علی ناصر شاعر نامدار تالش در جمهوری آذربایجان

علی ناصر که از شاعران ومبارزان نامدارتالش شمالی است ،نامش علی و تخلصش ناصر است که درمیان تالش ها بهعلی ناصر شهرت دارد . او درسال 1955برابربا 1334خورشیدی در شهر لنکران (لانکون) جمهوری آذربایجان بدنیا آمد . علی ناصر از مبارزان نامدار جنبش ملی تالشان جمهوری آذربایجان بود که پس از سر نگونی جمهوری تالش مغان ، به مدت 8سال درزندان قبوستان باکو زندانی بود ،او پس از آزادی دیوان شعر باهاند تولشَه بلبل را به زبان تالشی منتشر کرد .
علی ناصر چندین کتاب به تالشی چاپ نموده است که معروفترین ان غزلیات وَش گِتَه دیل (دل آتش گرفته ) نام دارد. او هم چنین بیش از پنج کتاب به زبان رسمی جمهوری آذربایجان ، ترکی دارد وعلاوه براین آثاری هم به زبانهای روسی ولزگی وهمچنین ادبیات کودکان ، بازی و شعر طنز دارد .

علی ناصر بیش از دوسال درشهر لنکران ،سردبیر روزنامه ایمپولس بود که به زبان ترکی منتشر می شد علاوه براین مدتی هم عهده دار روزنامه اِلین سَسی بود .

علی ناصر در سال 2010 به عنوان رییس مرکز مدنیت تالش در باکو انتخاب شد تالشان جمهوری آذربایجان اورا شاعر رنج کشیده وملی خود می دانند .
کتاب غیب ِ نیدو (ندای غیب) از سروده های علی ناصر شامل هفت مرثیه به تالشی شمالی است که به کوشش دکتر علی رفیعی جیر دهی و الهام قلی زاده هفت خوانی ابتدا به فارسی بازنویسی سپس تمامی مرثیه ها را آوانویسی و همراه با پیوست واژه نامه ترجمه نمودند. صرف نظر از ارزش دینی و فرهنگی بسیار زیاد غیب نیدو، کتاب حاوی داده های بسیار ارزشمند گویشی است که می تواند به عنوان منبعی سودمند و دست اول در مطالعات زبان شناختی مورد استفاده قرار میگیرد .
نمونه هایی از سروده های علی ناصر :
1- «چوكو آز لول ببوم؟!»
آي هـــوني يـون، گـــولمَچَــيون، آز ديوم
چــول ببي ووتدَن؛ چــوكو آز چول ببوم؟!
سا هـَزو سورون رقم هست، كانه دوم
خــول ببي ووتدَن؛ چــوكو آز خول ببوم؟!
هــاردمــه قـسـم به خـــــدو آز رَسَــــم
كــــول ببي ووتدَن؛ چـوكو آز كول ببوم؟!
آوشــوميم آز، آي سَتينـون، آي چيتــون
شول ببي ووتدَن؛ چوكو آز شول ببوم؟!
هـمــه يْ سَــه شينـه شَكـَيه ام زوون
لــول ببي ووتدَن؛ چــوكو آز لــول ببوم؟!
ناصيــري دورانيم، عــذوب كــش، اسير
يــول ببي ووتدَن؛ چــوكو آز يــول ببوم؟!
برگردان فارسي:
چگونه من لال باشم؟!
اي چشمه ها، آبگيرها، من دريايم.
مي گويند چاله باش؛ چگونه من چاله باشم؟!
صدها هزار سال سن من است، درخت پيرم.
مي گويند شاخه باش؛ چگونه من شاخه باشم؟!
به خداوند سوگند خورده ام كه من رسيده ام.
مي گويند كال باش؛ چگونه من كال باشم [در حالي كه رسيده ام]؟!
من ابريشم هستم اي «ساتن» ها، اي «چيت»ها!
مي گويند «شال»باش؛ چگونه من شال باشم؟!
اين زبان (تالشي) از همه ي زبان ها شيرين تر است.
مي گويند لال باش؛ چگونه من لال باشم؟!
ناصر دورانم،‌عذاب كش، اسير.
مي گويند بزرگ باش؛ چگونه من بزرگ باشم [در حالي كه عذابم]؟!
2-Oroxın
Rost bin həmə xəlğon çəmə millətdə həvəs ni
Merdon dılədə şairi imdodərəs ni
Lef sıngo kilim xolçə pəlosən bə cəhəndəm
Heşğə təmonən beştə çı dasto əvəz ni
Çaş vində, dılım sütdı, evəştə, kıve merdon
Tijin güşədə bəs boçi ın dardi əməs ni
Oğoye şəvı rüj ğələmım gardə nıvışdə
Vironədə alim püre, əmmo ki dərəs ni
Ambü bərəsə vaxtədə ha ho məkə şair
Zindon botıno çan kərə bəs xonə be, vəs ni
Oğo bəkəson jeydənin çı tarsıkü mijə
zindon dəşe çı yordisə xəlğikü həvəs ni
Nasir bəbolin kədəki əğlon həni vəsse
vəsse oroxın ıştı kitobi handəkəs ni
برگردان فارسی :
رها كن(تمام كن)
همه ي ملت ها برخاستند ولي ملت ما را هوس برخاستن نيست
در ميان مردان براي شاعر(علي ناصر) امدادرسي نيست
به جهنم كه لحاف از سنگ و گليم بي ارزش
در حال از بين رفتن است و جايگزيني ندارد
چشمم مي بيند٬ دلم مي سوزد و شعله ور مي شود٬ كجايند مردان؟
گوش ها تيزند پس چرا اين درد را كسي نمي شنود؟
قلمم بيدار است٬ شب و روز حركت مي كند و مي نويسد
عالم در ويرانه فراوان است٬ اما كسي نمي فهمد
گلابي(ميوه) در وقت خود خواهد رسيد٬ اي شاعر٬ هاي و هوي به راه مينداز
چند بار زندان براي تو خانه شد٬ كافي نيست؟
آنان كه بيدارند٬ از ترس مژه بر هم نمي زنند٬
زندان رفتن بخاطر وطن براي مردم هوس(آرزو) نيست
ناصير٬ اهالي منزل گناه دارند٬ ديگر كافي ست
كافي ست٬ رها كن براي كتابت خواننده اي نيست.
 از :رمضان نیک نهاد