به نام خدا

حروف الفبای تالشی کادوس/ تالشه خەت/تالݖشه‌خەت

(این الفبا برپایه رسم‌الخط فارسی و برای الفبای تالشی تعریف شده‌است)

الف) حروف یا نویسه‌های مربوط به واج‌های صامت

شماره

واج‌ها

حروف

۱

ʔ

(همزه)

ئ

۲

b

ب

۳

p

پ

۴

t

ت

۵

s

س

۶

j

ج

۷

č

چ

۸

h

هـ

۹

x

خ

۱۰

d

د

۱۱

r

ر

۱۲

z

ز

۱۳

ž

ژ

۱۴

s

س

۱۵

š

ش

۱۶

q /ϒ

غ

۱۷

f

ف

۱۸

k

ک

۱۹

g

گ

۲۰

l

ل

۲۱

m

م

۲۲

n

ن

۲۳

v

ۏ

۲۴

y

ې

۲۵

w

ۋ

ب) حروف یا نویسه‌های مربوط به واج‌های مصوت

شماره

واج‌ها

حروف

۱

a

ـه / ه

۲

e

ێ

۳

ǝ

ݖ

۴

o

ۆ

۵

ā

ا

۶

i

ی

۷

u

و

۸

ü

ۊ

چند نکته مهم:

۱. برای نشان‌دادن صامت‌های نرم، فعلاً از همان نشانه‌ای استفاده‌می‌شود که در همواج برای این دسته از واج‌ها تعریف شده‌است (این نشانه: ۨ؛ مثلاً پوتۨه).

۲. زمانی که صامت نرمی در کنار مصوتی قرار‌می‌گیرد، کل آن هجایی که به‌واسطة این واج‌ها شکل می‌گیرد، عملاً نرم تلفظ می‌شود؛ بنابراین، بهتر است برای مصوت‌ها نیز در چنین موقعیتی، نشانة خاصی در نظر گرفته‌شود. در صورت تحقق این مورد، مصوت ü (ۊ) را می‌توان از فهرست مصوت‌ها حذف‌کرد.

۳. راه دیگر برای روشن‌ساختن تکلیف صامت‌های نرم و مصوت کنار آن‌ها، این است که نشانة صامت‌های نرم، برای کل آن هجایی در نظر گرفته‌شود که با یک صامت نرم و یک مصوت و یا صامت نرم + مصوت + صامت نرم ساخته‌شده‌است.

۴. فعلاً برای نشان‌دادن صامت h از حرف/ نویسه «هـ» استفاده‌می‌شود و برای نشان‌دادن مصوت کوتاه a از نشانة «ـه/ ه»؛ اما ممکن است در ادامه، یکی از این نشانه‌ها تغییرکند.

۵. برای مصوت کوتاه o از نویسه « ۉ » استفاده‌می‌شود. به گمان تهیه‌کنندگان این جدول‌ها، کاربردش در تالشی جنوبی اصالت چندانی ندارد اما در تالشی شمالی پرکاربرد است.

۶. ممکن است در گویش‌های مختلف تالشی، به‌ویژه تالشی شمالی، واج‌هایی وجود داشته‌باشد که تا این لحظه، جای آن‌ها در این دو جدول خالی است. پس از شناسایی و معرفی این واج‌های احتمالی، برای هریک از آن‌ها نیز نویسة خاصی تعریف خواهدشد.

۷. در این الفبا، از حروف ویژة عربی «ص، ض، ط، ظ، ع» و دو حرف «ث، ذ» که زمانی در فارسی و برخی از دیگر زبان‌های ایرانی به کار می‌رفته‌اند و نیز از حرف «ق» که در حال حاضر در برخی از زبان‌های ایرانی وجود دارد، استفاده‌نمی‌شود؛ حتی در نوشتن اسامی خاص عربی که در مملکت ما جا افتاده‌اند.

از : گروهی از طرفداران خط تالشی/ تالݖشه‌خەت