ییلاق کما چال ازییلاقات بخش سردارجنگل فومن
+ نوشته شده در سه شنبه ۲۶ مهر ۱۳۹۰ ساعت توسط رمضان نیک نهاد
|
اقا میرتوفیق فرهود وشاگردانش (اولین معلم مکتب 100سال پیش در بخش سردارجنگل فومن )
داستان زندگی آقا میرتوفیق اولین مکتب دار بخش سردار جنگل
دݖرود چهمه نازهېنه بݖرائێن و خوئهرݖن
ئامیرتوفیغ فهرهود و چێ دانݖشئاموجێن
سهردار جهنگهلی بهخش و دهغهنه/ گهسکهره ئهۏهلنه مهکتهبدار:
ئه ۏهختون، نێزیکاېی سهد سالی پیش کݖ چهمه باسهۏاتێن ۏیېهر نینا، بهلکهم گݖرد چهمه ئاۏادی سهۏاتدارێن ده گݖله نی مهبین، ئه ۏهختون کݖ ماکلانی کا مهشده ئیسمال زارێ خݖدابیېامݖرز و چهمه بݖرا جانه خݖدا بیېامݖرز سهۏات دارین. گهسکهره کو نی چهمه مارخا زوئه کهېخݖدا کاسی میرزاېی خݖدابیېامݖرز سهۏات داری، شولومه رݖباری کا نی هاجی غهنبهری زوئه مهشدی خݖدا بیېامݖرز سهۏات داری، دیېهر ئاۏادی کا نی چهن گله سهۏاتدار مهندینا کݖ گݖرد ئهۏێن چهن گݖله ۏیشته نینا.
ئی سالی، سهد سالی پیش، چهمه دهده، مهشته رهمهزون خݖدابیېامݖرز، خݖراسون شه دا ئیمام رݖزا بارگا زیېارهت بݖکهرݖ. خݖراسونی کا دهده ئیله نوجهبا، سی ساله جݖۏنی نه ئاشݖنا ئابه، مێردهک خهېلی خݖداپهرݖسی داری، ۏهختی خهېلی ېهندی نه دیله لوئه کهرݖن، ئامیرتوفیغ ئݖشتهن سهرنݖۏیسی ۏا ئو نوشون ده کݖ ئی گݖله پیلله ئاموجهده و مهکتهبدار و مݖلا ېه.
دهده را ۏا: ئهز هیچ کهس نێدارݖم، بیکهسه ئادهمیېمه، چݖمݖ بهبه ئهې نه ۏا: موسله روخونی دهغهنه مهردۊم، تالݖشینه، بێری، مݖ نه بݖشهم، چهمه ماکلانی کا بومون و چهمه خݖردݖخالی سهۏات ئاموج. ئامیرتوفیغ ۏا: ئهز تالݖشون تاریخ و چهۏون دیلاۏهری خوندهمه، چهمه دهده خهېلی ئهې خاهیش کهرݖ، بێری، مݖ نه چهمه ۏݖلهت بݖشهم. ئهمه، تݖ غهم ههرهم، تݖ را پێشت بهم، تݖ بێری، ئهمه سهۏات ئاموج، ئهمه را دوکتوری بݖکهر. هݖنته ئهې خاهیش کهردݖشه دا ئامیرتوفیغ دیلخش به کݖ چهمه ۏݖلهت با.
ۏهختی میرتوفیغ ماکلان ئومه، ئی سال ماکلان چهمه که کو مهنده، میرتوفیغ دهمهنده ئشتهن هونهر و دانیشی مهردومی نوشون دوئێ، ئامیرتوفیغ خهېلی ناخوشیېون و مهرهسون و ۏیماریېون، گݖل و گیېا نه دهۏادهرمون کهردێ زونی، ئامیرتوفیغ دهمهنده ئی کافله ماکلانیېون ئهلێ بێ تێ ېاد دوئێ، ئیسهرون تهلهکهې غورئانه خونی ئاموته، ههر کهسی ناخوشی گێری، ئهې، ئامیرتوفیغ ۏهر بهرین و ئهې دهۏادهرمون کهری.
