جاذبه های گردشگری استان هرمزگان (تصویری )
با وسعت حدود 71193 کیلومتر مربع؛ معادل 3/4 درصد مساحت کشور را به خود اختصاص داده است. این استان در جنوب کشور قرار گرفته و از شمال به استان کرمان، از جنوب به آبهای نیلگون خلیج فارس، از شرق به استان سیستان و بلوچستان و از غرب به استانهای فارس و بوشهر محدود شده است. استان هرمزگان دارای 11 شهرستان، 21 مرکز، 29 بخش، 76 دهستان و 1908 آبادی دارای سکنه است.
در تقسیمات كشوری بیشترین گستره استان هرمزگان تا سال 1345 در محدوده استان کرمان قرار داشت. در سال 1346 این بخش، از استان کرمان جدا شد و به استان ساحلی و سرانجام در سال 1355 به استان هرمزگان تغییر نام پیدا كرد.
تاریخ این منطقه و زندگی مردمان ساكن در آن در واقع بخشی از تاریخ خلیج فارس بوده و با آن پیوندی ناگسستنی یافته است.
بنا بر تحقیق آنوبانینی، پیش رفتگی اقیانوس هند كه امواج آن بر كناره استان های سیستان و بلوچستان، هرمزگان، بوشهر و خوزستان بوسه می زند از زمان هخامنشیان به نام خلیج فارس خوانده می شده است. نزدیكی خلیج فارس به پایتخت دولت هخامنشی باعث توجه آنها به این محدوده نیلگون شده و تسلط بر آنرا در جهت حراست از كیان خود ضروری می دانستند. از اینرو برخی از مورخان بر این باورند كه بندرعباس در دوره هخامنشی وجود داشته و دارای اهمیت بوده است. این عنایت تا سلسله های بعدی نیز استمرار یافته به طوریكه طبق اسناد موجود تاریخی در دوران داریوش هخامنشی و انوشیروان ساسانی، كشتی های تجاری از خلیج فارس و بنادر آن استفاده كرده و تا مرزهای سیلان و حتی چین را درمی نوردیدند.
بندرلنگه نیز در دوره هخامنشی از بنادر مهم تجاری خلیج فارس بوده كه به دلایل تاریخی دستخوش سیر قهقرایي می گردد تا مجددا در قرون اخیر این بندر همراه با بندر كنگ (با ضم کاف) كه در 5 كیلومتری آن قرار دارد دارای اهمیت تجاری شود. این بنادر در دوران سلسله های زندیه و قاجاریه، مركز تجارت مروارید بوده و از رونق اقتصادی شایان توجهی برخوردار می شوند؛ به نحوی كه بندر كنگ در دوره قاجار به عروس بنادر اشتهار می یابد. جهانگردان عرب و اروپایی در سفرنامه های خود از رونق تجارت بازارهای بزرگ و نظافت كوی و برزن این شهرها سخن گفته اند. بر طبق این سفرنامه ها در هرمز قدیم كوچه ها را با حصیر و حتی در بعضی نقاط با قالی فرش می كرده و برای جلوگیری از گرمای آفتاب پرده های كتانی زیبا بر پنجره ها می آویختند. صدور انواع كالاهای تجارتی مانند نیشكر، نیل، مروارید و فرآورده های كشاورزی و دامی از هرمز به هند و اروپا خود نشان از آبادانی این شهر می دهد. گفته شده كه برای تیمور لنگ گوركانی بهترین انواع لولو و مروارید را از هرمز به ارمغان می آوردند. بعضی از آثار تاریخی به جا مانده در استان كه هر كدام مربوط به دوره ای از تاریخ دیرپا و پرفراز و نشیب این خطه است منعكس كننده قدمت، دیرنگی و شكوفایی تمدن آن است. هر چند بیشتر آثار باستانی استان مربوط به دوران صفویه و بعد از آن است و اكثر بناهای قدیمی دستخوش تطاول طبیعت شده و یا با هجوم و تاراج اقوام تجاوزگر از میان رفته، ولی بعضی از این آثار به جا مانده مانند قلعه فین كه تاریخ بنای آنرا زمان اردشیر بابكان می دانند و یا خرابه های شهر باستانی خریس در قشم كه مربوط به دوره مادها است؛ این حقیقت را كه منطقه هرمزگان نیز از گذشته كانون و پذیرای تمدنی كهن بوده، به اثبات می رساند.
پس از رخداد رنسانس و به ویژه انقلاب صنعتی كه نتیجه تبعی آن رشد كشورهای اروپایی و گسترش استعمار و تجاوزگری در جهان بود؛ اقیانوس هند، آنچنان که آنوبانینی دریافته است؛ خلیج فارس و بنادر و جزایر واقع در آن مورد هجوم غرب قرار گرفت. پرتغالی ها نخستین اروپائیانی بودند كه اولین كشتی های خود را به فرماندهی واسكودوگاما در سال 1498 میلادی و ناوگان بعدی را به فرماندهی البوكرك در سال 1507 میلادی به خلیج فارس اعزام داشتند. در سال 914 هجری شمسی كه حكومت مركزی ایران ضعیف و دستخوش تفرقه و بی سیاستی بود، جزیره هرمز به تصرف ارتش متجاوز پرتغال درآمده و سیف الدین، حاكم جزیره در نبردی نابرابر شكست خورد و متواری شد. پرتغالی ها بیش از یك قرن بر هرمز، كیش و بندرعباس مسلط بوده و مقدرات مردم آنرا در دست خود گرفتند. سایر دول استعمارگر اروپا نیز مانند انگلیس و هلند و حتی فرانسه در كسب منافع تجاری از همتای پرتغالی خود عقب نمانده و هر یك به نوبه خود سهمی از این خوان گسترده می خواستند تا اینكه سرانجام در سال 1031 هجری قمری، شاه عباس صفوی با استفاده از رقابت موجود بین دول فوق و توسط سردار خود امام قلی خان با اقدام نظامی به سلطه 117 ساله پرتغالیها خاتمه داد. به پاس این پیروزی؛ بندر گمبرون به نام بندرعباس خوانده شد و رونق خود را از آن زمان آغاز كرد.
