شکردشت زیباترین روستای تالش

شکردشت یکی از زیباترین و بکرترین روستاهای تالش است که با آب و هوای مرطوب و خنک کوهستانی‌اش در روزهای بلند تابستان یکی از بهترین پیشنهادهای سفر است.

این دهکده در 20 کیلومتری تالش قرار دارد و در گذشته پادشاهان برای تفریح و شکار به آن می‌آمده اند اما امروزه به دلیل کوهستانی بودن و سختی مسیر، کمتر مورد توجه گردشگران قرارمی‌گیرد.

 

جاده منتهی به دهکده ییلاقی شکردشت، مسیری خاکی است که طی کردن آن با استفاده از خوردروهای شخصی دشوار است و ساکنان محلی نیز معمولا از خودرو نیسان برای رفت و آمد استفاده می کنند. این جاده زیبا با چشم انداز کم نظیری از کوهستان و جنگل های انبوه راش و افرا در بیشتر روزهای فصل بهار و تابستان غرق در مه است.

این منطقه ییلاق‌های زیبا و متعددی دارد. ییلاق لورهونی ییلاق لپون دشت، ییلاق چورون، ییلاق پیرکری و ییلاق اسب‌سرا از این جمله‌اند.

جنگل های زیبای راش و افرا در مسیر، پوشش گیاهی دل انگیز، دشت های سرسبز، دشت گل های طبیعی و چشمه های جوشان و همینطور سکونت گاه های منحصر بفرد و زندگی روستایی مناظر چشم نواز این منطقه را شکل داده است. عکس های خشایار جوانمردی عکاس تسنیم از طبیعت این منطقه ییلاقی را در زیر می بینید.

زیباترین و بکرترین روستای تالش,شکردشت,بکرترین روستاهای تالش,دهکده ییلاقی شکردشت,منطقه ییلاق‌های زیبا,جنگل های زیبای راش,پوشش گیاهی دل انگیز,گردشگری ایران

 

زیباترین و بکرترین روستای تالش

زیباترین و بکرترین روستای تالش,شکردشت,بکرترین روستاهای تالش,دهکده ییلاقی شکردشت,منطقه ییلاق‌های زیبا,جنگل های زیبای راش,پوشش گیاهی دل انگیز,گردشگری ایران

زیباترین و بکرترین روستای تالش

زیباترین و بکرترین روستای تالش,شکردشت,بکرترین روستاهای تالش,دهکده ییلاقی شکردشت,منطقه ییلاق‌های زیبا,جنگل های زیبای راش,پوشش گیاهی دل انگیز,گردشگری ایران

زیباترین و بکرترین روستای تالش

زیباترین و بکرترین روستای تالش,شکردشت,بکرترین روستاهای تالش,دهکده ییلاقی شکردشت,منطقه ییلاق‌های زیبا,جنگل های زیبای راش,پوشش گیاهی دل انگیز,گردشگری ایران

زیباترین و بکرترین روستای تالش

زیباترین و بکرترین روستای تالش,شکردشت,بکرترین روستاهای تالش,دهکده ییلاقی شکردشت,منطقه ییلاق‌های زیبا,جنگل های زیبای راش,پوشش گیاهی دل انگیز,گردشگری ایران

زیباترین و بکرترین روستای تالش

زیباترین و بکرترین روستای تالش,شکردشت,بکرترین روستاهای تالش,دهکده ییلاقی شکردشت,منطقه ییلاق‌های زیبا,جنگل های زیبای راش,پوشش گیاهی دل انگیز,گردشگری ایران

زیباترین و بکرترین روستای تالش

زیباترین و بکرترین روستای تالش,شکردشت,بکرترین روستاهای تالش,دهکده ییلاقی شکردشت,منطقه ییلاق‌های زیبا,جنگل های زیبای راش,پوشش گیاهی دل انگیز,گردشگری ایران

زیباترین و بکرترین روستای تالش

زیباترین و بکرترین روستای تالش,شکردشت,بکرترین روستاهای تالش,دهکده ییلاقی شکردشت,منطقه ییلاق‌های زیبا,جنگل های زیبای راش,پوشش گیاهی دل انگیز,گردشگری ایران

زیباترین و بکرترین روستای تالش

زیباترین و بکرترین روستای تالش,شکردشت,بکرترین روستاهای تالش,دهکده ییلاقی شکردشت,منطقه ییلاق‌های زیبا,جنگل های زیبای راش,پوشش گیاهی دل انگیز,گردشگری ایران

زیباترین و بکرترین روستای تالش

زیباترین و بکرترین روستای تالش,شکردشت,بکرترین روستاهای تالش,دهکده ییلاقی شکردشت,منطقه ییلاق‌های زیبا,جنگل های زیبای راش,پوشش گیاهی دل انگیز,گردشگری ایران

زیباترین و بکرترین روستای تالش

زیباترین و بکرترین روستای تالش,شکردشت,بکرترین روستاهای تالش,دهکده ییلاقی شکردشت,منطقه ییلاق‌های زیبا,جنگل های زیبای راش,پوشش گیاهی دل انگیز,گردشگری ایران

زیباترین و بکرترین روستای تالش

زیباترین و بکرترین روستای تالش,شکردشت,بکرترین روستاهای تالش,دهکده ییلاقی شکردشت,منطقه ییلاق‌های زیبا,جنگل های زیبای راش,پوشش گیاهی دل انگیز,گردشگری ایران

زیباترین و بکرترین روستای تالش

زیباترین و بکرترین روستای تالش,شکردشت,بکرترین روستاهای تالش,دهکده ییلاقی شکردشت,منطقه ییلاق‌های زیبا,جنگل های زیبای راش,پوشش گیاهی دل انگیز,گردشگری ایران

زیباترین و بکرترین روستای تالش

زیباترین و بکرترین روستای تالش,شکردشت,بکرترین روستاهای تالش,دهکده ییلاقی شکردشت,منطقه ییلاق‌های زیبا,جنگل های زیبای راش,پوشش گیاهی دل انگیز,گردشگری ایران

زیباترین و بکرترین روستای تالش

زیباترین و بکرترین روستای تالش,شکردشت,بکرترین روستاهای تالش,دهکده ییلاقی شکردشت,منطقه ییلاق‌های زیبا,جنگل های زیبای راش,پوشش گیاهی دل انگیز,گردشگری ایران

منبع : fararu.com

گردآوری از رمضان نیک نهاد

http://kados2.blogfa.com

تاريخ‌ ولايت‌ موغان‌ پس از اسلام  وروی اوردن مردم تالش به اسلام

پس از تقسیم تالش در جنگ های ایران وروسیه تزاری  ‌ هم اکنون قسمتی از‌‌‌ ولايت موغان در استان  اردبيل‌  و بخش‌ عمده‌ آن‌ درخاک جمهوري‌ آذربايجان‌ قرار دارد و همواره‌ قسمت‌ اعظم‌ جمعيت‌ آن‌جا را تالش‌ها تشكيل‌ مي‌دهند.

ولایت مغان در زمان باستان به همراه ولایات اران وشیروان و گستاسفی و خاک تالش ایران قلمرو کادوسیها محسوب میشد که بنا به برخی دلایل و شواهد تاریخی و همچنین برحسب نوشته­های فردوسی علیه الرحمه حماسه سرای نامی ایران کادوسیها در زمانی قبل از پیدایش دولت ماد و همزمان با آنها از رعایای سلسله پیشدادیان ایران محسوب می­شدند و حدود قلمرو آنان در مبحث جغرافیای تاریخی ذکر شده است. ‌‌اين‌ ولايت درهمان ابتداي‌ ظهور اسلام‌ و در بدو ورود اعراب‌ به‌ ايران جزئی از قلمرو تالش شمرده می­شد و همواره‌ با اعراب درگیر جنگ وستیز بوده ودر مقابل تجاوزات آنها مقاومت می­كردند.

ادامه نوشته

ییلاق خریپشت ماسال

عکس از سینا شکوری 

آداب ومعاشرت به زبان تالشی د – آداب میهمانی ( بخش5) :

- میمون شِه را ، بی ناری ساییب کَه ، خَوَر بدییَن ، دا یَندی نَه میمونی وَختی ، مَلوم بکَرَه .بختَرَه کع ساییب کَه ، بوا ،میمونی بی کَی ببو .

2- وَختی کع خوئَن میمونی بشَن ، اشتَن سَر ایی نَفَر دییَری کع سَلا گینَه نی ، اشتَنَه مَبَرَم . شمَه ماشینی همسوئَه بَری سَری مَنییَه .

3-اَگَه اَوَلَه دَفایَه کع ایی نَفَری کَه خوئَن بشَه ، بختَرَه کع دَس تِی مَشَن ، شمَه جیفی خمنا ، اَیرا، سَغْباتی ببَرَه .

4- اشتَن سَر ساییب کَه ،دییَر کَه چِمان دیلَه مَدَشَن و دییِس آدیِس مَکَرَن .

5- ساییب کَه نَه پلا خوروشی دَچیندِه ، سفرَه نوئِه را با نی که مرسون دَپرچندِه و چِه شوستِه را یاوَر بدییَن .

6- خَندَه نَه شمَه میمونی را تَیَه بوینَن ، شمَه دردوبَلا ، چِه وَری کا پیل مَه آکَرَن دا میمون غرسَه بَهَرع .

7- میمونی کا شمَه کَه شیوار ، مَهَرَه ، وییَرَه هَری مَکَرَه دا هیزَه بکَرَه

8- میمونی کا ،ایی جای بی سَسع لَم مَنشَه و تَنخا هَردِه نَه ، اشتَن مَکشَه !

9- ساییب کَه ، دَچیندَه شروپرون ، جابَجا مَکَرَن .تیلیفونی کع زَنگ ژَندَه ،شمَه جَواو مَدییَن .

10- میمونی کا تَنخا ایی نَفَری نَه لوئَه لوئَه مَکَرَن ، دییَرن نی ها مَندینَه !

10931721_1549293375312531_5088948299594720485_n

 

11- شمَه خردَنون هنتَه مَردئومی کَه کا وَیل مَه آکَرَن دا ساییب کَه دیل نا خش آبو ، شمَه روکَه خردَنی پوشَک بیگِرَه دا کَه نَییس مَه آکَرع .

12-اشتَن سَر میمونی کا ایی جای مَنشَن ، دییِسَن ساییب کَه شمَه نَه وا ، کا کو بنشَن ، هَتَه بکَرَن .

13- هیچ وَخت زور مَکَرَن کع ساییب کَه خردَنی لس بژَنَه یا اَی اَدَب بکَرَه .

14- ساییب کَه پلا خوروشی کا ایرات مَگِرَن ، شمَه وَسبود بَهَرَن ، هَلا هَمَه سفرَه وَری نشتَه نینَه ، ناری مَهَرَن .

15- اَگَه شمَه را شیرنی آگردَه یا دییَر هَردِه چی سَغبات وواَردَشونَه ، بختَرَه چَوون رخی کا اَی آکَرَن ، اَی هَمَه نَفَری سَلا بژَنَن کع بَهَرن .

16- ساییب کَه بی اشتَن ، میوَه و دییَر هَردِه چیئون ، مَوا ، چَن خرییَشَه یا گرون خرییَشَه .

17- چاکَه کاری نی کع ساییب کَه اشتَن ناری پلادَکَرع و بَهَرع . یا میمونی بوا هَنی مع را چای یا پلا خوروش بو اَرَه .

18- اَگَه ساییب کَه نَه مَلوم کَردَرونَه کع سَتی چَن ، میمونی بشَن ، نِبی وییَر دیردَریَنَن یا زوتَه بشَن .