ئامیرتوفیغی ئی ساله تالشئارا کو ئابازه بهریهنده، گهسکهره مهردۊم خهېلی سهۏاتی نه خݖشینا، ئهۏون دهس به دهس ئادوئێ دا ئامیرتوفیغی گهسکهره بݖبهرݖن. ئامیرتوفیغی ۏهختی گهسکهره خهلکی سهۏاتخݖشی ۏینده، ئی سال ماکلانی مهندێ پهسو، گهسکهره شه. ئامیرتوفیغ گهسکهره مهچݖدی کو موندݖگار به، مهچݖدی کو خهلکی دهرس دهې، غورئانهخونی ئاموجی، موههرمه ما ئو سهفهره ما دیله کو ئهۏون را خݖدا پهېومبهر و دینخݖشی لوئه کهری، ههر کهس نی گهسکهره کو ناخوش ئابی، ئهې دهۏادهرمون کهری.
چهن سالی کݖ به، خیېال کهریش میرتوفیغ گهسکهره کو دنیا دهلهکه، ههمهېنه خݖشا، خهلک خهېلی ئهې نه خݖشینا، میرتوفیغ خهېلی باخݖدا ېا، ههرگݖز مهردۊمی ئازار نێدهې، ۏیېهرچی دݖنېا مال گݖرد ئاکهردێ دهربهند نیېا، خهېلی بائاۏرۊ و نوجهبا ېا، هݖنته گهسکهره ئو موسله روخونی کا نوم بهریهندهشا کݖ ههمه گهسکهره داۏره ئاۏادیېون، ئوئهرو ئو کݖندهسهر و کومادول و کاسیسݖرا ئو کوچیېهچال و شولݖم و شولݖمه رݖبار و خانهۏونه ئو زیدݖخ و کهلهرم و مینهرهزی کا جهۏونه خݖردهنݖن گهسکهره ئاېن و چێ ۏهری کو دهرس خونین.
ئامیرتوفیغ چهن سال کݖ گهسکهره مهنده، خݖدابیېامݖرز میۏهلی ئازهردۏهختی کیله بهردݖشه، چهۏون بهدشانسی را هیچ خݖردݖخالی ئهۏون را سهر نێئالهکه، چهن سال کݖ چهۏون ژێن و شۊئی کا به، ئامیرتوفیغی ژێن هیچ ئابه، دێ چێ مهردێ پهسو ئهې ژێن نێبهرده، گهسکهره خهلکی نه گیریه دا به گیلون ههمرا یا، گیریه شێ ۏهختون دهده خݖدا بیېامݖرز و گهسکهره خهلک، ئامیرتوفیغی چهمه گهسکهره خاله گیریه، گݖردهسوئه بهرین. گیریه کو نی مهچݖد داریمون. ها کو نی میرتوفیغ ئݖشتهن دهرسهدهېی ېو دهۏادهرمون کهردێ دۊمله کهری. ئهې مݖن سهۏاتدار کهرده، ههمیشه چهمه دهده نه ۏاې: ئهز بی ئݖم نون و نێمێکی کݖ ئݖشتݖ ژێنی دهسی کو ههردهمه، ئݖشت زوئان سهۏات ئاموتێ نه تݖ را تهلافی ئاکهرݖم.
میرتوفیغ پهنجا سال گهسکهره مهنده، هشتاد ساله کݖ به، گهسکهره کا مهرده، چێ گور نی گهسکهره مهچݖدی کهفاتهر، ئهههدݖلا رهمونی که سݖرا ئو دݖکونی ناری کو ئه باغی نوئه. میرتوفیغ هیچ ۏارݖسی نێداری، دݖ گݖله چێ شاگݖردێن کݖ خهېلی چێ ریېه بهرشهېنا ئو خݖداپهرݖسی ېو مݖلاېی خهېلی خݖش دارین، چێ ۏهکیل و ۏهسی بینه، ئی گݖله خݖدابیېامݖرز مݖلا غودرت شیرزادا، ئی گݖله نی خݖدابیېامݖرز جهلیل سهبوری ېا.
