دکتر محمد تقی راهنمایی یکی دیگر از ستارگان نامدار مردم تالش است که در شهریورماه سال 1323در شهرستان تالش چشم به دنیا گشود او دوران ابتدایی را در شهرتالش و متوسطه را در دبیرستان شاهپور رشت گذراند پس از آن برای کارشناسی رشته جغرافیا وارد دانشگاه ملی (بهشتی ) تهران شد که با رتبه اول ودریافت نشان علمی درجه اول فرهنگ به مناسبت کسب رتبه اول در دوره كارشناسي در بورس دوره دكتري DAAD موسسه مبادلات علمي آلمان در سال 1352 پذیرفته شد .
محمد تقی راهنمایی دکترای جغرافیارا 1973-1979 دانشگاه فیلیپس ماربوگ (آلمان) با دفاع از رساله دكتري با عنوان «تحولات چشم اندازهاي معيشتي در دامنه هاي جنوبي البرز با تاكيد بر سفرهاي گردشگري و گذران اوقات فراغت» با راهنمايي پرفسوراكارت اهلرز دریافت کرد.
دکتر راهنمایی در 30 فروردين ماه 1359 به استخدام دانشگاه تهران درآمد و دربهمن ماه 1388 از دانشگاه تهران بازنشتسه گردید .

 

همسرش خانم پريوش بهگام (استاد ادبيات انگليسي، بازنشسته دانشگاه الزهرا) است وداراي سه فرزند به نامهای سهند، سهراب و سمن است .
فعاليتهاي علمي تدريس: دوره هاي مختلف كارشناسي، كارشناسي ارشد و دكتري در دانشگاه‌هاي تهران، پيام نور، علامه طباطبايي و آزاد اسلامي و استاد دعوت شده براي تدريس دروس ايرانشناسي و جغرافياي ايران در دانشگاه‌هاي كلاگن فورت اتريش، پوتسدام، گين و كوتبوس آلمان. استاد مدعو پژوهشي در دانشگاه‌هاي ماربورگ، سن، گيسن و برلين در سال‌هاي مختلف.
كتابهاي در دست تاليف: جغرافياي اوقات فراغت تالش و تالشان، دانشنانه تصويري تالش، انتشارات مهكامه نقش و جايگاه وقت در توسعه شهر و شهرنشيني ايران

تألیفات :الف -کتابها :
مبانی کشورشناسی ایران: ترجمه از آلمانی به فارسی، تهران، مؤسسه جغرافیایی سحاب، چاپ اول 1365، چاپ دوم 1372
توانهای محیطی ایران: تألیف، مبانی جغرافیایی طرح جامع سرزمین، مرکز مطالعات و تحقیقات شهرسازی و معماری ایران، تهران 1370
مجموعه مباحث و روشهای شهرسازی(جغرافیا): مرکز مطالعات و تحقیقات معماری و شهرسازی ایران، چاپ اول 1369، چاپ دوم 1371، چاپ سوم 1382
کتاب گیلان: از مجموعهی همه جای ایران: 3جلد، با همکاری گروه نویسندگان، 2400 صفحه، گروه پژوهشگران ایران، تهران، 1375، چاپ دوم 1380
رساله دکتری با عنوان
Kulturlandschaftswandel in den talern der Elburz – Sudflanke unter besonderer Beruksichtigung der naherholungsfunktion tehrans.
Dissertation, Marbug, Philipps, Universitat, 1979
چاپ دانشگاه ماربوگ
فرایند برنامه ریزی شهری در ایران، انتشارات سمت چاپ اول 1383 و دوم 1384
توزیع بهینه دانشگاهها و مراکز علمی با نگاهی به جغرافیای فرهنگ در ایران، وزارت علوم، تحقیقات و فناوری، چاپ اول 1383
سیمای فرهنگی ایران: گروه نویسندگان، وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی انتشارات، انتشارات عیلام 1379
ترجمه انگلیسی کتاب سیمای فرهنگی ایران 1380
شهرشناسي تطبيقي ايران با تأكيد بر استان‌هاي مازندران و هرمزگان
ب –مقاله های چاپ شده در نشریات علمی و خارجی
Alltagskultur, Familie, Freizeit:
Materalien Deutsch als Fremdsprache , Heft 16, DAAD, 1980, S. 193-203

Lehrerausbildung in Iran:
Materalien Deutsch als Fremdsprache, Heft 16, DAAD, 1. Auflage, Regensburg, 1980 S. 228-237

