داستان تالشی شاله ترسه مامد (1)
شاله تهرسه مامهدی داستان، تالݖشی زݖبون و کادوسه خهتی نه (1) :
ئه دوره سالون روزݖگار، چهمه تالݖشئارا کو مامهد نومی مهندا کݖ خهېلی پیلله دیلا، مامهد دݖگݖله ژێن داری، ههر دݖ نی پیلله ههېکهل و زݖمݖخته جان دارین، مامهد هیچ کهسی نێتهرسی بهما شالی کو ۏیېهر تهرسی دا شالون ۏینی، ئݖشتهن دهس و پا ئهۏی ئاکهری ېو جودی پێلهکی ېو میزدهمیز بی، ههلا شال، کهرگ و سوکون کو ئارهسه نیېا، مامهد ئݖشتهن شی، کهرگهلونی کا ئیگݖله کهرگ و سوک گێری، شالی را بهرېهنی.
مامهدی ژێنهکون ۏهختی ۏینده، چهۏون کهرگ و سوکێن ههر شهۏ ئیگݖله کهم ئابون، غݖرسهشون گێته، ئاخݖرنهسهری خازتݖشونه، ئیشهۏ جݖگاې کو جیخݖسݖن دا بݖۏینݖن، کهمیله جانهۏهره کݖ کهرگون ههرݖ. شهۏی نیمه با کݖ ۏیندݖشونه: بݖرامێې! چهۏون خݖداکݖشته شۊ، مامهده کݖ ئݖم کاری کهرݖ. ژێنهکێن گهۏهنی بهېنا، مامهدی جان دهلهکینه، دݖ مهن و نیمشون ئهې پهکوفته، ۏاتݖشونه: دێ ئیجازه نێداری، ئݖشتݖ پا چهمه که کو بݖنهې. مامهد کݖ ئهۏون را خاېنا، تهسلیم به. ئݖنته به کݖ مامهدیشون که کو بهرکهرده.
بیچاره مامهد، تهنخا بهرشه، شه بهما خاې بݖشی، ئیگݖله سهرپوره تݖفهنگ و ئیگݖله داز و ئیگݖله لافݖند نی ئݖشتهن نه بهردݖشه.
مامهد شه، شه دا ئهۏیجه جهنگهلی کو ئارهسه، ئه تاریکی کو چݖرا سوې چێ چێمی کو دهلهکه، ۏاتݖشه: ئوشان بݖشوم، ئه ۏونه کو بݖمونݖم دا سهبا ههلا خݖدا کهریمه.
مامهد شه، ۏونه چهپهره بهریش ئاکهرده ئو دیله دهشه، پیلله سݖلامی کهردݖشه. ۏیندݖشه: بݖرامێې! سێ گݖله غول ېهندی ۏهری نݖشتینه کݖرا سۊر ههرݖن.
پیلله غولی ۏاته: به به، ئهفالی ئادهم! چݖ چهربه لݖغمهې ئݖشتن پا نه چهمه سݖفره سهر ئومه. شاله تهرسه مامهدی ۏاته: ئهز لݖغمهېمه یا شݖمه! مامهدی ۏاته: ئهز ېا ئومهېمه دا شݖمه بهههرݖم بهما سێ گݖله شهرت شݖمه را نهم. ئهگه شݖمه شهرتون بهرده، شݖمه مݖن بهههره بهما ئهگه مݖن بهرده، ئهز شݖمه ههر سێ تا بهههرݖم.
غولون، رݖخشهندی نه ئهې ها دوئه. شاله تهرسه مامهدی ئیگݖله غولی دیېێشته، ۏاتݖشه: ئهز دیېاری ۏهری مونݖم، تݖ ئݖشتݖ تهمونی زوری نه ئیگݖله مݖشت مݖن بݖژهن. غولی نی تهمونی ئݖشتهن زوری نه مݖشتی ئهې را ۏیداشته کݖ مامهدی جاخالی دوئه، غولی مݖشت، دیېاری کو گینه، چێ دهس چهکه ئو چێ زاهار دا ئاسݖمون شه.
مامهدی ئه غولی نه ۏاته، ئݖسه ئݖشتݖ نوبه ېه کݖ دیېاری ۏهری بݖمونی دا ئهز مݖشتی تݖ بݖژهنݖم. مامهدی دازی نه ماکهم غولی شونه ژهنده، چێ زاهار ههنی دا ئاسݖمون شه، ۏاتݖشه: چݖ زوری تݖ داری! شاله تهرسه مامهدی ۏاته: تݖ ههلا تهمونی چݖمݖن زوری ۏینده نی، ئݖم تهنخا چݖمݖن کۊچه ئهنگیشته زورا .
شاله تهرسه مامدی ۏاته: دݖۏݖمه شهرت ئݖمه: باېهم، چهمه جانی مو دݖرازی ۏاد بیگێرهم، ههر کهسی مو دݖرازته به، ئهې شهرتی بهرده. غولون نی ههر گݖلهې ئݖشتهن جانی کو ئیگݖله دݖرازه مو کهنده کݖ ههر سێ تا شݖن ېهندی نه سێ ئهلݖش به. شاله تهرسه مامهدی ئݖشتهن بݖزه موئه لافݖندی کهمهری کو ئاکهرده کݖ تهنخائی ههف ئهلݖش به ئو شهرتی بهردݖشه.
ئیگݖله غولون ۏاته: ئݖم دهفا شهرتی بی ئهمه بݖنېهم. مامهدی ۏاته: ئیشکال نێدارݖ. غولی ۏاته: ههری ئیگݖله سݖنگ ۏیدارهم، ههر کهسی سݖنگی ۏیشتهر سݖدا دوئه، ئهې بهرده. پیلله غول پݖش مهنده، ئیگݖله سݖنگݖش ۏیداشته کݖ چێ سݖدا که دیله کو دهخهنیېه. ئهلبهلی مامهد پݖش مهنده، ئیگݖله تݖفهنگی کو ۏیداشتݖشه کݖ چێ سݖدا هݖم پیللا هݖم نی ئاتهش و دۊ داری.
غولون ېهندی دیېێشته، ههر سێ غولی ۏاته: مامهدی بهرده، چێ زور ئهمه کو ۏیشتهره. تهرسی خونه مامهدیشون ئیتݖروم نوئه، ئهېراشون لݖکلا جیکهرده ئو دهس به سینه چێ پیشی پا مهندینه.
ئیدامه دارݖ... از : رمضان نیک نهاد
در خط آوانگاری تالشی
به جای فتحه/a/ ـه ه
به جای کسره/e/ ێـ ێ
به جای واو/v/ ۏ
به جای شوا /ə/ ݖ
به جای یه/y/ ېـ ې
هدف ما در این وبلاگ معرفی فرهنگ مردم تالش و آشنایی هممیهنان گرامی با جاذبههای گرشگری شمال کشور به ویژه گیلان و تالش است