میرتوفیغی خهېلی گهسکهره مهردومی سهۏات دارݖش کهرده، چیل پهنجا سال گهسکهره مهکتهب خونه ئو مهچݖد، تهنخا جݖگاې ېا کݖ ههمه ئاۏادیېون کا ها گݖرد ئابین. میرتوفیغ بانی به دا ئه ۏهختون گهسکهره خهلک خهېلی دهرسهخونی کا پیش دهلهکݖ ئو چهۏون خݖردݖخال ۏیشتهر رو به دهرسه خونی بݖشون، بهلکهم ئه خݖدا بیېامݖرزی شار ئهمه کهسی مهدارهم کݖ ههده چی دهرسه خونی ېو خݖداپهرݖسی را موسله روخونی دهغهنه ئو شولݖمه رݖباری دهغهنه خهلکی را کار کهردهش بوبو، چهمه مهردوم خهېلی بی ئهې ۏیر بوئهرݖن و چێ چاکه کارون خونه ئهې را خݖدابیېامݖرزی بݖکهرݖن.
خهېلی چهمه ۏݖلهتی پیللهتهرێن چێ شاگݖرد بهېنه، کورهۏیری مݖن بهرده، ههمهې ۏیر نێدارݖم، گݖمون کهرݖم، دݖۏیس نهفهر ههنی ۏیشتهر بوبون، خهېلی مهردهېنه، تهنخا چهن نهفهر زݖنده پهس ئامهندهېنه کݖ ئهۏونی کݖ ۏیر دارݖم، شݖمه را نوم بهرݖم:
1-خݖدا بیېامݖرز مݖلا قدرت شیرزاد 2- خݖدا بیېامݖرز جلیل صبوری 3- خݖدا بیېامݖرز حاجی خیرالله بهاری 4- ئهز: یدالله نیک نهاد 5- خݖدا بیېامݖرز حسین آزاد 6- خݖدا بیېامݖرز عینایت لطفی 7- خݖدا بیېامݖرز اله بخش نفیسی 8- خݖدا بیېامݖرز قدرت مصلحت جو 9- خݖدا بیېامݖرز جواد جمالیخواه 10- خݖدا بیېامݖرز مهشته نوروز نزهت 11- خݖدا بیېامݖرز مشته کاسگل رستمی 12- خݖدا بیېامݖرز حاجی عزیز آزادوار 13- خݖدا بیېامݖرز حاجی قربون صبوری 14- خݖدا بیېامݖرز یداله بهاری 15- خݖدا بیېامݖرز قنبر محبی 16- خݖدا بیېامݖرز حبیب رادمنش 17- خݖدا بیېامݖرز حسین گنجی مقدم 18- خݖدا بیېامݖرز یداله همتی 19- خݖدا بیېامݖرز نازعلی نوروز پرور 20 - خݖدا بیېامݖرز قسمت لطفی 21- کبلا خواجه خواجوی 22- خݖدا بیېامݖرز مشته علی صفی زاد 23- خݖدا بیېامݖرز مشته خیراله نوروزی 24- خݖدا بیېامݖرز کبلا کاسگل مرزبان پناه 25- خݖدا بیېامݖرز کاظم امیدی 26- خݖدا بیېامݖرز کبلا یحیی کناره گیر 27- خݖدا بیېامݖرز جعفر نوروزپور 28- خݖدا بیېامݖرز حسین یگانه 29- خݖدا بیېامݖرز حاجی دوسی زاد میرزایی 30- خݖدا بیېامݖرز فیض اله بردبار 31- خݖدا بیېامݖرز اجاقعلی مسافر32 - خݖدا بیېامݖرز خانعلی شیرین زاده 33- خݖدا بیېامݖرز یداله زورمند 34- خݖدا بیېامݖرز حجت بهرامی و ......
