمه بیبی داستانێن (1)
چهمه تالݖش ئارا کو ۏیشتهری ژێنهکون زیندݖگی ۏهختی ۏینهم ېا چهۏون سهرنݖۏیسی خونهم، راستی راستی بی ئهۏون را، ههزار ههزار دهفا ئافهرین ۏاتێ، چهۏون زیندݖگی نێزیک دݖرێ بی چێمی نه ۏیندێ ئو چهۏون داستانون بی بوخونی دا خاسی بݖشاې، چهۏون دیلابهریېه زیندݖگی کو سهر بهرۏوئهری ېو دهرهسی.
چهمه مهشته فاتمه بیبی، ئیله چهمه تالݖشئارا نݖماېنه ژێنهکه کݖ ماکلانی کا مهنده، چێ سݖند و سال ههشتادی کا، شیش ههف سالی دهۏېهرده بی بوبو، ئݖشته را ئشتهن کهنه چوئه که کو ئشتهن ئیله زوئه که نێزیکی کو تهنخا مهنده، چێ شۊ خݖدا بیېامݖرز سی ساله مهرده، فاطمه بیبی نوجهباېی و ئاۏروداری ېو چێ بینایهکهری و چێ پاکه دیل و خݖنهری، موسلهروخونی ئاۏادیئون کو ئابازه بهرېهنده.
ههته مهردۊم ئهې پاکه دیل زونݖن، چݖمونی کݖ ههرگݖز گݖناې کهرده نیشه، فاتمه بیبی سهۏات نێدارݖ، بهما ۏهختی ئهې نه نݖشی ئو ئالانسݖتان ئو لوئهلوئه کهری، ههته کݖ ئهزونه ئو ۏیېهر خهرهد دارݖ، خیېال کهری، ئی گݖله نومداره دانݖشگا کو دوکتوری دهرسی خوندهشه، چێ ئهدهب و ئاموج و کݖنشوکارێن و چێ کݖرتݖکار تهمݖشئا دارݖ، ئادهمی خݖش ئا، خهېلی ۏهخت چێ لوئه بݖنی بݖنݖشݖ ئو ئهې کا دهرس ئاموجݖ.
فاتمه بیبی ئݖشتهن شۊئهر مهردێ پهسو، ۏییهر کوریش کهشه ئو سݖتهمهش بهرده، ئݖشتهن زیندݖگی کا خهېلی چݖمݖن شیۏار بهخساۏ مێردهکون کا، ۏیشته زهمت کهشهشه ئو سݖتهمه کارݖش کهرده، ههرگݖز کهسی نێۏینده کݖ چهمه فاتمه بیبی، ئݖشتهن تێله سهرنݖۏیسی دهس و مهردۊمی دهس ېا خݖدامهکردون ئݖشتهن خݖردݖخال و ههمسادهئون دهس ئازاگیلهې بݖکهرݖ، ههمیشه چێ دهسووئهرده چی خهېر و بهرکهت داشته، ئݖشتهن مال و داشته نه دیلخݖش به، چێ چێم و دیم ههمیشه سیرا، ههرگݖز دیېهری را دهس دݖراز ئاکهرده نیشه دا ئݖشتهن نێداری ئو تاکیلهئی ئو ۏیۏه ژێنهکی خونه، ئهې نه کݖمهک بݖکهرݖن.
فاتمه بیبی، دݖنېاې خݖمنا سݖر و دیل ئݖشتهن سینه کو دارݖ، خیېال کهری مهردۊمی رازی ئیله مهۏهره کا نوئهشه ئو ههزار گݖله کݖلیل ئهې کو پێنوئهشه، خهېلی ژێنهکون زیندݖگی ئݖشتهن بیناېهکهری نه، چهۏون سیېا بهخته سهرنݖۏیسی، ئݖم رو ئه روش کهرده، ههرگݖز ئشتهن دهنی کو دݖشمون و دیېهرون پێشتئاکهر تێله لوئه بهرکهرده نیشه. خݖدا را روزی ههزار دهفا شݖکر ۏام، کݖ چهمه تالݖشئارا کو ئی دݖنېا فاتمه بیبی شیۏار چاکه ژێنهک داشتهمونه ئو دارهم، خݖدا چهمه گݖردی تالݖشه ژێنهکون پݖشتݖمون بوبو، چهۏون مݖرام و میرهۏونی چهمه تالݖشه خݖردون سهرههزاره سالون بومونو.