جاذبه هاي استان هرمزگان عبارتند از:
جاذبه های گردشگری و توریستی ایران جزیره قشم :
قشم بزرگترین جزیره پهناور ایران می باشد که در استان هرمزگان قرار دارد. این جزیره در امتداد ساحل، از غرب به شرق کشیده شده و تنگه هرمز را به دو بخش شمالی باریک و کم عمق و جنوبی عمیق و نسبتا پهن تقسیم می کند.آب و هوای قشم گرم و خشک بوده و گرم ترین ماه سال ازتیر تا شهریور و سردترین ماه دی و بهمن می باشد. پوشش گیاهی این جزیره، گونه ای از مانگرو بوده و بیشتر گیاهان منطقه به صورت درختچه های نیم بیابانی کوتاه قد است. حیات جانوری قشم شامل پستانداران مانند خفاش میوه خوار، مهره داران مانند شاهین کبود، خزندگان مانند مار است. کشاورزی در این جزیره به دلیل کمی بارندگی، محدود می باشد و به صورت دیم انجام می گیرد. معادن گوناگونی چون خاک سرخ، گاز، سنگ آهن و نمک قسمتی از مشاغل جزیره نشینان را تامین می کند. زبان و گویش مردم، آمیخته ای از فارسی و بندری و محلی قشمی است. انتخاب قشم به عنوان پایگاه اصلی توسعه منطقه آزاد تجاری – صنعتی نیز بر اهمیت این جزیره افزوده است. قلعه باستاني پرتغاليها، مسجدهاي تاريخي، آرامگاههاي سيد مظفر و بي بي مريم، تالابها و درياچه هاي متعدد و جنگلهاي مانگرو (حرا)، در زمره جذابيتهاي اين جزيره هستند كه از ميان آبهاي نيلگون خليج فارس سر برآورده است. گنبدهاي نمكي، غارهاي خربس و محل تخمگذاري لاك پشتها در روستاي شيب دراز از جمله جاذبه هاي توريستي جزيره هستند.
جنگلهاي دريايي حرا كه يكي از مشخصه هاي نواحي گرمسيري (استوايي) است، يكي از زيباترين جذابيتهاي جزيره قشم به شمار مي رود.
جاذبه جنگل دریایی حرا
عجیب ترین عناصر طبیعی هستند. در این جنگل درختانی در ناحیه جذر و مدی زیست می کنند و از آب شور بهره می گیرند. عجیب تر اینکه بخش اعظم آنها، در آب شور فرو رفته اند ولی باز هم به حیات خود ادامه می دهند. این جنگل بیشتر از درختانی تشکیل شده است که حرا نام دارند. حرا گونه ای درخت مانگرو می باشد که در زبان لاتین به نام ابوعلی سینا نامگذاری شده است. هنگام بالا آمدن آب دریا، جنگل حالت شناور می شود و با فروکش کردن آب دریا، مناطق خشک نمایان می شود. این جنگل از بندر لافت تا روستای طبل کشیده شده. امکان سفر دریایی در بین درختان حرا و دیدن بیش از ۱۰۰ گونه از پرندگان بومی و مهاجر، بسیار لذت بخش است.
جاذبه دره ستارگان
این دره که بر اثر فرسایش خاک، سنگ و ماسه ناشی از باد و باران و رگبارها به وجود آمده، شاهکار کم نظیر طبیعت در جزیره زیبای قشم است. علت نامگذاری دره به ستارگان، این بوده که اهالی محل عقیده دارند ستاره ای از آسمان در این دره افتاده و اشکال عجیبی را از خاک و سنگ پدید آورده است. ویژگی های دره ستاره ها باعث شد، این دره به عنوان بخشی از ژئو پارک آثار طبیعی در سازمان یونسکو به ثبت برسد. مخروط های نوک تیز، ستون ها وتیغه ها که در اثر فرسایش باد و باران پدید آمده اند، در این دره مشاهده می شوند. دره ستاره ها در شب های مهتابی جاذبه خاصی دارد چراکه آسمان و ستاره ها با نزدیکی زیادی به زمین احساس می شوند. در این دره راه های تنگ و باریک و گاهی پهن و وسیع دیده می شود. همچنین شکاف های بزرگ و کوچکی که چنین تصور می شود، موجودی در دل آنها زندگی می کند. برای همین مردم روستای نزدیک دره، عقیده دارند اشباح و اجنه در آن رفت و آمد دارند
جاذبه قلعه پرتغالی ها
این قلعه در سال ۱۵۰۷ میلادی توسط دریانورد پرتغالی به نام آلفونسو آلبرکوک در جزیره قشم احداث گردید. قلعه از سنگ های آهکی و گچی با ملاط ساروج محلی ساخته شده و در طی یک قرن چندین بار مرمت شده است. چهار برج در چهار گوشه بنا و باروهایی بلند دارد که توپ و منجیق ها بر روی پهنای آن مستقر می شده اند. این قلعه بیشتر محل نگهداری مهمات و اسلحه بوده و در مواقع اضطراری، به دیگر قلعه ها کمک می رسانده است. در سال ۱۳۸۷ در پی حفاری های شرکت برق، تونل قدیمی متصل به قلعه پرتغالی ها کشف شد که راه فرار فرماندهان و نیروهای نظامی پرتغالی بوده است. تونل مذکور از قلعه پرتغالی ها تا غارهای خربس در جنوب شهر قشم نیز ادامه دارد.