خݖدا میرتوفیغ و تهمونی چێ شاگݖردون بیېامݖرزݖ ئو چهۏون رو شاد بݖکرݖ
رݖۏاېهته کهر: چݖمݖن دهده خݖدابیېامݖرز حاجی یدالله نیک نهاد
از : رمضان نیک نهاد
در خط آوانگار تالشی :
به جای فتحه/a/ ـه ه
به جای کسره/e/ ێـ ێ
به جای واو/v/ ۏ
به جای شوا /ə/ ݖ
به جای یه/y/ ېـ ې
برخی از شیوه نامه آوانویسی تالشی:
برای حروف (ت / ط) تنها از حرف (ت) استفاده میشود.
برای حروف (ث / س / ص) تنها از حرف (س) استفاده میشود.
برای حروف (ذ / ز / ظ / ض) تنها از حرف (ز) استفاده میشود.
برای حروف(ق/غ) تنها از حرف (غ) استفاده میشود.
برای حروف(ح/هــ) تنها از حرف (هــ) استفاده میشود.
برای حروف(ع/ء) در ابتدا و وسط واژه تنها از حرف (ئـ) استفاده میشود.
برای حرف ا کوتاه/ شوا/ از/ ݖ / استفاده میکنیم.
برای حروف(واو) از حرف (ۏ) استفاده میشود.
برای حروف(یه) از حرف (ې) استفاده میشود.
درسال 1300هجری قمری مرحوم رمضان فلاحتکار ماکلوانی در سفر زیارتی مشهد با جوانی به نام میر توفیق آشنا میشودکه این آشنایی منجر به دوستی عمیق و ماند گار آن دو وارتبا ط بیشتر آنان ومهاجرت مرحوم میرتوفیق به ماکلوان گردید ، چون آقامیر توفیق انسانی با سواد وباتقوی ودر علوم قرآنی وعلوم روز وطبابت سنتی تبحر داشت در همان ایام کم اقامت در ماکلوان خدمات فراوانی را به اهالی رساند آن زمان ماکلوان واطرافش تعداد افراد با سواد مجموعا به تعداد انگشتان دست هم نمی رسیدطوری که تعداد باسوادان در ماکلوان به اسماعیل زارع وجا نه فلاحتکار در گسکره کاسی میرزایی در شولم مشدی آزادو...محدود میشد مرحوم میر توفیق در ماکلوان در خانه دوستش مرحوم رمضان به مدت 1سال شروع به آموزش بی سوادان وطبابت نمود وبه تدریج آواز ه علم وفضلش به همه روستا ها رسید ودر سالی دیگر بنا به دعوت اهالی دانش دوست روستای گسکره ،مکتبخانه او به مسجد جامع گسکره انتقال یافت .مسجد گسکره به پایگاه مرکزی عبادی وعلمی منطقه تبدیل گشت . و استاد 1سال تما م وقت درمسجد اقامت نمود سال بعد با دختر مرحوم میوعلی آزردخت گسکریی ازدواج کرد ودر نزدیک مسجد به همت اهالی خانه ای ساخت که در واقع مکتب خانه ومرکز در مان اهالی ماسوله رود خان شد ، حاصل ازدواجش فرزندی بود که متاسفانه فرزند ومادرش در جوانی براثر بیماری سخت از دنیا رفتند و استاد را مصمم نمود تا بقیه عمرش را صرف یادگیری علوم و آموزش آن به جوانان منطقه کند .