19- سفرَه سَری کا ، نِبی ایی نَفَرمیمونی وییَر چم بدارَه اَلیدَه میمونی ویر رون بَرشو .

20- میمونی کع تَمون آبَه ، ساییب کَه نَه بوایَم شمَه دَس درد مَکَرع ، اَگَه شایَم اَمَه نی اَوون چَمَه کَه سَلا بژَنَم ، ساییب کَه نی بی میمونی نَه رادرازا بشو ،دا ، میمون را دَلَکَه نی ، بَری مَدَکَرع .

هَنی پَس آمَندَه …

برگردان فارسی …

1ـ قبل از رفتن به مهمانی، با میزبان تماس گرفته و با وی هماهنگی كنید. بهتر است از میزبان بخواهید خود وقت مناسب را تعیین كند.

2ـ هنگام مهماني رفتن، کساني را که دعوت نيستند با خودتان همراه نکنيد. واتومبیل خودتان راهم در جلوی در همسایه پارک نکنید .

3ـ اگر برای اولین بار به منزل كسی می ‌روید بهتر است دست خالی نروید و با توجه به شرایط میزبان و در حد توان هدیه ‌ای ببرید.

4ـ به سایر اتاقها و قسمت های خانه میزبان سرکشی نکنید .

5ـ به میزبان موقع چیدن میز غذا، مرتب کردن آشپزخانه بعد از صرف غذا و شست‌وشوی ظروف کمک کنید.

6ـ به عنوان میزبان، با مهمانان خود به گرمی رفتار كنید. از درد و غم، بیماری و گرفتاری ‌های روزمره خود برای مهمانان داستان نسازید.
7ـ در خوردن غذا مانند منزل خود رفتار نكنید. از پرخوری بپرهیزید.

8ـ ساکت در گوشه ای ننشین و تنها به خوردن ادامه نده .

‌9-دكوراسیون منزل میزبان را تغییر ندهیدیا وقتي تلفن خانه ي ميزبان زنگ مي زند، شما گوشي را بر نداريد.

10ـ در مهمانی‌ تمام ‌وقت را با یک نفر از حاضران به گفت‌ وگو نپردازید، طوری كه گویی شخص دیگری در آن محل حضور ندارد.

11ـ كودكان خود آزاد رها نکنید تا باعث زحمت برای میزبان شوند و به بهداشت کودکتان توجه نمایید نا منزل میزبان کثیف نشود .
12ـ در زمان نشستن شما تابع میزبان هستید، اگر به شما تعارف كرد كه جای خاصی بنشینید، حتما رعایت كنید.

13ـ هیچ ‌گاه سعی نكنید كودكان میزبان را تنبیه یا تربیت كنید.

14ـ از غذای میزبان ایراد نگیرید و با میل به اندازه کافی بخورید . قبل از نشتن همه هم خوردن را شروع نکنید

15ـ اگر هدیه ای مثل شیرینی ، شکلات و سایر خوراکی ها را دریافت کردیم خوبست آن را در حضور هدیه دهنده به او و سایرین تعارف کنیم .
16ـ میزبان هنگام پذیرایی، از قیمت میوه ‌ها و خوراكی‌ ها وگرانی آنهاجلوی مهمان صحبت نكنید.

17ـ شایسته نیست میزبان اول برای خودش غذا بكشد.یا مهمان درخواست چای یا غذای اضافه نماید
18ـ اگر قرار گذاشتید زمان معيني به منزل ميزبان برويد، دير نكنيد ، زود هم نرويد.
19ـ سر سفره به همه مهمانان به یک چشم نگاه كنید. به یک نفر توجه خاص نكنیدو یکی دیگر را فراموش کنید .

20ـ‌ پس از میهمانی و پذیرایی حتما باید از میزبان تشکر کنیم در صورت امکان ماهم آنهارا دعوت نماییم و هنگام خداحافظی مهمان را بدرقه كنید و حتی‌ الامكان تا قبل از حركت وی در را نبندید.

ادامه دارد… از : رمضان نیک نهادhttp://kados2.blogfa.com

هادی حمیدی بلبل آواز تالش

هادی حمیدی در سال 1332 در یکی اززیباترین نقاط سرزمین تالش ، شاندِرمَن به دنیا آمد.شاندرمنی که مهد زیبایی و مردان وزنان نامدار تالش است .اواز یک خانواده زحمتکش وپدر ومادر تالش است او از سرزمینی است که مردان وزنانشان بیشتر وقت خودرا با کار طاقت فرسای کشاورزی می گذرانند ودر حین کار با آوای تالشی خستگی ازتن می زدایند.

هادی در نوجوانی با شنیدن صدای دل انگیز لالایی گهواره ای مادرش بود که عشق به نوای تالشی درقلبش جوانه زد در آن لالایی ها با تمام وجودحساس نمود که نوای مادر حکایت از دلسوختگی وغمداری ومشقت روزگار دارد در آنجا بود که باخودش عهد نمود که هنر موسیقی حزن انگیز تالش را دنبال کند او در تنهایی خود غمهای نه مادر بلکه همه تالشان رابردوش خود گذاشت ونوای درد وغم را غربت وتنهایی را سوگ جدایی دلبندرا ومشقت وبی وفایی زمانه را زمزمه کرد او دیگر خودش نبود و بار غمهای همه تالش را با عشق بردوش کشیدوبرایشان خواند .او ابتدا برای مادرش خواند ،مادرش را که مرشدش بود ومنبع الهام نوای غم .منبعی از عشق ومهر ش بود . او در دوران جوانی اثری به نام آلبوم «هفت آهنگ» ارائه داد که قسمتی از اشعار این آلبوم از سروده‌های مادر ادب‌ دوستش بود. انتشار این آلبوم موجی از محبوبیت برای او رقم زد پس از این بود که هادی بلبل تالش لقب گرفت .

 کیست که تالش باشد و بتواند با شنیدن نوای غم انگیزش مانع از سرازیرشدن اشک برچشمانش گردد ،کیست که تالش باشد وبا نوای حزن انگیزش آرام نگیرد

سالها بعد از فاجعه زلزله گیلان، “حسین علیزاده” در اثر “آوای مهر” از صدای پرجاذبه و پر مهر ایشان بهره گرفت. قطعات «عمق فاجعه» که نشان‌دهنده درد فاجعه زلزله رودبار و «زندگی» که زنده کننده امید زندگی در دلها بعد از آن فاجعه بود با محبوبیت چشمگیری روبرو شد طوری که بعد از مدت کوتاهی «عمق فاجعه» به رادیو و تلویزیون راه پیدا کرد و جزو قطعات ماندگار ملی شناخته شد.
در سال 1372 آلبوم «ونگاونگ» که شاهکاری در موسیقی تالش بود منتشر شد. در این اثر، سید هادی حمیدی توانست ملودیهای اصیل و بسیار زیبایی از تالش را جمع‌آوری و ارائه دهد.
در سال 1376، استاد سید هادی حمیدی آخرین اثر رسمی خود به نام «سِیارِیحون» را انتشار داد.
همچنین این خواننده محبوب و پرآوازه اثری به نام «غم‌نامه» دارد که احتمالا در منزل خویش واقع در شهر «ماسال» آن را صدا برداری نموده است. در این آلبوم هیچگونه سازی به کار نرفته و فقط موسیقی خداداد صدای او با متن همراهی می‌کند.
هادی حمیدی یکی از مهمترین شخصیتهای فرهنگی معاصر تالش هست که سهم به سزایی در معرفی و شناخت موسیقی و فرهنگ تالش داشته است. طنین حزن‌انگیز و دلنشین صدای او در کنار اشعاری پرمحتوا و زیبا در قالب موسیقی اصیل تالش، دل و جان هر شنونده‌ای را می‌نوازد.
با این همه متاسفانه هنرمندان آواز اصیل تالشی مانند هادی حمیدی چون ازسویی به صورت تجاری نمی خوانند و ازسوی تحت حمایت سازمان خصوصی ودولتی چون ارشاد وصدا وسیما هم نیستند ، مشکلات زندگی وبیماری در پاره ای از موارد هنرمندان مارا از پای در می آورد .امید اینکه هرچه سریعتر با یاری دوستداران هنرتالش بلبل تالش ما بازبرای تالش فعال بخواند وبه ما آرامش دهد .
به امید آن روز
 از : رمضان نیک نهاد 

گردآوری از : http://kados2.blogfa.com

معرفی حیات وحش تالش – شنگ

نام تالشی : شݖنگ şınq

نام علمی : Lutra lutra

نام فارسی: سگ آبی، سمور آبی

مشخصات: جثه بزرگ و استوانه‌اي شكل، پوزه پهن با سبيل‌هاي بلند و كلفت، گوش‌ها و چشم‌هاي كوچك دارد، دم بلند و لوله‌اي شكل است كه در قاعده پهن و كلفت مي‌شود. دست و پا كوتاه‌اند و در بين انگشتان پرده‌اي وجود دارد موها نرم و انبوه، به رنگ قهوه‌اي تا قهوه‌اي متمايل به خاكستري، زير چانه و گلو سفيد است.

سگ آبی(سگاو)، سمور آبی در ایران، مقایسه ، تفاوت، شناخت، دلایل نمایانی آنها  در کنار انسانها

اندازه‌ها: طول سر و تنه 62 تا 83 سانتي‌متر، دم 36 تا 55 سانتي‌متر، ارتفاع 30 سانتي‌متر، وزن 5 تا 15 كيلوگرم.

زيستگاه: اطراف رودخانه‌ها، نهرها، كانال‌هاي آبياري، درياچه‌ها، تالاب‌ها و استخرهاي پرورش ماهي با پوشش گياهي مناسب.

عادات: شبگرد است. اگر منطقه امن باشد روزها نيز ديده مي‌شود. به صورت انفرادي زندگي مي‌كند. لانه را در حفره‌هاي طبيعي، سوراخ درختان، زير ريشه‌هاي مجاور آب ايجاد مي‌كند. درب ورودي لانه معمولاً در داخل آب و در عمق 50 سانتي‌متري از سطح آب قرار دارد كه به وسيله دالاني شيب‌دار به لانه ارتباط دارد، يك سوراخ تهويه، لانه را به بيرون ارتباط مي‌دهد. گاهي اوقات نيز در داخل لانه روباه يا رودك ساكن مي‌گردد. ممن است علاوه بر لانه دائمي يك لانه موقتي نيز در زير سنگ‌ها و گياهان داشته باشد. به خوبي بر روي زمين راه مي‌رود، ولي بيشتر از چند صد متر از لانه‌اش دور نمي‌شود. با مهارت كامل به وسيله دم و با كمك پاها شنا مي‌كند و شيرجه مي‌رود. براي ايجاد تعادل، دست‌ها به سينه مي‌چسبند و مانند فرمان عمل مي‌كنند. مي‌تواند به مدت 10 دقيقه زير آب باقي بماند. ولي در شرايط عادي مدت زير آب رفتن يك تا دو دقيقه است. در زير آب سوراخ‌هاي گوش و بيني مسدود مي‌شود. سبيل‌ها بسيار حساس‌اند و با استفاده از آنها در تاريكي يا آب گل‌آلود به خوبي شنا كرده و خفيف‌ترين تلاطم داخل آب را حس مي‌كند. حس بويايي و شنوايي قوي است، بينايي به نسبت ضعيفي دارد، ولي در زير آب و در نورهاي مختلف مي‌تواند اجسام متحرك را به خوبي ببيند. شنگ‌ها در همه سنين بسيار بازيگوش هستند. اغلب در فصل زمستان خودشتان را روي برف‌ها سُر مي‌دهند. به خوبي دست‌آموز مي‌شوند. در برخي كشورها اين حيوان را براي صيد ماهي تربيت مي‌كنند. گاهي اوقات شنگ‌ها براي دسترسي به منابع غذايي جديد كيلومترها در خشكي راه مي‌روند.