جاذبه غارهای خربس
این غارها که از پدیده های کهن زمین به شمار می روند، همراه با دیگر کوه ها و چین خوردگی های رشته کوه زاگرس هستند که در هزاره های گذشته از زیر آب سر برآورده اند. غارهای خربس که ساختار خود را همچنان حفظ کرده اند، از درون با دهلیزها، تالارها، اتاق های متعدد و چشمه ها، ماًمن مردمانی از دوره های کهن بودند. ساختار تو در توی غارها و قرار گرفتن آن بر بلندی کوه، این عقیده را در بین مردم به وجود آورده که اینجا نیایشگاه مهر و محلی برای ستودن الهه میترا بوده است. این غارها مجموعه ای از حفره هایی هستند که با راهروهای باریک به هم راه دارند و در شاهراه اصلی دو تاقچه کوچک جهت جا چراغی نیز دیده می شود. امروزه این غارها محل زندگی خفاش دم موشی است که بیشتر در زاویه تاریک زندگی می کند. همچنین یک جفت عقاب که در ارتفاعات بالای غار لانه دارند.
زيارتگاه شاه شهيد
از بقاع متبركه است كه توسط منطقه آزاد قشم بازسازي شده و صحن و فضاي آن گسترش يافته است . زيارتگاه شاه شهيد در جوار غارهاي خربس قراردارد . مردم بومي جزيره درباره شاه شهيد داستانهاي دل انگيزي مي گويند.
جاذبه چاه های لافت یا تلا
این چاه ها در جنوب شرقی بافت قدیم شهر و در یک گودال سنگی حفر شده اند. به روایت اهالی لافت، تعداد چاه ها در گذشته ۳۶۵ عدد بوده و مردم هر روز سر یکی از این چاه ها را باز نموده و از آب آنها استفاده می کردند. علت نامگذاری چاه ها به طلا، ارزش و اهمیت آب شیرینی بوده که به دلیل کمبود آب ارزش طلا داشته است. عمق چاه ها ۳ تا ۶ متر می باشد. بزرگان لافت احداث این چاه ها را به خواجه کریم یکی از اهالی آن زمان لافت نسبت می دهند. در حال حاضر اکثر این چاه ها، از گل و لای پر شده و حدود ۶۰ عدد از آنها قابل استفاده هستند. ۳۰ عدد از چاه ها طی ۲ سال اخیر، مجددا از زیر خاک بیرون آورده شده اند. در لافت و در جوار قلعه نادري حلقه هاي چاه آب فراواني به چشم مي خورد كه مردم سخت كوش منطقه با زحمت زياد در دل سنگهاي شيست كفه انتهاي محوطه حفر كرده اند . تل مشرف به اين چاه ها هدايت ميكند و چون كفه چاهها به به لايه گچي ختم شده است آب براي مدتي طولاني نسبتاً سالم و خنك در آن باقي مي ماند .
جاذبه درخت انجیر معابد
درخت انجیر معابد یا لور معروفترین درخت جزیره است. پوست کهنسال، برگها و ریشه هایش که از بدنه آن آویزان هستند، این درخت را از سایر درختان دیگر متمایز می سازد. درخت لور ریشه هایش طوری رشد می کند که مانند چتری بر روی زمین سایه می افکند و ممکن است تا چند صد سال عمر کند. برگهایش همیشه سبز بوده و یکی از رستنی های شگفت انگیز جزیره قشم می باشد. این درخت تاجی بسیار بزرگ دارد و میوه رسیده نارنجی رنگ آن مطبوع و خوراکی است. همچنین ریشه های متعدد بسیاری دارد که زیبایی خاصی به درخت بخشیده است.
جزاير مرجاني
يكي از منحصر به فردترين مجموعه هاي مرجاني دنيا در خليج فارس واقع شده كه كاملترين و زنده ترين نوع آن در آبهاي جزيره قشم است . تصوير برداري هاي انجام شده در اعماق آب از اين آبسنگهاي كم نظير كه در لابلاي آنان انواع آبزيان شگفت انگيز و ماهيهاي رنگارنگ در شكل ها و اندازه هاي بديع در حركتند نشان مي دهد كه آب هاي پيرامون قشم ( به ويژه در ساحل جزيره هنگام و ساحل جزيره لارك ) از ظرفيت بسيار بالايي در اين زمينه برخوردار است.
جاذبه مسجد جامع قشم
مسجد جامع در شهر قشم و در بخش مرکزی شهرستان قرار دارد. این مسجد یکی از بزرگترین و قدیمی ترین مساجد قشم است. بنا بر تحقیق محققین، مسجد از آثار صوغیه همسر حاکم وقت آن زمان بوده و در سال ۱۲۰۲ ه.ق ساخته شده است. طرح شبستان مسجد، مستطیلی شکل بوده و در وسط آن در دو ردیف، ۱۶ ستون تعبیه شده است. داخل مسجد طویل بوده و محراب و منبر آن، در وسط دیوار قرار دارد. پوشش سقف به کمک دیوارهای دو طرف و قوس های تیره دار بر روی ستون های ۱۶ گانه استوار شده است. این مسجد چندین بار مرمت و بازسازی شده و در حال حاضر نیز در آن به طور مرتب در روزهای جمعه نماز و در اعیاد مذهبی جشن های مذهبی برگزار می شود.
