سید شرفشاه تالش دولابى فرزند عبد الله بن حسین عارفى است که در قرن ۸ هجرى قمرى حوالى سال ۷۹۰ مى زیسته و با نام و عنوان پیر شرفشاه شهرت داشته است، او از جمله پیر هایى بود که پیرو بابا حسن عارف تبریزى بوده است .” سید شرفشاه دولایی ” یا پیر شرفشاه عارف و شاعر قرن هشتم هجری است، براساس شجره‌نامهٔ موجود در آرامگاه، نسب وى از ده پشت به امام موسى کاظم مى‌رسد، به اعتقاد برخى محققان شرفشاه پیرى عارف بوده که محبوب مردم دیارش بوده که بعد از مرگش اورا به مقام سیادت رسانده اند.

از او دوبیتی های نقل شده که اغلب به تالشی وگیلکی به  گویش فومنی که غالبا عارفانه وسازگار با مذهب شیعه بوده است . اشعاری از وی به زبان گیلکی و تالشی در مجموعه ای به نام دیوان پیر شرفشاه جمع آوری شده است.

آرامگاه این شاعر برجسته،  سید شرفشاه در روستاى دارسرا ، ۵ کیلو مترى شرق رضوانشهر است که مورد احترام مردم وشیفتگان علم وادب وعرفان است. آرامگاه مادرش سیده بانو نیز در جوار آن قرار دارد و رودخانه چاف در حد فاصل آن دو مزار جریان دارد. مرقد او از زيارتگاه‌هاي مورد وثوق اهالي؛ اعم از شيعيان و اهل سنت منطقه تالش‌دولاب و گيل‌دولاب است.

در قسمتهای پیشین سایت تالشستان به معرفی سیدعبدالقادرحسینی (نقشی تالش دولابی ) پدر سید محمودشرفی (شوقی)دیگرعارف نامدار تالش واز نوادگان شرفشاه پرداخته است اکنون نواده ای دیگر از آن نامداران تالش معرفی می گردد  .

سید حسین موسوی

++++++++++++

سید حسین موسوی متخلص به ،،عطأ،، شاعر، پژوهشگر و ایران شناس؛ فرزند سید محمدرضا متخلص به ،،عزیز،، بردار مهتر ،رحمت موسوی ، شاعر نامدار معاصر و از نوادگان سید شرفشاه است.

استاد سید حسین موسوی در گفتگو با جناب حسین صفری سیدآبادی که درماهنامه تالش شماره 46به چاپ رسیده خودرا چنین معرفی می کند :

سید حسین موسوی هستم متولد اسفند1309دررشت ،من ازاولاد سیدشرفشاه  گیلانی می باشم که دوبیتی های تالشی اش معروف بوده وایشان شاعر قرن هشتم هجری واز اجداد من است واسمش بر سنگ سینه گور پدربزرگ من آقا سید حسن آقا مجتهد در رشت نوشته شده است .این شجره من است .جد ما تالش بوده واین  منشاء من است .

بعد از تحصیلات دردبستان فارابی ودبیرستان شاهپور درسال 1330وارد دانشکده ادبیات دانشگاه تهران شدم ودرحین تحصیل در آنجا به افتخار شاگردی اساتید بزرگ ادب پارسی نظیر استاد پورداوود،جلال همایی ،دکتر صورتگر ،ودکتر حسن خطیبی ،استاد محمد معین نائل شدم . دردانشکده حقوق هم به تحصیل پرداخته ودر سال تحصیلی 34-1333از دانشکده حقوق فارغ التحصیل شده وبه خدمت قضاوت در گیلان درآمدم .مشاغل حساس قضایی را چه قبل و چه بعداز انقلاب طی کردم .ازجمله دادیاری دادسرای رشت ،دادیاری استان ،مستشار دادگاه جنایی ، رییس دادگاه استان آذربایجان شرقی ،دادستان کل استان آذربایجان غربی ،دادستان کل استان اصفهان ،رییس کل دادگستری های استان کردستان ، وقتی انقلاب شد ما11 نفر مدیر کل داد گستری ها بودیم که هشت نفر را کنار گذاشته (دولت وقت )وبه ما سه نفر بنده آقای جهانگیر صانعی وآقای بهبهانی پست دادند .