غذا: از جانوران آبزي نظير ماهي، قورباغه، خرچنگ، پستانداران كوچك نظير ول آبزي، پرندگان آبزي به خصوص چنگر، مرغابي، تخم و جوجه پرندگان، حشرات و مواد گياهي تغذيه مي‌كند. غذا را با دهان مي‌گيرد. آثار مدفوع و باقي مانده مواد غذايي كه در مناطق مشخصي از مسير رودخانه‌ها و نهرها مشاهده مي‌شود، نشانه وجود اين حيوان در منطقه است. در داخل مدفوع كه بوي ماهي مي‌دهد معمولاً استخوان‌هاي ماهي وجود دارد.

توليدمثل: در تمام فصول قادر به جفت‌گيري است، ولي معمولاً جفت‌گيري در فصل زمستان انجام مي‌گيرد. مدت آبستني حدود دو ماه است. يك تا پنج بچه مي‌زايد. چشم بچه‌ها در يك ماهگي باز مي‌شود. بعد از دو ماه از لانه خارج مي‌شوند و شنا را شروع مي‌كنند. تا شش ماهگي به مادر وابسته هستند. در يك سالگي به سن بلوغ مي‌رسند. طول عمر در اسارت حدود 22 سال است.

وضعيت فعلي: به علل مختلف نظير كم شدن طعمه‌ها، شكار بي‌رويه، آلودگي ناشي از سموم كشاورزي به خصوص سموم كلره، آلودگي‌هاي صنعتي و سيلاب‌ها، جمعيت آن به سرعت رو به كاهش گذاشته و در بعضي از مناطق به كلي نابود شده است. تا اواخر دهه 40 همه ساله هزاران قطعه از پوست اين حيوان كه در مناطق مختلف كشور، به خصوص اطراف رودخانه‌ها و تالاب‌هاي خوزستان شكار شده بود، به خارج صادر مي‌شد. در حال حاضر بيشترين جمعيت شنگ در تالاب‌ها و رودخانه‌هاي شمال و غرب كشور مشاهده مي‌شود ولي در مناطق جنوبي به خصوص تالاب‌هاي خوزستان مانند هورالعظيم و شادگان جمعيت آن به شدت كاهش يافته است. اخيراً تعدادي شنگ در اطراف ماهي سراي جاجرود واقع در نزديك تهران، سياهكل و تالش در گيلان مشاهده گرديد.

گردآوری از : رمضان نیک نهادبا بهره گیری از ویکی پدیا

http://kados2.blogfa.com

قوم تالش، نخستین صاحب خانه نجد ایران

قوم تالش در شمال ایران نخستین قومی بودند که خانه‌های سنگی دوران باستان را بنا کردند.

به گزارش گروه ایرانشناسی خبرگزاری دانا(داناخبر) به نقل از باشگاه خبرنگاران، کادوسان گیلان که امروزه از آن به تالشان نام برده می‌شود، نخستین قومی بودند که از سنگ و گچ برای خود خانه ساختند و آثار به جای مانده در آقااولر، مریان تالش و کهنه رود (کانرود) آستارا، به خوبی آنرا ثابت می‌کند.

براساس نوشته‌های «آلن زاگارل» با عنوان ظهور شیوه زندگی در ارتفاعات ایران پیش از تاریخ، که ترجمه آن توسط میراث فرهنگی استان چهارمحال بختیاری به چاپ رسیده است، اکثر مناطق ایران در دوره باستان کوچ گرد و عشایر بودند که پیش از حمله آریاییان در منطقه شمال ایران امروزی و فلات مرکزی قومی سکونت داشتند که به فن خانه‌سازی با سنگ آشنا بوده و دژها و خانه‌هایی می‌ساختند که به راحتی به تصرف دشمنان در نمی‌آمد. یافته‌های این پژوهشگر آمریکایی که در فلات مرکزی به قوم بختیاری و در شمال ایران به تالشان اشاره دارد، ساخت نخستین خانه‌های سنگی را به آنها نسبت می‌دهد.

اما از آنجا که در کوه‌ها و میانکوه‌های منطقه تالش معادن آهک و گچ فراوان بوده و حتی امروزه هم در روستای کهن‌رو (کانرود) از معادن آهک همچنان بهره‌برداری می‌شود، در زمان باستان هم تالشان با بهره‌گیری از ما سه بادی کنار دریا و آهک و با قطعات سنگ و چوب فراوانی که در دسترس داشتند، خانه‌های دایمی برای خود می‌ساخته‌اند. درحالیکه تمدن‌های دیگری چون قفقاز، آناتولی و…. با گله‌داری و چارنشینی و جابجا شدن دایمی، صحرانوردی می‌کردند. چرا که برای دسترسی به مراتع و علفزارها مجبور به این کار بودند اما قوم تالش که در کرانه سرسبز و کوه های جنگلی غرب دریای خزر می‌زیسته‌اند برای تغذیه دام‌هایشان علفزارهای کافی همواره در دسترس داشتند و از این جهت در خانه‌های دایمی و مستحکم، به طور یکجانشین زندگی می‌کردند.

این گزارش براساس یافته‌های «ژاک دمرگان» در حفاری‌های منطقه می‌افزاید: تالشان حتی قبل از ورود آریاییان به این منطقه، دارای تمدنی بسیار پیشرفته و خانه‌های مستحکم از سنگ و گچ بوده‌اند و به همین خاطر آریاییانآریاییان قوم تالش را «دیو» می‌نامیدند، چون در مقابل تهاجم آنها سخت پایداری کرده و مانع ورود آنها به سرزمین خود شده‌اند.

منبع :پایگاه تالش شناسی علی عبدلی

 

 عکس ‏‎Ramezan Niknahad‎‏

احیای نام تاریخی استان گیلان و طوالش

تلقی عمومی وغیرسیاسی از نامواژه گیلان در درازنای تاریخ مربوط به سرزمینی جلگه ای بوده و کوهستان با نام های تالش و دیلمان شناخته می شده است و گیلان در باورِعموم، کوهستان را در بر نمی گرفته است و هنوز در باور کوه نشینان چنین است.
از حدود 400 سال قبل تا عهدنامه ترکمنچای (190 سال قبل) تالش حکومت جدای از گیلان داشته و از 190 سال قبل تا 76 سال قبل حکومت یکی از پاره های باقی مانده اش در ایران در کنار گیلان با نام گیلان و تالش یا طوالش
شناخته می شده است و در باور مردم، سیاحان و سیاستمداران ناحیه ای مستقل از گیلان بوده است.
بعد از عهدنامه ترکمنچای حکومت تالش به سه قسمت تقسیم شده، قسمتی در مرزهای روسیه ، قسمتی تحت نام تالش (نواحی آستارا،نمین و بخشی از مغان )در ترکیب آذربایجان ایران تا دوره مشروطه بوده و دراین دوره به
عنوان «ولایات اربعه»: «اردبیل، تالش، مشکین و خلخال »شناخته می شده و پاره سوم به نام حکومت خمسه طوالش پیوسته به گیلان بوده و به همراه گیلان در دوره مشروطه به نام حکومت گیلان و طوالش شناخته می شده است.
نام گیلان و طوالش بعد از 1285 هجری شمسی تا 1316 به مدت 30 سال در اسناد رسمی در کنار یکدیگر بوده است و همزمان درون این ترکیب ،حکومت خمسه طوالش نیز وجود داشته است.
از 1316 تا 1339 نام گیلان و طوالش با هم حذف گشت و به مدت بیست و سه سال موجودیت تاریخی سیاسی نام دیرینشان را تحت نام استان یکم از دست دادند. البته در عرف همچنان باقی بودند.
از مشروطه به این سو پس از 6 دهه سرنوشت مشترک نام های تالش و گیلان در بودن و نبودن! (اواخرقاجار و اوائل پهلوی)در اواخر سال 1339 نام گیلان به تنهایی احیا و به جایگاه سابق خود بازگشت اما نام تالش هم از کنار گیلان حذف شد، هم در استان آذربایجان محو گشت و هم در تالش شمالی در جمهوری آذربایجان ممنوع گشت.
بنابراین تا 76 سال قبل(1316)؛ بالفعل و تا 53 سال قبل(1339) ؛بالقوه ،نام تالش بر دو تا از استان ها(یا ولایات و حکومتها)ی مهم ایران باقی بود و هم در کنار گیلان موجودیت سیاسی داشت هم در کنار ولایت اردبیل.
گیلان و طوالش سرزمین دو قوم اصلی استان یعنی گیلک و تالش و همچنین اقوام و اقلیت های دیگر همچون آذری ها و کردها و… است و نامی سرزمینی و تاریخی متعلق به همه ی باشندگان این سامان است و معنی مستقیمش سرزمین گیلک ها و تالش ها نیست و معطوف به کوهستان و جلگه ای است که قرن ها گیلان و طوالش خوانده می شد.
حمایت ازاین احیای نام می تواند نشان علاقه مردم گیلان و طوالش به ادامه ی زندگی مشترک درون یک استان باشد و این حمایت باید از سوی اقشار مختلف فرهنگی و اقتصادی و اجتماعی و سیاسی گیلان و همینطور طوالش باشد.

از آرمین فریدی 

گردآوری از : http://kados2.blogfa.com

ریشه یابی واژه تالش

تالشیها در جنوب غربی دریای مازندران ، جلگه لنكران و بخشهایی از قفقاز پراكنده اند . امروزه نزدیک به یك میلیون نفر از مردم آستارا، اردبیل، بخش ساحلی جمهوری آذربایجان، اَسالِم، هشتپر، شاندِرمَن و ماسال به زبان تالشی تكلم میكنند.می گویند :  تالش از طَیلَسان ، تـِوِل ، كادوس و تلرت رود برگرفته شده است .

طیلسان : برخی واژه «تالش» را برگرفته از طَیلَسان به معنی روپوش بلند پشمی میدانند و بر این باورند که مردم تالش را به دلیل جامه شان این چنین نامیده اند . « طَیلَسان معرَّب تالسان ، نوعی از ردا كه عربان بر دوش اندازند و نیز طیلسان اقلیمی است پهناور در نواحی دیلم» .

تِـوِل : به نظر میرسد واژه «تالش» كه تالشان آن را تِوِلِـش یا تِـوِلیش تلفظ میكنند ، از واژه ی « تِـوِل » به معنی «گِـل» گرفته شده. مارسل بازن فرانسوی میگوید : «واژه تالش كه خود آن را تالیش یا تِـوِلِش تلفظ میكنند، هم برای نامیدن دامنه خاوری رشته كوه و هم مردمانی به همین نام به كار میرود».