جاذبه مسجد قبا
از جمله مسجد های مشهور قشم که در روستای هلر واقع شده، مسجد قبا می باشد. معماری استثنایی، رنگ ها، طرح و نقشه این مسجد سبب شده که همچون نگینی در جنوب ایران بدرخشد. گنبدهای هم اندازه در تناسب با نقشه و طرح که با مجموعه بنای اصلی هماهنگ شده اند، شکوه فزاینده ای به مسجد بخشیده و معنویت آن را دو چندان می کند. ساختمان اصلی به کمک اختلاف سطح، از شالوده بنا و فضای پیرامون فاصله گرفته. در سطح زیرین حیاط ، برکه آبی وجود دارد که در فضای داخلی آن کرسی های چوبی برای وضو گرفتن در نظر گرفته شده تا نمازگزاران ضمن وضو گرفتن از فضای روحانی حیاط هم لذت ببرند.
جاذبه مسجد و بقعه شیخ برخ
اولین مسجدی که در قشم ساخته شد به همت زاهدی با ایمان به نام سید خواجه برخ مشهور به پیر تم بوده است. بنای این مسجد به دوران اوایل قرن دوم ه.ق می رسد. روایتی دلنشین درباره مسجد نقل شده که می گویند، در اثر زلزله ای ویرانگر اکثر بناها با خاک یکسان شدند از جمله عبادتگاه زاهد مشهور شیخ برخ. بعدها کشتی بانی که از آفریقا آمده بود در دریا دچار طوفان می شود و پیش خود نذر می کند که اگر جان سالم به در ببرد، مسجد شیخ برخ را بازسازی کند. طوفان کشتی او را نزدیک روستا به گل می نشاند و او از چوب های دکل کشتی، مسجد را بازسازی می کند و بر ورودی آن به خط نسج خام نام شیخ و تاریخ تجدید بنا را حک می کند. در گوشه همین مسجد، بقعه شیخ وجود دارد. قاب تخته یکی از لنگه های در مسجد در موزه ملی میراث فرهنگی ایران باستان قرار دارد.
جاذبه غار نمک یا نمکدان
در بخش جنوبی قشم، غارهای نمکی بسیار زیبا و شگفت انگیزی وجود دارد. شکل این غار به صورت یک کمان کاملا خمیده است که تا ژرفای ۲۰ متری آن، با نور روز روشنایی دارد. دیواره ورودی غار تشکیل شده از نمک و لایه های مختلفی از کانی های آهن دار مانند، هماتیت. همچنین استلاکتیت ها و به ندرت استلاگمیت های نمکی، از اولین پیچش غار قابل مشاهده هستند و به تدریج افزایش می یابند. از نیمه ی غار تا انتها را کف پوشی از کریستال های نمک فرا گرفته و ستون های کوچکی را پدید آورده اند. تحقیقاتی که اخیرا بر روی فضای غار انجام شده نشان می دهد که این غار دارای قابلیت ویژه ای بوده که باقی ماندن و تنفس در آن، می تواند به بهبود بیماران مبتلا به آسم و ناراحتی های تنفسی کمک کند. همچنین به عنوان دومین غار نمک جهان محسوب می شود.
جاذبه تنگه چاهکوه
تنگه چاهکوه در روستای چاهوی قشم واقع شده و با حفره ها، دالان ها و اشکال عجیب در دیواره های خود بسیارشگفت انگیز است. این دره شگفت انگیز در دل یک کوه سنگی به شکل ضربدر برش خورده است. چاهکوه در ابتدا بلند به نظر می رسد، ولی به تدریج از عرض آن کاسته می شود تا جایی که عبور از میان آن دشوار می شود. داخل تنگه سنگ های رسوبی موسوم به سنگ های آهکی بوده که جزء یکی از ۳ گروه سنگ های موجود در طبیعت می باشد. در دیواره های چاهکوه فرسایش آبی شیارهای عمیق و طویل، انواع حفره های عدسی، قاشقی و کروی را تشکیل داده اند. وجود شیارها و حفره ها بر بدنه عمود این دره، همچنین وجود جوی های سنگی در کف تنگه موجب شده تا چاهکوه به دره ای شگفت انگیز تبدیل شود.
جاذبه قبرستان انگلیسی ها
این قبرستان در گذشته محل زندگی شماری از انگلیسی ها در زمان فتحعلی شاه بوده است. قبرستان در ۱۳۵ کیلومتری شهر قشم در بندر باسعیدو قرار دارد. این منطقه قبر شماری از ماموران دولت انگلیس، دیده بان و دیگر نظامیانی می باشد که در ارتش دولت انگلیس بوده اند. این قبرستان در گذشته قلعه کوچکی بوده که یک دکل دیده بانی و یک جایگاه برای توپ های جنگی، جهت محافظت از قلعه داشته است. از جمله موارد دیدنی این قبرستان علاوه بر سنگ گورهای قدیمی و شکسته، وجود یک ستون یادبود است که همچنان تا به امروز پا برجا مانده که البته سنگ نبشته های آن شکسته اند ولی بنای ستون تا حدودی سالم مانده است. چنین به نظر می رسد که بیشتر قبرها ویران و یا نبش شده است.
