فرهنگ لغات تالشی (ئـــ ) نماینده ئــ آ ا ع ء
فرهنگ لغات تالشی ( ئــ)
فومهنی تالݖشی زݖبون و کادوسه خهتی نه
ئا : میآید
ئاۏ : آب
ئاتراز: سخن با کنایه
ئادارۏیدار : بدون اندازه و حد
ئادهئاگیر: بده بستان
ئاگێتێ : جدا کردن
ئانݖما:انگشت نما
ئابرازێ: برازندگی کسی را گواهی دادن
ئاخازی: آرزوداشتن، هوس کردن
ئالهکێ : همراه شدن، آواره شدن و سرایت نمودن
ئادوشێ : مکیدن
ئالهک : واگیر
ئاچݖخ، ئادیم، ئاشکار : هویدا
ئاۏئهنگاره: دوباره کاری
ئاۏجیلهک : آب افتاده
ئاۏخونه : توالت کودک در گهواره
ئاۏخور : لیوان
ئاۏخݖس : زمین آبگیر
ئاسۊندار : درخت انجیلی
ئاسێرێ: سرد شدن
ئاسێراۏݖندێ: سرد و خنک کردن
ئالهک: مسری
ئاۏچین : پلاستیک
ئاۏرۊ: آبرو
ئاۏپهج :آب پز
ئاۏله :آبله
ئاۏنݖس/ ئاۏدار: آبدار
ئاتهشهپهسنه :آتش زنه چوبی
ئاتهشه دهکݖش :آتش نشان
ئاچهر :آچار
ئاموج : آموزش، تعلیم
ئاخݖرنه سهری : آخر کار
ئاتهشهکه: آتشکده
ئاههخون :آخوند
ئاۏئاسا :آب کشیدن سطحی ظرف
ئارده: آرد
ئامیشتێ :ادرار کردن
ئازات: آزاد
ئاتهنییېێ: اشاعه و گسترش
ئاۏهپێدوش : آبدزدک
ئادیم:آشکار
ئاروم : آرام
ئاموتێ: آموختن
ئاموج: آموزش
ئاموجهکه : آموزشکده
ئاموجهده: آموزگار
ئاېهندێ: آویختن
ئالاخاۏݖندێ: آویزان کردن
ئاسۊن: آهن
ئاشوب : اغتشاش و آشفتگی
ئارېهندێ : الحاق و پیوست
ئاخݖرنهسهری : آخرالامر و سرانجام
ئاخݖرنه گݖله : آخرین و واپسین
ئاپهرکیېێ :انحراف و لغزش
ئاپهرچینا، ئاپهرچیندێ: انحلال و برچیدن
ئاۏهېنه: آیینه
ئاۏرازهنده : استحقاق و شایستگی- سزاواری
ئاغݖر : آغل
ئاۏتابه: آفتابه
ئاۏتاو: آفتاب
ئاسݖمون : آسمان
ئاشپهج : آشپز
ئاچݖغ : آشکار
ئادیم: آشکار
ئاژیېێ : جان دوباره گرفتن
ئاژیېار/ ژیېار: دوستدار زندگی
ئاتهشۏهس: آتشبس
ئاسێرێ : سرد شدن
ئاژه :جایگا امن زیستن
ئاکهردێ : گشادن
ئازالهله، ئازاماې : قزل آلا
ئالاۏ : گرم کردن بدن با آتش
ئادوئێ : فرستادن
ئاسوئێ: لمس کردن
ئازاماې: ماهی آزاد
ئاۏخور : لیوان
ئاژیستێ : بهبود یافتن
ئاژیسته : بهبود یافته
ئازاتی: آزادی
ئادوئێ : دادن
ئاۏئاکهردێ: ذوب کردن
ئاسیېێ : خسته شدن
ئاۏژهنگا : حمام
ئاتیېه : ذخیره
ئاپلێۏێن: بازگوی اسرار یا سخن دیگری
ئاژېار: زندگی بخش
ئاۏېاری: لحظهای گذرا
ئازونسێ: شناختن
ئازون: قابل شناسایی
ئالاۏ : گرم شدن از حرارت آتش
ئالاۏندێ: ناز کردن برای آرام نمودن گریه بچه
ئاۏنݖس: آبگیر
ئاگهردێ: برگشتن
ئاگهردێ : بازگشت
ئاموجهده: معلم، مربی
ئاکهردێ : باز کردن
ئاراساسݖنده: رساندن
ئاراساۏݖندێ: رساندن
ئاۏباز : غواص
ئاۏ و دونه : رزق
ئارهسێ: رسیدن
ئاژه: زمین محصور استراحتگاه رمه
ئالهک: ساری، مسری
ئاسێرێ: سرد شدن
ئازونسێ : شناختن
ئالاۏه: صاف کردن گل
ئاۏسا : آبمالی
ئهنگاره: دردسر
ئهری دوره زهماتی : زمان زیادی طول کشیدن
ئهربا: خرمالو وحشی
ئهرباتیما : دوشاب پزی
ئهۏرو/ ئهبرهم : ابرو
ئهۏݖرشݖم: ابریشم
ئهۏزار: ابزار
ئهنجار: ابرار نجاری
ئهمه : ما
ئهۏی : ناپیدا
ئهشتالو : هلو
ئهژگ: شاخ و برگ
ئهلݖغ: عقاب
ئهلهک : غربال
ئهنݖشتا : گرسنه
ئهمنیېه : ژاندار
ئهنگݖل : گره