كادوس : دکتر محمد معین با ارجاع به كسروی مینویسد : « تالش به قول برخی مبدَّل و محرَّف «كادوس» است و آن قومی بود كه در زمان باستان بس انبوه بودند و در كوهستان شمالی ایران جایگاه داشتند و چون بارها به گردنكشی برخاستند و با پادشاهان هخامنشی از در نافرمانی درآمدند از اینجا نام ایشان در تاریخ آمده و امروز مترجمان «كادوش» را كه تلفظ صحیح آن است، «كادوس» نویسند. جایگاهی كه برای « كادوشان» در تاریخ‌ یاد كرده‌اند امروز منطبق با جایگاه تالشان می‌باشد. »

 

دکتر سیداحمد كسروی بر این باور است كه بی گمان تالشان امروزی فرزندان و بازماندگان همان كادوسان می‌باشند و واژه «تالش» از «كادوس» است . او می‌گوید: « نخست باید دانست كه رویه درست و ایرانی نام كادوس، كادوش یا كادِش می‌بوده كه گادوش یا گادش نیز می‌گفته‌اند. ( مقایسه شود با گالش در زبان گیلكی ) چه می‌دانیم كه یونانیان همچون تازیان واژه‌هایی را كه می‌گرفتند ، دیگر می‌گردانیده‌اند و از جمله «ش» ها را در آخر نامها «س» می‌كردند . آنگاه موسی خورینی ، تاریخ نویس نامدار ارمنی ، چنانكه گفته می‌شود در سده 5 میلادی می‌زیسته در كتاب جغرافی خود این نام را «گادوش» می نویسد و پیداست كه از زبان ایرانیان چنان گرفته است. به  هر حال سپس «ك» به «ت» و «د» آن به «ل» عوض شده و نام «تالوش» یا « تالش» گردیده، كه اكنون تنها این رویه واپسین شناخته می‌باشد.»  سپس احمد كسروی برای اثبات نظر خود ، تبدیل «ك» به «ت» را رایج دانسته و در مورد تبدیل «د» به «ل» به كتاب پروفسور دارمستتر3 استناد می‌كند و سه نمونه نیز خود ذكر می‌كند: 1ـ مَزلَقان در نزدیكی ساوه كه یاقوت حَموی و مُستَـوفی هر دو آن را مَزدَقان دانسته‌اند.{در کردی ایلام و کرمانشاه نیز به دیوانه لیوه می گویند که همان دیوه می باشد و دال به لام تبدیل شده است . } 2ـ مزلاوا پیرامون زنجان كه مزداوا بوده است. 3ـ بیلقان كه شهری در اران بوده و در كتاب‌های ارمنی « بایداقاران» نوشته شده است.

افزون بر این برخی دیگر واژه «كادوس» را واژه تالشی دانسته‌اند و بر این باورند كه از دو جزء Kaبه معنی خانه وdus به معنی دوست (دوستدار خانه) تشكیل شده است، چنانچه برای كاسپی نیز ریشه ای تالشی آورده‌اند و این واژه را از پیوند   به معنی كف و  Sәpi  یعنی سفید دانستهاند و «كاسپی» را نیز قومی تالشی پنداشته اند . البته برخی به طور جدی به این ریشه یابی بد گمان بوده اند .

هرتسلفد در بندهشن نام رودی را « تلرت رود» می خواند و بر آن است كه واژه « تالش» از همین واژه برگرفته شده است.

به نظر می رسد ، تالشان بازمانده كادوسیان هستند. كادوسیان اقوامی بوده اند كه در كناره های دریای مازندران و بخشی از آذربایجان كنونی می زیستند. هر چند در آثار تاریخی اندیشمندان كمتر اثری از آنان دیده می شود، اما در كتاب مقدس زردشتیان (اوستا) هر چند از كادوس یا كادوسیان و دیگر مردمان کناره دریای مازندران مستقیم یاد نشده ، اما در آبان یشت ، كرده هشتم ، آمده : « فریدون پسر آبتین از خاندانی توانا در سرزمین چهار گوشه ورن، صد اسب و هزار گاو و ده هزار گوسفند به آناهیتا تقدیم كرد.»

    در  این عبارت اوستایی، صفت سرزمین « ورن» « چهار گوشه » ذکر شده است .  شایدمنظور از چهار گوشه ، همان چهار قوم همسایه گیلان یعنی كادوس ، گِـل، آمارد و كاسپی باشد.

دیاكونوف می گوید: « كادوسیان كه در منابع قرون وسطای متقدم ارمنی ، كاتی شیان نامیده شده اند ، یك قبیله مهم و مستقل بودند كه در كوههای جنوبی رود ارس میان قوم گلها و كاسپیان زندگی می كردند .»  

از پولیبوس نقل شده : « آلبانیا ساكنین باستانی آن سوی كوههای قفقاز ، همسایه بلافصل آذربایگان نبود ، بلكه میانآذربایگان و آلبانیا مردم دیگری چون كادوسیان (تالشان) می زیستند ، تالشان امروز نیز در فاصله میان آذربایگان و سرزمینی كه از پنجاه سال پیش جمهوری آذربایجان شوروی نام گرفت ، می زیستند. این مردم در آستارا، تالش و لنكران شوروی سكونت دارند.»

كادوسیان بخشی از ماد شرقی هستند، این دیدگاه از نظر زبان شناسی نیز اثبات شدنی است،زبان این نواحی در آغاز زبان ماد شرقی بوده است.

كسروی می گوید: « استرابو، دانشمند شناخته یونانی كه كتاب خود را در جغرافی در دو هزار سال پیش نوشته ، در گفتگو از مادآتروپاتن كه خاستگاهش آذربایجان كنونی است ، ایل های كوه نشین آن جا را بدین سان نام می‌برد .

نوشتن تالش به صورت طالش درست نیست زیرا ط ویژه واژگان عربی است و تالش عربی نیست .

نویسنده :عادل اشکبوس

گردآوری از : http://kados2.blogfa.com

پژوهش های باستان شناسی در تالش

گزارشی از پژوهش های باستان شناسی در تالش (محمد رضا خلعتبری):

شهرستان لریک و دشت مغان ، واقع درتالش آن سوی آستارا رود ، برای نخستین بار در سالهای 91-1890 به وسیله  ژاک دمرگان و برادرش هنری د مرگان ، مورد پژوهش باستان شناسی قرار گرفت . در آن پژوهش شمار زیادی سردابه و گورهای عظیم سنگی شناسایی شد و در آن ها اشیایی متعلق به دوره های مفرغ و آهن « سده های 7 تا 14 پ.م » به دست آمد.
بررسی آن اکتشافات نشان داد که نواحی مذکور یکی از پنج مرکز مهم تولید آهن و مفرغ و ساخت اشیاء فلزی جنوب قفقاز در آن دوران بوده . آن پژوهش همچنین از وجود تمدنی خبر می دهدکه مراجع علمی شوروی سابق آن را ( تمدن تالش – مغان ) نامیده اند ” انسیلکوپدیای آذربایجان جلد 9 ” .

برادران مورگان در همان سال ها حفاری هایی نیز در تالش جنوبی ، روستا های مریان و نوئه دی ( آق اولر) ، انجام دادند و در آن جا هم آثار ی مشابه آثار تمدن تالش – مغان  به دست آوردند که گزارش آن در کتاب ” هیئت علمی فرانسه در ایران ترجمه کاظم ودیعی چاپ انتشارات چهر تبریز آمده است ” دومین پژوهش باستان شناسی در روستاهای مریان و نوئه دی نیز چند سال پیش به وسیله هیئت باستان شناسی سازمان میراث فرهنگی  به سرپرستی محمد رضا خلعتبری انجام گرفت.

«تالش» با چشم اندازی زیبا، نام منطقه ای وسیع و سرسبز در شمال و شمال غرب استان گیلان است که از سویی کوه های سر به فلک کشیده البرز و از سوی دیگر دریای خزر آن را در برگرفته است.
این منطقه با بخش های مختلف جلگه ای، کوهستانی و جنگلی در روزگاران کهن به سرزمینی گفته می شد که از شمال به آلبانیای قفقاز، از شرق به دریای خزر، از جنوب به سفیدرود و از غرب به دشت و پهنه اردبیل مغان و منطقه کوهستانی نیر و سراب می رسید. در این سرزمین قومی همنام، یعنی تالشی ها زندگی می کنند که به دلیل عدم انجام برنامه پژوهشی هدفمند اطلاعات چندانی از ادوار گذشته آنان در متون تاریخی وجود ندارد. برخی بر این باورند که تالشان همان کاوسیان یا کاتوزیانند که در نواحی کوهستانی این سرزمین زندگی می کردند.

 