جاذبه سد تاریخی پی پشت
سد پی پشت که در نزدیکی روستای پی پشت قرار دارد یکی از سدهای تاریخی و دیدنی قشم است. تاسیسات تقسیم آب این سد، متعلق به دوره ساسانی می باشد که پی اولیه سد را ساسانیان احداث نموده و سد را ساخته اند ولی قسمت بالا و تاج آن را هخامنشیان تکمیل کرده اند. کارشناسان میراث فرهنگی تاکید کرده اند که این سد از نظر قدمت و سابقه تاریخی، بسیار حائز اهمیت بوده و یکی از سدهای مهم جزیره قشم می باشد.
جاذبه آب انبار بی بی
آب انبار یا برکه بی بی که در شهر قشم واقع شده، یکی از آثار تاریخی و دیدنی قشم می باشد. این آب انبار در سال ۱۲۰۲ ه.ق توسط زنی نیکوکار به نام صوغیه که همسر شیخ عبدالله حاکم وقت جزیره بوده، ساخته شده و اولین آب انبار موجود در قشم بوده است. سقف این آب انبار بارها مرمت شده و در حال حاضر هم که سال ها از عمر این بنا می گذرد، هنوز مورد استفاده مردم بومی منطقه قرار دارد. معماری این آب انبار بسیار جالب می باشد، داخل آن یک مخزن بزرگ جهت تمیز نگه داشتن آب وجود دارد. داخل آب انبار به نحو مطلوبی بازسازی شده است.
جاذبه تپه تاریخی کولغان
تپه های کولغان مشرف بر دریا و سد خاکی بالاتل هستند و از زیبایی و چشم انداز بسیار جالبی برخوردارند. بالای تپه ها، آثار معماری و آبراه ها با دیوارهای سنگی به طول بیش از صد متر باقی مانده که بسیار دیدنی هستند. در قسمتی از این تپه ها، قبرستان منظمی با قبرهایی در دو ردیف با فاصله دو متر از یکدیگر وجود دارد. نشانه های باقی مانده از اتاقک های به جا مانده در این منطقه، گویای آن است که این محل احتمالا بازاری بوده که رونق بسیار داشته است. در کنار ویرانه های به جا مانده، سه حوض حفر شده در داخل سنگ وجود دارد که بزرگ ترین آنها ۱۲ متر طول و ۴ متر عرض دارد. عده ای از اهالی بومی منطقه معتقدند که این مکان نیایشگاه ناهید بوده است.
جاذبه جزیره ناز
یکی از زیبایی های جزیره قشم، جزیره ناز است که در نزدیکی سواحل شرقی قرار گرفته و از ساحل حدود یک کیلومتر فاصله دارد. این جزیره فاقد ساحل شنی بوده و دیواره های صخره ای به ارتفاع پنج تا ده متر، اطراف آن را فرا گرفته است. روی جزیره کاملا مسطح می باشد. در زمان جزر با پس روی کامل آب دریا، برای مدت کوتاهی باریکه ای از خشکی جزیره ناز را به ساحل قشم وصل می کند. در این جزیره کسی سکونت ندارد. ماهیگیران محلی، چند سایبان و مکان استراحت از چوب و پلاستیک به صورت موقت، احداث کرده اند تا زمانی که برای ماهیگیری به این منطقه می روند استراحتی هر چند کوتاه در این جزیره داشته باشند. روبروی جزیره ناز، ساحل شنی قشم قرار دارد که مکان مناسبی برای تغذیه پرندگان دریایی و ماهیگیران بومی است. به هنگام غروب جزیره ناز بسیار دیدنی است.
جاذبه اسکله باسعیدو
این اسکله تاریخی که قدمت بنای آن به دوره ساسانیان بر می گردد، در ۱۴۴ کیلومتری شهر قشم قرار دارد. اسکله از سنگ های بزرگ رودخانه ای مانند، قلوه سنگ و ملات گچ زنده ساخته شده است. در دوره مغول ها نیز مرمت و بازسازی شده و از آن استفاده می کردند. در اواخر دوره تیموری و اوایل دوره صفوی، اسکله تعمیر شده و و با سنگ های تراشیده شده، روسازی و ساروج بندی شده مجددا بازسازی و اسکله وسیع تر شده بود. این اسکله به دلیل موقعیت جغرافیایی، محل استقرار انگلیسی ها در جزیره بود. به همین دلیل از این اسکله برای کشتی های جنگی خود و همچنین چون در جزیره اسکان یافته بودند، استفاده می کردند. در سال های اخیر، به همت اداره شیلات قشم، بندرگاه صیادی مناسبی در این اسکله تاریخی احداث گردیده است.
ساحل تخمگذاري لاك پشتها و جاذبه لاک پشت پوزه عقابی
روستاي شيب دراز و سواحل گسترده آن محل حضور لاك پشتهاي دريايي و لاك پشتهاي منحصر به فرد پوزه عقابي است كه همه ساله از اواسط اسفند ماه تا پايان خرداد براي تخمگذاري به اين سواحل مي آيند.
هر لاك پشت در هر فصل تخمگذاري در حدود 300 تخم طي 3 مرحله در 20 روز در چاله اي كه خود مي كند پنهان مي كند كه پس از دو ماه تخمها سر از خاك بر مي آورند و به طرف نور مهتاب كه در دريا منعكس است حركت مي كنند. از شاهكارهاي خلقت اين است كه بچه لاك پشتهايي كه در اين محل سر از تخم بر مي آورند پس از 30 سال كه بالغ مي شوند جهت تخمگذاري دوباره به زادگاه خود بر مي گردند و تخمگذاري مي كنند.
