کادوسیان    (کادوس ماسوله رودخان )

این کتاب شامل فرهنگ لهجه تاتی روستای کلور از بخش شاهرود خلخال و لهجه طالشی شهرک رضوانشهر ( رضوانده سابق ، واقع در 33 کیلومتری بندرانزلی بر سر راه انزلی به آستارا ) به همراه اطلاعات مختصری درباره صرف فعل و بعضی بخشهای دیگر دستور این دو لهجه است . علمی ترین بررسی ها را درباره لهجه های تاتی که بازمانده زبان پیشین آذربایجان است احسان یار شاطر در کتاب « دستور زبان لهجه های تاتی جنوبی » ، لاهه – پاریس 1969 ، و در مقالات متعددی که در بعضی یادنامه ها و مجله های شرق شناسی منتشر کرده و انجام داده است. یکی از این مقالات که در « مجله مدرسه زبانهای شرقی و آفریقایی» لندن ( ج 22 ، 1959 ، ص68-52 ) چاپ شده ، توصیفی از لهجه « شال» یکی از روستاهای بخش شاهرود خلخال است که با لهجه کلور تفاوتهای ناچیز دارد. در نوشته دیگری از این محقق ( دانشنامه ایران و اسلام ، ذیل کلمه « آذری» ) رابطه لهجه های طالشی و تاتی و لهجه های قدیم آذربایجان بخوبی نشان داده شده است . بی شک کسانی که میخواهند درباره سایر لهجه های تاتی و لهجه های طالشی به بررسی بپردازند باید این نوشته ها را پیش چشم داشته باشند. لهجه های تاتی آذربایجان به سرعت در حال از بین رفتن است و فراهم آوردن هر گونه اطلاع درباره این لهجه ها مغتنم و سزاوار ستایش است .

کتاب حاضر از این نظر که در بردارنده واژه نامه ای از دو لهجه تاتی و طالشی است که با هم ارتباط نزدیک دارند بسیار مفید است و پژوهندگانی که به نوشته های یار شاطر دسترسی ندارند میتوانند با مطالعه در واژه ها و نکات دستوری پایان نکتاب اطلاعی اجمالی از ساختمان دستوری و آوائی این دو لهجه بدست آورند. همچنین با دقت در مواضع مختلف کتاب رابطه این لهجه ها با زبانهای باستانی ایران و ویژگیهای آورائی و صرفی و نحوی آنها برای آشنایان به زبانهای ایرانی تا حدی روشن می شود.