در کتاب ایران در عهد باستان نیز آمده، کادوسیان مردمی بودند که در گیلان جای داشتند و ظاهراً نیاکان تالشی های کنونی بوده اند. همان نواحی تالش شمالی به دنبال ۲ دورده جنگ های طولانی ایران و روسیه تزاری در زمان سلطنت فتحعلیشاه قاجار و عقد ۲ قرارداد ننگین گلستان و ترکمانچای در سال های ۱۲۱۸ و ۱۲۴۱ قمری به عنوان غرامت جنگی به روس ها واگذار شد و این واگذاری بهایی بود که تالشان برای بقای حکومت قاجار به روس ها پرداختند. متأسفانه با وجود حساسیت منطقه به لحاظ سیاسی، فرهنگی و طبیعت بی بدیلی که به این منطقه ارزانی شده، دانش و آگاهی ما از فرهنگ های کهن این سرزمین بسیار اندک است، چرا که تا انقلاب اسلامی و به عبارتی دقیق تر تا یک دهه گذشته باستان شناسی در تالش نامی ناآشنا بوده است.
صرف نظر از کارهای اولیه ژاک دمرگان در فاصله سال های ۱۹۰۱- ۱۸۸۹ میلادی برای شناسایی فرهنگ و تمدن تالش که چاپ کتاب مطالعات جغرافیایی هیأت علمی فرانسه در ایران حاصل آن بوده و نیز تلاش های پراکنده سال ۱۳۵۱ از سوی باستان شناسان ایرانی، تالش تا سال ۱۳۷۱ که فصل جدید فعالیت های پژوهشی و مطالعات باستان شناسی منطقه آغاز شد، در پناه جنگل های انبوه و مه آلود خود از نظر پنهان و کار پژوهشی هدفمند در آن صورت نگرفته بود.مطالعات آغازین این سرزمین پس از انقلاب اسلامی براساس یک برنامه اضطراری شروع شد و این مقدمه ای بود تا ظرفیت های فرهنگی و گردشگری منطقه بیش از پیش شناخته شود. بررسی های باستان شناسی تالش کاورش های باستان شناختی تالش به صورت هدفمند به سرپرستی محمدرضا خلعتبری، عضو هیأت علمی و مدیر وقت پایگاه میراث فرهنگی و گردشگری تالش از سال ۱۳۷۸ براساس برنامه های مصوب پژوهشی سازمان میراث فرهنگی کشور آغاز شد و تاسال 1386 ادامه یافت.
کاوشهای انجام گرفته در منطقه و چاپ نتایج آن در ۵ جلد، بستر مناسبی را در شناخت فرهنگ دیرپای منطقه فراهم کرده و گستره آگاهی و دانش ما از ساختارهای فرهنگی تالش را که پیش از این تنها به کتاب هایی همچون مطالعات جغرافیایی هیأت علمی فرانسه در ایران و کتاب خاطرات هیأت علمی فرانسه در ایران محدود می شده افزایش داده است. خلعتبری، در ارتباط با سابقه فعالیت های باستان شناسی تالش، این منطقه را نخستین نقطه از خاک گیلان می داند که پذیرای هیأتی باستان شناسی شده است. هیأتی که پس از عقد قرارداد انحصاری مظفرالدین شاه با دولت فرانسه به ایران آمد و اساس آن انجام هرگونه کاوش، تحقیق و کشف اشیای عتیقه در سراسر خاک ایران به انحصار دولت فرانسه درآمد و ژاک دمرگان به این منظور و به عنوان عامل سیاست این کشور راهی ایران شد. دمرگان در فاصله سال های ۱۹۰۱- ۱۸۸۹ قصد انجام  مطالعات علمی سفری به مناطق جنوبی دریای خزر کرده و در تالش ایران در محوطه هایی همچون مریان، نوئه دی (آق اولر)، حسن زمینی، شیرشیز، قیلاخانه، مرداغی، جالیک و نمین در خاک استان اردبیل فعلی و در تالش روسیه تزاری در حوزه لنکران، دره لالوار، دیبده به بررسی و گمانه  زنی می پردازد که به کشف آثاری از نیمه دوم هزاره دوم و آغازین سده های هزاره اول قبل از میلاد منجر می شود. خلعتبری درباره حضور دمرگان در این منطقه با اشاره به این که کارهای پژوهشی وی در همین مرحله پایان نیافت، می گوید: وی یک بار دیگر به کمک و همراهی برادرش هنری و به منظور تکمیل مطالعات خود راهی تالش شد که حاصل دستاوردهای این فصل نیز از سوی دمرگان در کتابی با عنوان مطالعات جغرافیایی هیأت علمی فرانسه در ایران و کتاب خاطرات هیأت علمی فرانسه در ایران که از سوی برادرش تألیف شد به چاپ رسید. این عضو هیأت علمی در توصیف کارهای پژوهشی دمرگان، می گوید: با فعالیت های دمرگان در منطقه تصور می شد ساختارهای فرهنگی تدوین شود، اما عملاً این طور نشد و تا مدت۷۰ سال در پناه جنگل های انبوده و مه آلود از نظر دستگاه های فرهنگی کشور پنهان ماند. تا این که در سال ۱۳۵۱ در دو محوطه دو خالکوه و تلارک در جنوب اسالم کاوش های جدیدی آغاز شد. کشف آثاری از نیمه دوم هزار اول قبل از میلاد ماحصل این کاوش ها محسوب می شود که  که متأسفانه گزارشی از آن در دست نیست.
با توجه به مطالب ارائه شده، مجموعه فعالیت های باستان شناسی تالش تا قبل از پیروزی انقلاب اسلامی ایران با در نظر گرفتن قدمت منطقه اندک بود و کاوش های باستان شناختی در این منطقه براساس یک برنامه اضطرای در سال ۱۳۷۰ آغاز شد. در زمستان سال ۱۳۷۰ در هنگام عملیات راهسازی در مسیر جاده پونل به خلخال و میانه در مقطع روستای ییلاقی و سکه تیغه ماشین آلات راهسازی به چند گورستان باستانی برخورد کرد که با دخالت مأموران حفاظت آثار باستانی مستقر در ماسال از ادامه کارشان جلوگری و موضوع پیگیری می شود. بازدید از محوطه خاکبرداری شده و قدمت گورهای باستانی کاوش این مکان را اجتناب ناپذیر می کند. این اتفاق مقدمه ای بر هدایت کاوش های باستان شناختی به سمت تالش می می باشد، زیرا فعالیت های پژوهشی تا آن زمان در حوزه رودبار و بویژه 2 سوی سفیدرود متمرکز بوده است. کاوش گورستان باستانی و سکه در یک فصل انجام شد که به آثاری از دوره اشکانی منتهی و در ادامه آن دره شفا رود تا مرز خلخال مورد بررسی شد که منجر به کشف محوطه باستانی میانرود و کاوش آن در سال ۱۳۷۲ شد.
با کاوش محوطه باستانی میانرود و دستیابی به آثار ارزشمندی از نیمه دوم هزاره اول قبل از میلاد دره کرگانرود جنوبی که ی محور استقراری از روزگار کهن به شمار می رود، مورد بررسی و شناسایی قرار گرفت. در این منطقه محوطه باستانی اسب سرا در ییلاق شکره دشت که قبور کلان سنگی از نوع دلمن در سطح زمین کاملاً قابل شناسایی بود، برای کاوش های باستان شناسی انتخاب شد، اما به دلایلی کارهای پژوهشی تالش پس از کاوش گورستان باستانی میانرود در سال ۱۳۷۲ تا مدت ها دچار وقفه شد و گورستان اسب سرا در سال ۱۳۷۷ در برنامه پژوهشی سازمان قرار گرفت.
این محوطه و محوطه باستانی مریان بدون شک یکی از بزرگ ترین گورستان های پیش از تاریخ و تاریخی استان به شمار می رود، مشاهده وسعت کاوش های غیرمجاز، بافت معماری قبور و آثار کم نظیر آن منجر به تعیین حریم، کاوش و نجات بخشی و ثبت این محوطه تاریخی در فهرست آثار ملی به سال ۱۳۷۸ شد.
کارهای پژوهشی محوطه باستانی مریان در سال ۱۳۷۸ آغاز شد و در زمستان همان سال در فهرست آثار ملی به ثبت رسید و تا سال ۱۳۸۱ ادامه یافت.
گورستان عظیمی بالغ بر ۴۰۰ هکتار مساحت کشف و بیش از ۶۰ گور در آن کاوش شد. در این گورها اجساد، همراه با ظروف سفالی و مفرغی، ادوات جنگی و وسایل تزیینی دفن شده بود که بیانگر اعتقاد مردمان عصر آهن به زندگی پس از مرگ به شمار می رود.
دلیل باقی ماندن اسکلت ها  را پس از سالیان دراز در این گورستان ها، قلیایی بودن خاک این نواحی می باشد. بررسی های آثار مکشوفه حکایت از آن دارد که این محوطه باستانی از آغازین سده های هزاره اول قبل از میلاد تا پایان دورده ساسانی برای استقرار مورد استفاده قرار گرفته است. محوطه باستانی مریان مجموعه ای از محوطه های گورستانی است که در جای جای آن شکل گرفته و به احتمال قوی فضای خالی میان گورستان ها مکان های استقراری بوده که به علت به کارگیری مصالح زایل شوند در ساختار آنها به کلی از بین رفته و اثری از آن به جای نمانده است.
زمانی که هیأت علمی کاوش های باستان شناسی تالش در محوطه باستانی مریان به کاوش اشتغال داشت، با توجه به شرایط طبیعی بزرگ ترین گورستان باستانی استان که سلسله جبال البرز آن را چون دیواری نفوذناپذیر در برگرفته و دره کرگانرود جنوبی سهل ترین راهی بوده که ارتباط منطقه را با غرب و به ویژه ۲ تمدن بزرگ آن حوزه یعنی  اورارتوها و ماناها برقرار می ساخت این فرضیه قوت گرفت که به احتمال قوی در ۲ سوی کرگانرود امارت نشین های کوچک ترین وجود داشته که نقش تدافعی در برابر هجوم همسایگان غربی به سرزمین کادوسیان را بر عهده داشتند. به همین دلیل برای اثبات این فرضیه ۲ سوی کرگانرود جنوبی تا مرز جمهوی آذربایجان مورد بررسی وشناسایی قرار گرفت. نتیجه این بررسی ها منجر به کشف ۱۱ محوطه باستانی شد و از آنجا که وسعت آثار سطحی و بافت معماری مقابر محوطه باستانی تول گیلان با آثار مریان همزمان بود، برای اثبات این فرضیه برای کاوش در نظرگرفته شد. کاوش این گورستان ۳۵۰ هکتاری د رسال ۱۳۸۲ به صورت گمانه های پیشرو آغاز شد و پس از آن در ۲ فصل کاری ادامه یافت که به کشف ۶۵ گور از نوع حفره ای ساده، کلان سنگی و دلمن و آثار بسیار ارزشمندی از نوع سفال، مفرغ، آهن، طلا، نقره و زیورآلات منجر شد. در این کاوش ها همچنین دستبند مفرغی با واژه هایی به خط میخی که در قسمت درونی آن نقر شده بود کشف شد. این کتیبه به خط میخی اوراتویی است و به عنوان کهن ترین سند مکتوب و خطی کشف شده از خطه گیلان به لحاظ بازگویی یک مفهوم مشخص به شمار می رود.
امارت نشین تول به دلایلی که در موقعیت مرزی سرزمین کادوسی با همسایگان غربی آن قرار داشت از نظر هنری پیش از آن که در هنر سرزمین های شمالی سلسله جبال البرز تأثیر گذاشته باشد از هنر همسایگان غربی خود تأثیر پذیرفته است.
مهم ترین اثر مکشوفه از کاوش های باستان شناسی تول دستبند مفرغین مزین به خط میخی اورارتویی است این دستبند به دلیل اهمیتی که در زمان خود داشته با وجود شکسته شدنش از بخش میانی دوباره بهم متصل و پرچ شده است. دستبند یاد شده در بخش درونی خود دارای خط میخی اورارتویی است.
چنانچه دستبند مفرغی مکشوفیه را به عنوان هدیه ای از سوی یکی از پادشاهان اورارتویی یعنی آرگیشتی اول به حاکم منطقه بپذیریم، این فرضیه قوت می گیرد که به احتمال قوی در آغازین سده های هزار اول قبل از میلاد امارت نشین تول گیلان یا مریان باید در سیاست منطقه ای از چنان موقعیت و اقتداری برخوردار بوده باشند که پادشاهان اورارتویی یا مانایی به منظور حفاظت و صیانت از متصرفات خود ناگزیر بودن تا از حمایت ساکنان منطقه برخوردار باشند. از سوی دیگر حضور این کتیبه خود می تواند حکایت از آشنایی بومیان منطقه به فن خط و کتابت باشد. که تاکنون در باستان شناسی استان شناخته شده نیست. به عبارتی گزینش محوطه باستانی تول گیلان یافتن پاسخ به سؤالاتی بود که تاکنون به آن پرداخته نشده بود.
گورستان باستانی کورامار آخرین محوطه در حوزه تالش است که مورد بررسی های باستان شناسی قرار رفته است. مطالعات اولیه روی آثار مکشوفه از این گورستان نیز تعلق آن به آغازین سده های هزار اول قبل از میلاد تا پایان نیمه این هزار را تأیید می کند. از این رو، این محوطه با دیگر محوطه های کاوش شده چون مریان، تول و تندوین در یک افق گاهنگاری قرار می گیرند. کشف گور یک زن در گورستان ۳ هزار ساله کورامار اطلاعات تازه ای از ساختار اجتماعی آن دوران را فراروی باستان شناسان قرار داد. در گور این زن، برخلاف دیگر گورهای این گورستان، ظرفی نقره ای مشابه جام خشایار شاه به دست آمد که این کشف بیانگر جایگاه ویژه زنان در آن اعصار است. کشف ظرف نقره ای در این گور که بر اساس اشیای زینتی کنار اسکلت احتمالاً متعلق به یک زند است، نشان می دهد زن ها ۳ هزار سال پیش می توانستند در جایگاه اجتماعی ویژه ای قرار گیرند.
حجم گورستان تالش و گورهای متعددی که در این گورستان قرار گرفته است، نشان می دهد که روزگاری این منطقه باید سکونتگاه اقوامی بوده باشد  که امروز در این گورستان خفته اند. ساختار معماری و مساکن اقوام عصر آهن مستقر در این منطقه آخرین سؤالی است که مدیر پایگاه میراث فرهنگیگردشگری به آن  پاسخ می دهد. یکی از موضوع های اساسی تاریخ تمدن سرزمین های شمالی سلسله جبال البرز به طور اعم و استان گیلان به طور اخص که تاکنون بدون پاسخ مانده،  ساختار مسکن اقوامی است که در طلیعه عصر آهن ۱۵۰۰ قبل از میلاد در سراسر کشورمان و طبیعتاً گیلان مستقر شده اند. بسیاری از صاحب نظران بر این باورند که اقوام مزبور از مساکنی با سازه مستحکم برخوردار نبوده اند. به گفته وی، این فرضیه می تواند بر دو اساس متکی باشد: نخست آن که در کاوش های باستان شناسی که در این استان صورت گرفته، پلانی شفاف و روشن از معماری این اقوام شناسایی نشده و این نکته سبب شده تا بسیاری بر این اعتقاد باشند که این اقوام اساساً دارای مسکن نبوده اند و دیگر آن که به نظر بسیاری از صاحب نظران اقوام مزبور از آنجا که دارای زندگی شبانی و اقتصادی مبنی بر تولیدهای دامی بوده اند، نمی توانستند یکجانشین باشند.
ذوق، سلیقه و خلاقیت این اقوام در تولید ابزارآلات و هنرهای ظریفه  و معماری قبور این فکر را که آنان دارای مسکنی بودند، از ذهن دور می کند. وی دستیابی به فضایی با کف و اجاقی در میانه آن در کاوش های گورستان تول گیلان را دلیلی بر وجود مساکن مردمان عصر آهن در این منطقه می داند.
کاوش های شادروان علی حاکمی در حفریات کلورز و کشف آثار معماری با پی سنگی و پوشش سقف از جنس چوب و کاوش های باستان شناسی دکتر نگهبان در فاصله سال های ۱۳۴۱ – ۱۳۴۰ در گورستان مارلیک و گمانه زنی و لایه نگاری در تپه پیلاقلعه از تپه های اقماری مارلیک و دستیابی وی به اتاق هایی به ابعاد ۵ در ۸ در ۳ با مصالح سنگی از جمله آثار معماری کهن استان عنوان می کند که می تواند پایه تحقیقات آتی قرار گیرد. در پایان، با توجه به این که مهاجرت اقوام عصر آهن از کوه های قفقاز تا فلات مرکزی تنها با عبور از تالش ممکن بوده و تالش در آن زمان یکی از دوره های شکوفایی خود را سپری می کرد، احتمال می رود این اقوام در عبور از این منطقه استقرارهای طولانی داشته اند وسعت گورستان تالش و تراکم گورهای عصر آهن نیز بیانگر آن است که این استقرار با فرهنگ سازی همراه بوده است