این لاک پشت گونه ای لاک پشت دریایی است که بسیار کمیاب می باشد. پوزه این جانور برای بیرون کشیدن غذای اصلیش یعنی اسفنج دریایی از لابه لای مرجان ها، به شکل منقار عقاب درآمده و از همین رو به پوزه عقابی معروف گشته است. این لاک پشت در جزایر قشم، هنگام، هرمز و هندورابی زندگی و زاد و ولد می کند که در سال های اخیر تعداد این لاک پشت ها محدود شده است. با این که مصرف گوشت لاک پشت و تجارت لاک آن مرسوم نیست، اما خوردن و فروش تخمش به دلیل اعتقاد به ارزش غذایی و دارویی بسیار رایج است به طوری که گاه برای جمع آوری تخم های آنان، لاک پشت مادر را با چرخ دستی به گوشه ای می رانند. یا گاهی دیده شده در اطراف لانه ای که لاک پشت مادر در حال تخم گذاری است، گروهی از مردم حلقه زده و منتظر پایان تخم گذاری هستند تا تخم ها را بردارند.
ديدن لاك پشتهاي پوزه عقابي در هنگام چاله كندن و تخمگذاري و ديدن بچه لاك پشتهاي بسيار كوچك كه از تخم بيرون مي آيند و به طرف نور حركت مي كنند از جاذبه هاي اكوتوريستي جزيره پهناور قشم است. در سالهاي اخير سازمان منطقه آزاد قشم با همكاري سازمان يونسكو به منظور مراقبت از اين لاك پشت نادر و در حال انقراض كار نگهداري و رهاسازي بچه لاك پشتها را آغاز كرده است.
جاذبه سردار امامقلی خان
امامقلی خان از سرداران جنگی در زمان شاه عباس یکم است. امامقلی حکمران بود و ایرانیان به فرماندهی او، پرتغالی ها را از منطقه هرمز بیرون کردند. او در دوره شاه عباس به اوج قدرت و محبوبیت رسید و در شیراز حکمرانی می کرد. امامقلی پسر الله وردی خان، رئیس غلامان شاهی بود. پس از فوت پدر، به جای وی به کار پدرش ادامه داد و پس از مدتی که بر قلمرو حکومتی خود تسلط کامل یافت، جزیره قشم، هرمز و متعلقات آنها را به فرمان شاه عباس از پرتغالی ها گرفت و از مغرب تا بصره پیش رفت. چنانکه سراسر خاک جنوب، از بندر جاسک تا شط العرب و تمام جزیره های خلیج فارس به تصرف وی درآمد. سرانجام پس از مرگ شاه عباس، جانشین او شاه صفی، امامقلی و پسرانش را از ترس اینکه او را از قدرت برکنار کنند، در قزوین به قتل رساند.
جاذبه های گردشگری و توریستی جزیره هنگام:
جاذبه های گردشگری و توریستی ایران جزیره هنگام : جزیره هنگام که به شکل مخروط ناقصی است در کرانه های جنوبی قشم واقع شده و دارای معادنی چون، نمک، خاک و سرب می باشد. این جزیره ارتفاعات پست آهکی دارد و بلندترین نقطه آن، کوه ناکس با ۱۰۶ متر ارتفاع است. تنها فعالیت اقتصادی در هنگام که اکثر اهالی از دیرباز به آن مشغولند، ماهیگیری بوده است. البته در حال حاضر به واسطه حضور گردشگران به این منطقه، ارائه خدمات و فروش اجناس صنایع دستی به گردشگران نیز به آن اضافه شده.در ساحل جزیره تعداد زیادی دلفین زندگی می کنند که بسیار دیدنی هستند. همچنین تعدادی خرچنگ سفید که اهالی در زمان ابتلاء به بیماری سیاه سرفه یکی از خرچنگ ها را گرفته در آب جوشانده و از آب آن برای درمان این بیماری استفاده می کنند. ساحل جزیره بسیار زیباست. انواع صدف ها و مرغ های ماهی خوار در این قسمت دیده می شود. در این جزیره لاک پشت ها و همچنین آهو که به تعداد زیاد در کل جزیره دیده می شود نیز زندگی می کنند.
جاذبه روستای قدیم و جدید هنگام
جزیره هنگام سه روستا دارد به نام های هنگام قدیم، هنگام نو و غیل. این روستاها به وسیله جاده های سوشه به یکدیگر مرتبط اند.روستای هنگام نو شنی می باشد و برای پهلو گرفتن قایق ها مناسب است. این روستا شامل تاسیسات اسکله، پاسگاه انتظامی، کارخانه ی آب شیرین کن، دفتر پست و مدرسه است. روستای غیل بین ۲ روستای نو و قدیم هنگام قرار دارد. این روستا به دلیل واقع شدن در گودی، آب بسیاری را در خود جمع می کند که به همین دلیل نام این روستا را به زبان محلی، غیل گذاشته اند. روستای قدیم هم که نسبت به دو روستای دیگر کم جمعیت تر می باشد، در فاصله ی ۴ کیلومتری از آنها قرار دارد و اکثر خانه هایش خالی از سکنه می باشد. شغل اصلی اهالی روستای قدیم هنگام، ماهی گیری به ویژه صید کوسه است.