ئی روزی، فاتمه بیبی که شیمه دا چێ خݖتمهت سݖلامی بݖکهرهم، خهېلی ئهمه ئݖشتهن میرهۏونی نه خݖجالهت دوشه، چاې ههردݖمونه ئو ئیتێ ېهندی نه دیله دهردی لوئه کهردݖمونه، فاتمه بیبی دهمهنده، ئݖشتهن کهنه سهرنݖۏیسی ۏیر ئاریهندێ، تهمونی ئهۏێنی کݖ ئهلان مهردهېنه، ئهۏونݖش به خهېر و خݖشی ۏیر ۏوئهرده ئو ئهۏون را خݖدا بیېامݖرزی کهردݖشه. فاتمه بیبی ۏاته: چهمه جݖۏونی داۏره کا گݖردی ژێنهکون زیندݖگی کا ۏیېهر سݖتهمه بهرده، ههده کݖ سهکراته زیندݖگی داریمون، ههده نی زیندݖگی مݖزه داری، ۏیشتهری مهردۊم خݖشهدیل دارین، دݖرݖسته کݖ ئورینه شی ماشونی مهردومی زیندݖگی ئاسون ئاکهرده نیېا، بهما دیلخݖشی ئورینه کا ۏیشتهرا.
دێ کݖرا ئهمه دیر ئابی، فاتمه بیبی نه ۏاتݖمونه: ئوشان خوههم، ئݖشتݖ دوئا بݖبهرهم و بݖشهم، ههنی ئݖشتݖ خݖتمهت ئاېهم دا ئیتێ ئهمه را ئه داۏره زیندݖگی ېو ژێنهکون که کار و باغئاۏدونیېه کار و بݖجاره کار و گیرېه گیلونی کارون ئهمه را ۏیشته بݖۏاې. فاتمه بیبی خݖدا ئیسپوردݖمونه، ېهندی کا سیفا ئابیمونه. ئهگه خݖدا ههشته، ۏهختݖۏاری چێ پهس ئامهنده داستانی شݖمه را نݖۏیسݖم.
از : رمضان نیک نهاد
در خط آوانگار تالشی :
به جای فتحه/a/ ـه ه
به جای کسره/e/ ێـ ێ
به جای واو/v/ ۏ
به جای شوا /ə/ ݖ
به جای یه/y/ ېـ ې
برخی از شیوه نامه آوانویسی تالشی:
برای حروف (ت / ط) تنها از حرف (ت) استفاده میشود.
برای حروف (ث / س / ص) تنها از حرف (س) استفاده میشود.
برای حروف (ذ / ز / ظ / ض) تنها از حرف (ز) استفاده میشود.
برای حروف(ق/غ) تنها از حرف (غ) استفاده میشود.
برای حروف(ح/هــ) تنها از حرف (هــ) استفاده میشود.
برای حروف(ع/ء) در ابتدا و وسط واژه تنها از حرف (ئـ) استفاده میشود.
برای حرف ا کوتاه/ شوا/ از/ ݖ / استفاده میکنیم.
برای حروف(واو) از حرف (ۏ) استفاده میشود.
برای حروف(یه) از حرف (ې) استفاده میشود.
هدف ما در این وبلاگ معرفی فرهنگ مردم تالش و آشنایی هممیهنان گرامی با جاذبههای گرشگری شمال کشور به ویژه گیلان و تالش است