منبع : وبسایت رسمی باستان شناسی گیلان

گردآوری از : http://kados2.blogfa.com

مرام و ویژگیهای غالب در خلق وخوی مردم تالش :

1-بسیار بی باک و جسور وگستاخند.
2-صاف دل وزود باورند.
3-عاشق کوه وجنگل وطبیعت سرسبزند.
4-روستا را به شهر ترجیح میدهند .
5-قد زنان ومردان معمولا بالاتراز حد متوسط است .
6- سازگار با شرایط مختلف هستند.
7-وقتی نه میگویند دیگربراحتی سازش نمیکنند .
8-مهمان نواز هستند.
9- در مورد ناموس خود بسیار متعصب هستند.
10-خانواده دوست هستند

11- اهل وفای به عهد هستند.
12- کمتر به سیاست روی می آورند .
13-در صورت سیاسی شدن صدیق واز خود گذشته هستند.
14-بچه های آنها در تحصیل موفق تر از حد معمول هستند.
15-زنانشان پوشش مناسب وپوشیده را دوست دارند و شرم فراوان دارند

16-اهل دوزوکلک نیستند واگر به آن مجبور شوند ، خبره کار میشوند.
17-حیوانات وپرندگان اهلی وگیاهان راخیلی دوست دارند.
18- چالاکی وجست وخیز رادوست دارند وکمتر چاق میشوند.
19- غالبا رنگ مومشکی ،رنگ چشم قهوه ای وپوستی سفید دارند.
20- در اقتصاد ومال اندوزی حرص کمتری دارند وکمتر آینده نگر هستند.
21- برای بچه های خود معمولا میراث چشمگیر مالی ندارند .
22-بچه های تالش زودتر مستقل میشوند ووابستگی مالی کمتری به خانواده دارند.
23-اگر فرصت علم آموزی ویادگیری برایشان پیش آید زود به درجه استادی می رسند.
24- تعصبات قومی وزبانی آنها کمتر از تعصبات اقوام همسایه است .

25-یشتر از اقوام همسایه غریبه نوازهستند .
26- زندگی ومسافرت به نقاط گرمسیر وکویری را دوست ندارند.
27- دین داری آنها در حد اعتدال است.
28- اهل تعاون ویاری در فصل کار وگرفتاری همدیگر هستند.
29-در ازدواج با اقوام دیگر به علت سازگاری زیاد ، سالاری کمتری دارند .
30- عموما پدران ومادران از فرزندان پسر حمایت بیشتری میکنند .
31-مردانشان در خانواده نقش رهبری دارند .
32- مردان تالش بیشتر ترجیح میدهند زنانشان خانه دارباشند.
34-موسیقی محلی وسنتی وجشنها را خیلی دوست دارند.
35- کار فیزیکی را به کار فکری ترجیح می دهند .
36- اهل خیانت در دوستی وخانواده نیستند.
37-اهل قناعت هستندو به داشته های کم خود رضایت دارند .
38- سفر های زیارتی وسیاحتی را دوست دارند.
39- یکدل هستند ودورویی را دوست ندارند.
40-شکست نفسی رهبری آنها علتی به عدم روی آوری به مدیریت های اجتماعی است.
41- زور واجبار را به هیچ وجهی نمی پذیرند.
42- روح آزادیخواهی وسلحشوری دارند.
43- مبارزه فیزیکی با زورگویان را به مبارزه سیاسی ترجیح میدهند.
44- در برابر ناملایمات صبروشکیبایی دارند.
45- صبور هستند ولی وقتی کاسه صبرشان لبریز شد سرکش وعصیانگر می شوند.
46- دیر متحد میشوند ولی وقتی متحد شدند ،اتخاد ناگسستنی دارند.
47- برای بزرگترها درهرلباسی احترام خاص قائلند.
48- در کارهای سخت مقاومت بیشتری دارند وخستگی ناپذیرند.
49- روح بلند پروازی وآرمانهای بسیاربزرگ کمی دارند.
50- غالبا برون گرا هستند وشخصیت دوگانه ندارند .
51- بسیار عاطفی وروحی حساس و زود رنجی دارند .
52- دربرابر یک قدم محبت با چند قدم محبت جبران می کنند .
53- در برابر یک قدم دوری از آنها با چند قدم از شما دور می شوند .
54-به ورزشهای کشتی ،پیاده روی وکوهنوردی ، سوارکاری وشکار علاقه فراوان دارند .
55-به علوم وفنون و تکنولوژی علاقه فراوان دارند .
56- به پیروان همه ادیان وملییت ها احترام میگذارند .
57- زود عصبانی میشوند ،وبا سکوت طرف مقابل ،عصبانیت آنها سریع فروکش می کند .
58-در اختلاف ها ،اهل گذشت وسازش هستند وکینه آنها ابدی نیست .
59- طلاق وسپردن پیران به خانه سالمندان را ننگ خانواده می دانند .
60-بیکاری وتنبلی در بین آنها بسیار کم است و ننگ افراد شناخته میشود .
61-تسلیم مشکلات وسختی کار نمیشوند .
62- خوش بین هستند وبه اطراف خود نگرشی مثبت دارند .
63- همیشه درحال فعالیت هستند ،حتی در پیری کار را دوست دارند .
64- وقتی کار میکنند کم کاری نمی کنند وتنها به کار توجه دارند .
65-ذاتا متواضع وکم روهستند
66-شب زود می خوابند وسحر خیزند
67- معنویات برایشان مهم تر از مادیات است .
68- انسانهای منزوی وروانی ودیوانه در بینشان کمتر دیده میشود
69- عشق آنها به معشوق بی ریاست .
70-اولاد و بچه ها را نعمت الهی میدانند وتعداد بچه های آنها بیشتراز متوسط است

از رمضان نیک نهاد 

گردآوری از : http://kados2.blogfa.com

تعارض فرهنگی در ازدواج برخی از جوانان تالش

سوالات-دهگانه-و-ضروری-قبل-از-ازدواج-چیست-؟

ازدواج ،سنتی است که از دیر باز انسانها ،جهت حفظ نهادخانواده وتقویت ورشد پیوند های عشقی و سلامت جسمی وروانی افراد جامعه بنیاد نهاده اند وبسیاری از ملتها آن را امری مقدس شمرده و حتی برخی آن را نیمی ازدین تلقی میکنند .

برخلاف گذشته(ازدواجهای سنتی )،که در بسیاری از موارد ازدواجها بدون پیوند عشقی ،ویا شناخت طرفین همراه بودو تنها توسط بزرگترهای دو زوج انتخاب وجفت وجور میشدند ،بدون اینکه حتی همدیگر را دیده باشند واز علایق همدیگر مطلع شوندو یا نظر آنها را جویا شوند .

امروزه، با توسعه جوامع وحضور برابر زنان در جامعه ، و احراز حق انتخاب جوانان در همسر گزینی .در بسیاری از موارد ازدواجها برمبنای شناخت وعلایق طرفین صورت میگیرد . ومسئولت ونقش جوانان در تعیین سرنوشت ازدواجشان بیشتر است .

ازدواج پسران ودختران تالش هم در عصر حاضر ، در بسیاری از موارد تابع مسایل کلانی است که در سراسر ایران مانعی در ازدواجهای موفق و مناسب و به موقع جوانان ایرانی است ، مانند بیکاری وهزینه های سرسام آور ازدواج ،نداشتن شغل مناسب ومسکن مناسب  ، آینده ای ناامن و دهها مسئله کوچک وبزرگی دیگر که مجموعا سبب تاخیر در ازدواج ویا منجر به مجردی همیشگی و ازدواج های نافرجام (طلاق) شده است .

علاوه بر مسایلی که در سطح کلان جامعه برای جوانان تالش مطرح است ، به سبب گوناگونی چون  زودباوری یا سازگاری افراطی یا خانواده دوستی یا شاید حس غریبه نوازی و مرغ همسایه را غاز پنداشتن ، یاتجربه های تلخ را تکرار کردن یا سستی پیوند های قومی و خانوادگی یا شکست نفسی  ، شغل مناسب یاتحصیلات عالی و تیپ جالبی که جوانان تالش دارند ، ویژگیهایی   که بسیاری از دختران وپسران  هر قومی را به ازدواج با آنها مشتاق میکند ، بدین گونه جوانانی از اقوام غیر تالش دوریا نزدیک دیار تالش  برای ازدواج برگزیده میشوند و غالبا جوان تالشی انتخاب می شود پیش از آنکه انتخاب نماید ،این جوانان تالشی معمولا بدون مشورت و رضایت بزرگان تالش  تن به ازدواجی نا پخته ،   میدهند و زمانی پی به  اشتباه عملکردشان  می برند که دیگر هویتی از او باقی نمانده است وکلی خسارت مادی ومعنوی برخود وخانواده واردشده است  .

این موارد برای پسر های تالش چشمگیرتر است پسر هایی که به دلیل امتیاز های خاصی که بر اثر تحصیلات عالی بدست آورده اند و اززندگی روستایی فاصله گرفته و  در جوانی افراد موفقی بوده اند .این افراد با ساده اندیشی در ذهن خود سرابی را دیده اند ،وبا خیال بی تاثیری هویت های قومی ، ازدواجی را به گردن سپرد ه اند که چون یوغی آنها را به سوی خود میکشد ،نا کام شد ه اند ،عزت خود را ازدست داده ،از خانواده وقوم وتبار ودیا رخود جدا شده و خادمی برای همسر و صدها قوم وتبارش گشته ، قدرت رهبری وهدایت خانواده از او سلب شده ، اختیار تربیت فرزند را ازدست داده ،حتی قدرت آن را  ندارند که در کنار فرزندش تالشی سخن گویند ، وبرای پدر ومادر که روزی مایه مباهات وافتخار بودند ،به طرفی سوق داده میشوند که گاهی بی شرمانه پدر ومادر را مایه شرم خود میدانند وبا کراهت پدر ومادر خود را در خانه خود می پذیرند .آنگونه پیش می رود که پدر ومادر احساس میکنند که چنین فرزندی اصلا ندارند ، موفقیت اجتماعی این افراد تحت الشعاع ازدواجشان محدود وتثبیت میماند واز نظر اجتماعی با توجه به پست وموقعیتی که دارند نمی توانند کوچکترین خدمتی را برای مردم قوم تبارشان انجام دهند .فرزندانشان پیوند ریشه ای واصالتی که با تالشان دارند آبیاری نمیشود وگاها تخم نفرت نسبت به نه تنها مردم تالش ،بلکه سرزمین زیبای تالش در ذهن بچه های معصومشان کاشته میشود .