من بازرس بازرسی کل کشورشدم وسپس رییس دادگاه جنایی تهران وبعد بازنشسته و وکیل دادگستری و حالا به وکالت مشغول وسرگرم هستم به علت ملت گرایی وعشقی که به میهن داشتم و عشقی که به زبان وادبیات مملکتم وزادگاهم داراهستم زبان وادبیات که بخشی از هویت ملی ماست .این است که گرایش به تحقیق در متون کهن ادب پارسی وتاریخ تمدن و ایران باستان دارم .مقالات متعددی دراین مورد نوشته ام راجع به هویت اقوام گیلانی که درمجله گیله وا چاپ شده است در مجلات دیگر روزنامه ایران هم چاپ شده اند .

سفرکرد ودیدگاه های من درباره خوشاوندی زبان وادبیات گیلکی وکردی ولری ، لکی  ،آذری وتالشی اینها در “تاریخ کرد وکردستان “هست ودر کنار وکالت ،اوقات فراغت خودم را درراه معرفی کردن هویت ملی وادبیات باستانی مان صرف میکنم .زیرا زبان تالشی که ریشه زبان وادبیات گیلکی هست وریشه زبان های انگلیسی وفرانسه وآلمانی نیز هست در باره اش تحقیق میکنم وبه فراگرفتن زبان تالشی بسیار راغبم وتا حدودی هم آشنایی داشته ودارم وهمین امر باعث شده به آقای احسانبخش بگویم در گیلان بخصوص (دانشکده ادبیات )دانشگاه گیلان باید کرسی زبان تالشی بگذارید .چه ازراه زبان تالشی بسیاری از مجهولات سنگ نبشته بیستون قابل حل است . در سخنرانی هایم عرض کرده ام که زبان آلمانی ریشه در تالشی دارد ،زبان فرانسه ریشه در تالشی دارد ،زبان انگلیسی ریشه در تالشی دارد .آنها می گویند زبان هند واروپایی وزبان هندواروپایی زبان اوستایی وساسکریت است و ساسکریت واوستایی دوخواهر دوقلو هستند وتشابهات فوق العاده نزدیکی باهم دارند .

یعنی زبان پیش از عزیمت ومهاجرت آرییها (آریان ها ) از زیستگاه اصلی خودشان ازطرق دره کفکاز (کف کوز)که قفقاز گفته می شود .کف کوز یعنی قوم کاس چون بنده یک انسان ملت گرا هستم و افتخار قوم ایرانی وگیلانی را در شناساندن زبان وادبیات تالش می دانم درتاریخ تالش ، قوم تالش وقوم گیلانی تالش تاریخ ساز بوده اند .اینها یک سری مسایلی است که بنده را تشویق کرده است .

دکتر حسین سخاوتی همکلاسی من بود روزی استاد پورداوود در کتابخانه اش دردانشکده ادبیات سال 1330به ما گفتند :حسرت می خورم که دیگر جوان نیستم و وقت ندارم مطالعه کنم ،وقت ندارم زبان پارسی باستان را بشناسانم . این حرف را به ما گفت ومن حالا این حرف را به نویسندگان ومحققین جوان می گویم :من به فرزندان گیلانی ام حرف می زنم بخصوص به تالشان که شناساندن هویت فرهنگی وظیفه شان است .برجسته ترین هویت ما تحقیق در متون کهن ادب پارسی است که زبان نازنین بازمانده پارسی باستان ،زبان تالشی است .

باید این را دانشکده های ادبیات ایران تدریس کنند ،کرسی زبان تالشی بگذارند .یعنی کرسی زبان اوستایی ،کرسی زبان پارسی باستان ،چون ازپارسی باستان بیش از 400لغت برایمان باقی نمانده است ،در سنگ نبشته بیستون . بقیه نوشته ها را شما تالشان می دانید .کسی که دنبال تحصیلات دانش زبان پارسی باستان است که زبان انگلیسی ،فرانسه وآلمانی ریشه در این زبان دارند و اگر می خواهید باید تالشی را یاد بگیرید .