جاذبه تاسیسات بندری انگلیسی ها
انگلیسی ها در زمان حکومت قاجار، با ساختن خانه ها و تاسیساتی نظیر انبار ذغال، تلگراف خانه و غیره در این جزیره نفوذ کردند. به دلیل موقعیت مهم جغرافیایی، انگلیسی ها بسیار به این جزیره در گذشته توجه داشته اند. لذا تاسیسات بندری، دریانوردی و ساختمان های متعددی در آن ایجاد نمودند و از همان محل بر خط کشتی رانی خلیج فارس نظارت داشتند. آنها در سال ۱۹۰۴ خط تلگرافی از جاسک به هنگام احداث کردند. به اعتقاد انگلیسی ها، این جزیره با داشتن سواحل عمیق و مناسب برای لنگر انداختن کشتی ها و داشتن چاه های آب، همچنین به دلیل واقع شدن در منطقه ی استراتژیک نظامی، دارای اهمیت بسیار بوده است.
جاذبه سنگ مادر و دختر
در نزدیکی روستای غیل در جزیره هنگام، سنگ هایی قرار دارد که شبیه انسان می باشد. به اعتقاد مردم این روستا، سنگ ها متعلق به مادر و دخترش می باشد که به هنگام فرار از زورگویان در زمان قدیم، دست دعا به سوی خداوند بلند کردند و از او نجات خواستند. خداوند هم آنها را به سنگ تبدیل کرد و به این وسیله آنها را نجات داد.
جاذبه کوه و خاک های قرمز
در جزیره هنگام کوه ها و خاک های قرمز رنگی وجود دارد که به گلک معروف است. از این خاک قرمز در صنعت سنگ های تزئینی برای ساخت ساختمان ها استفاده می شود. همچنین کاربرد دیگر خاک قرمز یا گلک این است که مردم این منطقه، برای تهیه نوعی مربا که به مربای سوراخ معروف است، از آن استفاده می کنند. در مناطق مرکزی جزیره، خاک قرمز برای ساخت و ساز اسکله و سایر تاسیسات مورد نیاز هم کاربرد دارد.
جاذبه پارک کروکودیل نوپک
پرورش کروکودیل یکی از انواع پرورش جانوران در جهان است که همانند سایر پرورش ها با هدف بهره برداری اقتصادی، همراه با حفظ محیط زیست صورت می گیرد. در کشور ما نیز در سال های اخیر، بررسی های علمی و کارشناسی لازم توسط سازمان های ذیربط نظیر شیلات، محیط زیست و دامپزشکی انجام شده و راه کارهای مناسب بهره برداری از این صنعت تدوین شده است. در این راستا، شرکت نوپک پس از پیگیری و طی مراحل بررسی کارشناسی از سازمان های متولی امر و ناظر، مجوزهای لازم را جهت پرورش کروکودیل در جزیره هنگام را اخذ نموده است. پارک نوپک اولین پارک در ایران می باشد که محیطی را برای پرورش کروکودیل ها در نظر گرفته و با توجه به شرایط اقلیمی منطقه ، سعی دارد تا این جزیره را به یکی از قطب های صنعت جدید در کشور تبدیل نماید.
جاذبه های گردشگری و توریستی ایران جزیره هرمز :
جزیره هرمز در دهانه خلیج فارس یا تنگه هرمز قرار گرفته و آب و هوایی گرم و مرطوب دارد. در تابستان گرم و شرجی و زمستان معتدل است. این جزیره از اهمیت بسیاری برخوردار بوده و گنبد نمکی هرمز در جهان معروف می باشد. معدن خاک سرخ که ارزش اقتصادی بالایی دارد، در این جزیره است که از آن برای تولید لوازم آرایشی، پودرهای میکرونیزه صنعتی و نوار کاست استفاده می کنند. هرمز مهم ترین زیستگاه ماهی های آب شور و میگو می باشد که صید و صیادی اصلی ترین شغل اهالی منطقه را تشکیل می دهد. کشاورزی در این جزیره انجام نمی گیرد. اما قالی بافی و دیگر صنایع دستی یکی دیگر از مشاغل مردم به حساب می آید. به دلیل وجود کانی ها و سنگ های زیبا، لقب موزه شناسی طبیعت را زمین شناسان بر روی این جزیره نهاده اند. آب سنگ های مرجانی، سواحل صخره ای، پوشش گیاهان بومی و حیاط وحش از دیگر ویژگی های طبیعتی هرمز می باشد.
جاذبه خاک قرمز فرش هرمز
خاک یکی از دیدنی های جزیره هرمز می باشد. زیرا که این جزیره به ساحل های رنگین و خاک رنگی اش معروف است. ساحلش به رنگ طلایی و نقره ای بوده و گردشگران و جهانگردان بسیاری را به سوی خود جلب می کند. صخره نمکی و نمک هایی که هنگام بارندگی با ترکیبی از رنگ های سپید، سرخ و طلایی حالت خاصی به خود می گیرند بسیار دیدنی می باشند. بسیاری که نقش هنر در ذهن دارند، در مناسبت های مختلف بر ساحل این جزیره گرد هم می آیند و فرشی از خاک با طرح های زیبا ترسیم می کنند. حدود ۳ سال است که هرمز با استفاده از خاک های رنگارنگ فرش می شود و هنرمندان نقش های گوناگونی بر دل زمین می زنند.
جاذبه قلعه پرتغالی ها
این قلعه در بخش مرکزی هرمز می باشد و مهم ترین اثر باقی مانده از دوره تسلط پرتغالی ها در جزیره است. البته قلعه پرتغالی ها در بسیاری از جزایر جنوبی ایران مشاهده می شود که به دوران حاکمیت پرتغالی ها در منطقه جنوبی ایران بر می گردد که جزیره هرمز نیز از این اصل مستثنی نبوده و به دلیل اینکه این جزیره در میان خلیج فارس قرار گرفته، اشغالگران توجه و اهمیت بیشتری به این منطقه می دادند. امروزه بقایای به جا مانده قلعه، یک اثر تاریخی درهرمز می باشد که اگر خط ساحلی جزیره را دور بزنیم از جلوی قلعه عبور خواهیم کرد.