ما این عزیزان را که قربانی صداقت افراطی تالشی و دیگران را چون خود پنداشتن شده اند  .همواره از خود میدانیم وبچه هایشان را بچه های تالش میدانیم وبرای باز گشت دوباره آنها با فرزندانشان وخانواده به آغوش گرم تالش بی صبرانه .منتظریم وزندگی با عزت آنها آرزوی قلبی ماست ومایلیم همه باهم به آغوش خانواده واصل خود برگردند و خدای ناکرده نبینیم آن روزی که جوان تالشی پیرشده واز کار آفتاده شده و از شهر رانده به تنهایی ماهها بدون خانواده گذران پیری را در روستاو یادگار پدر ومادر مرحوم نموده ، ودر روستا بی صبرانه منتظر است تا آرزوهای سرکوب شده اش را با خود در زادگاهش به گوربرد .

ممکن است در پار ه ای موارد استثنائا چنین نباشد یا تالشهای هم داشته باشیم که اقتدارشان را پس از ازدواج حفظ کرده باشند .و برعکس جوانانی هم هستند که حتی از یک فرهنگ وقوم نیستند اما با عشقی که باهم دارند به سازگاری وتفاهم رسیدند .رسیدن به تفاهم بین تالش با همسراز اقوام دیگر به یک میزان نیست به نظر می رسد رسیدن به تفاهم با همسرانی که تعصبات قومی قوی دارند ازهمه کمتر باشد .متاسفانه  نمونه های  فراوان  ناکامی و شکست ، از این گونه پیوندها ،نتایج معنی داری دارد وآنقدر هست که مصداقهای عینی اطراف ، جوانان تالش را در تکرار تجربه های تلخ تاریخی به تامل ودور اندیشی وا دارد .

هرگز منظور من این نیست که طرف مقابل ازدواج جوان تالشی خدای ناکرده انسان بدی یا خطا کاری است .خیر ، من به شخصه به همت وغیرت خانوادگی وقومی آنها آفرین هم میگویم که با چنگ ودندان از هویت خود و ازریشه واصالت خود از فرهنگ خود از پدر ومادر وبزرگان خود پاسداری می نمایند .برعکس ایراد  از خودمان است که در پاسداشت فرهنگ واصالت خود سستی داریم وتن به ازدواجی می دهیم که نه برمبای عشق است ونه تفاهم و توازن اندیشه است ونه بر توازن  سطوح طبقاتی خانواده است ونه بر تفاهم فرهنگی واحترام متقابل به اصالت خانوادگی   .

درمورد دختران تالش که این ازدواجها کمتر با اقوام دیگر اتفاق می افتد مگر آنکه دختر تالشی بسیار زیباتر باشد یا بسیار تحصیلکرده تر باشد یا بسیار کم سن تر وجوانتر باشد  یا مقام ومنزلت اجتماعی چشمگیر تر داشته باشد .با آن همه برتری دختر تالشی  تدریجا آنچنان سلب اختیار در زندگی شخصی میشود که حتی اختیار انتقال زبان خود به فرزندش را ازدست می دهد و دخترتالشی  غالبا با سرخوردگی وسازگاری وخودرافدای فرزندو همسر می نماید  که گویی آن زن خدمتکار آن خانواده است نه  بانوی خانواده و شریک زندگی  .

کارشناسان خانواده برای ازدواج موفق اولویت هایی در نظر گرفته اند 1)از نظر عقیدتی وفرهنگی :پسر ودختر نسبت به امور دینی واعتقادی وفرهنگی مشترکات و شباهت زیادی داشته باشند .2)انظر خلق وخوی خانوادگی :رعایت عفت ،ادب ،ارزشهای خانوادگی یکسان ،احترام به بزرگتر ها وفامیل دور ونزدیک داشته باشند 3) از نظر اقتصادی : در صورتی که نزدیک هم نباشند در بیشتر موارد همراه با اختلافات شدید ونا آرامی وجدل است 4)سطح تحصیلات وسن که دختر در سطح پسر یا مقدارکمی از نظر تحصیلات وسن پایین تر از پسر باشد .

درپایان باید توجه داشته باشیم دردنیای کنونی محدود کردن جوانان به شیوه نژادپرستانه تنها به ازدواج قومی امری نه منطقی است ونه ممکن واز طرفی  تنها از یک قوم ودیار بودن شرط کافی نیست چه بسا جوانانی که همسرشان ازیک فرهنگ وقوم هستند اما از جهات دیگر با هم نا سازگارند و زندگی ناموفقی داشتند .باید برای زیبایی زندگی خانوادگی تلاش نمود و از کوچکترین لغزشها وخطاها جلوگیری نمود و زندگی خانوادگی خود رابا عشق ،احترام متقابل ، توازن سطوح طبقاتی خانواده و شناخت اخلاقی ازهم بنا سازند که این و یژگیها ی بر هرگونه ویژگیهای دیگر برتری می یابد وحتی تعصبات قومی رامهار می نمایدودر خدمت خانواده قرار می دهد  .

چه بسیارند جوانانی که از هر نظر در ازدواج مانند هم بوده وبا غفلت وخودخواهی و خطای حین زندگی یکی بنیاد خانواده شان فرو ریخته است .در پایان برای همه جوانان سرزمین بزرگ ما ایران از هر قومی بالخص جوانان تالشی زندگی با عزت همراه با ازدواجهای موفق و (برد برد ) آرزو دارم .

از : رمضان نیک نهاد

گردآوری از : http://kados2.blogfa.com

مادر سالاری در زنان تالش

در طول تاریخ ،زنان ایرانی ،بویژه زنان تالش با همه فرازونشیب هایی که برای جامعه ایرانی رخ داده است .همواره مورد تکریم خانواده ومردان قرار گرفته اند .زنان تالش ، در روزگارکهن که عمدتا مردان درشکارگاهها در جستجوی شکاروغذا دور بودند با برپایی چادر,سرپناه وتهیه آب ازچشمه ها وافروختن آتش اجاق وتهیه دانه های خوراکی جنگلی ،وپختن غذا وتدارک پوشاک ، کانون خانواده را به مکانی گرم ودوست داشتنی برای اعضای خانواده تبدیل میکردند.وعلاوه برآن با خلق استعداد های هنری وصنایع دستی وتهیه محصولات کشاورزی نقش مادر سالاری خودرا به خوبی انجام می دادند .در آن دوران زنان تالش به طور خاص اداره تمام امور زندگی وتربیت فرزندان رابرعهده داشتند شاید این خلق وخوی زنان تالش به عنوان پرچمدار وپیشتاز زنان ایرانی بوده که هیچگاه جامعه ایرانی لکه ننگ زنده بگور کردن دختران را تجربه نکرده است .زنان تالشی ، در جنگها به عنوان پشتیبانی وتدارکات وحتی بعضی به عنوان سوارکاران ماهر همراه مردانشان علیه بیگانگان ومتجاوزین جنگیده اندودرپاره ای موارد نه تنها سالارخانواده بودند بلکه سلطان وسالار دیارشان هم بودند.


زنان تالشی همراه با زنان سایر ملل در عصر جدید که تکنولوژی ، تسهیلاتی را در زندگی جامعه بشری فراهم نموده وبسیاری از وظایف خانه داری زنان با روش نمودن کلیدی انجام میشود واز طرفی ترویج فرهنگ وارداتی تحقیر شماری زنان وفرصتهای نابرابر اجتماعی تاحدودی موازنه مادرسالاری به نفع مرد سالاری تغییر کرده است با وجود براین نقش ممتاز زن تالشی در تمام خانواده های مردمان تالش کاملا مشهود است .با نگاهی به زندگی امروز زنان تالشی بخوبی در می یابیم که زن تالشی نه تنها مغلوب تهاجم فرهنگی بیگانه نشده است بلکه با بکارگیری تفکر علمی ،استعداد هایش را شکوفا نموده و به مدد هماهنگی بین هوش وعلم و تجربه ، قوی تر از نسلهای گذشته نقش سالاری خودرا در کانون خانواده حفظ نموده است .


زنان تالش ،امروز بیش از هرزمان دیگر برای مردان نقش همدل وهمکار ومکمل کسب معاش ورفاه خانواده را دارد وبرای خانواده الگویی از مقاومت دربرابرسختی وصبردربرابرناملایمات ومنبعی سرشار ازایمان وعشق ومهروعاطفه است ، زن تالشی تمام خوبیهای یک زن ایرانی ،نجابت ،وفاداری ،حسن خلق وکمال وجمال راباهم دارد.زنان تالش امروز علاوه برنقش همسری ومادری وتامین عواطف خانواده ،نقشی مساوی وشاید هم بیشتر ازمردان در اقتصاد خانواده دارد که بیش از نیمی ازکار زراعت ،پرورش دام وطیور ،پرورش درختان میوه وصیفی کاری ،چایکاری ،پرورش ابریشم ،صنایع دستی وسایر کارهای کشاورزی که در روستاهای ایران خصوصا گیلان رایج است با دست توانای زنان تالش انجام میگیرد و تلاشش برای خانواده در حد جانفشانی صورت میگیرد بدون اینکه به سلامت بدنی خود فکر کرده باشد .


زنان تالش چون شیرزنی در تلاش برای معاش فرزندان است وتمام وجودش را در راه خوشبختی خانواده هزینه میکنند وبا تنگناهای اقتصادی که متاسفانه امروز در جامعه وجود دارد ،حداقل لذت شخصی از زیباییهای که جذاب برای عامه زنان است نصیبش میگردد.زنان تالشی چون اساطیر زنان قهرمان ایران با حداقل فرصتی که در نیم قرن اخیر برای روستاییان ایجادشده است ، با فروش جان رنج محصولات کشاورزی خود ،با مشقت ،فرزندانش راجهت تحصیل روانه شهرها کردند که نتیجه آن امروز وجود دهها هزار دانش اندوخته عالی زن ومرد تالش است که امورات بخشی اززندگی شهری توسط آنان به خوبی انجام میگیرد این فرزندان تالش شهری که بر کول مادران بزرگوارخود درمزرعه چون فولاد آبدیده شکل گرفته اند صلابت و مقاومت وپشتکاری وبهره گیری اززحمات خود را بیشتر مدیون مادران فداکار خود میدانند، حداقل نیمی از این دانش پژوهان تالش را دختران وزنان تالش تشکیل می دهند که در بالاترین رده های شغلی پابه پای مردان در مشاغل اجتماعی بسیار هم موفق بوده اند ومی روند تا نقش پیشگامی را در نسل جدید از مادران پیشرو جوامع ایران ایفا نمایند . حتی امروز در جوامع روستایی که متاسفانه تولیدات کشاورزی مناطق تالش نشین با رکود مواجه شده است وتوجیه اقتصادی آن کمرنگ شده است .اگر رمقی ازتولیدات کشاورزی باقی مانده است مدیون همت والای زن تالشی است .زن تالشی مظهرایثاروپاکدامنی واخلاق برای خانواده است ،الگویی ازقناعت وبرکت وخودکفایی برای فرزندان است .باشد تا ما تالشان،فرزندان شایسته برای مادر وقدردان زحماتش در روزهای سخت وپیری باشیم وامید اینکه نیاید آن روزی که با پشیمانی بر سر مزارش با سوزدل بگوییم :
ای مادر اگر دسترسی داشتمی / سنگ سیه ازگورتو برداشتمی
خودراچوگل وخاک تیره پنداشتمی / تاکه تنهات به زیر خاک نگذاشتمی
از :رمضان نیک نهاد

گردآوری از : http://kados2.blogfa.com

 

پیوندهای  فرهنگی و زبانی تات وتالش

پیشینه  تاریخی، زبانی و فرهنگی هر قومی نشان از تمدن آن قوم دارد و آنچه که میتواند تمدن یک قوم را همواره زنده و پابرجا نگه دارد حفظ و شناخت ریشه های تاریخی فرهنگی و اصالت آن قوم است. ژرف نگری در ابعاد زندگی اقوام مختلف میتواند باعث پیوند ناگسستنی میان نسلهای جدید با ریشه هایشان باشد. تالش ها و تات ها هر دو از اقوام اصیل ایرانی محسوب می شوند که دارای اشتراکات تاریخی، فرهنگی و زبانی بسیاری هستند. اشتراکات میان این دو قوم آنچنان عمیق وریشه دار است که گاه متمایز کردن آن دو قوم از یکدیگر دشوار میشود  .