ئهجݖک : کرم انگلی ریز
ئهدݖنېا : قیامت
ئهۏیجه : آباد نشده
ئهلهچوله: ابلق
ئهدݖنېا :آخرت
ئهخݖتو: اخلاط سینه
ئهنهشور: نشسته
ئهژداد: اجداد
ئه، ئهۏ: آن
ئهرهغون، ئهرهخون: انبر
ئهۏیر و تهۏیر: آواره
ئهته: آن گونه
ئهمبار : آرشیو و بایگانی
ئهفسانه : اسطوره افسانه
ئهلاله: آلاله
ئهژی: اهل زندگی
ئهسݖرک : اشک
ئهفچ: بیمزه
ئهمونه: خورجین پوستی
ئهسبه کݖره زݖبون: زبانکی که به پیشانی کره اسب تازه زاییده چسبیده و خاصیت طب سنتی دارد
ئهنجار: ابزار نجاری
ئهژگ: شاخه های جوان که برگش مصرف شده
ئهنهههری: کم خوراکی طولانی مدت
ئهزون: دانا
ئهنهزونی: خودرا به نشناختن زدن
ئهرهغ : مشروب
ئهسهرنو: دوباره
ئهسهرنو گێتێ: بازیافت
ئهربا : خرمالو
ئهزهب: بیزن، پسرمجرد
ئهدیم : خارج
ئهنهپێې : نپخته ، خام
ئهراده : درشکه
ئهشبیل : خاویار
ئهندیفه : دقت، توجه
ئهلاش: راش
ئهزون: دانا
ئهسهلهمێش: زنبورعسل
ئݖسپهرز: طحال
ئݖشکهمه تݖراکݖن : حرف نشنو
ئݖشکهم دار: آبستن
ئݖختݖریز : اجتناب پیشگیری، دوری
ئݖشتهن سالاری: استقلال و خودسالاری
ئݖشکوف : آرنج
ئݖهݖ : بله
ئݖنته: اینگونه
ئݖسپݖرهند : اسپند
ئݖشتهنسهر: خودسر
ئݖمۏهر ئهۏهر : جابجا
ئݖشتهن : خود
ئݖشتهنپهرݖس : خودپرست
ئݖشتهنخا : خودخواه
ئݖشتهنۏین : خودبین
ئݖشتهنسهر : خودرای
ئݖشتهنسهری : خودسرانه
ئݖشتهنی : خودی
ئݖژگݖر : خاشاک
ئݖشکهمدار : آبستن
ئݖسکهت: پایه سر دوشاخ
ئݖژگݖر : شاخه تازه روییده دارای جوانه
ئݖسپه : سگ
ئݖشکهم: شکم
ئݖشکهم بهلیس : شکمو
ئݖسبݖج : شپش
ئێرݖ : توت فرنگی وحشی
ئێۏێزنݖ :هوو
ئێرزݖش :ارزش
ئێرزݖشمهند : ارزشمند
ئوزگاره : استفراغ
ئولهس : درخت ممرز
ئولیېه شێې : پیراهن خالی
ئوستاد، ئوستا : استاد
ئوستان :ایالت و استان
ئومێ: آمدن
ئوری: امروز
ئوسال: امسال
ئوشان: امشب
ئوشتار : ترکه
ئیفاغه: اثر مطلوب
ئیجاره : اجاره
ئیمتݖهون، ئازݖماش : آزمایش
ئیما، فو : آماس، ورم
ئیراد : اشکال وخرده
ئیدازی: کار را یکسره نمودن
ئیسهرێن: تعدادی
ئیدهفایی: ناگهان
ئیشتێ: بلند شدن
ئیمازه : بقعه
ئیزاۏݖندێ: بیدار کردن
ئیشتێ : برخاستن
ئینگهندێ : پرکردن
ئیشتێ : پاشدن
ئیمتݖهون : تست
ئیفتݖرا : توهین
ئینجهندێ: خرد کردن
ئیلاج : چاره
ئیجازه : اجازه
ئینجهندێ: ریزکردن
ئیشماردێ: سرشماری کردن
ئیسپی : سفید
ئیسپیرو: سفید رود
ئیره: خواهر شوهر
ئیزنهپێشت : پایین شکم ،اطراف مثانه
ئیما : ورم
ئیزݖم : هیزم
ئی: یک
ئیفلیج : فلج
✍: رمضان نیکنهاد
منبع: وبلاگ کادوس ماسوله رودخان
برخی از شیوهنامه خط تالشی کادوس:
به جای فتحه/a/ ه
به جای کسره/e/ ێ
به جای واو/v/ ۏ
به جای شوا /ə/ ݖ
به جای یه/y/ ې
برای حروف (ت / ط) تنها از حرف (ت) استفاده میشود.
برای حروف (ث / س / ص) تنها از حرف (س) استفاده میشود.
برای حروف (ذ / ز / ظ / ض) تنها از حرف (ز) استفاده میشود.
برای حروف(ق/غ) تنها از حرف (غ) استفاده میشود.
برای حروف(ح/هــ) تنها از حرف (هــ) استفاده میشود.
هدف ما در این وبلاگ معرفی فرهنگ مردم تالش و آشنایی هممیهنان گرامی با جاذبههای گرشگری شمال کشور به ویژه گیلان و تالش است