ما تا به حال زبان تالشی را نشناخته ایم .ادبیات تالشی را ،تاریخ تالش را نشناخته وبحث در این موارد کمتر شده است ،کوشانیان ،دهاتیان ،تالشیان ،ماردان و گیل ماردان این ها را من شناسیده ام .اولین کسی که از کلمه مارد اسم برده کتسیاس(کت سی یاس ) مورخ یونانی که در خدمت اردشیر دوم بوده است .استاد پورداوود ماردی بود وجالب است که مردم معنی گیله مرد را نمی دانند ،چرا به زبان گیلان می گویند ،گیل مارد ،مارد به معنی  شجاع است .درتمام متون کهن مادها را به معنی شجاع شناسانیده اند .استاد توس فردوسی هم اشعاری دارد دررابطه با ماردها ومارکولیک .

ما کوشش مان در راه شناساندن تربیت وهویت ماست ،ملیت ماست ،بخصوص تالشان که حافظ زبان کهن ما هستند ،حافظ پارسی باستان هستند باید کرسی زبان وادبیات تالشی لا اقل در دانشکده زبان وادبیات گیلان دایر وبرقرار شود .چون خیلی از مجهولات پارسی باستان را با زبان تالشی می توانیم حل کنیم ونیز کردی سورانی وکردی اورامانی .

در ادامه ، استاد در پاسخ پرسشی از خانواده خود هم  می گوید :  درسال 1334ازدواج کرده ام ،خانمم شفتی است 5 فرزند دارم که همگی خوشبختانه در بالاترین مدارج تحصیلی بوده وبد بختانه هیچکدام شان در این مملکت نیستند .پسر بزرگم استاد دانشکده پزشکی دانشگاه سیاتل آمریکاست ودر همانجا تحصیل کرده است .پسر دومم دکترای مهندسی با گرایش سدسازی است که آن هم معاون فنی شهرداری سیاتل بوده وچون فامیلی اش موسوی بوده در رابطه با ساختمان دوقلوی تجارت جهانی (کاظم موسوی که گفتند تجارت جهانی را منفجرکرده است )آنقدر اذیتش کردند که آمد کانادا والان در کاناداست وبدانجا مهاجرت کرده است ودختر بزرگم مهندس کامپیوتر است وشوهرش در شهر مارچ انگلستان بیمارستان دارد ودخترم متصدی امور کامپیوتر همان بیمارستان است .

آثار ارزنده ی در دست چاپ او عبارتند از ،گیلان سرزمین ناشناخته، و ،سیر تطور حقوق در ایران باستانی‌ترین ادوار تا ظهور اسلام،است.

مقالات منتشر شده:۱-اینمرد کیست ،(در مورد مرد بالدار شهر پاسارکاد)، در روزنامه شرق.۲-تاریخچه من وکالت، در مجلهٔ حافظ.

۳-نام این دریا دریای کاسان، در روزنامهٔ اطلأعات.مقالات منتشر نشده:پاسخ به پژوهشگران بیگانه،از ارومیه تا اورشلیم(فلسطین شهر ایرانی‌)خلیج پارس‌ کجا و خلیج عربی‌ کجاست،شعر و شأعران در دوران باستان،تاریخچه هیئت منصفه نظام حقوقی دریای کاسان (دریای گیلان)

تهیه وتنظیم  از رمضان نیک نهاد

استاد سید حسین موسوی در گفتگو با جناب حسین صفری سیدآبادی که درماهنامه تالش شماره 46, زندگینامه سید شرفشاه دولایی, سید حسین موسوی حقوقدان وپژوهشگرتاریخ باستان تالش,سید شرفشاه, سید شرفشاه دولایی, سید شرفشاه عارف وشاعر نامدار تالش, سیدعبدالقادرحسینی (نقشی تالش دولابی ), معرفی سید شرفشاه دولایی