جاذبه سواحل گوناگون
سواحل رنگی هرمز که هر یک رنگ خاص خود را دارد، نمونه ای از شاهکار طبیعت می باشد که از کوه های رنگی اش آغاز و در ساحل زیبایش به اوج می رسد. این سواحل تنوعی کم نظیر دارند به طوری که هر کدام به تنهایی می تواند با زیبایی خویش آدمی را مبهوت کنند. به طور مثال ساحل ماسه ای که در شمال شرقی جزیره قرار دارد دارای اشکال مختلفی است که مدام در حال تغییر شکل می باشد. در قسمت نیمه ی جنوبی جزیره، ساحل دیگری واقع شده که بیشتر صخره ای می باشد و از صخره های کم ارتفاع و حفره های متنوع کوچک تشکیل شده است. ساحل دیگر هرمز به ساحل نقره ای معروف است چراکه این ناحیه به گونه ای می باشد که ظاهری نقره فام دارد که بسیار زیبا می باشد.
جاذبه ساحل معروف سرخ
ساحل این قسمت از جزیره به رنگ سرخ بوده که به ساحل سرخ معروف است. آبی که از دریا به طرف ساحل می آید، به سرخی آن می نشیند و آن را رنگین می کند. این عمل دریا، خاک سرخ ساحل را به هر طرف می کشاند که این خود یکی دیگر از عجایب این جزیره می باشد. حدود هفتاد درصد خاک سرخ این منطقه، اکسید آهن دارد. معدن خاک سرخ هرمز را جزء معادن بزرگ جهان می شناسند. چرا که ذخیره احتمالی اش حدود ۵۰ هزار تن است و حداقل استخراج آن سالیانه می تواند دو هزار تن باشد. همچنین این خاک سرخ قابل خوردن است. به گونه ای که در ادویه بومی کاربرد دارد و بانوان جزیره از آن برای طعم غذا بهره می گیرند.
جاذبه اسکله یا گمرک هرمز
اسکله هرمز بیانگر رونق تجارت این جزیره از گذشته تا به امروز بوده است. بازار کالای هرمز در گذشته چنین بوده که تجار مختلفی در آن مسلمان یا غیر مسلمان اقامت داشتند و همگی این جزیره را محل رفت و آمد خود برای تجارت قرار داده و به تجارت کالاهایی چون ادویه، فرش ایرانی، پارچه های ابریشمی و اسب های اصیل می پرداختند. اسب های اصیل ایرانی که برای هند پرورش می دادند و روانه ی این کشور برای تجارت می کردند و مروارید اصل سنگ های قیمتی را به هرمز می آوردند. امروزه هم کشتیهایی در این جزیره پهلو می گیرند تا کالاهایی را وارد یا حمل کنند.
جاذبه حفره های ساحل صخره ای
نیمه ی جنوبی هرمز که بیشتر صخره های کم ارتفاع در آن دیده می شود، حفره های متنوع کوچک یا بزرگی دارد که بر اثر فرسایش، محل زندگی گیاهان خودرو شده و آب در آنها جمع می شود. همچنین فرو رفتگی های نسبتا بزرگی در صخره ها دیده می شود که بر اثر برخورد امواج دریا به وجود آمده که به پرتاب ساحلی معروف هستند. این فرو رفتگی ها در پایین صخره ها ایجاد شده و به مرور زمان بزرگ تر می شود.
جاذبه صخره های نمکی
کوه های بلند که ۶۹ درصد از هرمز را تشکیل می دهد با نقش های گوناگون نمک، به گنبد نمکی معروف هستند. این سنگ های نمک خواص فیزیکی دارندو تحقیقات زمین شناسی سنگ نمک هرمز را سنگی می داند که واجد خصوصیت پلاستیکی است. این خصوصیت قدرت انعطاف سنگ را بالا می برد و این توانایی منجر به پدید آمدن منظره هایی از نمک در ارتفاعات می شود. ارتفاعات این ناحیه پوشش گیاهی فقیری دارد و تا دور دست ها فقط صخره ها و تخته سنگ های بزرگ دیده می شود. سنگ های رنگی که هر کدام نام و مشخصه خود را دارند. به طور مثال، سنگ نمک، نمک سنگ لاشه ، نمک آبی و کان سار خاک سرخ.
جاذبه دشت آهوان و ساحل پرندگان
در جزیره هرمز آهوان در میان دشت کوچکی می دوند و به هر سو می روند و این در حالی است که اهالی و بومیان جزیره رفتار مناسبی با آنها دارند و کسی به آنها آسیب نمی رساند. آنها آزادانه در هرمز زندگی می کنند. گونه ی پرندگان و حیوانات دریایی پیرامون ساحل هرمز متنوع است. پرندگان دریایی گوناگون، دلفین ها، لاک پشت ها، جنگل های مانگرو بخشی از جذابیت این جزیره می باشد که در آن وجود دارد. وقتی با قایق تفریحی روی دریای هرمز حرکت می کنیم، دلفین های بازیگوش را می بینیم که در اطراف قایق مدام در حال شیرجه زدن هستند و بازی می کنند.
گردآوری از رمضان نیک نهاد
هدف ما در این وبلاگ معرفی فرهنگ مردم تالش و آشنایی هممیهنان گرامی با جاذبههای گرشگری شمال کشور به ویژه گیلان و تالش است