آقا میر توفیق درطول زندگی خود دیگر ازدواج نکرد وزندگی خود را سراسر صرف آموزش در مکتب وطبابت سنتی وترویج دین نمود ودر ایام محرم وصفر واعظ مسجد گسکره بود چون درآن ایام بخش بزرگی از مرد م نیمی از بهار وتابستان را درییلاقات سپری می کردند در ییلاق مرکزی گردسایه خانه ای ساخت وهمانجا را به مکتبخانه ودر مانگاه تبدیل نمود .تا اهالی از درس ودرمان محروم نشوند .بی بی فاطمه سیاحتگر که از زنان بزرگوار و متقی وبسیار خوشنام ماکلوان است وایشان هم دهها سال پیش فوت نمودند ونوه ایشان بودن ، همیشه برایم از بزرگترین افتخاراتم است ،نقل کردند ،که در عمرم کسی را به چشم پاکی میر توفیق ندیدم ومیر توفیق نزدزنان از جایگاه قدیسه ای و اعتماد فراوان برخوردار بودند.و هرگز از بیمارش طلب پول نمیکرد ومگر آنکه بیمارش بهبود بافته باشد . اهالی محل وروستای های همجوار گسکره -ماکلوان شولم -کلرم -کنده سر وآبرود -کوچه چال وکاس سرا وزیده و در مجموع قسمت بزرگی از بخش سردار جنگل امروزی فومن ازنظرپایه علم آموزی مدیون آن سید والا مقام هستند که درطول نزدیک به 40سال در گسترش علم وتبدیل گسکره به قطب علمی وعبادی نقش بسزایی داشت شایسته بود که اهالی گسکره بیشتر قدر شناس آن مرد بزرگوار میشدند و تندیس این شخص بزرگ را یا حداقل مدرسه ای یا کوچه ای را به نامش میکردند، متاسفانه بچه های امروز گسکره وحومه غالبا حتی نام این شخص بزرگ را نشنیده اند واز خدمات فراوانش به اجدادشان بی خبرند .از : رمضان نیک نهاد کپی با ذکر منبع بلا مانع است
+ نوشته شده در شنبه ۱۶ مهر ۱۳۹۰ ساعت توسط رمضان نیک نهاد
|
ییلاق کوربار از ییلاقات زیبای بخش سردار جنگل فومن (تصویری )
+ نوشته شده در سه شنبه ۱۲ مهر ۱۳۹۰ ساعت توسط رمضان نیک نهاد
|
ییلاق گردسایه ازییلاقات بخش سردارجنگل فومن
+ نوشته شده در پنجشنبه ۷ مهر ۱۳۹۰ ساعت توسط رمضان نیک نهاد
|
ییلاق برا خردون سرا ازییلاقات بخش سردارجنگل فومن
+ نوشته شده در چهارشنبه ۶ مهر ۱۳۹۰ ساعت توسط رمضان نیک نهاد
|
عکسهای فوق العاده زیبا از شهر زیبای فومن (شهر مجسمه ها)
+ نوشته شده در یکشنبه ۳ مهر ۱۳۹۰ ساعت توسط رمضان نیک نهاد
|
دستور زبان تالش (5)
ادامه نوشته
+ نوشته شده در شنبه ۲ مهر ۱۳۹۰ ساعت توسط رمضان نیک نهاد
|
دستور زبان تالش (4)
زبان تالش ماسوله رودخان(صرف مضارع اخباری)
ادامه نوشته
+ نوشته شده در شنبه ۲ مهر ۱۳۹۰ ساعت توسط رمضان نیک نهاد
|
آلبوم عکس دیدنیهای فومن .ماسوله وقلعه رودخان
+ نوشته شده در جمعه ۱ مهر ۱۳۹۰ ساعت توسط رمضان نیک نهاد
|
نمایی از ساختمان شهرداری ومیدان مرکزی رشت
+ نوشته شده در جمعه ۱ مهر ۱۳۹۰ ساعت توسط رمضان نیک نهاد
|
تصاویری ازییلاقات بخش سردارجنگل فومن (1)
+ نوشته شده در جمعه ۱ مهر ۱۳۹۰ ساعت توسط رمضان نیک نهاد
|
هدف ما در این وبلاگ معرفی فرهنگ مردم تالش و آشنایی هممیهنان گرامی با جاذبههای گرشگری شمال کشور به ویژه گیلان و تالش است