جنگ دهلی نبرد نادرشاه برای تصرف هندوستان
شـــــرح
در ايام نبرد قندهار ، نادر سفيري را به هند گسيل داشت و از پادشاه هند
خواست که براي حکام مناطق مرزي دستور ممانعت از ورود فراريان افغاني را
صادرکند ، ليکن محمد شاه گورکاني پادشاه هند درخواست
نادر در سال (1151ق) غزنين ، کابل ، جلال اباد را فتح نمود . ديگر پسر او
نصرالله ميرزا نيز پس از انکه باميان و غور را مسخر خويش ساخت در جلال اباد
به خدمت پدر رسيد ، رضا قلي ميرزا نيز که تا حدود بخارا پيش رفته بود در
پنج فرسنگي جلال اباد به او پيوست والبته در همين محل بود که نادر نيابت
سلطنت ايران و اختيار عزل و نصب حاکمان را در خلال غيبت خود به رضاقلي
ميرزا تفويض کرد . ( وزير مرو ، محمد کاظم ؛ عالم اراي نادري ؛ با مقدمه
ميکلوخوماکلاي ، جلد دوم ، مسکو : بي نا ، 1966-1960 م ، ص383-381)
نادر در رمضان سال(1151ق) ناصر خان حاکم پيشاور را که با بيست هزار سپاهي
در تنگه خيبر راه را بر او بسته بود شکست داده و روانه لاهور گرديد . نادر
پس از فتح لاهور به سوي دهلي به راه افتاد و چون اگاه شد که محمد شاه با
سپاهيان خويش در کرنال اردو زده است بدان سو حرکت نمود . ( تاريخ تحولات
سياسي اجتماعي ايران در دوره هاي افشاريه و زنديه ، ص42 و کيشميش اوف ؛
اردوکشي نادرشاه به هندوستان ؛ بي جا : بي نا ، بي تا ، ص 33) برابر با
تاريخ ، شمار سپاهيان ايران در اين نبرد حدود هشتاد هزارنفر و شمار لشگريان
هندي درحدود سيصدهزار نفر بوده است . ( مقتدر ، غلامحسين ؛ نبردهاي بزرگ
نادرشاه ؛ تران : انجمن اثار ملي ، 1317 ، ص 226) از سوي ديگر اورده اند که
در لشگرهند دوهزار فيل و نهصد توپ نيز وجود داشت ( همان ، ص43 و تاريخ
تحولات سياسي اجتماعي ايران در دوره هاي افشاريه و زنديه ، ص 42) به اين
ترتيب نادر و لشگر ايران با دشمني سرو کار داشتند که از حيث تعداد و قدرت
اسلحه بسيار برتر بود ، اما شجاعت و تدبير نادر و سردارانش و همچنين دليري
سپاهيان ايران نتيجه بخشيد و پس از دو ساعت نبرد ، هنديان نااميدانه فرار
اختيار کردند. ( مالکم ، سرجان ؛ تاريخ ايران ؛ ترجمه ميرزا حيرت ، جلد دوم
، بمبئي : بي نا ، 1876م ، ص28-27 ) واين در حالي بود که تلفات بسيار به
جاي نهاده بودند. چنانکه ميرزا مهدي خان استرابادي تلفات سپاه هند را بيش
از سي هزار نفر دانسته است ( استرابادي ، ميرزامهدي ؛ جهانگشاي نادري ؛
تصحيح عبدالله انوار ، تهران : انجمن اثارملي ، 1341 ، ص 326) اما شايان
توجه است که تاريخ نگاران شمار مجروحان و کشتگان اردوي ايران را بين 500
تا 1500 نفر براورد کرده اند . (لکهارت ، لارنس ؛ نادرشاه ؛ ترجمه مشفق
همداني ، تهران : صفي علي شاه ، 1331 ، ص 184-183) پس از پايان کار، نادر
که خود پهلو به پهلوي افراد در ميدان کارزار نبرد نموده بود ( اردوکشي
نادرشاه به هندوستان ، ص37) سجده شکر به جاي اورد و به سرداران و سپاهيان
پاداش داد . ( تاريخ تحولات سياسي اجتماعي ايران در دوره هاي افشاريه و
زنديه ، ص 43)
پس از اين شکست محمدشاه گورکاني پيشنهاد مذاکرات صلح داد و متعاقبا خود به
خدمت
هدف ما در این وبلاگ معرفی فرهنگ مردم تالش و آشنایی هممیهنان گرامی با جاذبههای گرشگری شمال کشور به ویژه گیلان و تالش است