جغرافیای تالش و تات در گذشته بسیار وسیع تر از امروز بوده  اما امروزه  بیشترین تجمع تالشها و تاتها در غرب استان گیلان و آبادی های خلخال  است که هم مرز همدیگرند ، جدای از سرزمین های جدا شده تات و تالش  از ایران ، بسیاری از تاتها وتالش ها در زمانهای گذشته از زادگاه خود کوچانده   و در بخشهای وسیعی از سراسر ایران ، به صورت آبادی تالش نشین یا تات نشین  اسکان یافته اند .

علاوه براینها بخشی از تات ها در گذشته از شدت سرمای کوهستانی یا کار به فومنات وماسال وشاندرمن  و تالش دولاو آمده اند و با مردم تالش به تدریج تنیده اندو  یا برعکس بخشهای از مردم تالش که اکثر دامدار بوده اند برای چرای بهتردر نواحی تات نشین خلخال رفته و ساکن شده اند .

زبان تاتی وتالشی آنقدر بهم نزدیک هستند که به راحتی زبان همدیگر را می فهمند .گاه اشتراکات زبانی تاتی وتالشی  چنان به نظر میرسد که حتی از گویشهای مختلف بین تالش جنوبی ومرکزی بیشتر است .

میان تات وتالش ها اشتراکات تاریخی بسیاری وجود دارددر طول تاریخ هرگز جنگ واختلافی بایکدیگر نداشته اند و تهدیدی برای هم به حساب نیامده اند ، همواره دو قوم دوست و برادر  بوده ودوستان و دشمنان مشترک داشته اند .

 اگر چه هر دو قوم تالش وتات ، باورها و آداب و رسومی ویژه خود نیز دارند اما در بسیاری از رسومات و باورها مانند هم هستند  .تالش ها وتات ها به دلیل زندگی در دامان کوهستان و در دل طبیعت وشغل   کشاورزی و دامداری ، بیشتر غذاها و خوراکی هایشان از مواد غذایی طبیعی است  که خود تولید کرده اند . صنایع دستی مشترکی مانند  شال بافی ،جوراب بافی ،گلیم بافی… بین زنان ومردان تات وتالش رایج است . کارهای خانه داری وتربیت فرزند زن تالشی بسیار شبیه زن تاتی است ، لباس های تاتی وتالشی از نظر شکل وجنس مانند هم است   ، آداب ورسوم آنها در در اعیاد ملی چون نوروز ، شب چله ، چهارشنبه سوری ، نوروزخوانی ، آیین سوگواری ماه محرم ،مراسم زیارتی ، مراسم خاکسپاری ،مجالس عزاداری ، آیین عروسی اگر نگوییم عین همدیگرند اما موارد اختلاف  به حدی است که اختلاف سلیقه در نواحی مختلف تالش نشین وجود دارد .

موسیقی تالشی و تاتی ،آلات وآوای غم انگیز مانند هم دارند . شعر و موسیقی به ویژه نی تالشی تاتی آن چنان با زندگی تات ها وتالش ها  تنیده شده است که این دو قوم در شادیها و غمهایشان در کارو کشاورزی و دامداری با شنیدن آن جانی دگر می گیرند  .   ضرب المثلها و چیستانها ی آنها از نظر محتوایی عموما مانند هم بوده ،باورهای مشترک دارند ،حتی خرافه هایی که بین آنها رایج  است مشترک است ،مهمان نوازی وسادگی و محبتی را که برای میزبان دارند وجه اشتراک زیادی باهم دارند . آنچه به عنوان مهمان نوازی در میان تات ها وتالش ها  بیان میشود بسیار فراتر از آن حد از مهمان نوازی است که بین عموم مردم رایج است.تات وتالش ها حتی از نظر اعتقادی و علایق وعواطف و روحیه سازگاری با سایر اقوام وادیان  ومرام  انسانی بسیار شبیه هم هستند .

به گمانم  پیوندی که بین تات وتالش برقرار است ابدی ونا گسستنی است .نمونه بارز آن پیوند را اندیشمند بزرگ تات وتالش  جناب دکتر علی عبدلی در نیم قرن تلاش ارزشمندشان در معرفی وپاسداری از فرهنگ تات وتالش به خوبی نشان داده است بدین خاطر محبوب هردوقوم تالش وتات است .

از : رمضان نیک نهاد

گردآوری از : http://kados2.blogfa.com

آداب و رسوم ختنه در مردم تالش

 ختنه پیشینه زیادی در بین جوامع مختلف دارد ، در گذشته  ختنه تنها به دلیل اعتقادات مذهبی و آیینی انجام می شده است. حتی محققان در اجساد مومیایی که قدمت آن ها به مصریان باستان و چیزی حدود ۱۵ هزار سال قبل می رسد، ختنه را پیدا کرده اند.در قرون اخیر  دلایل و مدارک علمی برای این کار بوجود آمده است . امروزه انجام ختنه از شکل اعتقاد مذهبی صرف خارج شده و به صورت یک عمل کاملا علمی درآمده است طوری که پژوهش علمی ثابت کرده است که احتمال ابتلا به عفونت ادراری در نوزادانی که ختنه نمی شوند، ۲۰ برابر بیشتر از نوزادانی است که ختنه شده اند.  حتی  والدینی که در دین آ نها الزامی برای ختنه وجود ندارد، این کار را برای فرزندان پسر خود انجام می دهند. مثلا در حال حاضر در آمریکا، ۸۰ درصد از نوزادان پسر در بدو تولد ختنه می شوند.

 

سنت ختنه در بین مردم تالش هم ، سابقه تاریخی و دینی وهزاران ساله دارد ، از گذشته تا امروز این سنت در بین تالشها عملی پسندیده و بهداشتی به حساب آمده وتو صیه های دینی ومذهبی هم پشتوانه  آن بوده است  . در بین تالشها سنت ختنه تنها  برای پسران عملی  پسندیده و رایج است و بر خلاف برخی نقاط دیگر به ویژه کشورهای عربی ، هر گز حتی یک مورد از ختنه برای دختران در تالش شنیده نشده است  .

در گذشته تالشها ختنه کردن فرزندان  پسر خودرا بیشتر در بین سنین 3 تا 5 سالگی و دروسط  بهار انجام می دادند در این فاصله سنی گاهی اوقات دو برادر  که فاصله سنی یک تولد، پشت سر هم داشتند ( به اصطلاح تالشی  جیبو ی هم بودند  ) با همدیگر ختنه می شدند .

معمولا مادرهای تالشی برای تشویق ونترسیدن پسر ،  اورا با  نوید به مردانگی و  دامادی در آینده وجشن و هدایا  و بجا آوردن آداب مسلمانی  ترغیب می نمودند .

در گذشته عمل ختنه توسط دلاک یا سلمانی ماهر  در خانه  پسران انجام می شد ، دلاک پس از آنکه کودک آرام می گرفت وحواسش به دیگران بود  هر دو پای پسر  را زیر پای خود محکم نگه می‌داشت. سپس پوست نوک آلت بچّه را با نوک انگشتان به طرف خود می‌کشد و آن‌ را در دهانه نی قرار می‌داد. همین که پوست آلت کاملاً در شکاف نی می افتاد انگشتان خود را از بیخ شکاف بر می‌داشت تا شکاف نی جمع شود و پوست نوک آلت را محکم در خود بگیرد، آنگاه تیغ دلاکی یا همان سَرَه تالشی را از جیب یا کیف خود بیرون آورده و با سرعت و چالاکی غلاف نرم را از بالای شکاف می‌برید و پوست بریده شده را در بشقاب یا ظرفی که در کنار رختخواب طفل می گذاشت . برخی تالشها پوست را سیخ می زدند و به دیوار می زدند وهربار اورا به کودک نشان می دادند می گفتند  نشان مردانگی توست گاهی هم پوست را در مکانهای مثل مکتب خانه می انداختند که پسرشان درس خوان شود دلاک  برای جلوگیری خونریزی و عفونت و پانسمان آلت بریده شده ، قبل از انجام آن مقداری پنبه یا پارچه  را روی هم انباشته و آتش می‌زد وقتی خوب آتش می گرفت کاسه چینی روی آن گذاشته تا به صورت نیم سوخته خاموش شود، پنبه‌های نیم سوز  وآغشته به خاکستر را لوله کرده و به سر آلت بریده شده می‌پیچند تا جلو خونریزی آنرا بگیردو ضدعفونی گردد. کودک برای مدتی دامن سرخ رنگی می­پوشید تا محل زخم خوب شود. طفل ختنه شده باید چند روزی در رختخواب می خوابید و کمتر حرکت می کرد  تا از خونریزی احتمالی جلوگیری گردد .معمولا ختنه  بدون هیچ گونه مشکلی برای سلامتی کودک انجام می شد وپس از 5 تا 10 روز محل بریدگی بهبود می یافت .

بیشتر تالش ها در گذشته.پس ازختنه متناسب با در آمد خود جشنی برپا می کردند که ختنه سوران نام داشت مهمانان پس از صرف غذا هریک پول یا هدایایی هم به پسر ختنه شده می دادند. برخی خرافات  هم وجود داشت که  اگر پدری  برای فرزندش سور  یا مهمانی  ندهد قبل از دامادی فرزند می میرد .

اما امروز با اندکی تفاوت همچنان مانند سابق ختنه کردن پسران در تالش صورت می گیرد .امروزه نه تنها  تالش ها عمل ختنه را از تکالیف دینی حساب می آورند بلکه پشتوانه علمی وبهداشتی خارج از قوم مذهب هم تاکید بر ختنه پسران دارد .امروزه تالش ها مانند بیشتر اقوام ایرانی پسران خودرا در زیریک  سالگی ، حتی در دوران نوزادی زیر نظر پزشک انجام می دهند .البته بیحسی موضعی و دستگاههای لیزری در دقت و سهولت ختنه بیشتر به کودک کمک می نماید . پس از ختنه هم دیگر تالش ها غالبا مانند سابق ختنه سوران  یا جشنی  نمی گیرند . اما هم چنان  فامیل نزدیک به صورت انفرادی و عیادت وشادباش برای کودک هدایا یی می برند .

از : رمضان نیک نهاد

گردآوری از : http://kados2.blogfa.com

عکسی زیبا از ماسال

ماسال -عکس از سینا شکوری 

فهرست سخنان بزرگان ایران وجهان