Formen nationalen Fremdenverkehrs in einem islamischen Land: das vorrevolutionare Lran.
Orient, Zeitsch. Des Deutschen Orient- Institut, 24. Jahrgang Nr. 1983

Die Notwendigkeit der Errichtung eines Studienzentrum fur Stebau und Architektur im Iran: Hannoover Studies on the Middel East, Editionan Aasad, Hannover, 1989, S.55-65
L’ extension de Tehreran et les mutations de son environment rural: Teheran Capitale bicentenaire, CNRS, Paris, 1992, S.231-248
ج -مقالات چاپ شده در نشریات علمی ایران
تألیف حدود 45 مقاله در نشریات
دایرۀالمعارف بزرگ اسلامی، ش1
رشد آموزش جغرافیا، دفتر برنامه ریزی وزارت آموزش وپرورش
پژوهشهای جغرافیایی، مؤسسه جغرافیای دانشگاه تهران
فصلنامهی تحقیقات جغرافیایی، آستان قدس، مشهد
ایرانزمین، سازمان ایرانگردی و جهانگردی، وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی
گردشگری، نشریهی تخصصی جهانگردی
مجموعه مقالات همایش دستآوردهای پژوهشی سازمان حفاظت محیط زیست در برنامه دوم
استان ایلام
اثرات توسعه بر محیط زیست استان ایلام
آلودگی و منابع آلاینده رودخانه دویرج.
شناخت آلودگی و منابع آلایندهی آبها(رودخانه سیمره)
شناخت و احیای محیط زیست طبیعی استان ایلام
شناخت و احیای محیط زیست طبیعی استان ایلام(گونه های نادر گیاهی استان)
استان گیلان
طرح جامع جهانگردی گیلان- جلد1
اثرات توسعه بر محیط زیست استان گیلان
آلودگی و منابع آلاینده آبهای استان گیلان(زرجوب)
آلودگی و منابع آلایندهی رودخانهها- جلد1(رودخانهی سفیدرود)
الگوی نظم فضایی مطلوب در سامانه فضایی گیلان(برای ارائه به سمینار راهبردهای توسعه در استان گیلان)
استان اردبیل
طرح جامع جهانگردی اردبیل
مطالعات لیمنولوژیک در حفظ تعادل آبهای داخلی استان اردبیل
حفاظت و بهره وری پایدار از منطقه حفاظت شده سبلان
آلودگی و منابع آلاینده رودخانه های استان(رودخانه هروچای)
شناخت و احیای محیط زیست طبیعی استان اردبیل بررسی گونه های نادر جانوری و گیاهی
گونههای نادر جانوری و گیاهی استان اردبیل
آلودگی و منابع آلوده کننده آب استان اردبیل(رودخانه بالخلی)
بررسی و مدیریت زیست محیطی منابع آب وخاک(پروژه: بررسی آلودگی و منابع آلودهکننده آب استان اردبیل(رودخانه بالخلی)
اثرات توسعه برمحیط زیست استان اردبیل شهرستانهای گرمی، پارس آباد و بیله سوار
شناخت و احیای محیط زیست طبیعی پروژه گونه های نادر جانوری و گیاهی(گونه های نادر گیاهی استان)
شناخت اثرات توسعه برمحیط زیست شهرستان مشگینشهر
شناخت و احیای محیط زیست طبیعی پروژه: گونه های نادر جانوری و گیاهی(گونه های نادر جانوری)
استان لرستان
شناخت و احیای محیط زیست طبیعی استان لرستان
شناخت و احیای محیط زیست طبیعی استان لرستان پروژه الف: بررسی و شناخت گونه های نادر جانوری و گیاهی
طرح شناخت و احیای محیط زیست طبیعی استان لرستان پروژه ب: مطالعات لیمنولوژیک و حفظ تعادل آبهای داخلی استان رودخانه کشکان
طرح حفاظت و بهره وری پایدار از دریاچه گهر- مرحله 1
اثرات توسعه برمحیط زیست استان لرستان
اثرات توسعه برمحیط زیست استان لرستان- مرحله نهایی
استان همدان
مدیریت زیست محیطی منابع آب استان همدان- رودخانهی گاماسیاب
پروژهی آلودگی و منابع آلوده کننده آب رودخانههای استان همدان رودخانه های استان همدان رودخانه های قرهچای و عباسآباد
