- تاریخ تالش از زمانهای دور تا نهضت جنگل، با نگاهی نو و انتقادی به جغرافیای تاریخی ایران باستان.


تاریخ تالش - علی عبدلی


"تالش نام منطقه‌ای است كه از دیرباز قومی با همین نام در آن ساكن بوده است. امروزه یكی از شهرستان‌های واقع در این منطقه نیز تالش نام دارد. محدوده‌ی سرزمین كهن تالش را در جنوب رودهای ارس، كورا و جنوب غربی دریای مازندران می‌دانند. در كتاب حاضر به اجمال از طبیعت، تاریخ و فرهنگ این ناحیه سخن رفته است. افزون بر اوضاع طبیعی، جغرافیای انسانی، مفاهیم قومی و همسایگان تالش، اقوام ساكن در این سرزمین در طول تاریخ هم‌چون كادوسیان، آشوریان، هوریان، مادها، هخامنشیان و... نیز دیگر مطالب مطرح شده در كتاب است. در كتاب هم‌چنین به وضعیت این سرزمین در عصر اشكانیان و ساسانیان اشاره می‌شود. در فصل چهارم كتاب رویدادهای تالش از آغاز اسلام تا نهضت جنگل بررسی می‌شود و در فصل پایانی برخی مسائل فرهنگی تبیین می‌گردد. نویسنده در ضمن بیان این مطالب به نتایج و تحلیل‌های تاریخی جالبی نیز رسیده است. از جمله این كه اسكندر مقدونی به هند نرفته است بلكه دریای مازندران (كاسپین) را دور زده و از راه افغانستان و سیستان به تخت جمشید بازگشته است. وی اشكانیان را از طایفه‌ی داهه می‌داند، هم‌چنین معتقد است هیركانیا یا همان وهركانه‌ی پارسی هیچ ارتباطی با گرگان استرآباد ندارد. عقیده دیگر این است كه كوی ویشتاسپ، حامی زرتشت و حاكم یرثو، همان ویشتاسپ، پدر داریوش كبیر است. افزون بر این، وی زادگاه زرتشت را روستای دراج (راژ) واقع در ناحیه‌ی تالش می‌داند. هوریان نیز از طوایف تالش بودند كه در اوایل هزاره‌ی دوم ق. م به سوی غرب مهاجرت كرده‌اند."