ختنه پیشینه زیادی در بین جوامع مختلف دارد ، در گذشته  ختنه تنها به دلیل اعتقادات مذهبی و آیینی انجام می شده است. حتی محققان در اجساد مومیایی که قدمت آن ها به مصریان باستان و چیزی حدود ۱۵ هزار سال قبل می رسد، ختنه را پیدا کرده اند.در قرون اخیر  دلایل و مدارک علمی برای این کار بوجود آمده است . امروزه انجام ختنه از شکل اعتقاد مذهبی صرف خارج شده و به صورت یک عمل کاملا علمی درآمده است طوری که پژوهش علمی ثابت کرده است که احتمال ابتلا به عفونت ادراری در نوزادانی که ختنه نمی شوند، ۲۰ برابر بیشتر از نوزادانی است که ختنه شده اند.  حتی  والدینی که در دین آ نها الزامی برای ختنه وجود ندارد، این کار را برای فرزندان پسر خود انجام می دهند. مثلا در حال حاضر در آمریکا، ۸۰ درصد از نوزادان پسر در بدو تولد ختنه می شوند.

 

سنت ختنه در بین مردم تالش هم ، سابقه تاریخی و دینی وهزاران ساله دارد ، از گذشته تا امروز این سنت در بین تالشها عملی پسندیده و بهداشتی به حساب آمده وتو صیه های دینی ومذهبی هم پشتوانه  آن بوده است  . در بین تالشها سنت ختنه تنها  برای پسران عملی  پسندیده و رایج است و بر خلاف برخی نقاط دیگر به ویژه کشورهای عربی ، هر گز حتی یک مورد از ختنه برای دختران در تالش شنیده نشده است  .

در گذشته تالشها ختنه کردن فرزندان  پسر خودرا بیشتر در بین سنین 3 تا 5 سالگی و دروسط  بهار انجام می دادند در این فاصله سنی گاهی اوقات دو برادر  که فاصله سنی یک تولد، پشت سر هم داشتند ( به اصطلاح تالشی  جیبو ی هم بودند  ) با همدیگر ختنه می شدند .

معمولا مادرهای تالشی برای تشویق ونترسیدن پسر ،  اورا با  نوید به مردانگی و  دامادی در آینده وجشن و هدایا  و بجا آوردن آداب مسلمانی  ترغیب می نمودند .

در گذشته عمل ختنه توسط دلاک یا سلمانی ماهر  در خانه  پسران انجام می شد ، دلاک پس از آنکه کودک آرام می گرفت وحواسش به دیگران بود  هر دو پای پسر  را زیر پای خود محکم نگه می‌داشت. سپس پوست نوک آلت بچّه را با نوک انگشتان به طرف خود می‌کشد و آن‌ را در دهانه نی قرار می‌داد. همین که پوست آلت کاملاً در شکاف نی می افتاد انگشتان خود را از بیخ شکاف بر می‌داشت تا شکاف نی جمع شود و پوست نوک آلت را محکم در خود بگیرد، آنگاه تیغ دلاکی یا همان سَرَه تالشی را از جیب یا کیف خود بیرون آورده و با سرعت و چالاکی غلاف نرم را از بالای شکاف می‌برید و پوست بریده شده را در بشقاب یا ظرفی که در کنار رختخواب طفل می گذاشت . برخی تالشها پوست را سیخ می زدند و به دیوار می زدند وهربار اورا به کودک نشان می دادند می گفتند  نشان مردانگی توست گاهی هم پوست را در مکانهای مثل مکتب خانه می انداختند که پسرشان درس خوان شود دلاک  برای جلوگیری خونریزی و عفونت و پانسمان آلت بریده شده ، قبل از انجام آن مقداری پنبه یا پارچه  را روی هم انباشته و آتش می‌زد وقتی خوب آتش می گرفت کاسه چینی روی آن گذاشته تا به صورت نیم سوخته خاموش شود، پنبه‌های نیم سوز  وآغشته به خاکستر را لوله کرده و به سر آلت بریده شده می‌پیچند تا جلو خونریزی آنرا بگیردو ضدعفونی گردد. کودک برای مدتی دامن سرخ رنگی می­پوشید تا محل زخم خوب شود. طفل ختنه شده باید چند روزی در رختخواب می خوابید و کمتر حرکت می کرد  تا از خونریزی احتمالی جلوگیری گردد .معمولا ختنه  بدون هیچ گونه مشکلی برای سلامتی کودک انجام می شد وپس از 5 تا 10 روز محل بریدگی بهبود می یافت .

بیشتر تالش ها در گذشته.پس ازختنه متناسب با در آمد خود جشنی برپا می کردند که ختنه سوران نام داشت مهمانان پس از صرف غذا هریک پول یا هدایایی هم به پسر ختنه شده می دادند. برخی خرافات  هم وجود داشت که  اگر پدری  برای فرزندش سور  یا مهمانی  ندهد قبل از دامادی فرزند می میرد .

اما امروز با اندکی تفاوت همچنان مانند سابق ختنه کردن پسران در تالش صورت می گیرد .امروزه نه تنها  تالش ها عمل ختنه را از تکالیف دینی حساب می آورند بلکه پشتوانه علمی وبهداشتی خارج از قوم مذهب هم تاکید بر ختنه پسران دارد .امروزه تالش ها مانند بیشتر اقوام ایرانی پسران خودرا در زیریک  سالگی ، حتی در دوران نوزادی زیر نظر پزشک انجام می دهند .البته بیحسی موضعی و دستگاههای لیزری در دقت و سهولت ختنه بیشتر به کودک کمک می نماید . پس از ختنه هم دیگر تالش ها غالبا مانند سابق ختنه سوران  یا جشنی  نمی گیرند . اما هم چنان  فامیل نزدیک به صورت انفرادی و عیادت وشادباش برای کودک هدایا یی می برند .

از : رمضان نیک نهاد

گردآوری از : http://kados2.blogfa.com