بررسی وضعیت گونههای نادر جانوری و گیاهی از مجموعه طرح شناخت و احیای محیط زیست طبیعی استان همدان
اثرات توسعه برمحیط زیست استان همدان
اثرات توسعه برمحیط زیست شهرستان اسدآباد و کبودرآهنگ
اثرات توسعه برمحیط زیست شهرستانهای نهاوند و تویسرکان
ارزیابی اثرات توسعه برمحیط زیست استان همدان مطالعات تلفیق
مطالعات لیمنولوژیک و حفظ تعادل آبهای داخلی استان همدان
طرحهای کاربردی
مطالعات وضعیت محیط زیست کشور
استان کردستان
شناخت و احیای محیط زیست طبیعی استان کردستان پروژهی گونه های نادر جانوری و گیاهی
حفاظت و بهره وری پایدار از دریاچه زریوار
ضمیمه تکمیلی گزارش طرح حفاظت و بهره وری پایدار از دریاچه زریوار
اثرات توسعه برمحیط زیست استان کردستان
ارزیابی اثرات توسعه برمحیط زیست استان کردستان(مطالعات سنتز)
مدیریت زیست محیطی منابع آبی رودخانه قشلاق کردستان
شناخت و احیای محیط زیست طبیعی استان کردستان پروژهی مطالعات لیمنولوژیک و حفظ تعادل آبهای داخلی استان کردستان
آلودگی و منابع آلوده کننده آب رودخانههای قزلاوزن و تلوار
مجموعه مقالات سمینارهای مربوط به جهانگردی(سالهای مختلف)
مجموعه مقالات کنگرههای جغرافیا(سالهای مختلف)
پیام یونسکو، ویژهی جهانگردی1378
مجموعه مقالات همایش جغرافیا و کابردهای دفاعی و امنیتی
ایرانشناخت، مجموعه مقالات ایرانشناسی
طرحهای پژوهشی
طرح جامعه جهانگردی استان گیلان، ادارهی کل فرهنگ و ارشاد اسلامی گیلان
طرح جامع گردشگردی استان اردبیل استانداری استان اردبیل
طرح مطالعاتی وضعیت محیط زیست کشور، (4جلد)، سازمان حفاظت محیط زیست کشور
مدیریت 24 طرح پژوهشی کاربردی مربوط به محیط زیست در استانهای گیلان، کردستان، اردبیل، همدان، لرستان و ایلام که تا سال 1378 خاتمه یافته اند.
همکاری در طرحهای
انتقال مرکز سیاسی – اداری از تهران، وزارت مسکن و شهرسازی
طرح کالبدی ملی، وزارت مسکن و شهرسازی
طرح مطالعاتی محور غرب زاگرس، وزارت مسکن و شهرسازی
طرح انتقال میادین میوه و تره بار تهران
مطالعات محیطی و جغرافیایی طرح توسعه صنایع نیشکر خوزستان
طرح توسعه جزیره کیش(مطالعات توریستی و محیطی و جغرافیایی)
فعالیتهای آموزشی
تدریس درسهای مربوط به جغرافیای شهری و توریسم در دوره های کارشناسی؛ کارشناسی ارشد و دکتری دانشگاه تهران
راهنمایی هفت رساله دکتری پایانیافته در دانشگاه تهران؛ گروه جغرافیا و راهنمایی دو رساله دکتری در دست تدوین
استاد مهمان در دانشگاه کلاکن فورت اتریش 1993؛ پوتسدام 2002؛ کوتبوس آلمان 2001
راهنمایی بیش از 30 پایان نامه کارشناسی ارشد
فعالیتهای متفرقه
عضو و نایبرئیس انجمن جغرافیایی ایران در دو دوره گذشته و اکنون
عضو انجمن علمي گردشگري ايران
عضو هیأت امنای انجمن متخصصان گردشگري
عضو انجمن جغرافيايي دانشگاه ماربورگ
عضو و رییس دوره‌اي کمیته گردشگري کمیسیون ملی یونسکو
عضو انجمن متخصصان محیط زیست کشور(عضو علی البدل)
عضو دائمي خانواده جهاني DAAD
مدير گروه جغرافيايي دانشگاه تهران1380-1384
دبير علمي و اجرايي كنفرانس بين المللي شهرهاي جديد در كنفرانس بين المللي طرح ريزي كالبدي
مشاور ارشد برنامه ملی گردشگری
عضو شورای عالی راهبردی شهر تهران در شورای شهر تهران
صاحب امتیاز و مدیرمسئول فصلنامه تحقیقات تالش

 گردآوری از: رمضان نیک نهاد