داستان تالشی
داستان فرار دختر با پسر آواز خوان با زبان تالشی فومنات
ئیله ئێستا، ئیله نیېا، غهېرهز خݖدا هیچکهس، نیېا.
ئه کهنه سالیېارون، ۏهختی چهمه ئابا ئهژدادێن زݖندهېنا، تالݖشئارا ئی گݖله ئاۏادی دیله کو مێردهکی ئݖشتهن ژێنهکی نه ئو ئیله جݖۏونه کیله نه زݖندݖگی کهری. چهۏوون که تهکی کو رۊکه رݖکاری نوئا کݖ ئی سهر دهفا خهلکێن ئهې کا دهۏېهر ئاۏېهر کهرین، ئی گݖله خاسه جݖۏونه زوئهې شهۏه سهرون، ئافتاۏی نݖشتێ ۏهختون، چهوون که تهکی کا بهرشی ېو ئݖشته را خاسخاسێ نه خݖلێ، خݖلێ ئو تالݖشه ئاۏاز خونی.
ئی چهن ۏهختی کݖ به، زوئه دا ئاۏاز خونی، کیله نی ئاگهردی، ئه جݖۏونی رودهکهر ۏیمونی ېو دݖشمونی نه ئهې ۏیشوری. کیله دهده ئو دێدێ مهنتهر مونین، ئهۏێن دݖشمون نێدهېن، تهنخا چێ خاسه خوندێ گوش ئاکهرین. ئهۏێن ۏینین کݖ ئه جݖۏون هیچ ناجوره کݖردݖکار و لوئهې نێکهرݖ. ههمه شهۏه سهرون ئݖم داستان هݖنته ئیدامه داری دا ئی چهن ۏهختی کݖ به، جݖۏون کݖ خونی، دێدێ نی ئݖشتهن کیله نه چێ دݖشمون دوئێ ۏاگیر کهری، ژێنهکی شۊ ماتی بهردا، بهما ئݖشتهن به ئه را ژهنی ېو سهس نێکهری، ۏیمونی تهنخا ئهۏون دییێسی ېو گوش ئاکهری.
ئی چهن ههفتهی کݖ هݖنته به، ژێنهک ئݖشتهن شۊئهر ۏیترهکه، زاهاری نه ۏاتݖشه: تݖ مهگه غݖېرهت و ئاروناموس نێداری؟ مهگه نێۏینی، ئݖشتݖ ئاۏرو کݖرا شو، ئه بیسهر و بیپا کوله هݖنده چی ئهمه نه بیئهدبی کهرݖ! تݖ هݖنته ۏیمونی ېو ئهې دیېێسی! هیچ سهس نێکهری، نێۏاې، کوله لێ، تݖ ئهمه کو ئݖچݖ خاې؟
ئی چهن ماهی به، مێردهک نی ناچارهن ئݖشتهن ژێن و کیله نه ئی جݖگانێ ئه زوئه دݖشمون دهې، زوئه نی، چهۏون دݖشمونی را ئݖشتهن ئهنهمهسی ژهنی ېو ئݖشتهن ئاۏازی خونی، ئی سهر گیېهل فاېزوئه خوندێ نی کهری، دێ ههمه گݖله ئݖم ئاۏاز و دݖشمون دوئێ نه خوکهرد ئابهېنا ئو ئݖشتهن کاری هݖنته دۊز و ۏهختی سهر کهرین دا هه سهتی سݖراپیشی کا بݖمونݖن.
ئی روزی کݖ دهده ئݖشتهن دݖشمون دوئێ سهر و ۏهخت که ئومه، ۏیندݖشه، بݖرامێې، ژێنهک ئݖشتهن سهر و کهله ژهنݖ ئو ئازاگݖلهې نه ئݖشتهن سیېا بهختی زݖۏون ۏوئهرݖ ئو ئی نهفهری کݖرا نابهنا ئو نݖفرین کهرݖ. ئهې دهفهرسݖشه: ژێنهک ئݖچݖ را بݖرهمی؟ مهگه چݖ به؟ نێکی کهسی مهسی مهرده؟ ژێنهکی بݖرهمݖ نه ۏاته: بهېروم جان، تݖ را بݖمێرݖم، بهدبهخت بیمونه، چهمه ئاۏرو شه، ئه جݖۏون دێ نێخونݖ، ئهمه چێ خاکی بی چهمه سهری دهکهرهم! مێردهکی ۏاته: نێئا، نێئا دێ، جههندهمی را نێئا ئو نێخونݖ. سیېا سݖنگ چێ دۊمله. مێردهکی، ئێشتهن کیله را دهخونده: کیله، نازی، نازی، کا مهندیره؟ سݖرا بهرا، تازه ئاۏ داری، ئی تاس ئاۏ مݖ را بوئهر، تێشیری سیمه.
ژنهکی ۏاته: ئی.... چݖمݖن کیله جان، ئهلان ئݖسه کا مهندیره! مێردهک لێ کیکا مهنده نی، هه نی شه. مێردهکی ۏاته: کیکا کا شه؟ ئاۏی را چێمه شه؟ مهله شه؟ کا شه؟ ژێنهکی ۏاته: نێ، مێردهک جان، خݖدا کݖشته کیکا، چݖنته ئه ئاۏازه خونه کوله نه دهۏهشته. مێردهک کݖفری ېو ئازاری ئابه، تهشهری نه ۏاتݖشه: چݖ! په شݖمه مݖن رݖشخهند ئاگێتا، تݖ زونیش، ئݖشتݖ کیله ئهې نه ئالانسݖتان و سهر داری، مݖ را نێواتݖره؟ خاب دێ چݖرا دهۏهشته؟ چݖ را نێمهنده دا ئهې را ئهروسی بیگێرهم و ئی سݖلسݖلهې نه ئهې شۊ بݖدیېهم؟ ئهې را جاهاز ۏیگێرهم؟ ژێنهکی ۏاته: نازی زونی کݖ تݖ ئه کوله ژێن نێدهېش، ݖاخا ئه کوله ئی گݖله ژێن نی دارݖ!
از : رمضان نیک نهاد
در خط آوانگار تالشی :
به جای فتحه/a/ ـه ه
به جای کسره/e/ ێـ ێ
به جای واو/v/ ۏ
به جای شوا /ə/ ݖ
به جای یه/y/ ېـ ې
برخی از شیوه نامه آۏانویسی تالشی:
برای حروف (ت / ط) تنها از حرف (ت) استفاده میشود.
برای حروف (ث / س / ص) تنها از حرف (س) استفاده میشود.
برای حروف (ذ / ز / ظ / ض) تنها از حرف (ز) استفاده میشود.
برای حروف(ق/غ) تنها از حرف (غ) استفاده میشود.
برای حروف(ح/هــ) تنها از حرف (هــ) استفاده میشود.
برای حروف(ع/ء) در ابتدا و وسط واژه تنها از حرف (ئـ) استفاده میشود.
هدف ما در این وبلاگ معرفی فرهنگ مردم تالش و آشنایی هممیهنان گرامی با جاذبههای گرشگری شمال کشور به ویژه گیلان و تالش است